27. RIB 2021-023 Beleidsregels TONK

RAADSINFORMATIEBRIEF – Nr. 2021-023 Aan de leden van de gemeenteraad

Datum 9 maart 2021 Zaaknummer Z/21/382074/ADV/21/1014099 Onderwerp Beleidsregels TONK (Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten) Portefeuillehouder B. Elfrink Contactpersoon E-mail Telefoon

Rianne Boenink R.Boenink@zevenaar.nl 0316-595429

Geachte leden van de gemeenteraad,

Inleiding De regeling Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK) is bedoeld voor huishoudens die door de Coronacrisis te maken hebben met een forse inkomensdaling en daardoor noodzakelijke woonkosten niet meer kunnen betalen uit hun inkomen. De gemeente heeft beleidsvrijheid hoe de TONK vorm gegeven wordt. Wij hebben hiervoor als college beleidsregels opgesteld. Kernboodschap Veel huishoudens hebben door de Coronacrisis te maken met een plotselinge, onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in hun inkomsten. Ondanks diverse landelijke steunpakketten bieden deze nog voor veel huishoudens onvoldoende ondersteuning, omdat noodzakelijke kosten doorlopen en niet op korte termijn kunnen worden teruggeschroefd. Huishoudens lopen daardoor het risico van het opbouwen van schulden waardoor ze verder in de problemen komen en ook de maatschappelijke kosten verder stijgen. TONK biedt een tijdelijke tegemoetkoming in de noodzakelijke woonkosten. Context X Anders, namelijk actief informeren. Inhoudelijke boodschap Eenvoudige en uitvoerbare regeling De TONK betreft een tijdelijke regeling die met terugwerkende kracht in werking treedt vanaf 1 januari 2021 tot 1 juli 2021. Dit is landelijk bepaald. Gemeenten hebben veel beleidsvrijheid om de regeling vorm te geven.

Wij kiezen ervoor de beleidsregels zo eenvoudig mogelijk op te stellen, zodat ze voor inwoners helder zijn en gemakkelijk en snel uitvoerbaar zijn. Dit betekent dat er, anders dan bij de bijzondere

bijstand, geen complexe draagkrachtberekening plaats vindt. De verwachting is dat de voorgestelde beleidsregels van Zevenaar in vergelijking met de keuzes die andere gemeenten maken, een middenweg is. Enerzijds is niet alles dicht getimmerd, anderzijds zijn er wel duidelijke criteria geformuleerd over inkomensdaling, beschikbare geldmiddelen, en het aandeel woonlasten ten opzichte van het huidige inkomen. Doelgroep Het is op voorhand niet te zeggen hoe groot de doelgroep is. Die groep is divers. Het kunnen flexwerkers zijn, mensen met nulurencontracten, mensen die hun baan hebben verloren en (zelfstandig) ondernemers. Pas bij de uitvoering van de TONK zal blijken hoeveel huishoudens hier een beroep op doen. Alle gemeenten hebben met deze onzekerheid te maken. Het gaat hier om een tegemoetkoming in de woonkosten om problematiek door de Coronacrisis te dempen. Tegelijkertijd kan en zal het niet iedereen uit de brand helpen. Financiën Voor de uitvoering van de TONK worden extra middelen aan het gemeentefonds toegevoegd. Voor Zevenaar gaat het om een bedrag van € 275.000,- voor de eerste helft van 2021. Dit bedrag is bedoeld voor zowel de kosten van de regeling (tegemoetkoming voor inwoners) als voor de uitvoeringskosten van de gemeente.

Aangezien we niet weten hoe groot de doelgroep is en dit een open einderegeling is, waarbij niet gewerkt mag worden met een budgetplafond, weten we niet of dit budget toereikend is. Rijk en gemeenten monitoren door regelmatig overleg hoe de implementatie en de uitvoering verloopt. Communicatie en vervolgproces Communicatie naar buiten Aangezien het mogelijk een doelgroep betreft die de gemeente nog niet kent, wordt er duidelijk gecommuniceerd via alle gebruikelijke communicatiekanalen. Daarnaast worden samenwerkingspartners zoals RSD de Liemers, MKB Zevenaar en Lindus over deze regeling geïnformeerd. Vervolgproces We zullen de komende maanden het proces, het aantal aanvragen en de financiën goed monitoren. Het gaat om een nieuwe tijdelijke regeling waarin gemeenten veel beleidsvrijheid hebben. We bereiden de uitvoering door de afdeling Maatschappelijke Dienstverlening zo goed mogelijk voor, al zijn er onzekerheden. De gemeenteraad wordt in de zomer van 2021 via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over het verloop van TONK. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Zevenaar,

Danielle Jansen secretaris

Lucien van Riswijk burgemeester

Bijlagen 1. INT/21/1012414 Beleidsregels TONK

zaaknummer

pagina 2 van 2

Beleidsregels Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK) gemeente Zevenaar Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Zevenaar, gelet op: titel 4.3 van de Algemene wet bestuursrecht; artikel 35 Participatiewet; overwegende dat: het college het wenselijk vindt om aan te geven in welke situaties en onder welke voorwaarden een burger in aanmerking kan komen voor een tegemoetkoming Tijdelijke ondersteuning noodzakelijk kosten (TONK); het daarom wenselijk is voor dit doel aparte, tijdelijke, beleidsregels vast te stellen; besluit: Artikel 1 Begripsbepalingen In deze beleidsregels wordt verstaan onder: a. wet: Participatiewet; b. college: college van burgemeester en wethouders van de gemeente Zevenaar; c. inkomensterugval: een onvoorzienbare, onvermijdelijke en substantiële terugval in het inkomen als gevolg van de coronacrisis. d. TOZO: Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers; e. TLV: Tegemoetkoming Vaste Lasten; f. NOW: Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid.

Artikel 2 Doelgroep TONK Een tegemoetkoming TONK is bedoeld voor de aanvrager: • die door de huidige omstandigheden als gevolg van de coronacrisis te maken heeft met een onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in zijn of haar inkomen; • die daardoor noodzakelijke kosten zoals woonlasten niet meer kan voldoen, en • waarvoor andere regelingen niet of onvoldoende soelaas bieden. De tegemoetkoming kan samenlopen met het ontvangen van ondersteuningen conform de regelingen TLV, NOW en TOZO. De uitsluitingsgronden genoemd zoals in artikel 11 en artikel 13, lid 1, van de Participatiewet zijn hier van toepassing. Artikel 3 Voorwaarden tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten 1. Het college kan een tegemoetkoming TONK verstrekken aan de aanvrager die te maken heeft met een inkomensterugval van 25% of meer (peildatum 1 januari 2020 ten opzichte van peildatum 1 januari 2021, dan wel de datum van de aanvraag in 2021), waardoor de betaling van noodzakelijke kosten niet mogelijk is uit het inkomen en de beschikbare geldmiddelen. 2. Voor de hoogte van de beschikbare geldmiddelen wordt aangesloten bij de vermogensgrens die gebruikt wordt bij huurtoeslag (in 2021 € 31.340,- voor een alleenstaande, € 62.680,voor partners). Beschikt aanvrager over meer geldmiddelen dan deze vermogensgrens dan komt aanvrager niet in aanmerking voor de TONK. 3.

Het college kan een tegemoetkoming TONK verstrekken aan de aanvrager wanneer de woonlasten (zoals beschreven in artikel 4) een bovengemiddeld groot aandeel vormen ten opzichte van het netto-inkomen. In de bijlage wordt beschreven wanneer sprake is van een

4. 5.

bovengemiddeld groot aandeel, de zogenaamde woonquote. Hiervoor wordt een staffel gebruikt. Er kan volstaan worden met een verklaring van de aanvrager dat de substantiële terugval in inkomen het gevolg is van de maatregelen in verband met het coronavirus (Covid-19). De ‘Beleidsregels bijzondere bijstand gemeente Zevenaar 2021‘ zijn niet van toepassing op de aanvragen TONK.

Artikel 4 Noodzakelijke kosten De tegemoetkoming TONK kan betrekking hebben op de volgende voor de aanvrager noodzakelijke algemene kosten van bestaan: a. kosten van huur (inclusief servicekosten tot een maximum van € 48,- per maand) van de door aanvrager bewoonde woning, minus de huurtoeslag; b. kosten van rente voor de hypotheek voor de woning, minus de hypotheekrente aftrek; c. bijdrage aan de vereniging van eigenaren tot een maximum van € 100,- per maand; d. kosten van elektriciteit, gas en water verbonden aan de door de aanvrager bewoonde woning. Artikel 5 Aanvraag 1. De aanvraag voor de tegemoetkoming wordt digitaal ingediend via de gemeentelijke website. In afwijking van deze digitale aanvraag is een schriftelijke aanvraag mogelijk indien naar het oordeel van het college bijzondere omstandigheden in het individuele geval hiertoe aanleiding geven. 2. Aanvrager overlegt bij de aanvraag: a. de bewijzen van het inkomen van de maand januari 2020 en van de maand januari 2021, of van de maand van aanvraag in 2021; b. de bewijzen van de beschikbare geldmiddelen van de maand januari 2021; c. de bewijzen van de noodzakelijke kosten van de maand januari 2021. 3. Een aanvraag tegemoetkoming TONK kan worden ingediend tot 1 augustus 2021. Artikel 6 Terugwerkende kracht Een aanvraag voor een tegemoetkoming TONK kan met terugwerkende kracht worden aangevraagd vanaf 1 januari 2021.

Artikel 7 Duur De tegemoetkoming wordt verstrekt voor ten hoogste de periode van 1 januari 2021 tot 1 juli 2021. Artikel 8 Maximale hoogte tegemoetkoming De maximale tegemoetkoming op basis van deze beleidsregel bedraagt € 200,- per maand bij een lage TONK en € 400,- per maand bij een hoge TONK. Zie bijlage voor de bepaling hiervan in een staffel. Artikel 9 Inkomen 1. Onder inkomen wordt in ieder geval verstaan, netto (gezamenlijk) inkomen van aanvrager (en partner) uit: a. inkomen uit arbeid; b. inkomen uit eigen onderneming; c. inkomen uit een uitkering; d. inkomen uit verhuur; e. inkomen uit partner- en/of kinderalimentatie. 2. De kostendelersnorm is niet van toepassing.

Artikel 10 Beschikbare geldmiddelen 1. Beschikbare geldmiddelen zijn privégeldmiddelen waarover de aanvrager beschikt of redelijkerwijs kan beschikken. 2. Het betreft de beschikbare privégeldmiddelen van de aanvrager en de partner van de aanvrager. 3. Onder beschikbare privégeldmiddelen wordt verstaan: a. contant geld; b. geld op betaal- en spaarrekeningen; c. cryptovaluta (zoals bitcoins); d. de waarde van effecten (hierbij gaat het om beleggingsrekeningen met aandelen, obligaties, en opties en effecten in depot). Artikel 11 Vorm De tegemoetkoming TONK wordt in principe om niet verstrekt. Dit betekent dat de ontvanger de tegemoetkoming niet hoeft terug te betalen. Artikel 12 Afzien opleggen verhuisverplichting Het college legt aan de aanvrager die op basis van deze beleidsregel in aanmerking komt voor de tegemoetkoming TONK, geen verhuisverplichting op. Artikel 13 Uitbetaling De uitbetaling vindt maandelijks plaats. Artikel 14 Hardheidsclausule Als de aanvrager niet in aanmerking komt voor een tegemoetkoming TONK kan het college, gelet op alle omstandigheden waaronder een terugval in inkomen van de aanvrager als gevolg van de coronacrisis, in het individuele geval beoordelen of de aanvrager in afwijking van de beleidsregels alsnog in aanmerking komt voor een tegemoetkoming TONK, indien zeer dringende redenen hiertoe noodzaken.

Artikel 15 Inwerkingtreding en duur beleidsregels 1. De beleidsregels treden met terugwerkende kracht in werking met ingang van 1 januari 2021. 2. De beleidsregels vervallen op 1 augustus 2021. Artikel 16 Citeertitel Deze beleidsregels worden aangehaald als: Beleidsregels tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten gemeente Zevenaar. Aldus vastgesteld op 9 maart 2021 Het college van burgemeester en wethouders,

Danielle Jansen secretaris

Lucien van Riswijk burgemeester

Bijlage Toelichting inkomensterugval bij artikel 3, lid 1 De inkomensterugval is de terugval in inkomen wegens de coronacrisis. Een inwoner moet aantonen dat zijn inkomen is verminderd vanwege de coronacrisis. Het percentage van de inkomensterugval wordt als volgt berekend: (A-B)/A x 100%, waarbij: A = inkomen voor de coronacrisis; B = het huidige inkomen; Voorbeeld A = inkomen voor de coronacrisis = € 4000,B = het huidige inkomen € 3000,Dan bedraagt de inkomensterugval (4000-3000 = 1000) / 4000 = 0,25. Dit vermenigvuldigd met 100% levert een inkomensterugval van 25% op. Uitleg en staffelschema woonquote Inwoners uit Zevenaar kunnen aanspraak maken op de TONK als -

Zij een inkomensdaling hebben van 25% of meer (peildata januari 2020 en januari 2021 of aanvraagdatum) Zij beschikbare geldmiddelen (vermogen) hebben gelijk aan of minder dan de inkomensgrens die de belastingdienst hanteert bij huurtoeslag. Zij een groot deel van hun huidige inkomen kwijt zijn aan primaire woonlasten (huur en hypotheek, gas, water, elektriciteit). Dit noemen wij de woonquote. Bij een hoge woonquote heeft men recht op een tegemoetkoming ( = lage TONK) van € 200,- per maand bij een nog hogere woonquote op een tegemoetkoming ( = hoge TONK) van € 400,- per maand. Onderstaande staffel wordt gebruikt om te bepalen of een lage of hoge TONK wordt verleend.

Wat wordt verstaan onder woonquote? -

De woonquote is de verhouding tussen de woonlasten (zoals omschreven in artikel 4 van de beleidsregels TONK) en het actuele inkomen. Als de woonquote gelijk is aan of hoger is dan de normwaarde uit de staffel is er recht op TONK.

Staffel voor woonquote Uitgangspunten voor de staffel -

-

Onderscheid naar huishoudtype Eenpersoonshuishoudens hebben meer ruimte in het inkomen dan meerpersoonshuishoudens en kennen dus een hogere woonquote. Onderscheid naar hoogte inkomen Naarmate men een hoger inkomen heeft kan men relatief meer besteden aan woonlasten en wordt de norm dus hoger. Dit onderscheid is mede tot stand gekomen door en afgestemd met het NIBUD.

STAFFEL TONK

Netto inkomen per maand t/m € 2.500 € 3.000 € 5.000 ➢ € 5.000

Grenswaarde woonquote per huishoudtype Alleenstaand Lage TONK 45 % 45 % 50 % 55 %

Alleenstaand Hoge TONK 55 % 55 % 60 % 65 %

Gezin Lage TONK 40 % 45 % 45 % 55 %

Gezin Hoge TONK 50 % 55 % 55 % 65 %