29. 210115 Raadsbrief Angerlo aardgasvrij en duurzaam incl. krant

Van: xxx Verzonden: vrijdag 15 januari 2021 05:50 Aan: Griffie Zevenaar <Griffie@zevenaar.nl> CC: Bestuurssecretariaat Zevenaar <Bestuurssecretariaat@zevenaar.nl>; Onderwerp: Raadsbrief: Angerlo aardgasvrij en duurzaam

Geachte Raadsgriffie, cc. Geachte College van Burgemeester en Wethouders, Bijgevoegd ontvangt u een brief voor de leden van de gemeenteraad van Zevenaar namens de Regiegroep Angerlo aardgasvrij en duurzaam die bestaat uit inwoners van Angerlo, woningcorporatie Plavei, netbeheer Liander en de gemeente Zevenaar. Deze brief dient ter toelichting op de voortgang van Wijk van de Toekomst in Angerlo en ter bergeleiding van de bijgevoegde krant. We gaan ervan uit dat deze brief en de krant de raadsleden in goede orde zal bereiken. Mocht u de krant graag in papieren versie ontvangen, ontvang ik graag uw reactie. Ook indien er vragen of opmerkingen zijn. Met vriendelijke groet, xxx Namens Angerlo Aardgasvrij en duurzaam xxx

Naam en contactgegevens zijn op te vragen bij de griffie

Gemeenteraad van Zevenaar t.a.v. de Raadsgriffier Postbus 10 6900 AA ZEVENAAR

Angerlo 14 januari 2021

Aan: Leden van de gemeenteraad van Zevenaar

Betreft: Toelichting voortgang Wijk van de Toekomst Angerlo

De gemeente Zevenaar heeft de ambitie in 2040 energieneutraal te zijn. In de Warmtetransitie visie van de gemeente Zevenaar staat beschreven hoe de gemeente aardgasvrij wil worden. Angerlo staat als eerste dorp/wijk van de gemeente Zevenaar genoemd om te starten met een proces richting aardgasvrij. Het afgelopen jaar hebben we u via een raadsbrief en vervolgens bespreking in uw Commissie Ruimte toelichting gegeven over de voortgang van het proces gericht op een Aardgasvrij en Duurzaam Angerlo. Graag blijven wij u ook in 2021 betrekken bij het proces. Voortgang Zoals we met u in de Commissie Ruimte in september 2020 besproken hebben, wilden we aan het einde van 2020 vanuit de Regiegroep een gezamenlijk commitment hebben gericht op een vervolgproces. Met uw verzoek om onze aandacht actief te blijven richten op commitment vanuit het dorp Angerlo, hebben we eind december een krant opgesteld en huis-aan-huis verspreid gericht op de keuze voor een vervolgstap en gelijktijdig commitment vanuit het dorp Angerlo. Deze krant delen wij hierbij graag met u. De krant geeft een goed beeld waar we mee bezig zijn en hoe we verder werken aan vervolgstappen. Vervolg Wij nodigen u binnenkort uit voor een online bijeenkomst over Angerlo aardgasvrij en duurzaam die georganiseerd wordt door de Regiegroep voor de raadsleden van de gemeente Zevenaar.

Wij verwachten dat dit plaats vindt rond eind februari. Zo kunt u op informele wijze kennis nemen van de voortgang en uw kennis over dit onderwerp verder verdiepen. Daarnaast willen we in maart in uw commissie Ruimte graag consulterend het gesprek aangaan op basis van het concept Wijktranistieplan.

Ten slotte We nodigen u graag uit om ‘Angerlo Aardgasvrij en duurzaam’ via Facebook te volgen. Ook kunt u zich abonneren op de nieuwsbrief door te mailen naar aardgasvrij.angerlo@outlook.com.

Met vriendelijke groet,

Regiegroep Angerlo aardgasvrij en duurzaam

Afschrift: College van Burgemeester en Wethouders

ANGERL Duurzaam en aardgasvrij 3

Wethouder Carla Koers ‘Trots op stappen die we in Angerlo zetten.’

Regiegroep Bewoners denken massaal mee.

Familie Wiggers ‘Zonnepanelen leveren geld op.’

4

7

Angerlo brengt ambities om energieneutraal te worden in de praktijk

‘Benieuwd wat u van de plannen vindt…’

‘Samen kunnen we mooie duurzame dingen doen’

De Regiegroep Angerlo Aardgasvrij en Duurzaam heeft de voorbereidingen gedaan om van Angerlo een duurzaam dorp te maken. Maar wij zijn ook benieuwd wat u van de plannen vindt. Daarom informeren we u regelmatig over de vorderingen die we maken. We vinden het namelijk belangrijk om te horen wat u als buurtgenoot vindt van onze duurzame plannen. Helaas hebben we vanwege COVID-19 niet de gelegenheid om het hele dorp in een zaaltje uit te nodigen. Daarom brengen we deze speciale krant uit. Met veel informatie, duurzame tips, interviews en een enquête. Zodat ook uw stem niet verloren gaat.

Angerlo steekt de duurzame handen uit de mouwen. Het dorp onderzoekt op dit moment de mogelijkheden om van het gas af te gaan en energieneutraal te worden. Hoe? Door in het dorp zelf energie en warmte duurzaam op te wekken en te verdelen over de woningen. En daar blijft het niet bij. Er wordt ook op andere fronten gekeken naar duurzame maatregelen. “We willen samen met het hele dorp aan de slag”, vertelt inwoner Gerard Staring. Hij is één van de leden van de Regiegroep Angerlo Aardgasvrij en Duurzaam die zich in Angerlo bezighoudt met de duurzame toekomst van het dorp. Gerard: “Het is belangrijk dat we allemaal onze ogen openen. We kunnen niet onbeperkt gebruik maken van fossiele brandstoffen. We hebben een verantwoordelijkheid naar onze omgeving, Daarom is het belangrijk om duurzame alternatieven te bekijken en overwegen. Op alle fronten. Daar hebben we wel alle inwoners van Angerlo bij nodig. Samen kunnen we mooie dingen doen.” Wijk van de Toekomst Even terug in de tijd. De gemeente Zevenaar, waar Angerlo onder valt, heeft de ambitie om in 2040 aardgasvrij en energieneutraal te zijn. Omdat in Angerlo de komende

jaren nogal wat werkzaamheden op de agenda staan, zoals het vervangen van de riolering, kwam vanuit de gemeente het voorstel om zaken aan elkaar te koppelen. Angerlo werd daarop bestempeld als Wijk van de Toekomst en in feite begon op dat moment het duurzame avontuur. Er werd een Regiegroep gevormd waarin vooral bewoners zitting hebben, maar ook de gemeente Zevenaar, woningcorporatie Plavei en netwerkbeheerder Liander bij aansloten. De Regiegroep boog zich meteen over de vraag hoe het gas uit het dorp kon verdwijnen. Inmiddels zijn de mogelijkheden op een rijtje gezet waar het gaat om een warmtenet en warmtepompen. “Daarnaast is vanuit de Regiegroep de Coöperatie Angerlo Duurzaam opgericht”, vertelt Tom Verhoef van bureau Spectrum, dat door de gemeente Zevenaar als procesbegeleider is aangesteld. “De

De enquête vindt u op de achterpagina. U mag de vragen digitaal opsturen, maar ook gewoon de pagina invullen en bij het Dorpshuis in de brievenbus deponeren of afgeven aan de balie. Als Regiegroep Angerlo Aardgasvrij en Duurzaam wensen wij u veel leesplezier en een gelukkig en duurzaam 2021. De Regiegroep

coöperatie houdt zich namens de bewoners bijvoorbeeld bezig met het collectief inkopen van energie om scherpe tarieven te kunnen uitonderhandelen. Verder onderzoekt de coöperatie hoe ze kan investeren in zonneprojecten, zodat we daar gezamenlijk de financiële voordelen van ontvangen. Op alle fronten is er beweging.”

Angerlo binnenlopend voel je de warmte en rust van het behouden dorpskarakter. Het bord ‘Welkom in het duurzame verbonden dorp Angerlo’ spreekt voor zich. Inwoners hebben enkele jaren geleden collectief zelf de handschoen opgepakt en de regie genomen over haar toekomst. Stap voor stap is Angerlo er in geslaagd de samenwerking in een dorpscoöperatie verder te brengen en nu is het dorp bijna geheel zelfvoorzienend (energie en warmte) en verder vergroend. Het grootste succes is dat heel Angerlo mee doet, betaalbaarheid voor iedereen was één van de kernwaarden van de coöperatie. Het begon met het realiseren van opwekpunten met zonnepanelen op daken, design windmolens en gezamenlijke inkoop van isolatie. Door een open onderzoekende blik, typerend voor Angerlo, zijn er door inwoners en bedrijfsleven gezamenlijk vervolgstappen gerealiseerd. De opbrengsten vloeien nu terug naar het dorp. De toekomst begon in 2019.

Op veel woningen in Angerlo liggen al zonnepanelen! Foto Tonny Meijer

Jaargang 1 • Nummer 1 • December 2020 • Oplage 1.000 stuks

Energiecoach Alfred Zweden geeft mensen inzicht in energieverbruik

je energie‘Met ander gedrag Wil coach worden? bespaar je energie’ Op de weg naar duurzaamheid heb je soms een beetje hulp nodig. Om bewust te worden van de besparingsmogelijkheden in jouw woning. “Een energiecoach helpt je met simpele tips”, zegt Alfred Zweden uit Beek. “Er is vaak meer mogelijk dan je denkt.” De gemeente Zevenaar gaat met energiecoaches werken. Op dit moment is dat nog niet het geval. Daarom bezoeken we Alfred Zweden uit Beek. Hij is al enkele jaren actief als energiecoach in de gemeente Montferland. Als vrijwilliger bezoekt hij bewoners met tips om energie te besparen en ondertussen geeft hij zelf het goede voorbeeld. Hij heeft in zijn eigen woning halogeenverlichting vervangen door duurzame led-lampen en met een slimme meter houdt hij zijn energieverbruik in de gaten. Hij toont ons deze ‘slimme meter’, die meteen uitslaat als de hete kraan wordt opengedraaid. “Dat zorgt voor een stuk bewustwording en daarmee verander je jouw gedrag. Want daar draait het om.” Als energiecoach probeert Alfred nu ook andere mensen te helpen om energie te besparen en daarmee jaarlijks flink wat euro’s. “Met simpele maatregelen zet je grote stappen. Het begint echt met je eigen woongedrag.” Thermostaat lager Natuurlijk zijn we benieuwd naar voorbeelden. Alfred heeft er genoeg. “Het is belangrijk te ventileren.

Maar de ramen hoeven echt niet de hele dag open te staan met als gevolg veel warmteverlies. Als je jouw woning goed isoleert, kun je de thermosstaat gerust twee graadjes lager zetten.

Dat scheelt honderden euro’s per jaar. En waarom moet de televisie aanstaan als er niemand naar kijkt? Echt niet nodig. Wil je in de keuken heet afwaswater in de bak doen, dan moet je dat koude water dat eerst uit de kraan komt niet weggooien. Vang het op en geef er planten water mee. Voor veel mensen herkenbaar: douche niet te lang! Maximaal vijf minuten is echt genoeg. Je schrikt als je ziet wat dat op jaarbasis kan schelen. Met ander gedrag bespaar je veel energie. Nog meer voorbeelden? Vervang oude gloeilampen voor led-verlichting. Een gloeilamp van 60 kWh de hele dag laten branden, kost je op jaarbasis zo’n 105 euro. Als je de lampen vaker uitzet, scheelt dat natuurlijk en als je de lamp vervangt voor een led-lamp van 3 kWh dan bespaar je gigantisch. Mensen hebben in huis veel apparaten, die ook als ze uit worden gezet stroom verbruiken omdat ze op standby staan. Er zijn handige kastjes - de standby killers - die zorgen dat de stroom er echt helemaal af gaat. Verder loont het zich om eens te kijken of de oude koelkast of wasdroger nog wel voldoet. Het apparaat doet het misschien nog wel, maar is vaak niet zuinig meer. In die gevallen loont het zelfs als ze nog werken, om ze te vervangen door een energiezuinig apparaat. Er zijn echt genoeg manieren om energie te besparen. In iedere woning!.”

Energiecoach Alfred Zweden toont een meter die meteen laat zien als zijn huis energie verbruikt. Foto: Sjoerd Geurts

De gemeente Zevenaar gaat energiecoaches werven. Ook in Angerlo zoeken we vrijwilligers die energiecoach willen worden. Je krijgt daarvoor een speciale opleiding. Wil je hier meer over weten, stuur een e-mail naar duurzaamheid@zevenaar.nl. Op het moment dat de plannen wat concreter zijn, wordt er contact met je opgenomen! Volgens Alfred Zweden een aanrader: “Het is leuk om te doen. Je kunt mensen echt helpen en het geeft een goed gevoel als je ze later spreekt en ze vertellen dat ze iets aan jouw adviezen hebben gehad.”

Het belang van ventileren

‘Niet de hele dag het raam open’ Ventileren is voor ìeder huis noodzakelijk. Of het nu goed geïsoleerd is of niet. Ventileren is belangrijk om de luchtkwaliteit in huis op peil te houden. Veel nieuwe woningen zijn voorzien van ventilatiesystemen die automatisch en actief de ruimten in huis ventileren als het vochtgehalte of de CO2-waarden daarom vragen. Natuurlijk hebben niet alle woningen installaties. Vooral wat oudere woningen moeten het van ‘natuurlijke ventilatie’ hebben. Bijvoorbeeld door ramen tegenover elkaar open te zetten. Te ‘spuien’, zoals dat ook wel genoemd wordt. Met deze natuurlijke ventilatie kun je jouw woning prima van frisse lucht voorzien. Zeker als je deze woning in de loop van de jaren wel hebt geïsoleerd en de kieren en naden zijn gedicht. Dan mag je het ventileren best een handje helpen. Een veel gemaakte fout is echter dat mensen ’s morgens de ramen boven openzetten en de hele dag open laten staan. Dat hebben we van vroeger meegekregen, maar is niet verstandig. Warmte stijgt naar boven. Op het moment dat je de benedenverdieping lekker warm hebt, zoekt de warmte de weg naar de bovenverdieping. Daar komt die trek over de voeten vandaan. De warmte ontsnapt vervolgens via de ramen naar buiten. Dat is niet comfortabel maar kost ook nog eens veel geld.

We betalen niet veel geld voor goede dakisolatie en HR++-glas om vervolgens de hele dag het raam open te zetten. Hoe het dan eigenlijk wel moet? Het is voldoende om ’s morgens een half uurtje de ramen tegen elkaar open te zetten. Zodat de woning frisse lucht krijgt. Als je naar het werk gaat, doe je ze weer dicht. Kortstondig de lucht verversen.

Energie besparen is makkelijk Energie besparen is makkelijk, als je weet waarop je moet letten. Met goede isolatie blijft de warmte beter in huis. Zonnepanelen wekken je eigen duurzame stroom op. En met de snelle bespaartips verlaag je je energierekening zonder dat het je iets kost. Check welke stappen jij allemaal kunt zetten! Het begint bij een goed geïsoleerd huis met duurzame verwarming en warm water. Daarna kijk je naar de kosten die je maakt. Bijna de helft van je energierekening bestaat uit verwarmingskosten. Hier valt dus veel winst te behalen. Warm water is goed voor zo’n 13 procent van de energierekening. Het meeste warm water is om te douchen. Alle apparaten en lampen in huis zorgen samen voor zo’n 37

procent van je energierekening. De vaste kosten voor je aansluiting op het gasnet en elektriciteitsnet zijn 2 procent van de energierekening. Tips: Warm water Gebruik een waterbesparende douchekop. Je merkt het verschil onder de douche niet, maar wél in de portemonnee. En douche maximaal vijf minuten per keer. Gemiddeld staan we negen minuten onder de warme douche. Elektriciteit Vervang je oude koelkast en andere huishoudelijke apparaten op tijd. Moderne A+++ apparaten zijn veel zuiniger. Oude plasma tv’s zijn ook echte energieslurpers. Gebruik elk apparaat efficiënt: draai pas een was als de trommel vol is, en laat de televisie niet aan staan als niemand kijkt.

2

Met goede isolatie blijft de warmte beter in huis.

Wethouder Carla Koers van de gemeente Zevenaar

‘Trots op stappen die we in Angerlo zetten’ De gemeente Zevenaar heeft duurzame plannen. Angerlo is het eerste dorp binnen de gemeentegrenzen waar al wordt gekeken naar een nieuwe warmtevoorziening. Wethouder Carla Koers is blij met het enthousiasme waarmee Angerlo aan de slag is gegaan. “In Nederland moeten alle woningen in het jaar 2050 aardgasvrij zijn”, zegt Carla Koers. “Als gemeente willen we dit punt tien jaar eerder bereiken. Omdat in Angerlo de riolering moet worden vervangen, kijken we nu al of we daar zaken kunnen bundelen. Het is mooi te zien hoe actief de Regiegroep Angerlo Aardgasvrij en Duurzaam aan de slag is gegaan. En het oprichten van een eigen energiecoöperatie laat zien dat ze het in Angerlo serieus nemen. Ik word gelukkig van de energie die de inwoners van Angerlo laten zien en ben trots op de stappen die we in Angerlo zetten.” Motivator Carla Koers noemt Angerlo de motivator voor de rest van de gemeente. “We kunnen niet van het ene op andere moment een aardgasvrije gemeente zijn. Dit proces kost tijd. Onderweg komen we hobbels tegen. Maar ik zie in Angerlo, maar ook in de rest van onze gemeente, een grote wil om te veranderen. Samen gaan we de klus klaren. Op naar een duurzame toekomst.” Carla Koers beseft dat duurzaamheid soms verworden is tot een breed containerbegrip. “Ik vraag in mijn omgeving wel eens: ‘wat is volgens jou duurzaamheid?’.

Ik krijg dan verschillende antwoorden. De één denkt aan hernieuwbare energiebronnen, een ander aan het verminderen van de CO2-uitstoot, terwijl sommigen het begrip associëren met biologische producten, schone lucht en het beschermen van ons ecosysteem. In feite heeft iedereen gelijk. In een duurzame wereld zijn mens, natuur en economie met elkaar in evenwicht zodat we de aarde niet uitputten. In mijn ogen kan er veel verbeterd worden wanneer we

ons verbruik duurzamer inrichten. Dat proces is in Angerlo daadkrachtig opgepakt.” Wat de wethouder zelf aan duurzaamheid doet? “Mijn man en ik wonen in Giesbeek en zijn heel duurzaam. Ons huis heeft vloerverwarming en zonnepanelen op het dak. We koken op inductie en douchen minder lang. Met deze kleine dingen behaal je al winst. Ik kijk regelmatig waar wij nog nieuwe stappen kunnen zetten. Zo hebben we onlangs meerdere lampen in huis vervangen door ledlampen.”

Op stap met de wethouder Doe jij ook mee voor Duurzaam? We gingen met wethouder Carla Koers duurzaam op stap om in het kader van de duurzame waardebon ter waarde van 70 inkopen te doen.

Bekijk het filmpje door de QR code te scannen.

Carla Koers: “Samen gaan we de klus klaren.” Foto: gemeente Zevenaar

Wist je dat…

Gemeente helpt woningeigenaren een handje

...een ledlamp 85 procent minder stroom gebruikt dan een gloeilamp?

Vergeet gratis tegoedbon niet in te wisselen Een gratis tegoedbon van 70 euro en een grootschalige inkoopactie voor zonnepanelen en isolatiemaatregelen. De gemeente Zevenaar helpt woningeigenaren een handje om hun energielasten te verlagen. Inmiddels hebben bijna 3.000 woningeigenaren in de gemeente Zevenaar gebruik gemaakt van één van deze energiebesparende maatregen, die totaal bijdragen aan een besparing van ruim €145.000 euro per jaar. En nog steeds kunnen inwoners gebruik maken van een van beide opties. Daarom nog even een update. De gratis tegoedbon kan worden besteed voor het aanschaffen van energiebesparende en doe het zelf maatregelen zoals led-lampen, radiatorfolie, brievenbusborstels, tochtstrips of een waterbesparende douchekop. Of tochtstrips een brievenbusborstel en

De gratis bon kan ook besteed worden aan isolatiemaatregelen.

deurdrangers. Ook kun je een warmteverliesscan van je woning laten maken. Maar er kan ook gekozen worden om deel te nemen aan de advies- en inkoopactie voor zonnepanelen en isolatiemaatregelen. Bij isolatie kun je denken aan spouwmuur-, dak-, vloer- en glasisolatie. Zelfs het waterzijdig inregelen van cv-installaties valt onder de advies- en inkoopactie. Je kunt nog deelnemen aan een van beide acties tot en met 31 maart 2021. Voor het indienen van de waardebonnen geldt wel dat je er op tijd bij moet zijn want op=op. Totaal is er een bedrag van € 295.782 beschikbaar. Kijk voor de voorwaarden en het resterende beschikbare budget op www.winstuitjewoning.nl/zevenaar. De subsidiemaatregelen vallen onder de landelijke regeling Reductie Energieverbruik van het ministerie van Binnenlandse Zaken, die door de gemeente Zevenaar met succes is aangevraagd. Voor 2021 is er opnieuw een aanvraag de deur uitgegaan. Hierbij komen ook huurders in aanmerking voor de regeling. Wanneer bekend is of deze aanvraag is toegekend en de uitvoering van de regeling van start gaat, wordt hierover meteen gecommuniceerd.

3

Colofon De Isolatiekrant is een uitgave van de Regiegroep Angerlo Aardgasvrij en Duurzaam, waarin inwoners van Angerlo samenwerken met de gemeente Zevenaar, woningcorporatie Plavei, Netbeheerder Liander en ondersteund worden door de Provincie Gelderland. Concept en realisatie Geurts Media Redactie Gerard Staring, Tonny Meyer, Tom Verhoef (Stichting Spectrum, partner met elan). Sjoerd Geurts (Geurts Media). Vormgeving Sprong reclamestudio Oplage: 1000

Komend jaar wordt Buurtwarmteplan voor Angerlo vastgesteld

Bewoners denken massaal mee in Regiegroep We gaan terug naar 18 februari 2019. Tijdens een speciale ‘duurzaamheidsavond’ werden inwoners van Angerlo door de gemeente Zevenaar bijgepraat over de duurzame plannen voor het dorp. Er konden vragen gesteld worden en voor het eerst werd er een doorkijkje gegeven naar een aardgasvrij Angerlo. De betrokkenheid van de bewoners was vanaf de eerste dag groot. In de maanden daarna hebben we diverse dorpsbijeenkomsten gehouden waarin de bewoners massaal aanwezig waren. Eén van de beslissingen die werd genomen is Angerlo te bestempelen als Wijk van de Toekomst om de daarmee ook de daarmee samenhangende subsidie van de Provincie Gelderland te kunnen ontvangen. Maar liefst twintig dorpsgenoten meldden zich aan om concreet mee te denken over de transitie richting een aardgasvrij Angerlo. Sinds juli 2019 vormt deze groep van inwoners aangevuld door vertegenwoordigers van woningcorporatie Plavei, gemeente Zevenaar en netbeheerder Liander de Regiegroep Angerlo Aardgasvrij en Duurzaam. Tom Verhoef van de organisatie ‘Spectrum, partner met elan’ werd aangesteld als procesbegeleider. Wij ontmoeten vandaag Gerard Staring en Tonny Meijer, twee inwoners die zitting hebben in de Regiegroep. “Vanaf de oprichting van de Dorpsraad enkele jaren geleden denken wij er al over om van Angerlo een duurzaam dorp te maken”, vertelt Gerard Staring.

“We zijn dat verplicht aan onze omgeving, aan de wereld. De fossiele brandstoffen raken uitgeput. Daarbij ben ik van mening dat je dan ook meteen breder moet denken. Niet alleen van het gas af, maar we kunnen veel meer duurzame maatregelen nemen. Er is een nieuwe wereld te winnen. Om een zo klein mogelijke voetafdruk in het milieu achter te laten.” Tonny Meijer knikt

bevestigend. “Daarom zijn we ook lid geworden van de Regiegroep. Om samen aan de slag te gaan. Want samen sta je sterker en ga je sneller.” Enthousiasme Er is inmiddels veel gebeurd. De Regiegroep is vol enthousiasme aan de slag gegaan. Zelfs corona kon de groep niet stoppen, al werd het helaas onmogelijk om nog grote bijeenkomsten te organiseren. Maar het plannen maken en uitwerken ging door. Door samenwerking op afstand is er toegewerkt naar gemeenschappelijkheid met als resultaat een Transitieplan oftewel Buurtwarmteplan voor Angerlo. “Halverwege 2021 willen we dit Transitieplan afronden”, zegt Tom Verhoef. “We werken er naar toe om Angerlo in 2031 helemaal van het gas af te hebben.” De Regiegroep heeft het voorbereidende werk gedaan en gaat zich nu op basis van alle uitgevoerde activiteiten, het technische onderzoek, de gezamenlijk opgestelde criteria richten op vervolgonderzoek. Met name gericht op collectieve duurzame oplossingen. De oprichting van de Coöperatie Angerlo Duurzaam is een volgende stap in het hele proces. Want als het Transitieplan medio 2021 wordt vastgesteld, dan zit het werk van de Regiegroep er op en wordt het inwonersbelang vanaf dat moment behartigd door de coöperatie. Op projectbasis werkt de coöperatie samen met gemeente, woningcorporatie Plavei, netbeheerder Liander en andere partijen.

Verduurzaam je huis! Het investeren in een duurzaam huis levert verschillende voordelen op. Het verhoogt het wooncomfort en vermindert de energielasten. De meeste investeringen in een duurzaam huis zijn binnen een paar jaar terug te verdienen en sommige investeringen leveren zelfs geld op. Er zijn verschillende mogelijkheden voor financiering. Hieronder laten we zien van welke subsidies, kortingen en leningen u gebruik kunt maken.

Subsidies Subsidie Energiebesparing Eigen Huis (SEEH) Voer minimaal twee energiebesparende isolatiemaatregelen uit om in aanmerking te komen voor de SEEH. De subsidieregelingen voor een maatwerkadviesrapport en een zeer energiezuinig pakket vallen hier ook onder. Je komt in aanmerking voor deze subsidie als de woning je eigendom én hoofdverblijf is, of als deze je hoofdverblijf wordt na renovatie. Met energiebesparende isolatiemaatregelen bedoelen we isolatie van spouw, dak, gevel, vloer of glas. Deze subsidie kun je dit jaar nog aanvragen. Vanaf 2021 valt subsidie voor isolatiemaatregelen onder de ISDE subsidie. Investeringssubsidie duurzame energie (ISDE) Dankzij de ISDE kun je je huis duurzaam verwarmen tegen lagere kosten. De ISDE is een tegemoetkoming bij de aankoop van zonneboilers en warmtepompen en naar verwachting in 2021 ook bij een aansluiting op een warmtenet. Deze subsidie wordt door het Rijk verstrekt. Meer informatie over subsidies op www.rvo.nl

Kortingen Teruggave van btw (21%) Op de aanschaf en installatie van zonnepanelen. Verlaagd btw-tarief (9%) isoleren van woning Dit geldt voor arbeidskosten voor het aanbrengen van het isolatiemateriaal aan vloeren, muren en daken bij woningen die ouder zijn dan twee jaar.Meer informatie over btw-kortingen op www.belastingdienst.nl

Leningen Stimuleringsregeling Je huis duurzamer, energiezuiniger of kwalitatief beter maken? Het zijn allemaal investeringen die veel geld kosten. De provincie Gelderland en de gemeente Zevenaar vinden het belangrijk dat zoveel mogelijk woningen toekomstbestendiger worden gemaakt. Daarom bieden de provincie en de gemeente de mogelijkheid om een aantrekkelijke lening af te sluiten voor verbetering van je huis: de Stimuleringsregeling Toekomstbestendig Wonen. Deze lening biedt bijvoorbeeld de mogelijkheid tot asbestsanering van daken of het levensloopbestendig maken van je woning. Heb je een nieuwbouwhuis en wil je deze bijvoorbeeld aardgasvrij maken? Dan kun je ook gebruik maken van deze lening. Maar ook aanpassingen aan slaapkamer, badkamer of keuken behoren tot de mogelijkheden. Zelfs het plaatsen van een mantelzorgunit. Meer informatie: www.zevenaar.nl/stimuleringslening De Duurzame Monumenten Lening Als je gaat restaureren, is dat vaak ook het moment om energiebesparende maatregelen in of aan het monument toe te passen. Verduurzaming draagt bij aan het behoud van het monument. Speciaal voor deze werkzaamheden kun je de Duurzame Monumenten-Lening inzetten. www.restauratiefonds.nl

Op de foto een deel van de Regiegroep Angerlo Aardagsvrij en Duurzaam. De complete Regiegroep bestaat uit Toon Albers, Ramon van der Knaap, Toon Derksen, Gerard Staring, Tonny Meijer, Peter van den Borden, Arend Minkman, Reton Nijkamp, Antoon Ubbink, Jebbo Haverkamp, Ton Heurnink, Ton van der Zwet, Nanette Tabois, Geert Kaper, Ans Elfrink, Edwin Visser, Jodrik Krelekamp, Theo Heemskerk, Menno Ras, Fred Koeman, Maus van der Voort, Brit Reinders, Robin Sommers (Plavei), Rob Senden (Plavei) Lars Grims (gemeente Zevenaar), Stef Aerts (Liander), Tom Verhoef (procesbegeleider).

Informeer bij de bank Tegenwoordig zijn er verschillende leningen die je via je bank kunt inzetten om te verduurzamen. Dit kan via een bouwdepot of een aparte lening. Sommige banken geven zelfs rente-korting op een duurzaam huis. Neem contact op met je eigen hypotheekverstrekker voor de mogelijkheden.

Wist je dat…

…je een oude koelkast voor het milieu en de energiekosten beter kunt vervangen door een superzuinige nieuwe.

De Stimuleringsregeling kan worden gebruikt bij de aanschaf van een mantelzorgwoning. Foto: www.pasaan.nl De Stimuleringsregeling kan worden gebruikt bij de aanschaf van een mantelzorgwoning. Foto: www.pasaan.nl

4

Regiegroep kiest voor twee richtingen voor vervolgonderzoek

Gezamenlijk warmtenet of oplossing per woonhuis Een gezamenlijk warmtenet en een oplossing per woonhuis. De Regiegroep Angerlo Aardgasvrij en Duurzaam wil dat beide richtingen in de energietransitie van het dorp verder worden onderzocht. De Regiegroep komt met haar aanbevelingen op basis van een haalbaarheidsonderzoek door technisch adviesbureau Qirion. De eerste keus gaat uit van een collectieve oplossing voor alle woningen in de dorpskern van Angerlo. Die worden dan aangesloten op een centraal warmtenet dat bestaat uit een stelsel van goed geïsoleerde buizen die lopen van de warmtebron naar alle woningen. “Vrijwel alle woningen in Angerlo zijn geschikt voor aansluiting op een warmtenet”, aldus de Regiegroep. In de tweede keus wordt er gekozen voor individuele oplossingen. Die zijn vooral gericht op huizen in het buitengebied van Angerlo. Waar een aansluiting op het warmtenet veel te duur zou worden vanwege de afstand die moet worden overbrugd. Veelal gaat het hierbij dus om woningen die niet kunnen worden aangesloten op het warmtenet. Al houdt de Regiegroep deze optie open voor huishoudens die niet willen worden aangesloten op het nieuwe warmtenet. Gerard Staring (Regiegroep): “Belangrijk is dat een collectieve oplossing de instemming vraagt van de Angerlose

huishoudens. Samen moet het dorp de investering in het nieuwe warmtenet dragen. Daar komt geen dwang aan te pas, wel betrokkenheid en het vertrouwen dat we hiermee de juiste weg in slaan.” Het uitgangspunt is dat de energiekosten per woning gelijk blijven of lager worden. Op dit moment is er verder onderzoek nodig. Bij de beslissingen die worden genomen, houden we onder meer rekening met kosten, geluid van installaties, comfort, duurzaamheid, veiligheid, ruimtegebruik, betrouwbaarheid, vrije keuze, gezondheid en mate van aanpassingen in de woning. “We zijn op dit moment nog niet zo ver dat we knopen kunnen doorhakken”, zegt Tonny Meijer (Regiegroep). “Wij gaan er niet vanuit dat wij alle wijsheid in pacht hebben. Daarom is het belangrijk dat alle inwoners van Angerlo de vragenlijst achterop deze krant invullen om aan te geven wat ze van onze plannen vinden.”

Wist je dat…

…je subsidie kunt krijgen als je een warmtepomp koopt.

Gerard Staring (rechts) en Tonny Meijer: “Samen moet het dorp de investering in het nieuwe warmtenet dragen.”

Warmtenet: water uit het Bevermeer gemaal

Rapport Angerlo Aardgasvrij Het rapport Angerlo Aardgasvrij van technisch adviesbureau Qirion is te downloaden op de website van de dorpsraad: https://dorpsraad-angerlo.nl/ en kijk dan bij ‘Angerlo Aardgasvrij’.

Warmtepomp voor oplossing op maat Niet iedere woning kan op het warmtenet worden aangesloten. Daarvoor is een individuele oplossing bedacht in de vorm van een warmtepomp. Maatwerk! Deze oplossing is in ieder geval beschikbaar voor woningen in het buitengebied. Een warmtepomp is er in verschillende uitvoeringen. We kennen bijvoorbeeld de lucht-water warmtepomp waarbij je duurzame energie uit de buitenlucht gebruikt om de woning van warm tapwater te voorzien en te verwarmen. Met een horizontale warmtewisselaar in de bodem (buizensysteem) heb je een grote oppervlakte nodig. Door de warmtewisselaar stroomt een koudemiddel dat de warmte van de bodem absorbeert. Met een water-water warmtepomp in diepere bodemlagen kun je de warmte die in het grondwater aanwezig is, gebruiken om de woning te verwarmen. Dit systeem heeft het hoogste rendement van alle soorten warmtepompen, maar vergt wel een flinke investering. Dan kun je nog kiezen voor zonnepanelen met een thermische voorziening. Hierbij wordt warmte aan de lucht en het zonnepaneel onttrokken en door een warmtepomp op de gewenste temperatuur gebracht. De keuze tussen deze oplossingen is afhankelijk van de isolatie van de woning, de grootte van de woning, de mogelijkheden in en rond het huis en de persoonlijke voorkeuren.

De goedkoopste oplossing voor individuele woningen op dit moment is in de meeste gevallen nog de hybride oplossing. Dit is een combinatie van een warmtepomp met een aardgasaansluiting. Hiermee wordt het aardgasverbruik sterk teruggebracht, maar dit is niet voldoende om uiteindelijk het doel te halen en helemaal van het aardgas af te gaan. Met deze oplossing zijn we dus nog niet helemaal klaar voor het ultieme doel in 2040.

Een van de opties om Angerlo duurzaam te verwarmen is het aanleggen van een warmtenet. We onderzoeken de mogelijkheid om warmte te winnen in het Bevermeer gemaal. Dicht bij huis! Hoe werkt een warmtenet eigenlijk? Een warmtenet wordt verwarmd met warm water dat komt van een warmtebron in de buurt. Een warmtenet is een netwerk van leidingen onder de grond, waardoor warm water stroomt. Dat warme water wordt gebruikt om huizen en gebouwen te verwarmen. Daardoor hoeft er niet meer in ieder huis een

Warmte winnen in het Bevermeer is een optie! Foto: E. Raap

cv-ketel op aardgas te hangen. Via een speciaal ‘kastje’ (warmtewisselaar) kun je de warmte gebruiken voor verwarming en warm water. Het afgekoelde water gaat terug naar de ‘ketel op de centrale locatie’, die het weer opwarmt. Om alle woningen in Angerlo door middel van een warmtenet van voldoende warmte te voorzien, moet de temperatuur in het warmtenet 70 graden celsius of meer bedragen. Deze warmte moet ergens vandaan komen. Nu wordt er allereerst gekeken naar het Bevermeer gemaal in Angerlo. Daarnaast worden de mogelijkheden onderzocht om een grote luchtwarmtepomp te installeren. Coöperatie Angerlo Duurzaam speelt in dit proces een belangrijke rol. Groot voordeel van een warmtenet is dat er veel minder elektriciteit nodig is, je weinig maatregelen in huis hoeft te nemen, het amper ruimte in huis inneemt en het dorp dit collectief kan oppakken. Maar natuurlijk zijn er ook nadelen te noemen. De investeringskosten zijn hoog, al is de levensduur ook lang. En we kunnen dan niet meer op gas koken. Verder mag een warmtenet natuurlijk niet meer kosten dan de huidige gasaansluiting en cv ketel. Door het initiatief te nemen vanuit de Coöperatie Angerlo Duurzaam denken wij dit in de toekomst mogelijk te kunnen maken. Hoe meer huishoudens er in de toekomst meedoen, hoe goedkoper het wordt.

5

De lucht-water warmtepomp haalt zijn energie uit de omgevingslucht. De pomp heeft net als een airco een binnen- en een buitenunit en is in staat om grote ruimten met radiatoren en/of vloerverwarming te verwarmen. Ook kan het tapwater verwarmen. Deze illustratie komt van Warmtepomp-Achterhoek.nl, een onderdeel van Henk Rensing Installatietechniek.

Coöperatie Angerlo Duurzaam behartigt belangen inwoners

‘Aardgasvrij, maar ook betaalbaar’

Hoe de duurzame toekomst van Angerlo en precies uit gaat zien, is nog niet duidelijk. Maar dat er wat staat te gebeuren, staat als een paal boven water. “Als Coöperatie Angerlo Duurzaam oriënteren we ons op dit moment over de mogelijkheden om van Angerlo een aardgasvrij, energieneutraal en duurzaam dorp te maken”, aldus voorzitter Edwin Visser van Coöperatie Angerlo Duurzaam. “Daarbij houden we de belangen van de bewoners altijd in het oog.” Angerlo werd 1,5 jaar geleden aangewezen als Wijk van de Toekomst. Het past in de ambities van de gemeente Zevenaar, die in 2040 aardgasvrij en energieneutraal wil zijn. Dat Angerlo in het Warmte Transitieplan aangewezen werd als eerste dorp binnen de gemeente om de duurzame ambities in de praktijk te brengen, noemt Edwin Visser een ‘unieke kans voor Angerlo’.

De Regiegroep Angerlo Duurzaam en Aardgasvrij zette als kwartiermakers de eerste voorbereidende stappen. Vanuit de Regiegroep werd de Coöperatie Angerlo Duurzaam (CAD) opgericht om de plannen verder uit te rollen. “De coöperatie is er dóór en vóór bewoners van Angerlo”, zegt Edwin Visser. “Dankzij de coöperatie is het mogelijk om onze krachten echt te bundelen. Samen staan we immers

sterker. We bekijken nu de mogelijkheden voor verduurzaming en we houden de inwoners op de hoogte van onze vorderingen. Helaas lukt dat vanwege corona niet met een echte bijeenkomst en daarom doen we dat via deze krant.” De coöperatie zoekt de juiste weg bij het verduurzamen van Angerlo. “Inwoners kunnen bij ons terecht met vragen over mogelijke duurzame energievoorzieningen. Wij zullen zelf ook actief inwoners informeren. En misschien nog wel belangrijker: via de coöperatie kunnen we onze krachten bundelen. Samen staan we sterker. Uiteindelijk hebben we allemaal belang bij concrete en goede initiatieven die onze woningen duurzaam maken, maar ook betaalbaar houden.” Bestuur en Raad van Advies Het bestuur van Coöperatie Angerlo Duurzaam bestaat uit Geert Kaper, Ramon van der Knaap, Jodrik Krelekamp (secretaris), Nanette Tabois (penningmeester) en Edwin Visser (voorzitter). De Raad van Advies geeft de coöperatie gevraagd en ongevraagd advies en bestaat uit Tonny Meijer, Gerard Staring, Brit Reinders, Theo Heemskerk, Arend Minkman, Antoon Ubbink, Ton van der Zwet, Jebbo Haverkamp, Maus van der Voort, Toon Derksen, Toon Albers, Ton Heurnink, Ans Elfrink, Fred Koeman en Reton Nijkamp. De leden van de Raad van Advies hebben ook zitting in de regiegroep, die medio 2021 wordt opgeheven. Meer informatie: www.angerloduurzaam.nl of via e-mail secretariaat@angerloduurzaam.nl.

In gesprek met initiatiefnemer zonnepark De Coöperatie Angerlo Duurzaam heeft al enkele concrete stappen ondernomen. Zo is het gesprek gaande met een familie in het buitengebied van Angerlo, die veel meer zonne-energie opwekt (ongeveer 650.000 kWh per jaar) dan nodig. Voorzitter Edwin Visser: “Wij kijken of we deze energie met andere woningen kunnen delen. Verder praten we met een partij die een zonnepark van twintig hectare wil aanleggen. En we verkennen de mogelijkheden van een zogenaamde postcoderoosproject. Dit is een financieringsmogelijkheid voor initiatieven waarbij gezamenlijk zonne-energie wordt opgewekt, zonder dat je zelf zonnepanelen op het dak hebt liggen.” Twee van de vijf bestuursleden van Coöperatie Angerlo Duurzaam. Links Geert Kaper en rechts Edwin Visser. Foto: Sjoerd Geurts

Voor slechts een tientje lid van de coöperatie Angerlo telt ongeveer 500 woningen, waarvan 101 huurwoningen. Inmiddels zijn al 125 huishoudens lid geworden van de Coöperatie Angerlo Duurzaam. Voorzitter Edwin Visser: “Het is belangrijk dat zoveel mogelijk inwoners lid worden. Je betaalt als huishouden eenmalig 10 euro en als bedrijf 100 euro. Hoe groter de coöperatie is, hoe beter de we gezamenlijke belangen kunnen vertegenwoordigen en hoe scherper we de collectieve inkoop van energie kunnen uitonderhandelen. De verwachting is dat dit bedrag snel wordt terugverdiend bij deelname aan een van de eerste projecten.” Lid worden kan via de website www.angerloduurzaam.nl of via facebookpagina ‘Angerlo aardgasvrij en duurzaam’.

Wist je dat…

...je 250 euro per jaar kunt besparen door de deuren in huis dicht te doen en alleen te verwarmen waar je bent.

Woningcorporatie Plavei blij met duurzame plannen in Liemers dorp

‘Er zit veel energie in Angerlo’ Bijna een kwart van de woningen in Angerlo wordt verhuurd door woningcorporatie Plavei. Logisch dat de woningcorporatie deelneemt aan de Regiegroep Angerlo Aardgasvrij en Duurzaam die de duurzame kansen voor het dorp onderzoekt. “Het is goed om samen op te trekken”, vindt Robin Sommers, projectcoördinator Duurzaamheid bij Plavei. Met ruim honderd woningen is Plavei een belangrijke ‘huiseigenaar’ in Angerlo. “Wij zijn de laatste jaren bezig met het verduurzamen van ons woningbezit. Ook in Angerlo waar we in 2018/2019 een aantal woningen hebben verduurzaamd door ze onder andere na te isoleren. Daarnaast wordt appartementencomplex Molenveld waarvan wij eigenaar zijn, met een duurzaam warmtepompsysteem verwarmd. De komende jaren gaan we door met deze verduurzamingsslag. Zo zijn we ook bezig met het maken van toekomstplannen voor 16 woningen aan het Kruisveld en de Dorpsstraat. Er moet nog een besluit worden genomen wat we precies gaan doen, maar bij nieuwbouw is het uitgangspunt energiezuinig. Robin Sommers is blij met het enthousiasme dat hij in Angerlo bespeurt. “Er zit veel energie in Angerlo. Wij ondersteunen het idee om woningen op een warmtenet aan te sluiten. Of het nu al haalbaar is, weten we niet, maar het is de moeite waard om alle mogelijkheden te bekijken. Zoals het idee om warmte uit het water van het Bevermeer gemaal te gebruiken.

Dat is een mooie innovatie! Het is wel belangrijk dat het een gezamenlijk gedragen oplossing wordt.” In Angerlo heeft Plavei al diverse woningen verduurzaamd. Foto: Plavei

6

Plavei haakt graag aan waar mogelijk omdat duurzaamheid zo langzamerhand in de genen is gaan zitten van de woningcorporatie. “We moeten met z’n allen stappen zetten. Dat zijn we verplicht aan de wereld om ons heen. We doen het allemaal wel op ons eigen tempo. We gaan zo snel als kan en zo langzaam als moet.”

Familie Wiggers investeert duurzaam

‘Zonnepanelen leveren meer geld op dan rente op de bank’ Vandaag schijnt de zon niet. Dat betekent dat de opbrengst van de zonnecollectoren op het dak van de familie Wiggers uit Angerlo nu even wat achterblijft. “Maar de zonnepanelen leveren zelfs op deze wat donkere dag rendement op”, klinkt Werner Wiggers tevreden. We zijn op bezoek bij Werner en Chantal Wiggers, die samen met hun kinderen Bram en Noa een twee-onder-eenkap huis bewonen in Angerlo. Het is een gezellige drukte omdat ook hondje Woezel en de katten Mauw en Kwiebus van zich laten horen. De hele familie staat achter het plan van de ‘man des huizes’ om de woning geleidelijk te verduurzamen. “Natuurlijk denken we daarbij aan het milieu”, vertelt Werner terwijl hij de koffie serveert. “Maar daarnaast verdien je er ook gewoon geld mee. Stel dat je spaargeld op de bank hebt staan. Daar levert het totaal geen rendement op. Maar als je het investeert in bijvoorbeeld zonnepanelen, dan merk je dat meteen in je portemonnee. We betalen maandelijks ongeveer 50 euro minder per maand. De vijftien zonnepanelen op ons dak hebben we drie jaar geleden met subsidie voor ongeveer 4700 euro aangeschaft. Ze wekken ongeveer 3.500 kWh per jaar op. Dat is ongeveer ons hele energieverbruik. Vergelijk je dat met rente van je geld op de bank, dan is ons rendement nu veel hoger.”

Zonnecollectoren Het bleef overigens niet bij zonnepanelen alleen. “In september van dit jaar hebben we ook zonnecollectoren op dak gelegd. Feitelijk zijn dat 24 heatpipes, die zijn verbonden met een warmtepomp en zonneboiler van 400 liter. De heatpipes zorgen ervoor dat het water dat we verbruiken wordt voorverwarmd, zodat je niet teveel hoeft op te stoken. Dat scheelt in de gaskosten.” Helemaal van het gas af zit er voorlopig nog niet in. Ook niet vanwege de gaskachel die de familie in huis heeft staan. Maar koken gebeurt inmiddels al keramisch. Werner Wiggers: “Als je zo bezig bent, krijg je de smaak snel te pakken. Dan wil je meer. Inmiddels zijn bijna alle lampen vervangen door duurzame led-verlichting. We kijken nu naar isolatiemogelijkheden. De vloer moet nog worden geïsoleerd en het dak kan beter.” Werner Wiggers en dochter Noa zijn blij met de zonnecollectoren! Foto: Sjoerd Geurts

Theo en Karin Heemskerk maken van boerderij een duurzame woning

‘Vijverpomp verbruikte gigantisch veel stroom’

Theo Heemskerk: “Dankzij 35 zonnepanelen zijn de energiekosten sterk gedaald.” Foto: Sjoerd Geurts

Wist je dat…

… wanneer je in spouwisolatie investeert dat gelijk staat aan 11 % rente op een spaarrekening.

Wonen in energie-plus woning

‘Droom is werkelijkheid geworden’

Ze wonen bijna twee jaar in Angerlo. Ton van der Zwet en Ineke Steinebach genieten van hun ‘energie-plus’ woning aan De Koppel, waar inmiddels heel wat duurzame stappen zijn gezet. ‘Een droom is werkelijkheid geworden”, aldus Ton. Op een winterse middag bellen we aan bij de familie Van der Zwet. Wat meteen opvalt zijn de HR++ ramen en de dikke muren in de woning die voor een goede isolatie zorgen. “Wij zijn vanaf dag één duurzaam aan de slag gegaan”, vertelt Ton. “Wij wonen nu in een energie-plus woning. Dat betekent dat je meer energie oplevert dan je woning verbruikt. Waarom je dat zou willen? Bijvoorbeeld om de energie te gebruiken voor andere doeleinden zoals een elektrische auto.” Wij maken samen met Ton een rondje door de woning. Er is veel gebeurd. Van isolatie en zonnepanelen tot en met de warmtepomp die het huis verwarmt, maar in de zomer ook koelt. “Bij het kiezen van de warmtepomp hebben we extra goed opgelet dat deze zo min mogelijk geluid maakt. Dat is gelukt.”

Het paradepaardje is het accu-systeem in de kelder. Foto: Sjoerd Geurts

Het is een echte blikvanger. Aan de Dorpsstraat bewonen Theo en Karin Heemskerk sinds 2002 een prachtige boerderij, die ze om hebben gebouwd tot een duurzame woning.

Het paradepaardje is het accu-systeem in de kelder. “Dit accu-systeem kan genoeg energie opslaan voor ongeveer een dag. Een groot deel van het jaar is de opslagcapaciteit ruim voldoende. Alleen in de winter met korte dagen komen we tekort. Dit jaar hebben we 11.200 kWh opgewekt en verbruikten we 7.700 kWh. Dankzij het accusysteem hebben we over het hele jaar slechts 2.500 kWh stroom afgenomen.” Ton is enthousiast over de initiatieven van de Regiegroep Angerlo Aardgasvrij en Duurzaam. “Het is belangrijk om regie te voeren over onze eigen toekomst en daarbij samen te werken. Wanneer we samen een duurzame weg uitstippelen, zijn we spekkoper.”

De boerderij is inderdaad groot, constateren we tijdens een bezoek. De vorige bewoner had het pand al volledig gerenoveerd en het dak geïsoleerd. “In het verleden verbruikte het pand veel gas en energie”, vertelt Theo Heemskerk. “Dat is verbeterd. De zonnepanelen haalden de energiekosten flink omlaag. We verbruikten eerst 20.000 kWh per jaar. Dat hebben we kunnen halveren met 35 zonnepanelen. Maar daarmee waren we natuurlijk nog niet tevreden. Je wekt enerzijds wel stroom op, maar je moet anderzijds vooral ook naar het verbruik kijken. En juist dat was

erg hoog. De oorzaak was snel gevonden: een grote pomp in de vijver. Door het anders inregelen van de vijverinstallatie bespaarden we in één klap nog eens bijna 4.000 kWh extra.” Theo Heemskerk schat in dat de investering van de zonnepanelen binnen vier tot vijf jaar is terugverdiend. “Het is dus een goede investering geweest.” Lachend: “En het is ook gewoon leuk om aan het eind van de maand te kunnen zien wat de zonnepanelen hebben opgebracht.”

7

Angerlo doet mee voor duurzaam

Hoe denkt u erover? Fijn dat u de krant hebt gelezen! Als Regiegroep Angerlo Aardgasvrij en Duurzaam willen we je nog een aantal vragen stellen. De ingevulde vragenlijst mag je in de brievenbus van het Dorpshuis doen of afgeven bij de balie. Maar je kunt de ze enquête ook heel simpel online invullen. Ga hiervoor naar https://nl.surveymonkey.com/r/AardgasvrijAngerlo of scan de QR-code.

l Helemaal oneens

Ik weet goed wat de Regiegroep doet voor Angerlo. l Oneens l Neutraal l Eens l Helemaal mee eens

Ik vind dat het belang en de input van inwoners voldoende worden meegenomen door de Regiegroep. l Helemaal oneens l Oneens l Neutraal l Eens l Helemaal mee eens Ik vind het belangrijk dat de inwoners van Angerlo regie blijven houden over een Aardgasvrij Angerlo. l Helemaal oneens l Oneens l Neutraal l Eens l Helemaal mee eens Welke tips heeft u voor de Regiegroep?

Ik denk na het lezen van de krant dat een collectieve warmte-oplossing met een warmtenet een kansrijke oplossing voor Angerlo is. l Helemaal oneens l Oneens l Neutraal l Eens l Helemaal mee eens Ik heb er vertrouwen in dat de Regiegroep een goede afweging kan maken welke vervolgstap nodig is voor de inwoners van Angerlo. l Helemaal oneens l Oneens l Neutraal l Eens l Helemaal mee eens Ik wil graag het volgende meegeven aan de Regiegroep over een toekomstige warmteoplossing

Bent u al lid van de Coöperatie Angerlo Duurzaam? l Ja l Nee, ik ben niet bekend met de Coöperatie l Nee, ik weet niet wat de voordelen van een lidmaatschap zijn l Nee, andere reden l Nee, maar dat wil ik wel. Mijn e-mail adres is

-

Wilt u de nieuwsbrief ontvangen van de Regiegroep Angerlo Aardgasvrij? (In de toekomst wordt de nieuwsbrief mogelijk gebundeld met de nieuwsbrief van de Coöperatie Angerlo Duurzaam): l Nee l Ik ontvang al de nieuwsbrief l Ja, mijn e-mailadres is:

Wilt u actief meewerken aan de Coöperatie Angerlo Duurzaam? l Dat doe ik al l Nee l Ja Wilt u nog iets kwijt of nog iets vragen? Laat het ons weten