20250520 Presentatie PWE gemeenteraden DWZ

Beeldvormende raadsbijeenkomst inwonerraadpleging ‘Samenleven met vluchtelingen’ Welkom!

Programma 1. Welkomstwoord 2. Aanleiding beeldvormende raad 3. Hoofdresultaten, conclusies en opvallendheden (Populytics) 4. Vragenronde 5. Samen in gesprek (Mentimeter) 6. Conclusies 7. Hoe nu verder? 8. Sluiting

Tijdens deze raadsbijeenkomst •

… nemen we u mee in de belangrijkste resultaten, opvallendheden en prioriteiten van inwoners én vluchtelingen

•

… is er ruimte voor uw vragen

•

… kunt u de colleges uitgangspunten meegeven bij de uitwerking van de plannen

Hoofdresultaten van een inwonersraadpleging over samenleven met vluchtelingen Een onderzoek voor de gemeenten Duiven, Westervoort en Zevenaar

20 mei 2025, Beeldvormende raadsbijeenkomst

1. Een raadpleging onder meer dan 2.500 inwoners van Duiven, Westervoort en Zevenaar over het onderwerp 'samenleven met vluchtelingen’ laat brede steun zien voor drie beleidsdoelen: taal en cultuur, werk en opleiding, en veiligheid

Hoofdpunten

2. Inwoners gebruiken verschillende woorden en argumenten om vergelijkbare prioriteiten te stellen. Er is een grote groep ‘ja, mits’ en ‘nee, tenzij’ 3. Naast de gedeelde basis zijn er verschillen tussen inwoners op basis van hun houding tegenover vluchtelingen, en dan met name op twee beleidsdoelen: extra informeren en meer woonruimte 4. Er is een gedeelde visie – Als vluchtelingen hier zijn, zorg dan dat ze op eigen benen kunnen staan en een bijdrage kunnen leveren aan de maatschappij. Er is een brede gedeelde basis in ‘het hoe’ van samenleven met vluchtelingen

5

Hoe zag de raadpleging eruit?

De hoofdvraag van de PWEraadpleging was welke doelen inwoners belangrijk vinden bij het samenleven met vluchtelingen

6

Hoe zag de raadpleging eruit?

De hoofdvraag van de PWEraadpleging was welke doelen inwoners belangrijk vinden bij het samenleven met vluchtelingen

7

Er hebben meer dan 2.500 inwoners deelgenomen aan de raadpleging

Kaart met code

Open

1.457 inwoners

1.086 inwoners

In Duiven en Westervoort hebben alle huishoudens een uitnodiging ontvangen middels een ansichtkaart met code. In Zevenaar zijn 12.784 huishoudens willekeurig geselecteerd.

Werving via gemeentelijke kanalen en partners, sociale media, artikelen in verschillende lokale kranten, en posters in de openbare ruimte

Daarnaast tientallen straatinterviews.

De open raadpleging is per definitie niet representatief

Representatief op leeftijd, opleiding en gender

8

De houding van inwoners tegenover vluchtelingen verschilt

Figuur 1. Houding van deelnemers tegenover vluchtelingen

“Hoe kijk jij aan tegen vluchtelingen in onze samenleving?” Duiven, Westervoort en Zevenaar (n=1.457)

• In alle drie gemeentes zijn meer inwoners (licht) positief dan (licht) negatief

100%

• In Zevenaar is de middengroep relatief groot, in Westervoort relatief klein

80%

19%

• Klein verschil met landelijk gemiddelde • Belangrijkste voorspellende kenmerk

30%

15%

31%

14%

14%

23%

27% Positief (81-100%)

60%

Licht positief (61-80%) 15% 40%

29%

19%

16%

14%

18%

Circa neutraal (40-60%) Licht negatief (20-39%)

14% 20%

21%

26%

20%

17%

19%

Zevenaar

Landelijk*

Negatief (0-19%)

0% Duiven

Westervoort

*Bron: Cordaid 2023 ** Aantallen tellen niet altijd op tot 100%. Het resterende deel betreft ‘zeg ik liever niet’

9

We zien nuances binnen de verschillende houdingen: ‘ja, mits’ en ‘nee, tenzij’ Het zijn er te veel, zelfs nu in de dorpen. Ze passen hier niet, met uitzondering van Europeanen zoals Oekraïners, die begrijpen onze leefstijl en blenden makkelijk.

Goed onderscheid dient gemaakt te worden tussen vluchteling en gelukzoekers. En tijdelijk verblijf met verplichte terugkeer. Gelukzoekers gelijk weg, raddraaiers gelijk weg. Blijvers: verplicht integreren.

Als je je handje komt ophouden, ga je maar ergens anders heen. Draag bij aan onze samenleving, leer onze taal en gebruiken, en ga aan het werk.

Figuur Figuur2.18. Houding Totale opbrengst tegenover (in vluchtelingen miljoen €) Duiven, Versie Westervoort brief/representatief en Zevenaar (n=750) (n=1.457)

100% 19%

80% 60% 40% 20%

Er mag iets worden terugverwacht van vluchtelingen

Het is een morele plicht om vluchtelingen op te nemen

10

We zijn allemaal mensen en moeten elkaar helpen. Vluchten doe je niet voor niks.

Is goed voor gevoel van eigenwaarde en is positief voor de acceptatie

Oorlogsvluchtelingen MOETEN we helpen, de andere soorten niet.

15%

30%

19%

31%

15% 14%

14% 18%

26%

0%

Zonder taal geen communicatie en geen integratie. Als je in Nederland woont en blijft wonen, vind ik het een vereiste dat je de taal spreekt.

14%

14%

23%

27%

29%

21%

16% 17%

Positief (81-100%) Licht positief (61-80%) Circa neutraal (40-60%) Licht negatief (20-39%) Negatief (0-19%)

20% 19%

Drie beleidsdoelen krijgen brede steun van inwoners van alle drie gemeenten. Ongeacht houding of migratieachtergrond. Er is een gedeelde basis voor de vraag ‘hoe samen verder?’ Hoge prioriteit: • Dat vluchtelingen de Nederlandse taal en cultuur leren Prioriteit: • Dat vluchtelingen werken of een opleiding volgen om aan werk te komen • Dat iedereen zich in en rond een opvanglocatie veilig voelt Deze drie doelen worden breed gedeeld

11

Figuur 3. Prioritering van de tien doelen

Totaal Duiven, Westervoort en Zevenaar (versie kaart met code, n=1.457)

Dat vluchtelingen de Nederlandse taal en cultuur leren

8,6

Dat vluchtelingen werken of een opleiding volgen om aan werk te komen

6,7

Dat iedereen zich in en rond een opvanglocatie veilig voelt

6,6

Dat inwoners extra geïnformeerd worden over de komst en opvang van vluchtelingen

4,7

Dat er meer woningen komen voor alle inwoners, ook voor vluchtelingen

4,8

Dat de landelijke overheid de opvang van vluchtelingen betaalt. En dit geen extra geld kost voor de gemeente

4,6

Dat vluchtelingen een bijdrage leveren aan de samenleving, los van werk

4,5

Dat vluchtelingen verspreid wonen over wijken, dorpen en kernen

3,8

Dat we meer dingen doen om inwoners en vluchtelingen met elkaar in contact te brengen

3,2

Dat vluchtelingen zich makkelijk en veilig kunnen verplaatsen in de gemeente

2,3

Legenda

0 tot 2,5 punten

2,5 tot 5 punten

5 tot 7,5 punten

7,5 punten of meer

Figuur 4. Prioritering van doelen – Naar houding tegenover vluchtelingen

Kaart met code

Totaal Duiven, Westervoort en Zevenaar (versie kaart met code, n=1.457)

Negatief (0-19)

Licht negatief

Circa neutraal

Licht positief

Positief

(20-39)

(81-100)

(61-80)

Dat vluchtelingen de Nederlandse taal en cultuur leren

10,7

9,7

9,3

7,6

6,9

Dat vluchtelingen werken of een opleiding volgen om aan werk te komen

6,4

6,2

6,7

6,7

6,5

Dat iedereen zich in en rond een opvanglocatie veilig voelt

9,1

7,6

6,2

5,8

5,1

Dat inwoners extra geïnformeerd worden over de komst en opvang van vluchtelingen

9,4

5,6

4,1

3,9

2,9

Dat er meer woningen komen voor alle inwoners, ook voor vluchtelingen

2,0

3,4

4,6

5,7

6,2

Dat de landelijke overheid de opvang van vluchtelingen betaalt. En dit geen extra geld kost voor de gemeente

5,3

5,1

5,4

4,0

3,9

Dat vluchtelingen een bijdrage leveren aan de samenleving, los van werk

4,7

5,5

4,8

4,2

4,1

Dat vluchtelingen verspreid wonen over wijken, dorpen en kernen

1,5

3,4

3,7

4,6

4,7

Dat we meer dingen doen om inwoners en vluchtelingen met elkaar in contact te brengen

0,5

1,9

2,6

4,2

4,5

Dat vluchtelingen zich makkelijk en veilig kunnen verplaatsen in de gemeente

0,4

1,4

2,3

3,2

4,1

Legenda

12

(40-60)

0 tot 2,5 punten

2,5 tot 5 punten

5 tot 7,5 punten

7,5 punten of meer

Overeenstemming over deze drie prioriteiten...

… en verschillen op met name deze twee doelen.

Figuur 5. Prioritering van doelen naar vluchtelingenachtergrond

Kaart met code

Totaal Duiven, Westervoort en Zevenaar (versie kaart met code, n= 1.457)

Niet-gevlucht (n=1.390)

Vluchteling (n=86)

8,6

7,7

Dat vluchtelingen de Nederlandse taal en cultuur leren Dat vluchtelingen werken of een opleiding volgen om aan werk te komen

6,7

Dat iedereen zich in en rond een opvanglocatie veilig voelt

6,6

Dat inwoners extra geïnformeerd worden over de komst en opvang van vluchtelingen

4,7

Dat er meer woningen komen voor alle inwoners, ook voor vluchtelingen

4,8

Dat de landelijke overheid de opvang van vluchtelingen betaalt. En dit geen extra geld kost voor de gemeente

4,6

Dat vluchtelingen een bijdrage leveren aan de samenleving, los van werk

4,5

3,8 5,4 4,1 5,0

3,8

3,8

Dat we meer dingen doen om inwoners en vluchtelingen met elkaar in contact te brengen

3,2

4,3

Legenda

0 tot 2,5 punten

2,5 tot 5 punten

5 tot 7,5 punten

7,5 punten of meer

2,3

0

2

4

• De groep ‘Vluchteling’ bevat deelnemers die antwoordden ‘Ik ben zelf gevlucht’ en/of ‘Iemand uit mijn familie is gevlucht’.

5,6

Dat vluchtelingen verspreid wonen over wijken, dorpen en kernen

Dat vluchtelingen zich makkelijk en veilig kunnen verplaatsen in de gemeente

13

6,8

3,2

6

8

10

0

2

4

6

8

• De raadpleging bevatte de vraag ‘Ben jij zelf gevlucht? Of is iemand uit je familie gevlucht?’ Deelnemers konden meerdere antwoorden aanvinken.

10

• Gelijktijdig met de PWE-raadpleging heeft Bureau AM gesprekken gevoerd met vluchtelingen. Deze gesprekken geven inzicht in redeneringen en praktische realiteit van vluchtelingen. De resultaten zijn in een separaat rapport gevat.

Ruimte voor uw vragen

Samen in gesprek • • • •

Pak uw mobiele telefoon Ga naar www.menti.com Gebruik code: 2674 8973 Geef uw mening over: aan de slag met de prioriteiten

Conclusies •

De uitkomsten van de inwonerraadpleging sluiten aan bij wat wij als gemeenten belangrijk vinden.

•

Onze aanpak richt zich op taal, werk, integratie en acceptatie in de samenleving.

•

Werken aan beter beleid voor de opvang van vluchtelingen en de huisvesting van statushouders in de Liemers.

Hoe nu verder? •

Met de resultaten en uw input scherpen we onze plannen aan en verbeteren we waar nodig.

•

Werken we aan (nog) beter beleid voor de opvang van vluchtelingen en de huisvesting van statushouders in de Liemers.

•

Terugkoppeling van deze bijeenkomst per mail.

Samen verder, zo doen we dat!