250507 Presentatie 7 mei 't Broek voor gemeenteraden

Agenda: • Opening door avondvoorzitter: Merlijn de Jonghe • Toelichting thema’s en sprekers: Luc Velhorst (1stroom) • Presentaties 5 thema's • Doorkijkje op vervolg: Jacqueline van der Leij (Zevenaar) • Afsluiting door avondvoorzitter • Nazit in kantine

Welkom

• Onderzoek landbouw: Henk Jolink (Aveco de Bondt). • Groen-blauw raamwerk GMR/Liemerse gebiedsagenda: Jacqueline van der Leij (Zevenaar) • Bouwsteen Water- en Bodemsysteem Liemers: Huib Aalders (1stroom) • Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD): Jacqueline van der Leij (Zevenaar) • Energie en Economie: Luc Velhorst (1stroom)

Toelichting thema’s en sprekers

Henk Jolink 7 mei 2025

Landbouw in 't Broek

Auteur: Marianne Nobel

Landouw in 't Broek

•

•

•

Agenda

• Veel energieproductie

• Gros is puur melkvee

• Hoge respons

• 35 ingevulde enquêtes

Landbouw in ‘t Broek

voer/mest contract

• Grondgebondenheid discussie versus

voermestcontracten

• 2.33 koeien/ jongvee per ha, inclusief de

• Ca 250 ha kruidenrijk en ANLB

• Verhouding ca 80/20

• Merendeel grasland

Landbouw in ‘t Broek

1600 1400 1200 1000 800 600 400 200 0

1800 1600 1400 1200 1000 800 600 400 200 0

1415

Grasland

297

Maisland

299

Kruidenrijk grasland

99

Teelten in hectares

ANLB

211 Totaal

Totaal

• Gemiddelde leeftijd 56.8 jaar

• Compliment van jullie zelf

opvolgers

• Unieke hoge score met het percentage

Toekomst bedrijf

867.952

Dieselverbruik

44.258 1.570.530

Gasverbruik

• Diesel gem 16.098 l/jaar

1.414.877

Stroomverbruik

Energie-opwek

Totalen energie

• Gasverbruik 1.475 m3/jaar / bedrijf

stroom

• Bijna energieneutraal gebied qua

Energie

liter

kWh

m³

kWh

• Relatie pachter/verpachter

• Afvoer mest

• Gronddruk

• Kort lopende pachtcontracten

• Beperking gewasbescherming

• Personeel/ financiering

risico op handhaving door bv MOB

• Vergunde situatie t.o.v. huidig gebruik,

• Wegvallen derogatie

• Steeds weer opborrelde plannen overheid

Knelpunten

• Natuurbeheer

• Grond verwerven

• Energieproductie

• Mestvergisting

• Gestage groei

educatie, korte ketens, recreatie

• Verbinding met de samenleving door

Kansen

Waar gaat uw belangstelling naar uit?

Drinkwaterwinning

C.R.S.D

Deltaplan biodiversiteitsherstel ook EU

5% landschapselement en in landelijk gebied

Duidelijk tav zoekgebieden en uitbreiding

1700 ha nieuw bos (veelal in GNN)

65% reductie tov 1990

Bossenstrategie

49% reductie tov 1990

74% van de gevoelige natuur voldoet aan de KDW

35% reductie tov 2018

Continue verbetering

Afschaffing derogatie

Doelen behaald en/of maatregelen uitgevoerd

Methaan

CO2 (Parijsakkoord)

Stikstof (Natura 2000/Nitraatrichtlij n)

Waterkwaliteit (KRW)

Overzicht opgaven

10% landschapselementen in landelijk gebied

90% reductie tov 1990 Temperatuurstijging <2 graden Celsius Klimaatneutraal 2050

• bodemverbetering

• Verdroging

• Mest bewerking/verwaarding/vergisting

Vervolg

Generieke opgaven per bouwsteen vanuit integrale samenhang en ruimtelijke kwaliteit voor de periode 2024-2040 (doorkijk 2050):

•

Wonen Leefomgeving, groenblauw raamwerk en landelijk gebied (Circulaire) economie Mobiliteit Energie

Sinds 2021: Van Verstedelijking naar regioarrangement (ruimtelijke puzzel) naar NOVEX en voor de Liemers: de gebiedsagenda: een dynamisch document waarin alle documenten en bouwstenen samenkomen.

•

o o o o o

Groene metropool regio: 18 gemeenten, provincie, waterschappen. Elk gebied binnen GMR heeft eigen gebiedsprogramma: Middengebied, Veluwezoon, Rijk van Nijmegen en de Liemers.

•

Groene Metropool Regio: Gebiedsagenda

In de Liemers willen we het hybride karakter (stad en landschap) op een kwalitatieve manier laten (mee)groeien. Vooral als de ruimtebehoefte na 2030 voor wonen en werken, recreëren en landschap nog verder toeneemt. Dit ook gezien het feit dat het mobiliteitsnetwerk nu al tegen zijn grenzen aanloopt.

Opgave De Liemers:

"Meer stad, meer landschap"

Gebiedsagenda

Programma “Groenblauwe ontwikkeling landelijk gebied De Liemers”. Vanuit Meer Landschap:

We willen de groenblauwe gebieden en structuren binnen en buiten de stedelijke zone versterken en deze nog meer met elkaar verbinden. Hiermee zijn de landschapswaarden overal in de stedelijke zone nabij en kunnen deze bijdragen aan een goed woon en leefklimaat, de energietransitie, klimaatadaptatie, biodiversiteit en gezondheid. Daarbij wordt ingestoken op het creëren en versterken van recreatieve en ecologische verbindingen en gaan we op zoek naar slimme combinaties van functies. We zetten in op versterking van de landschapsstructuren in combinatie met een vitale en toekomstbestendige landbouwsector (inclusief aanpak droogte).

Programma “Spoorzones Westervoort, Duiven, Zevenaar en Didam”. Vanuit Meer Stad:

Onderzoeken hoe we samen kijken naar de kwantitatieve en kwalitatieve woningbehoefte na 2030. Hoe blijven we in de toekomst in staat om de woningbouwopgave adaptief te programmeren. Een belangrijke doelstelling voor de toekomst blijft het streven naar vooral binnenstedelijk ontwikkelen met minder automobiliteit. Door te verdichten in de spoorzones, kan de groene ruimte buiten deze zones opengelaten worden en door verdichting nabij het spoor en reeds aanwezige fietssnelwegen ontstaat meer draagvlak voor hoogwaardig openbaar vervoer. We willen de kansen voor inbreiden in de spoorzones verkennen en een beeld krijgen van de gewenste maat van verdichting. We zetten in op een gebiedsaanpak.

Gebiedsagenda: 2 integrale opgaven

Uitsneden spoorzones en groen-blauw

Stedelijk uitloopgebied/ groene verbindingszones: Welke kansen zijn er voor een goede invulling van de stedelijke uitloopgebieden en om groene verbindingszones te creëren met de naastgelegen gebieden?

Groen-blauw raamwerk: Het groen-blauw raamwerk is een soort onderlegger waarop alle natuurterreinen, bossen, parken, waterlijnen, polders en andere ‘groene’ en ‘blauwe’ gebieden staan aangegeven. Vraag daarbij: Hoe kunnen we gebieden behouden en versterken? Het ‘groenblauw raamwerk’ helpt bij het maken van die ruimtelijke keuzes.

1. Toekomstbestendig maken van de landbouw 2. Natuurherstel, biodiversiteit en watersysteem (droogte) 3. Versterken groen-blauw raamwerk 4. Versterken recreatief gebruik

Het Broek: Gebiedsperspectief met alle overlappende ruimteclaims. Opgaven in het Broek:

Groen-blauw raamwerk

• In 2025 nadenken over integrale opgaven economie en energie

o Spoorzones: verder met verkenning: ondersteuning provincie. o Groen-blauw: nu verder met verkenningen: ondersteuning vanuit regio en provincie. Toewerken naar een gebiedsperspectief.

• Gebiedsagenda: verder invulling geven aan de 2 integrale opgaven: spoorzones en versterken groen-blauw.

Waar gaan we mee aan de slag?

Vragen?

Vragen?

Vragen?

Defensie en haar NPRD: Nationaal programma Ruimte voor Defensie

• Laagvliegen is op maximaal 45 meter hoogte. Zij doen dit alleen in buitengebied. Over de bebouwde kom vliegen ze hoger.

• Laagvliegroutes voor Helikopters: Meerdere over NL, ook over gedeelte van de Liemers. Er worden acht gebieden onderzocht.

• Munitiedepot in Het Broek is van tafel vanwege o.a. gasverdeelstation.

Wat betekent dit nu voor de Liemers?

• Gemeente Zevenaar zit namens Liemerse gemeenten in ambtelijke en bestuurlijke Kopgroep aan tafel met Defensie. • Momenteel wordt de Plan MER (Milieueffectenrapportage) uitgevoerd, waarbij de milieueffecten inzichtelijk worden gemaakt. Dit is een onderdeel van het ontwerp Nationaal programma Ruimte voor Defensie. • Ontwerp Nationaal programma Ruimte voor Defensie wordt vooralsnog eind mei in de tweede kamer verwacht. • Zienswijzentermijn volgt nog na vaststelling Ontwerp Nationaal programma Ruimte voor Defensie.

Planning en vervolg

Vragen?

Beleid Zevenaar: Toets- en afwegingskader zon/wind 2020 Ontwerp-Omgevingsvisie 2025

Beleid Duiven: Omgevingsvisie 2022 Beleidskader wind/zon 2022

Regionaal beleid: RES 1.0 2021, plan-mer & Verrijking RES 2024, RES 2.0 in voorbereiding

Thema Energie

Zoekgebied wind & zon Duiven

Zoekzones wind/zon Zevenaar, ontwerpomgevingsvisie 2025

Opgaven • Beter benutten bestaande terreinen • Focus op High Tech, Health, Energy & Circulaire Economie • Netto uitbreidingsbehoefte tot 2040: 145 ha.

In behandeling bij gemeenteraden: • Duiven, politieke avond 13 mei 2025 • Zevenaar, commissie Ruimte 14 mei 2025

Economie: Regionaal Programma Werklocaties (RPW) 2025-2028

Zoekzones RPW ontwikkellocaties

• Duiven: in opdracht van de raad loopt een verkenning welke verdere bijdrage de gemeente kan leveren aan de RPW. Mogelijke uitbreiding moet aansluiten op bestaande bedrijventerreinen InnoFase en Centerpoort-Noord. Besluitvorming wordt eind 2025 verwacht.

• Zevenaar: grote focus op Zevenaar-Oost. 7PoortII is deels in ontwikkeling en op termijn nog verdere uitbreiding in beeld.

Beleid gemeenten

Vragen?

Elk thema met een eigen proces en tempo, maar steeds in samenhang met elkaar.

Resultaat: een gebiedsperspectief: een tussen de samenwerkende gebiedspartijen gezamenlijk beeld over de inhoud, omvang en samenhang van de opgaves evenals een beeld bij een gedragen aanpak om deze opgaven in Het Broek de komende jaren invulling te geven. Alle elementen die in deze presentatie aan bod zijn gekomen, zullen daarin een plek krijgen.

Leidend hierbij zijn de claims vanuit landbouw en water-droogte aanpak prioriteit. Als deze duidelijk zijn, dan kunnen we de overige opgave een plaats gaan geven.

Wat zijn de verschillende (harde) ruimteclaims vanuit de landbouw, de water- en droogteaanpak (in brede zin), drinkwatervoorzieningen, duurzame opwek, economie? Wat zijn overige gewenste opgaven in dit gebied zoals het versterken van het groen-blauw raamwerk en recreatief gebruik. = oftewel nalopen van de opgaven en deze op kaart benoemen.

•

De komende maanden (2025) in beeld brengen:

Gebiedsperspectief Het Broek: Hoe nu verder?