230443 Zevenaar, 66 appartementen_akoestiek spoor en weg

Zevenaar, Enghuizen II 3 appartementencomplexen Akoestisch onderzoek geluid wegverkeer en spoorverkeer Gemeente Zevenaar

sab adviseurs in ruimtelijke ontwikkeling

28 april 2026, projectnummer 230443

sab adviseurs in ruimtelijke ontwikkeling info@sab.nl - www.sab.nl Disclaimer tekst Bij het samenstellen is de grootst mogelijke zorgvuldigheid nagestreefd. Toch kan de informatie in deze uitgave niet juist of onvolledig zijn. De Opdrachtgever is hiervoor niet aansprakelijk. Als u van mening bent dat er beeldmateriaal is gebruikt waarover u het beeldrecht heeft, neem dan contact op met de opdrachtgever via onze website of bovengenoemde adres. Copyright Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen, in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt worden in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch door fotokopieën of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever.

Samenvatting In Zevenaar bestaat het voornemen om op het BAT-terrein uitvoering te geven aan het masterplan voor Enghuizen deel 2, met in dit project 66 appartementen verdeeld over 3 gebouwen. Het voorgenomen plan is niet mogelijk binnen de huidige juridisch-planologische kaders. Om die reden is het doorlopen van een planologische procedure noodzakelijk om de ontwikkeling mogelijk te maken. In het kader van deze procedure is onderzoek noodzakelijk naar de geluidbelasting vanwege weg- en spoorverkeer. Dit rapport is een uitwerking van dit onderzoek naar geluid. Onderstaande afbeelding laat de vertaling zien naar het akoestisch rekenmodel.

Op basis van dit onderzoek, waarbij is getoetst op de gevels van de woningen, kunnen de volgende conclusies worden getrokken: Spoorwegen (Arnhem-Emmerich, Arnhem-Winterswijk, Betuweroute) Als gevolg van alle relevante spoorwegen tezamen wordt de standaardwaarde van 55 dB Lden voor 3 woningen in het meest zuidelijke gebouw overschreden, de hoogste waarde bedraagt 56 dB Lden. Ook wordt niet voldaan aan het gemeentelijk beleid voor geluidluwe buitenruimtes, maatregelen zijn benodigd. De twee noordelijke gebouwen voldoen wel geheel, en er wordt overal voldaan aan de grenswaarde van 65 dB Lden. Bronmaatregelen zijn niet doelmatig. Overdrachtsmaatregelen worden reeds uitgevoerd in het kader van andere deelgebieden in Enghuizen fase II. Deze kunnen niet effectief verder versterkt worden, dus bijkomende maatregelen zijn niet doelmatig. Als

voorliggende woningen onverwacht eerder dan de andere planonderdelen worden gerealiseerd, is het wenselijk daar een tijdelijk scherm te plaatsen. Voor gevelmaatregelen zijn daarnaast afgeschermde balkons benodigd bij de woningen met een overschrijding, om de balkons af te schermen. Bij de balkons op de hoeken kan een afgeschermde balustrade met een reguliere hoogte van 1 meter voldoen, voor de middelste woning is een hoger balkonscherm van indicatief minimaal 1,30 meter benodigd. Dit kan ook de vorm van een gesloten loggia nemen, doordat er mechanische ventilatie in de woningen komt zou er dan nog voldoende luchtverversing zijn. Met deze maatregelen is op alle woningen en buitenruimtes de geluidbelasting gelijk aan of lager dan 55 dB Lden (de standaardwaarde en gemeentelijke ambitiewaarde). Er wordt dan voldaan aan de instructieregels vanuit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en het gebiedsgerichte beleid van gemeente Zevenaar. Indien de maatregelen worden toegepast kunnen er hogere gezamenlijke waarden volgens de tabel op de volgende pagina worden opgenomen in het omgevingsplan. Gemeente- en waterschapswegen Als gevolg van de omliggende gemeentewegen tezamen wordt de standaardwaarde van 53 dB Lden niet overschreden en voldaan aan de gemeentelijke ambitiewaarde van 48 +5 dB.

Er wordt voldaan aan de instructieregels vanuit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en het gebiedsgerichte beleid van gemeente Zevenaar. Gecumuleerd en gezamenlijk geluid Voor onderhavig plan is zonder maatregelen een hoogste gecumuleerde geluidbelasting waarneembaar van 50 dB Lden. De hoogste gezamenlijke waarde is 57 dB Lden. Bij de aanvraag van een omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen dient in ieder geval door middel van een aanvullend bouwakoestisch onderzoek te worden aangetoond dat de binnenwaarde uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) wordt gehaald voor de nieuwe woningen. Ook dient onderzocht te worden of het meest zuidelijke balkon midden op de gevel geluidluw is met de voorgeschreven maatregelen. Deze vervolgonderzoeken worden als voorwaarde in de BOPA opgenomen. Als blijkt dat niet aan de gemeentelijke waarden wordt voldaan, worden de maatregelen hierop aangepast (versterkt). De hoogste gezamenlijke waarde bedraagt 57 dB Lden. In onderstaande tabel zijn voor alle drie de gebouwen de hoogste waarden opgenomen. Gezamenlijk geluid op woningen met een overschrijding, inclusief maatregelen aan de gevel Gebouw

Kenmerk toetspunt

Noord (20) *

20.01 ; 09 ; 08

Hoogste gezamenlijke geluidsbelastingen in dB Lden

Afscherming aan de gevel in meter hoogte (indicatief)

52 *

Midden (21) * 21.08

54 *

22.01

56

1

22.09

57

1,30

22.08

57

1

Zuid (22)

* geen opname hogere gezamenlijke waarde in omgevingsplan benodigd

Inhoudsopgave 1

2

3

4

5

Inleiding

4

1.1

Aanleiding

4

1.2

Ligging besluitgebied

4

1.3

Toekomstige situatie

5

1.4

Doel van het onderzoek

6

Wet- en regelgeving

7

2.1

Geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen

7

2.2

Gecumuleerd geluid

9

2.3

Binnenwaarde (gezamenlijk geluid)

10

2.4

Gemeentelijk beleid

10

2.5

Rekenmethodieken

12

Onderzoeksgegevens

13

3.1

Selectie van geluidsbronnen

13

3.2

Uitgangspunten en verkeersgegevens

13

Onderzoek

18

4.1

Toetsingskader

18

4.2

Bepalen van de geluidbelastingen

19

4.3

Geluidbelastingen

20

4.4

Mogelijkheden voor geluidreducerende maatregelen

25

4.5

Gecumuleerde en gezamenlijke geluidsbelasting

27

4.6

Toetsing gemeentelijk beleid

28

Conclusie Bijlagen Bijlage A: Bouwplan Bijlage B: Grafisch overzicht rekenmodel Bijlage C: Rapportage van het rekenmodel Bijlage D: Resultaten in tabelvorm

30

1 Inleiding 1.1

Aanleiding In Zevenaar bestaat het voornemen om op het BAT-terrein uitvoering te geven aan het masterplan voor Enghuizen deel 2, met in dit project 66 appartementen. Het betreft een perceel dat deels onbebouwd is en deels een bedrijfsgebouw wordt verwijderd. Het voorgenomen plan is deels niet mogelijk binnen de kaders van het ter plaatse geldende omgevingsplan. Er zijn al wel toegestaan op deze locatie, maar voor de realisatie dient het toegestane aantal woningen en de maximale hoogte in het bouwvlak aangepast te worden door middel van een BOPA. De ontwikkeling wordt waar relevant tezamen met de verdere uitwerking van Enghuizen fase I (een appartementencomplex en supermarkt ten westen), in het kader van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. In het kader van deze procedures is onderzoek noodzakelijk naar de geluidbelasting vanwege weg- en spoorverkeerslawaai. Dit rapport is een uitwerking van dit onderzoek naar geluid.

1.2

Ligging besluitgebied Het besluitgebied bevindt zich direct ten oosten van het stadscentrum van Zevenaar in de provincie Gelderland en ligt in het geluidaandachtsgebied van de spoorlijnen vanaf Arnhem naar Emmerich en Winterswijk, en de Betuweroute. Daarnaast zijn de 50 km/uur wegen Ringbaan-Zuid, Oud Zevenaarseweg en Stationsplein en de 30 km/uur wegen Swanepol, Hydrofoor, Mathena, Banderol en Babberichseweg relevant.

Globale ligging ontwikkeling (in rood)

4

1.3

Toekomstige situatie Onderstaande figuren geven een beeld van het ontwerp vanuit de BOPA voor onderhavige ontwikkeling. Het kaartbeeld is tevens opgenomen in bijlage A. De beoogde ontwikkeling voorziet in een deelproject binnen Enghuizen II, de realisatie van 66 appartementen in drie gebouwen aan de westzijde van het gebied. Gelijktijdig met of voorafgaand aan deze ontwikkeling worden ook een parkeergarage, rijwoningen in het zuiden langs het spoor, en vrijstaande woningen in het noorden ontwikkeld. Voor Enghuizen I zijn ook al de supermarkt en appartementen opgenomen die op dit moment in ontwikkeling zijn. De andere woningen op deze kaart in het midden en oosten van het gebied worden pas na voorliggende ontwikkeling gerealiseerd.

Stedenbouwkundig ontwerp, besluitgebied in rood, eerdere projecten in blauw (bron: Quadrant Architecten BNA)

Vooraanzicht uit stedenbouwkundig ontwerp (bron: Quadrant Architecten BNA)

5

Plattegronden uit stedenbouwkundig ontwerp (bron: Quadrant Architecten BNA)

1.4

Doel van het onderzoek Om de ontwikkeling mogelijk te maken moet volgens afdeling 3.5 ‘geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen’ uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) akoestisch onderzoek plaatsvinden wanneer geluidgevoelige gebouwen geheel of gedeeltelijk binnen een geluidaandachtsgebied komen te liggen (artikel 3.18). Dit onderzoek heeft tot doel inzicht te geven in het akoestisch klimaat van de nieuwe geluidgevoelige gebouwen ten gevolge van de ter plaatse aanwezige geluidaandachtsgebieden van omliggende wegen en spoorwegen. Dit maakt het mogelijk een veilige en gezonde fysieke leefomgeving te bereiken en in stand te houden.

6

2 Wet- en regelgeving 2.1

Geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen

2.1.1

Geluidaandachtsgebieden Geluidaandachtsgebieden geven aan binnen welke zone de geluidnormering (de standaardwaarde) overschreden zou kunnen worden. Een nieuw geluidgevoelig gebouw 1 binnen een aandachtsgebied dient daarmee te worden onderzocht op mogelijke overschrijdingen. Ook bij een veranderde akoestische situatie voor bestaande geluidgevoelige gebouwen kan onderzoek nodig zijn. De bepaling van een geluidaandachtsgebied is afhankelijk van de juridische status van de bron. Als een geluidproductieplafond (GPP) is vastgesteld wordt gebruik gemaakt van de gegevens bij vaststelling daarvan. Wanneer er voor een bron geen GPP is vastgesteld wordt voor die bron uitgegaan van de gegevens welke als basis dienen voor vastlegging van de basisgeluidemissie (BGE), het referentieniveau van het geluid door lokale (spoor)wegen. Conform artikel 11.47 van het Bkl dient het verschil tussen de BGE en de geluidemissie gemonitord te worden voor wegen met een verkeersintensiteit van 4.500 of meer motorvoertuigen per etmaal en lokale spoorwegen, maar het is ook mogelijk om voor wegen met een lagere intensiteit het verkeer te schatten. Een GPP geeft aan hoeveel geluid is toegestaan op een geluidreferentiepunt. Met een GPP bewaakt het bevoegd gezag het geluid door een weg, spoorweg of industrieterrein.

Bij toelaten van een geluidgevoelig gebouw in het geluidaandachtsgebied is het geluid gelijk aan het geluid bij volledige benutting van het GPP. De breedte van het aandachtsgebied wordt bepaald op basis van een gridberekening, uitgevoerd zoals beschreven in de Omgevingsregeling. De rekenafstand van de gridberekening bedraagt, per bron: 5.000 meter voor rijkswegen en spoorwegen met geluidproductieplafonds; 3.500 meter voor provinciale wegen met geluidproductieplafonds; en 1.500 meter voor wegen en spoorwegen zonder geluidproductieplafonds. Voor een gezoneerd industrieterrein bestaat er geen maximale rekenafstand. Het geluidaandachtsgebied beslaat vervolgens een contour die gelijk is aan de standaardwaarde van de bron waarvoor de berekening uitgevoerd wordt. De geluidaandachtsgebieden van een locatie worden beschikbaar gesteld in de Centrale voorziening geluid gegevens (CVGG), echter op datum van schrijven zijn de geluidaandachtsgebieden nog niet bekend. Daarom wordt bij het bepalen van de te beoordelen lokale (spoor)wegen gebruik gemaakt van art. 17.5 Omgevingsregeling. Dit artikel betreft het overgangsrecht voor geluidaandachtsgebieden voor gemeentewegen, lokale spoorwegen en waterschapswegen. Hierin is bepaald dat (tot het vaststellen van de gegevens voor de basisgeluidsemissie) de volgende

1

Een (gedeelte van een) gebouw met een woonfunctie, onderwijsfunctie, gezondheidszorgfunctie met bedgebied of kinderopvang met bedgebied en nevengebruiksfuncties hiervan (art. 3.21, Bkl). Door de aanwijzing in het Bbl zijn de volgende gebouwen geen gebouw met woonfunctie: gevangenissen, hotels, asielzoekerscentra en recreatiewoningen.

7

geluidaandachtsgebieden gelden, waarbij aan weerszijden vanaf de rand van de weg of buitenste spoorstaaf van de spoorweg wordt gemeten: − voor een weg, bestaande uit een of twee rijstroken en een maximumsnelheid van 30 km/u of minder, geldt 100 meter; − voor een weg, bestaande uit een of twee rijstroken waarvoor een onbekende maximumsnelheid van meer dan 30 km/u geldt, en een spoorweg, bestaande uit een of twee sporen, geldt 200 meter en − voor een weg bestaande uit drie of meer rijstroken en een spoorweg bestaande uit drie of meer sporen geldt 350 meter. Hierbij geldt tevens dat wanneer een spoorweg is verweven met een gemeenteweg, het totaal aantal sporen of rijstroken wordt beschouwd. Voor provinciale en rijks(spoor)wegen worden de zones uit de voorheen geldende Wgh gehanteerd. 2.1.2

Standaard- en grenswaarde De standaardwaarde heeft als doel geluidhinder te voorkomen en te beperken tot aanvaardbare geluidniveaus. Maar ook voor het aspect geluid geldt dat wordt gekeken naar een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. De aanvaardbaarheid van zowel geluidbelasting als geluidhinder is afhankelijk van de planologische context; in een woonwijk worden andere geluidniveaus aangetroffen en verwacht dan in een bruisend stadscentrum. Een overschrijding van de standaardwaarden kan daarmee door het bevoegd gezag acceptabel worden geacht en hoeft geen obstakel te zijn, zolang gemotiveerd kan worden dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Wel geldt dat in het Bkl een grenswaarde is opgenomen waarboven er doorgaans geen aanvaardbaar geluidniveau kan bestaan. Bij een geluidbelasting boven deze grenswaarde is de ontwikkeling niet zonder meer mogelijk. Navolgende tabel toont de standaard- en grenswaarde per geluidbronsoort in dB Lden. Dit is een maat ter bepaling van het gemiddelde geluid op een locatie over alle perioden van de dag (van 07:00 tot 19:00 uur, van 19:00 tot 23:00 en van 23:00 tot 07:00) binnen één jaar zoals omschreven in bijlage I, onder de richtlijn omgevingslawaai (Bkl, bijlage I). Standaard- en grenswaarden op geluidgevoelige gebouwen uit tabel 5.78t&u van het Bkl Geluidbronsoorten

Standaardwaarde in dB Lden

Grenswaarde in dB Lden

Hoofd- en lokale spoorwegen

55

65

Rijkswegen en provinciale wegen

50

60

Gemeente- en waterschapswegen

53

70

50

55

40 Lnight

45 Lnight

Industrieterreinen

Hierbij wordt per geluidbronsoort gelijktijdig getoetst aan alle relevante bronnen die ertoe behoren, de gecumuleerde waarde wordt beoordeeld. Gezien de standaardwaarde en de grenswaarde kunnen zich drie situaties voordoen:

8

Een geluidbelasting lager dan de standaardwaarde In deze situatie zijn volgens het Bkl geen nadere acties nodig om de geluidgevoelige gebouwen te realiseren. Een geluidbelasting tussen de standaardwaarde en de grenswaarde In deze situatie dienen bij voorkeur maatregelen te worden getroffen om de geluidbelasting terug te brengen tot een waarde die lager dan of gelijk aan de standaardwaarde is. Wanneer er overwegende bezwaren zijn van stedenbouwkundige, verkeerskundige, vervoerskundige, landschappelijke, technische of financiële aard, kan voor de geluidgevoelige gebouwen een hogere waarde worden toegestaan. Daarnaast is het bestaan van een geluidluwe gevel van belang om de gezondheid te beschermen indien een hogere waarde dan de standaardwaarde wordt toegestaan (art. 5.78ab, Bkl). Voor het toestaan van hogere waarden kan de gemeente in het omgevingsplan extra voorwaarden stellen. Tevens dient het gezamenlijk geluid op de gevel van het geluidgevoelige gebouw te worden vastgelegd in het omgevingsplan (art. 5.78ad, Bkl) ter bepaling van de karakteristieke geluidwering. Een geluidbelasting hoger dan de grenswaarde In deze situatie is de realisatie van geluidgevoelige gebouwen in principe niet mogelijk, tenzij geluidbeperkende maatregelen worden getroffen waardoor de geluidbelasting daalt tot een waarde lager dan of gelijk aan de grenswaarde.

Hier dient eveneens het gecumuleerde geluid te worden beoordeeld (art. 5.78ab, Bkl) en het gezamenlijk geluid te worden vastgelegd in het omgevingsplan (art. 5.78ad, Bkl).

2.2

Gecumuleerd geluid Bij overschrijding van de standaardwaarde zoals weergegeven in paragraaf 2.1.2 dient de aanvaardbaarheid van het gecumuleerde geluid op het geluidgevoelige gebouw te worden beoordeeld. Dit wordt berekend door het cumuleren van de geluidbronnen van de ter plaatse geldende geluidaandachtsgebieden (weg, spoorweg, industrieterrein). Daarnaast worden de volgende geluidbronnen hier bij opgeteld: − een luchthaven, wanneer het geluidgevoelig gebouw zich binnen de 48 dB Lden geluidcontour bevindt (of anders de 20 Kosteneenheden geluidcontour); − een windturbine of windpark, wanneer deze een geluidbelasting hoger dan 43 dB Lden veroorzaakt op het geluidgevoelige gebouw; − een civiele of militaire buitenschietbaan of militairspringterrein op een industrieterrein, wanneer deze een geluidbelasting hoger dan 50 dB B S,dan veroorzaken op het geluidgevoelig gebouw. De regels voor het komen tot een gecumuleerd geluid staan omschreven in artikel 3.25 van de Omgevingsregeling. Hierbij wordt geluid van elke bronsoort (weg, spoor, industrieterrein, windturbine en schietbaan) aan de hand van de hinderlijkheid van het geluid van desbetreffende bron genormaliseerd naar het geluid vanwege wegen. De totale gecumuleerde geluidbelasting geeft daarmee inzicht in de hinderlijkheid van het ter plaatse aanwezige geluid.

Het bevoegd gezag dient de aanvaardbaarheid van de geconstateerde geluidbelasting en daardoor veroorzaakte hinder te beoordelen. Indien

9

in het Omgevingsplan de hinderlijkheid nader wordt gekwalificeerd dient hieraan te worden getoetst.

2.3

Binnenwaarde (gezamenlijk geluid) Bij een overschrijding van de standaardwaarde dreigt ook een overschrijding van de binnenwaarde uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Bij verlening van een omgevingsvergunning voor bouwen wordt de binnenwaarde getoetst aan het Bbl. Het gezamenlijk geluid wordt gebruikt om de binnenwaarde van geluidgevoelige gebouwen te bepalen. Bij een overschrijding van de standaardwaarde wordt het gezamenlijk geluid bepaald. Het gezamenlijk geluid betreft de optelling van dezelfde geluidsbronnen als waarmee het gecumuleerde geluid wordt bepaald, maar zonder rekening te houden met de hinderlijkheid van het geluid. Bij geluidgevoelige gebouwen waarop hogere waarden gelden dan de standaardwaarde (zoals weergegeven in paragraaf 2.1.1) is aanvullend bouwakoestisch onderzoek noodzakelijk voor de bepaling van eventueel noodzakelijke gevelisolatie, zodat de binnenwaarde van 33 dB Lden uit het Bbl gewaarborgd wordt. De eventuele toetsing van de binnenwaarde is niet in dit onderzoek uitgevoerd en dient plaats te vinden bij de aanvraag om een omgevingsvergunning voor het bouwen.

2.4

Gemeentelijk beleid In het lokaal geldende omgevingsplan kan nader worden ingegaan op geluid door wegen, spoorwegen en/of industrieterreinen. Gemeente Zevenaar heeft op het moment van schrijven nog geen lokaal beleid geluid onder de Omgevingswet gepubliceerd, dus in voorliggend onderzoek wordt uitgegaan van het huidig geldende lokaal beleid (Gemeentelijk Geluidbeleid 2008, Zevenaar, d.d. februari 2009). Hierin staat dat gemeente Zevenaar een gebiedsgerichte aanpak hanteert. Aan de hand van een geluidklasse wordt bepaald welke extra eisen gesteld worden aan de ontwikkeling, zoals het realiseren van een afschermende functie, of het treffen van maatregelen. Het besluitgebied ligt volgens de opgenomen kaart niet in het centrum van Zevenaar en is dus te categoriseren als ‘woonwijken in Zevenaar en in de dorpen’. Per gebiedstype heeft de gemeente Zevenaar geluidsambities opgesteld. Deze waarden zijn nog inclusief de aftrek artikel 110g van de Wgh en zullen onder de Omgevingswet waarschijnlijk 5 dB hoger liggen voor wegverkeer. Voor een woonwijk is sprake van de navolgende differentiatie:

10

Overzicht categorisatie gemeentelijk beleid Zevenaar (woonwijk) Differentiatie Geluidsluw Ambitie Bovengrens

Bandbreedte spoorverkeer 45 - 55 dB (rustig - redelijk rustig) 55 - 58 dB (onrustig) 58 - 63 dB (zeer onrustig)

Bandbreedte wegverkeer 38 - 48 dB (+ 2-5 dB *) (rustig - redelijk rustig) 48 - 53 dB (+ 2-5 dB *) (onrustig) 53 - 58 dB (+ 2-5 dB *) (zeer onrustig)

Definitie 1-2 geluidsklassen stiller dan ambitie Niveau voor het behouden van goede geluidskwaliteit Maximaal toelaatbare geluidsbelasting, hoogst mogelijke afwijkende waarde

* Onder Omgevingswet + 2 à 5 dB, in verband met vervallen aftrek art. 110g. Voor wegen ≤50 km/u +5 dB.

De bovengrens is ‘lawaaiig’ in het geval van vervangende nieuwbouw. Er stond eerder een pand op de ontwikkellocatie, maar aangezien dit geen geluidgevoelig gebouw was (industrie) kan niet gesproken worden van vervangende nieuwbouw. Op basis van het advieskader van de gemeente Zevenaar worden bij een geluidbelasting ‘onrustig’ op de gevel de volgende criteria gesteld: − indien mogelijk bronmaatregelen (bijvoorbeeld stillere asfalttypen) te treffen; − indien mogelijk de afstand tussen de geluidsbron en de nieuwe woning(en) te vergroten; − in ieder geval bij woningen/appartementen de buitenruimte (tuin/balkon) te voldoen aan de ambitiewaarde van het betreffende gebied; − het stedenbouwkundige ontwerp vorm te geven waarbij zoveel mogelijk afscherming voor het achterliggende gebied ontstaat; − een akoestisch onderzoek uit te voeren om te toetsen of wordt voldaan aan de binnenwaarde. Vanaf een geluidbelasting ‘zeer onrustig’ op de gevel worden daarnaast de volgende criteria gesteld: − het geluidsaspecten vanaf eerste ontwerpstadium te betrekken; − bij appartementen en seniorenwoningen minimaal 1 verblijfsruimte aan de geluidsluwe zijde en bij eengezinswoningen minimaal 3 verblijfsruimten aan de geluidsluwe zijde.

Daarnaast gelden bij alle aanvragen voor een hogere grenswaarde [onder de Omgevingswet het vaststellen van een hogere waarde dan de standaardwaarde] de volgende locatie specifieke criteria: − de locatie bevindt zich in de nabijheid van een trein- of busstation; − de nieuwbouw ter plaatse dient ter vervanging van bestaande bebouwing; − de locatie is opgenomen in herstructureringsplannen; − de locatie is opgenomen in woonconcessie contour van de Stadsregio Arnhem Nijmegen; − de nieuwbouw vult een open plaats op tussen aanwezige bebouwing; − met de ontwikkeling van de betreffende locatie worden één of meerdere andere milieuknelpunten (bijv. luchtkwaliteit, bodemsanering) elders opgelost.

11

In dit geval bevindt de locatie zich nabij het station van Zevenaar, wordt een open plaats tussen aanwezige bebouwing opgevuld en wordt de geluidbelasting (milieuknelpunt) op achterliggende woningen verminderd. Het is dus mogelijk hogere waarden aan te vragen, zolang aan de overige voorwaarden wordt voldaan. Als er geluidbelastingen voorkomen die hoger zijn dan op basis van een hogere waarde kan worden toegestaan, kan een dove gevel worden toegepast. Daarbij worden de onderstaande eisen gesteld: − de constructie van de geluidswering moet zodanig zijn dat het binnenniveau 35 dB bedraagt, ongeacht de hoogte van het buitenniveau. [Onder de Omgevingswet geldt reeds een strengere binnenwaarde van 33 dB]; − het bouwbesluit [onder de Omgevingswet Bbl] stelt eisen aan de ventilatie; − de andere kant van de woning moet geluidsluw zijn; − buitenruimten (tuin of balkon) liggen bij voorkeur niet aan de dove gevel.

2.5

Rekenmethodieken De meet- en rekenmethoden voor de bepaling van de geluidbelasting vanwege wegverkeer, spoorverkeer, en industrieterreinen staan respectievelijk in bijlage IVe, bijlage IVf en bijlage IVh van de Omgevingsregeling en de Aanvullingsregeling geluid (AREG). Hierin wordt voorgeschreven hoe het equivalent geluidniveau moet worden berekend. Voor onderhavig rapport is gebruikgemaakt van het computerprogramma Geomilieu (versie 2025.2).

12

3 Onderzoeksgegevens Er zijn wegverkeersgegevens opgevraagd bij de gemeente Zevenaar en bij de Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA)2. Aangezien de gegevens van de ODRA meer wegen omvatten en een hogere verkeersintensiteit geven (worst-case zijn), zijn deze gehanteerd. De spoorverkeersgegevens zijn afkomstig van de Centrale Voorziening Geluidgegevens (CVGG; d.d. 26-01-2026).

3.1

Selectie van geluidsbronnen Voor het akoestische onderzoek wordt allereerst bepaald welke akoestische bronnen relevant zijn voor het besluitgebied. Onder het Bkl gelden geluidaandachtsgebieden ter vervanging van de voormalige geluidszones. Deze gebieden worden als fysiek geografisch gebied vastgelegd in de Centrale Voorziening Geluidgegevens (CVGG), waar deze op dit moment nog niet beschikbaar zijn. Totdat deze beschikbaar worden gesteld bestaat het geluidaandachtsgebied volgens Artikel 17.5 van de Omgevingsregeling uit het gebied dat zich aan weerszijden van een lokale (spoor)weg uitstrekt tot de volgende afstanden, gemeten vanaf de rand van de weg of de buitenste spoorstaaf van de spoorweg: a. voor een weg van een of twee rijstroken met maximumsnelheid van 30 km/u of minder geldt 100 meter; b. voor een weg van een of twee rijstroken met een maximumsnelheid van meer dan 30 km/u, of een spoorweg bestaande uit een of twee sporen, geldt 200 meter; c. voor een weg van drie of meer rijstroken, of een spoorweg van drie of meer sporen, geldt 350 meter. Als een spoorweg grotendeels is verweven of gebundeld met een gemeenteweg wordt hierbij het totaal van het aantal sporen of rijstroken beschouwd.

In dit geval ligt het besluitgebied in het aandachtsgebied van de spoorlijnen Arnhem – Emmerich, Arnhem – Winterswijk en de Betuweroute, en het indicatieve aandachtsgebied van de 50 km/uur wegen Stationsplein, Ringbaan-Zuid, Oud Zevenaarseweg en de 30 km/uur wegen Swanepol, Hydrofoor, Mathena en nieuwe wegen binnen Enghuizen. Vanuit ETFAL zijn ook de nabije Babberichseweg en Banderol beoordeeld. Het besluitgebied ligt niet in het aandachtsgebied van een rijksweg of provinciale weg, of in de geluidszone van een industrieterrein.

3.2

Uitgangspunten en verkeersgegevens

3.2.1

Uitgangspunten spoorverkeer Snelheid en intensiteiten van de spoorlijn Voor de geluidberekening zijn de snelheid en de verkeersintensiteiten van de treinen van belang op de spoorlijnen. De gebruikte spoorgegevens zijn afkomstig uit het 2

ODRA RVMK Regio_Arnhem_V_2024_BASIS-RVMK_1_20240919

13

CVGG. Naast de spoorgegevens bevat het CVGG ook informatie van de aanwezige geluidschermen langs het spoor, (hardheid van) bodemgebieden en hoogteligging van het spoor en schermen. Maaiveldhoogte spoor Het spoor is ter plaatse gelegen op ongeveer 12 meter boven NAP. 3.2.2

Uitgangspunten wegverkeer Snelheid

− Op het Stationsplein, de Ringbaan-Zuid en een deel van de Oud Zevenaarseweg geldt een maximumsnelheid van 50 km/uur; − Op de overige wegen geldt een maximumsnelheid van 30 km/uur. Verharding

− Op een deel van het Stationsplein, de Ringbaan-Zuid, de Oud-Zevenaarseweg en de Babberichseweg bestaat de wegverharding uit dichtasfaltbeton (DAB); − Op kruisingen van het Stationsplein en de Oud Zevenaarseweg bestaat de wegverharding uit SMA 0/8; − Op de overige wegen of wegdelen bestaat de wegverharding uit klinkers (elementverharding in keperverband). Verkeersintensiteiten wegen In dit onderzoek zijn de etmaalintensiteiten (inclusief verdeling voertuigcategorieën en verdeling dag-, avond- en nachtuurpercentage) afkomstig uit het regionaal verkeersmodel3. Het betreffen hier prognosecijfers voor het jaar 2033. Voor de Ringbaan-Zuid en het Stationsplein bestaan ook tellingen, maar de intensiteiten uit het regionaal verkeersmodel zijn hoger en gelden dus als worst-case. Om de verkeersintensiteit in het te toetsen jaar 2036 te bepalen is een autonome groei van 1% per jaar gehanteerd, zoals besproken met de ODRA. Voor de 30 km/uur wegen Swanepol, Hydrofoor, Mathena, Banderol, Babberichseweg en de nieuwe wegen binnen Enghuizen zijn geen gegevens beschikbaar in beide bronnen. Daarom worden hier aannames gemaakt voor de intensiteit gebaseerd op het aantal ontsloten woningen, en de verdelingen gehanteerd van de Kerkstraat (welke een vergelijkbare ontsluiting heeft). Voor de nieuwe weg naar de parkeergarage worden de verdeling gehanteerd van het Stationsplein, waar deze op uitkomt.

Ook wordt het nieuwe verkeer naar de ontwikkeling gemodelleerd, alsmede vanuit ETFAL het verwachte verkeer naar de appartementen en supermarkt/parkeergarage die nabij de ontwikkeling worden gerealiseerd als deel van een eerdere fase van Enghuizen. Volgens de eerdere onderzoeken bestaan er gemiddeld 190 bewegingen per weekdag naar de appartementen, en 1.550 bewegingen per dag naar de supermarkt. Het verkeer voor de supermarkt zal parkeren in de garage die voor Enghuizen fase II wordt gerealiseerd, en tot die tijd op het openlucht parkeerterrein dat al op die locatie bestaat. 3

ODRA RVMK Regio_Arnhem_V_2024_BASIS-RVMK_1_20240919

14

Voor het verkeer naar de ontwikkeling Enghuizen 2 en op de Babberichseweg wordt aangesloten bij het onderzoek verkeer en parkeren dat voor de ontwikkeling is uitgevoerd4. Worst-case wordt het verkeer van de gehele ontwikkeling gemodelleerd. Het verkeer is over de wegen binnen Enghuizen verdeeld aan de hand van het aantal en type woningen dat wordt ontsloten. Alle verkeer komt uit op de Babberichseweg en zal naar de kern van Zevenaar ten noorden rijden. In onderstaande tabel zijn de etmaalintensiteiten per weg(vak) weergegeven. Voor een gedetailleerd overzicht van alle verkeersgegevens wordt verwezen naar bijlage C waar de invoergegevens van het rekenmodel zijn opgenomen. Weg

Wegvak

Etmaalintensiteit 2036

nieuwe wegen binnen Enghuizen 2 Babberichseweg

Stationsplein

Ringbaan-Zuid

200 – 1.620 * Vondellaan - Juvenaat

2.110 *

Juvenaat - Enghuizen

1.720 *

ten zuiden van Enghuizen

100 *

Stationsstraat - Kerkstraat

3.680

Kerkstraat - parkeerterrein (nieuw)

4.438

parkeerterrein (nieuw) - parkeerterrein (oud)

5.216

parkeerterrein (oud) - Ringbaan Zuid

5.524

Nijverheidsstraat - Stationsplein

5.481

Stationsplein - Oud Zevenaarseweg

10.139

ten oosten van Oud Zevenaarseweg

9.200

Oud Zevenaarseweg Kerkstraat

Hydrofoor

Swanepol

939 Stationsplein - Melangeursplein

1.343

Melangeursplein - Sluitzegel

647

Sluitzegel - Kostschoollaan

456

Sluitzegel - Banderol

590 *

Banderol - Swanepol

490 *

Swanepol - Mathena

200 *

Banderol - Hydrofoor

390 *

Mathena - Hydrofoor

200 *

Mathena

100 *

Banderol weg parkeerterrein / parkeergarage

200 * 1.850 *

* Aanname en/of berekening gebaseerd op omliggende wegen en ontsloten woningen of functies

Etmaalintensiteiten per weg(vak), inclusief planbijdrage

3.2.3

Bebouwing en waarneemhoogten Getoetst is op de gevels van de woningen in het voorlopig ontwerp (d.d. 13-11-2025) van onderhavig plan. Het ontwerp is als bijlage A toegevoegd. Ook zijn alle gebouwen en het gebied uit het ontwerp voor de supermarkt en appartementen in Enghuizen I 4

Goudappel (2026). Analyse fietsstraat Babberichseweg/oostelijke ontsluiting BAT-locatie Zevenaar. 16 maart 2026

15

gemodelleerd (d.d. 20-05-2025 resp. 26-01-2026), aangezien deze ontwikkelingen nabij liggen en gelijktijdig in ontwikkeling zijn. Hierbij is de parkeergarage van 9,5 meter hoog die ten zuiden van voorliggend plan is voorzien gemodelleerd als scherm in plaats van gebouw, omdat deze deels open gevels zal hebben, en tot de realisatie van de parkeergarage hier een tijdelijk scherm zal bestaan. Wegen en water zijn gemodelleerd als hard (bodemfactor 0), het spoor behalve de overgang (conform CVGG) als zacht (bodemfactor 1). Voor de algemene bodemfactor is 0,7 aangehouden. Alle drie de gebouwen worden 4 bouwlagen (circa 12 meter) hoog. De verdiepingen hebben een vloerhoogte van 3 meter. De toetspunten zijn per verdieping gesitueerd op 2 meter hoogte. Onderstaande figuren tonen het model van het bouwplan en de omgeving, de 3D-weergave, en de genummerde toetspunten. Worst-case zijn voor de overige deelgebieden binnen Enghuizen alleen de woningen gemodelleerd die vóór deze ontwikkeling worden gebouwd, de rest van het gebied wordt open gelaten. Bij de woningen in het zuiden van het gebied wordt een geluidscherm (greenwall) van 5 meter in het westen en een van 6 meter in het oosten aangelegd, deze zijn ook gemodelleerd. Volgens de fabrikant van de greenwall bieden deze 11 dB geluidabsorptie.

De toetspunten zijn zo gelegd dat de bergingen op de begane grond (bouwlaag 1) niet in de toetsing mee worden genomen. Deze zijn niet geluidgevoelig. Er zijn waar nodig voor de toetsing van maatregelen extra toetspunten toegevoegd, die worden waar relevant toegelicht.

16

Rekenmodel in Geomillieu

3D-weergave akoestisch rekenmodel

Nummering toetspunten

17

4 Onderzoek 4.1

Toetsingskader

4.1.1

Rijksbeleid Volgens het Bkl mag voor geluidgevoelige gebouwen de geluidbelasting in principe niet hoger zijn dan de standaardwaarde. Als de geluidbelasting hoger is dan de standaardwaarde, wordt getoetst of dit het geval is voor alle gevels en of de geluidbelasting lager is dan de grenswaarde. De standaardwaarde bedraagt 53 dB Lden voor gemeente- en waterschapswegen, en 55 dB Lden voor spoorverkeer. De grenswaarde bedraagt 70 dB Lden voor gemeente- en waterschapswegen, en 65 dB Lden voor spoorverkeer. Daarnaast wordt aangegeven of aan de gemeentelijke ambitie- en bovengrenswaarden wordt voldaan.

4.1.2

Gemeentelijk beleid Volgens het gemeentelijk beleid mag de standaardwaarde worden overschreden als aan de volgende bovengrenzen wordt voldaan en de relevante akoestische compensatie voor de betreffende geluidsklasse bestaat. De vereiste criteria voor het verlenen van een hogere waarde staan in paragraaf 2.4. Overzicht categorisatie gemeentelijk beleid Zevenaar (woonwijk) Differentiatie Geluidsluw Ambitie Bovengrens

Bandbreedte spoorverkeer 45 - 55 dB (rustig - redelijk rustig) 55 - 58 dB (onrustig) 58 - 63 dB (zeer onrustig)

Bandbreedte wegverkeer 38 - 48 dB (+ 2-5 dB) (rustig - redelijk rustig) 48 - 53 dB (+ 2-5 dB) (onrustig) 53 - 58 dB (+ 2-5 dB) (zeer onrustig)

Definitie 1-2 geluidsklassen stiller dan ambitie Niveau voor het behouden van goede geluidskwaliteit Maximaal toelaatbare geluidsbelasting, hoogst mogelijke afwijkende waarde

De onderzoeksresultaten worden weergegeven volgens onderstaande tabel. Kleurcode

Betekenis

groen

geen belemmeringen, belasting onder de standaardwaarde en ambitiewaarde. volgens gemeentebeleid geluidsluw. overschrijding van de standaardwaarde. geluidbelasting voldoet aan de ambitiewaarde.

geel

overschrijding van de standaardwaarde. geluidbelasting boven de ambitiewaarde, voldoet aan de bovengrens. overschrijding van de standaardwaarde. geluidbelasting onder de grenswaarde, boven de bovengrens.

rood

overschrijding van de grenswaarde. geluidbelasting boven de bovengrens.

Kleurcodering per geluidbelasting in relatie tot de normeringskaders uit het Bkl en gemeentebeleid

18

4.2

Bepalen van de geluidbelastingen De geluidbelasting wordt bepaald met behulp van de standaardrekenmethode uit de Omgevingsregeling. Conform de Omgevingsregeling wordt de geluidbelasting gecumuleerd getoetst per bronbeheerder. Indien er overschrijdingen van de standaardwaarde optreden dient de geluidbelasting van alle soorten geluid gecumuleerd beoordeeld en gezamenlijk bepaald te worden (art. 5.78ac en 5.78ad, Bkl). Het gecumuleerd geluid op de gevel is het geluid van verschillende geluidbronnen tezamen, waarbij rekening wordt gehouden met verschillen in hinderlijkheid tussen verschillende soorten van geluid. Het gezamenlijk geluid is het geluid van de verschillende soorten geluid zonder rekening te houden met hinderlijkheid. Als de geluidbelasting per bronbeheerder hoger is dan de standaardwaarde zal verder worden toegespitst op de overschrijding per bron om maatregelenonderzoek mogelijk te maken. De grafische weergave van het model is weergegeven in de overzichtstekening van bijlage B. In deze tekening is onder meer de ligging van de verschillende toetspunten te zien. Bijlage C geeft de invoergegevens, en bijlage D bevat een rapportage van de rekenresultaten van het model.

19

4.3

Geluidbelastingen

4.3.1

Geluidbronsoort: spoorlijnen In onderstaande figuren zijn de berekende geluidbelastingen per toetspunt weergegeven als gevolg van spoorverkeer. Voor een volledig overzicht van alle geluidbelastingen per toetspunt wordt verwezen naar bijlage D.

Hoogst berekende geluidbelasting per toetspunt ten gevolge van spoorverkeer

20

21

Geluidbelasting per toetshoogte per gebouw ten gevolge van spoorverkeer

Uit de berekeningen blijkt dat als gevolg van spoorverkeer er op één van de drie gebouwen overschrijdingen van de standaardwaarde plaatsvinden. De hoogst berekende geluidbelasting bedraagt 56 dB Lden, op de zuidelijke gevel van de bovenste verdieping, op het zuidelijke gebouw. Op het noordelijke gebouw is de hoogste waarde 52 dB Lden, op het middelste gebouw 53 dB Lden. De grenswaarde wordt nergens overschreden, en overal wordt aan de ambitiewaarde voor dit gebied voldaan (onrustig). Door de overschrijding hebben ook niet alle woningen geluidsluwe gevels conform het gemeentelijk beleid. De woning op de bovenste verdieping midden aan de zuidgevel heeft hierdoor geen buitenruimte en verblijfsruimte aan een geluidsluwe gevel.

Inrichting bouwlaag 2-4 uit stedenbouwkundig plan met geluidbelasting per toetshoogte van spoor

22

Onderzoek naar maatregelen is nodig voor het geluid door spoorverkeer. 4.3.2

Geluidbronsoort: gemeente- en waterschapswegen In onderstaande figuren zijn de geluidbelastingen per toetspunt weergegeven als gevolg van de gemeente- en waterschapswegen. Voor voorliggende ontwikkeling liggen enkel gemeentewegen nabij.

Hoogst berekende geluidbelasting vanwege de gemeentewegen

23

Geluidbelasting per toetshoogte per gebouw ten gevolge van spoorverkeer

Uit de berekening blijkt dat als gevolg van de gemeentewegen er geheel geen overschrijdingen plaatsvinden van de standaardwaarde. De hoogst berekende geluidbelasting bedraagt 45 dB Lden, op de zuid- en oostgevel van het meest zuidelijke gebouw. Er hoeven geen maatregelen onderzocht te worden, er wordt voldaan aan het Bkl en gemeentelijk beleid.

24

4.4

Mogelijkheden voor geluidreducerende maatregelen Vanwege de overschrijdingen van de standaardwaarde en gemeentelijke bovengrens door de spoorwegen is onderzoek noodzakelijk naar mogelijke geluidreducerende maatregelen. Er is onderzocht of, en zo ja welke, doeltreffende maatregelen mogelijk zijn om de geluidbelasting terug te brengen tot een waarde die lager of gelijk is aan de standaardwaarde. Vanuit het gemeentelijk beleid is het daarnaast noodzakelijk om voor elke woning een geluidsluwe gevel te bewerkstelligen. Bij het treffen van maatregelen geldt een voorkeursvolgorde: bron, overdracht en ontvanger. Wanneer de geluidbelasting niet terug te brengen is tot de standaardwaarde, kan het bevoegd gezag een hogere waarde dan de standaardwaarde als acceptabel achten. Deze hogere waarde dient te worden vastgelegd in het Omgevingsplan conform artikel 5.78u van het Bkl.

4.4.1

Bronmaatregelen spoorverkeer Door toepassing van raildempers op de spoorbanen is een reductie van circa 2 dB mogelijk. Deze maatregel kan daarmee de geluidbelastingen laten voldoen aan de standaardwaarde, maar is financieel niet doelmatig omdat er slechts één verdieping met een lage overschrijding bestaat. Ook zijn de mogelijkheden voor bronmaatregelen voor dit spoortraject nog recent onderzocht in verband met het uitbreiden van de dienstregeling. Daarbij is besloten dat spoordempers hier niet mogelijk, nodig of doelmatig zijn. Deze maatregel is dus niet effectief en wordt daarom afgewezen.

4.4.2

Overdrachtsmaatregelen spoorverkeer Er worden reeds een greenwall geluidscherm en een afschermde rij woningen aangelegd tussen het spoor en de voorliggende ontwikkeling, met een hoogte variërend van 5 tot 9 meter. Als deze nog hoger zouden worden gemaakt, circa 12 meter hoog, zou geheel voldaan kunnen worden aan grenswaarde. De benodigde verhoging is echter niet landschappelijk acceptabel en niet financieel doelmatig in verhouding tot de mate van overschrijding. Daarnaast is de afscherming van de dichte gevel van de parkeergarage meegenomen als onderdeel van de gehele Enghuizen ontwikkeling. Als de appartementencomplexen eerder worden aangelegd dan de garage, zal hier een tijdelijk geluidsscherm worden geplaatst met een vergelijkbare demping, totdat de parkeergarage is voltooid. Er is daarnaast geen ruimte in het stedenbouwkundig plan om de woningen verder van het spoor te plaatsen, deze liggen reeds in de verste noordwestelijke hoek van het gehele Enghuizen terrein.

4.4.3

Maatregelen bij de ontvanger De maatregelen die kunnen worden genomen bij de ontvanger (woningen) zijn voornamelijk erop gericht om te voldoen aan de binnenwaarde van 33 dB Lden uit het Bbl. Mogelijk moeten voor de gebouwen met een hogere geluidsbelasting dan de standaardwaarde aanvullende isolerende voorzieningen worden getroffen om de akoestische 25

binnenwaarde te halen. Een indicatie van de benodigde gevelwering is berekend in paragraaf 4.5. Vanuit het rijksbeleid kan om de binnenwaarde uit het Bbl te kunnen garanderen extra geluidsisolatie noodzakelijk zijn. Dit kan de vorm krijgen van bijvoorbeeld extra gevelwering, loggia’s, vliesgevels of balkons met schermen. Bij de aanvraag van een omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen (voormalige bouwvergunning) kan door middel van een aanvullend bouwakoestisch onderzoek worden aangetoond dat de binnenwaarde uit het Bbl wordt gewaarborgd. Dit is ook een eis in het gemeentelijk beleid voor woningen in de geluidcategorie ‘onrustig’. Daarnaast is afscherming bij de gevel in dit geval nodig om te voldoen aan het gemeentelijk beleid. Voor woningen in de geluidcategorie ‘onrustig’ moet een geluidluwe buitenruimte (tuin of balkon) aanwezig zijn. Voor één woning (in het midden van de zuidgevel op de bovenste verdieping) wordt hier op voorhand niet aan voldaan. Voor twee woningen (op de hoeken van de bovenste verdieping) is onduidelijk of hieraan wordt voldaan, de betreffende gevel waar de balkons aan liggen is wel geluidluw, maar de balkons steken uit in het verlengde van de gevel met een overschrijding. Omdat er maar 1 dB overschrijding is, kan hier voldaan worden met een reflecterende gesloten balustrade, van bijvoorbeeld glas of beton.

Onderstaande figuur geeft hier een indicatie van. Voor de woningen op de hoeken zou een standaard balustrade van 1 meter hoogte voldoende zijn om een geluidluwe ruimte te realiseren, bij de woning midden in de gevel wordt indicatief voldaan met een balustrade van 1,30 meter hoogte. Dit kan ook de vorm van een gesloten loggia nemen, doordat er mechanische ventilatie in de woningen komt zou er dan nog voldoende luchtverversing zijn. In het bouwakoestisch onderzoek kan nog aanvullend onderzocht worden of acceptabele waarden op de balkons worden behaald met de gevelmaatregelen en welke hoogte voor de balkon-afscherming benodigd is.

Indicatieve geluidbelasting ten gevolge van spoorverkeer op bouwlaag 4 (verdieping 3). Schermen in blauw, van links naar rechts 1 meter, 1,30 meter en 1 meter boven vloerniveau. 26

4.5

Gecumuleerde en gezamenlijke geluidsbelasting

4.5.1

Gecumuleerde geluidsbelasting In het kader van het Bkl dienen de gecumuleerde en gezamenlijke geluidbelastingen inzichtelijk te worden gemaakt. Het gecumuleerd geluid op de gevel is het geluid van verschillende geluidbronnen tezamen, waarbij rekening wordt gehouden met verschillen in hinderlijkheid tussen verschillende soorten van geluid. Het gezamenlijk geluid wordt energetisch opgeteld, hierbij geldt geen verschil in hinderlijkheid. De geluidbronsoorten en overige activiteiten uit Bkl artikel 3.38, derde lid, zijn hierbij meegenomen. De standaardwaarde wordt op 3 van de 66 appartementen overschreden. De hoogste overschrijdingen vinden plaats op de toetspunten op de meest zuidelijke gevels, het dichtste bij het spoor. In de navolgende tabellen zijn de hoogste gecumuleerde en gezamenlijke geluidsbelasting voor de woningen met een overschrijding op de rand van het bouwvlak weergegeven. Een volledig overzicht van de belastingen op alle toetspunten staat in bijlage E. Hierbij zijn wel de gebouwen en afscherming uit de overige deelgebieden van Enghuizen fase II meegenomen (parkeergarage, sociale woningen langs spoor, en vrijstaande woningen) maar nog geen maatregelen (schermen langs de gevel). Onderstaande afbeelding geeft de gebruikte nummering aan.

1 2

3

Gehanteerde nummering woningen bouwlaag 4 (3e verdieping) voor gezamenlijke en gecumuleerde waarden Hoogste gecumuleerde geluidbelasting per bouwvlak Bouwlaag

4

Hoogste gecumuleerde geluids-

Woning

Kenmerk toetspunt

1

22.01

50

2

22.09

50

3

22.08

50

27

belastingen in dB Lden

Omdat geluid door spoor minder hinderlijk wordt bevonden dan geluid door wegen bestaan hier lagere waarden dan de overschrijdingen die zijn geconstateerd. Deze waarden kunnen als geluidluw worden gezien. 4.5.2

Gezamenlijke geluidsbelasting De gezamenlijke geluidsbelasting wordt gebruikt voor de berekening van de vereiste gevelisolatie. Volgens het Bbl artikel 4.103 moet ter indicatie een akoestische binnenwaarde van 33 dB Lden bij weg- en spoorwegverkeerslawaai worden gegarandeerd. Het gemeentelijk beleid stelt een waarde van 35 dB. Hier is de strengere waarde uit het Bbl gehanteerd. Daarnaast is inzicht gegeven in de minimaal benodigde gevelwering om tot een veilige en gezonde fysieke leefomgeving te komen. Volgens Bbl Artikel 4.102 heeft een uitwendige scheidingsconstructie van een verblijfsgebied volgens NEN 5077 een geluidwering van ten minste 20 dB. Indien de indicatieve minimaal benodigde gevelwering meer dan 20 dB bedraagt is dus aanvullende gevelwering benodigd. Navolgende tabel geeft de hoogste benodigde geluidwering per woning met een overschrijding weer, opnieuw met de eerder voorgenomen bebouwing in Enghuizen II en zonder gevelmaatregelen. Hoogste gezamenlijke geluidbelasting per bouwvlak ten gevolge van omliggende (spoor)wegen Woning

Kenmerk toetspunt

Hoogste gezamenlijke

Indicatieve minimaal beno-

geluidsbelastingen in dB Lden

digde gevelwering in dB

1

22.01

56

23

2

22.09

57

24

3

22.08

57

24

Zonder maatregelen bedraagt de hoogste gezamenlijke geluidbelasting 57 dB Lden en is dus ten hoogste 24 dB aan geluidwering benodigd. Dit zijn ook de waarden die in het omgevingsplan opgenomen dienen te worden. Conform artikel 5.78ab van het Bkl dient bij overschrijding van de standaardwaarde het belang van het beschermen van de gezondheid door een geluidluwe gevel betrokken te worden. Dit is al onderzocht voor spoorverkeer in het kader van het gemeentelijk beleid. Wanneer het spoorgeluid inclusief gevelmaatregelen gezamenlijk met het geluid van wegverkeer wordt berekend, is het resultaat 1 dB hoger op het balkon en achterliggende gevel van woning 2. Mogelijk is hier dus een sterker absorberend scherm op het balkon benodigd om de samenloop van geluid te compenseren. Geomilieu geeft hier slechts een indicatie voor, dit moet verder blijken in het bouwakoestisch onderzoek. Aangezien de losstaande geluidsoorten wel beide aan de ambitiewaarde voldoen kan worden gesteld dat iedere woning een gezond woon- en leefklimaat heeft.

4.6

Toetsing gemeentelijk beleid Voorheen gold het gemeentelijk beleid als voorwaarde voor het aanvragen van een hogere grenswaarde. Hier wordt aangenomen dat dezelfde voorwaarden blijven gelden voor het toestaan van een hogere gezamenlijke waarde dan de standaardwaarde in het omgevingsplan.

28

De gemeente Zevenaar heeft een gebiedsgerichte aanpak. Onderhavige locatie is aan te wijzen als deel van ‘woonwijken in Zevenaar en in de dorpen’. Omdat het hier om beleid onder de Wgh gaat en wegen met een snelheid ≤50 km/uur is bij het wegverkeer een reductie van 5 dB volgens artikel 110g toegepast; er wordt voor voorliggend onderzoek van uit gegaan dat deze aftrek verdwijnt maar dat de geluiddrempels hetzelfde blijven, en dus 5 dB hoger liggen. In een woonwijk gelden de volgende waarden: Overzicht categorisatie gemeentelijk beleid Zevenaar (woonwijk) Differentiatie Geluidsluw Ambitie Bovengrens

Bandbreedte spoorverkeer 45 - 55 dB (rustig - redelijk rustig) 55 - 58 dB (onrustig) 58 - 63 dB (zeer onrustig)

Bandbreedte wegverkeer 43 - 53 dB * (rustig - redelijk rustig) 53 - 58 dB * (onrustig) 58 - 63 dB * (zeer onrustig)

Definitie 1-2 geluidsklassen stiller dan ambitie Niveau voor het behouden van goede geluidskwaliteit Maximaal toelaatbare geluidsbelasting, hoogst mogelijke afwijkende waarde

* Onder Omgevingswet +5 dB gehanteerd voor wegen ≤50 km/u, in verband met vervallen aftrek art. 110g.

Het voldoen aan deze waarden is reeds in het voorgaande hoofdstuk beoordeeld. De ambitiewaarden voor wegverkeer worden in totaliteit niet overschreden, de hoogste geluidbelasting valt in de geluidsklasse “redelijk rustig”. Voor spoorverkeer wordt op de meest zuidelijke gevel de ambitiewaarde overschreden, de hoogste geluidbelasting ligt valt in de geluidsklasse “onrustig”. Door de geluidreducerende maatregelen op de balkons die zijn getoetst in hoofdstuk 4.4, kan aan het gemeentelijk beleid worden voldaan. Alle woningen hebben dan een geluidsluwe buitenruimte, op hun balkon. Ook wordt het achterliggende gebied met woningen (aan de Mathena) afgeschermd en zal een bouwakoestisch onderzoek uitgevoerd moeten worden om de binnenwaarde te toetsen. Dit is gebaseerd op de resultaten uit Geomilieu, die voor de gevelmaatregelen slechts indicatief zijn. Aanvullend akoestisch onderzoek moet uitwijzen of de buitenruimtes met de voorgeschreven maatregelen (een reflecterend scherm van 1 - 1,30 meter hoogte of een loggia) inderdaad voldoen, of dat deze maatregelen nog verder moeten worden versterkt. Voor het plan moet dus een bouwakoestisch onderzoek naar de binnenwaarde worden uitgevoerd, aangezien de standaardwaarde wordt overschreden en het gemeentebeleid dit voorschrijft.

Volgens Bbl Artikel 4.102 heeft een uitwendige scheidingsconstructie van een verblijfsgebied volgens NEN 5077 een geluidwering van ten minste 20 dB; de hoogst benodigde demping om (exclusief gevelmaatregelen) te voldoen aan de binnenwaarde is 23 dB. Dit is technisch haalbaar. Daarnaast wordt voldaan aan de locatiespecifieke criteria. In dit geval bevindt de locatie zich nabij het station van Zevenaar, wordt een open plaats tussen aanwezige bebouwing opgevuld en wordt de geluidbelasting (milieuknelpunt) op achterliggende woningen verminderd. Hiermee kunnen hogere waarden worden toegestaan in het omgevingsplan. 29

5 Conclusie Spoorwegen (Arnhem-Emmerich, Arnhem-Winterswijk, Betuweroute) Als gevolg van alle relevante spoorwegen tezamen wordt de standaardwaarde van 55 dB Lden voor 3 woningen in het meest zuidelijke gebouw overschreden, de hoogste waarde bedraagt 56 dB Lden. Ook wordt niet voldaan aan het gemeentelijk beleid voor geluidluwe buitenruimtes, maatregelen zijn benodigd. De twee noordelijke gebouwen voldoen wel geheel, en er wordt overal voldaan aan de grenswaarde van 65 dB Lden. Bronmaatregelen zijn niet doelmatig. Overdrachtsmaatregelen worden reeds uitgevoerd in het kader van andere deelgebieden in Enghuizen fase II. Deze kunnen niet effectief verder versterkt worden, dus bijkomende maatregelen zijn niet doelmatig. Als voorliggende woningen onverwacht eerder dan de andere planonderdelen worden gerealiseerd, is het wenselijk daar een tijdelijk scherm te plaatsen. Voor gevelmaatregelen zijn daarnaast afgeschermde balkons benodigd bij de woningen met een overschrijding, om de balkons af te schermen. Bij de balkons op de hoeken kan een afgeschermde balustrade met een reguliere hoogte van 1 meter voldoen, voor de middelste woning is een hoger balkonscherm van indicatief minimaal 1,30 meter benodigd. Dit kan ook de vorm van een gesloten loggia nemen, doordat er mechanische ventilatie in de woningen komt zou er dan nog voldoende luchtverversing zijn.

Met deze maatregelen is op alle woningen en buitenruimtes de geluidbelasting gelijk aan of lager dan 55 dB Lden (de standaardwaarde en gemeentelijke ambitiewaarde). Er wordt dan voldaan aan de instructieregels vanuit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en het gebiedsgerichte beleid van gemeente Zevenaar. Indien de maatregelen worden toegepast kunnen er hogere gezamenlijke waarden volgens de tabel op de volgende pagina worden opgenomen in het omgevingsplan. Gemeente- en waterschapswegen Als gevolg van de omliggende gemeentewegen tezamen wordt de standaardwaarde van 53 dB Lden niet overschreden en voldaan aan de gemeentelijke ambitiewaarde van 48 +5 dB. Er wordt voldaan aan de instructieregels vanuit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en het gebiedsgerichte beleid van gemeente Zevenaar. Gecumuleerd en gezamenlijk geluid Voor onderhavig plan is zonder maatregelen een hoogste gecumuleerde geluidbelasting waarneembaar van 50 dB Lden. De hoogste gezamenlijke waarde is 57 dB Lden. Bij de aanvraag van een omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen dient in ieder geval door middel van een aanvullend bouwakoestisch onderzoek te worden aangetoond dat de binnenwaarde uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) wordt gehaald voor de nieuwe woningen.

Ook dient onderzocht te worden of het meest zuidelijke balkon midden op de gevel geluidluw is met de voorgeschreven maatregelen. Deze vervolgonderzoeken worden als voorwaarde in de BOPA opgenomen. Als blijkt dat niet aan de gemeentelijke waarden wordt voldaan, worden de maatregelen hierop aangepast (versterkt).

30

De hoogste gezamenlijke waarde bedraagt 57 dB Lden. In onderstaande tabel zijn voor alle drie de gebouwen de hoogste waarden opgenomen. Gezamenlijk geluid op woningen met een overschrijding, inclusief maatregelen aan de gevel Gebouw

Kenmerk toetspunt

Noord (20) *

20.01 ; 09 ; 08

Hoogste gezamenlijke geluidsbelastingen in dB Lden

Afscherming aan de gevel in meter hoogte (indicatief)

52 *

Midden (21) * 21.08

54 *

22.01

56

1

22.09

57

1,30

22.08

57

1

Zuid (22)

* geen opname hogere gezamenlijke waarde in omgevingsplan benodigd

31

Bijlagen

Bijlage A: Bouwplan

vrijstaande woning 2 kavel 1 kavel: 591 m 2

vrijstaande woning 1 kavel 2 kavel: 450 m 2

Groenstrook kavel: 858 m 2

vrijstaande woning 1 kavel 3 kavel: 450 m 2

vrijstaande woning 2 kavel 4 kavel: 486 m2

vrijstaande woning 1 kavel 5 kavel: 450 m 2

vrijstaande woning 2

5000

kavel 6 kavel: 486 m2

PEIL=0 ( bk af w. vloer )

vrijstaande woning 1 kavel 7

PEIL=0 ( bk af w . vl er ) o

kavel: 450 m 2

vrijstaande woning 2 kavel 8 kavel: 516 m 2 PEIL=0

vrijstaande woning 2

( bk af w . vl er ) o

kavel: 116-137

14930

kavel 9 kavel: 573 m 2

PEIL=0 ( bk af w . vl er ) o

15000

PEIL=0 ( bk af w . vl er ) o

15000

PEIL=0 ( bk af w . vl er ) o

PEIL=0

16200

( bk af w . vl er ) o

15000

0 500

PEIL=0 ( bk af w . vl er ) o

16200 ) w. vloer

15000

Paf EIL=0

( bk

17200 vrijstaande woning 2 kavel 10

( bk af w vlo ) er .

PEIL=0

kavel: 518 m 2

vrijstaande woning 2 kavel 15 kavel: 592 m 2

vrijstaande woning 2

twee-onder-een-kapwoning kavel 16 kavel: 277 m 2

PE ( bkIL=0 af . w vl

kavel 17 kavel: 276 m2

( bk af w vlo ) er .

PEIL=0

twee-onder-een-kapwoning oer )

kavel 11 kavel: 476 m 2

twee-onder-een-kapwoning kavel 18

twee-onder-een-kapwoning

kavel: 276 m 2

kavel 19 kavel: 278 m2

twee-onder-een-kapwoning kavel 20 kavel: 272 m2

twee-onder-een-kapwoning kavel 21 kavel: 271 m2

vrijstaande woning 2 kavel 14 kavel: 434 m2

twee-onder-een-kapwoning kavel 22

kavel: 138-159

af w. vl oer )

P E IL=0

kavel: 273 m 2

( bk af w vlo ) er .

PEIL=0

( bk

twee-onder-een-kapwoning kavel 23 kavel: 278 m2

vrijstaande woning 2 kavel 12

mk

kavel: 457 m 2

mk mk mk

af w. vl oer )

P E IL=0

vrijstaande woning 2

( bk

kavel 13 kavel: 499 m2

kavel: 182-200

woning 4200

5 m2

kavel 48 kavel: 158 m 2

woning 4200 kavel 49

mk

5 m2

kavel: 101 m 2

woning 4200

woning 5400 woning 5400 5 m2

kavel 24 kavel: 129 m 2 kavel 25 kavel: 106 m2

woning 5400

5 m2 5 m2

5 m2

woning 5400

kavel 32

kavel 27 kavel: 115 m 2

kavel: 125 m2

mk

woning 5400

kavel 26 kavel: 110 m 2

5 m2

woning 4200

mk

mk

woning 5400

kavel 51 kavel: 101 m 2

kavel 52 kavel: 101 m2

kavel 31 kavel: 161 m 2

5 m2

5 m2

kavel 50 kavel: 101 m 2

woning 4200

woning 5400

00 40

kavel 28

5 m2

kavel: 120 m 2

woning 5400 kavel 29

woning 5400

kavel: 125 m 2

kavel: 136 m 2

5 m2

kavel 53 kavel: 101 m2

woning 5400

5 m2

kavel 30

woning 4200

kavel 33

71 33

kavel: 125 m2 5 m2

5 m2

woning 4200

woning 5400

5 m2

kavel 54 kavel: 101 m2

kavel 34

5 m2

kavel: 200-230

5 m2

kavel: 125 m 2

woning 4200 5 m2

kavel 55 kavel: 101 m2

woning 5400

5 m2 5 m2

kavel 35 kavel: 125 m2

woning 4200 kavel 56 kavel: 101 m2

woning 4200 kavel 84 kavel: 129 m 2

5 m2

woning 5400 kavel 36 kavel: 125 m 2

woning 4200

woning 4200

5 m2

kavel 57

5m2

kavel: 160-181

kavel 85

kavel: 133 m2

5 m2

kavel 37 kavel: 125 m2

woning 4200

5 m2

kavel 86 kavel: 93 m2

kavel 87 kavel: 93 m 2

kavel 38 kavel: 136 m2

5 m2

5 m2

5m2

woning 4200

woning 5400 woning 5400

5m2

kavel: 93 m2

woning 5400

kavel 39 5 m2

kavel: 148 m2

woning 4200 kavel 88 kavel: 93 m 2

woning 5400 5 m2

5m2

woning 5400

kavel 40 kavel: 120 m 2

woning 4200

kavel 58

kavel 68 kavel: 196 m 2

5m2

kavel 89 kavel: 116 m2

5 m2

woning 4200

woning 5400

kavel: 163 m 2 5 m2

5 m2

kavel 69

woning 5400

kavel: 84 m

kavel 90 kavel: 116 m 2

woning 5400 woning 5400

woning 4200

kavel 42

5 m2

kavel 61 kavel: 84 m 2

kavel 91 kavel: 93 m 2

kavel: 150 m2

woning 4200 5 m2

kavel 62

5 m2

5 m2

woning 4200

5 m2

woning 4200 5 m2

5 m2

kavel 65 kavel: 82 m 2

kavel 66 kavel: 82 m 2

woning 5400 kavel 67

kavel 94 kavel: 93 m 2

kavel: 117 m2

5 m2

kavel: 105 m2

woning 4200

5 m2

5 m2

kavel 95

kavel 45 kavel: 113 m2

kavel 96

5m 2

kavel: 116 m 2

woning 4200

kavel 46

kavel 97

kavel: 120 m 2

5m 2

5 m2

n

5m 2

woning 4200 woning 5400

woning 5400

ente

kavel: 93 m 2

woning 4200 kavel 98 kavel: 93 m2

woning 5400 kavel 47

5m 2

kavel: 167 m2

woning 4200

woning 5400

5m 2

kavel 99 kavel: 93 m 2

kavel 75 5 m2

kavel: 173 m2

5 m2

woning 4200 kavel 100 kavel: 114 m2

woning 5400 kavel 76 5m 2

kavel: 121 m2

5m 2

woning 4200 kavel 101 kavel: 116 m2

5 m2

5 m2

woning 5400

5 m2

5 m2

5 m2

5 m2

kavel 108 kavel: 81 m 2

5 m2

woning 3600 kavel 109 kavel: 82 m2

kavel 104

kavel 110 kavel: 82 m 2

woning 3600 kavel 111 kavel: 82 m2

5 m2

kavel 112 kavel: 82 m 2

woning 3600 kavel 113 kavel: 83 m 2

woning 3600 kavel 114 kavel: 83 m 2

woning 3600

woning 5400

kavel 115

kavel 80 kavel: 121 m2

kavel: 95 m 2

5 m2

kavel: 147 m 2

5 m2

woning 5400 5 m2

kavel 240 kavel: 80 m 2

kavel 241 kavel: 80 m2

kavel 82 kavel: 114 m2

woning poort kavel 242 kavel: 44 m 2

BEBO 5 m2

20 00

woning 5400 BEBO kavel 273 kavel: 184 m 2

woning 5100

5 m2

62 97

woning 5100

5 m2

kavel 272 kavel: 180 m2

woning 5400 kavel 83 kavel: 144 m 2

BEBO kavel 271 kavel: 184 m2 5 m2

woning 5100

5 m2

kavel 246 kavel: 80 m2

woning 5100 kavel 247 kavel: 80 m2

woning 5100 kavel 248 kavel: 80 m 2

woning 5100

5 m2

kavel 245 kavel: 80 m2

5 m2

woning 5100

5 m2

kavel 244 kavel: 80 m 2

5 m2

woning 5100

5 m2

58 99

kavel 243 kavel: 83 m2

kavel 249 kavel: 80 m2

6a

BEBO woning 5100

kavel 270 kavel: 184 m 2

kavel 250 kavel: 80 m 2

woning poort kavel 251 5 m2

5 m2

BEBO 5 m2

woning 5100

5 m2 5 m2

woning 5100 kavel 255 kavel: 80 m 2

woning 5100 kavel 256 kavel: 80 m2

woning 5100 kavel 257

laats en

kavel: 80 m2

woning 5100

5 m2

pa rk e erp

5 m2

ext ra

kavel: 184 m2

woning 5100 kavel 254 kavel: 80 m 2

28

BEBO kavel 268 5 m2

kavel 253 kavel: 80 m2

kavel 269 kavel: 180 m2

5 m2

kavel 252 kavel: 83 m2

5 m2

woning 5100

5 m2

kavel: 44 m 2

kavel 258 kavel: 80 m 2

woning 5100 kavel 259

woning poort

5 m2

kavel: 80 m 2

5 m2

kavel 260 kavel: 44 m2

woning 5100

5 m2

kavel 261 kavel: 89 m2

5 m2

woning 5100

kavel 262 kavel: 87 m 2

woning 5100 kavel 263 kavel: 87 m 2

woning 5100 kavel 264 kavel: 124 m2

ONDERDEEL Situatie GETEKEND DH SCHAAL 1:1200 DATUM 25-02-2026

kavel 81 kavel: 118 m 2

5 m2 5 m2

kavel 239 kavel: 80 m2

5 m2

woning 5100

5 m2

kavel 238 kavel: 80 m 2

5 m2

woning 5100

woning 5100

Enghuizen te Zevenaar Solidiam N.V.

kavel: 122 m2

5 m2

woning 5100 kavel 237 kavel: 80 m 2

18877

kavel 79

5 m2

woning 3600

5m 2

5 m2

woning 5400

kavel 105

kavel 274 kavel: 184 m 2

woning 5100 kavel 236 kavel: 80 m 2

woning 4200

BEBO

5 m2

kavel 235 kavel: 80 m2

kavel: 180 m 2

5 m2

woning 5100

5 m2

5m 2

kavel 275

5 m2

5 m2

kavel 234

5 m2

woning 3600

kavel: 93 m2

BEBO

woning 5100 kavel: 83 m 2

5 m2

woning 3600

woning 4200

woning poort

kavel 78 kavel: 121 m2

kavel 107

5 m2

5m 2

5 m2

woning 3600 kavel: 81 m2

kavel 276 kavel: 184 m2 kavel 233 kavel: 47 m2

20 00

kavel: 96 m2

BEBO

woning 5100

woning 5400

5 m2

kavel 106

5m 2

kavel 103 kavel: 93 m 2

kavel 231

kavel 232 kavel: 87 m 2

woning 3600

woning 4200

5 m2

woning 5100 kavel: 87 m2

20 00

5 m2

kavel 102 kavel: 93 m2

kavel 230

5 m2

5 m2

woning 4200

woning 5100 kavel: 87 m2

kavel 77 kavel: 121 m 2

woning 5100 kavel 229 kavel: 91 m 2