1173134 Bijlage 8. Bijlage 4 Toelichting - Archeologisch onderzoek
Tekst van het document
Ook ten westen van het plangebied zijn archeologische resten aangetroffen in de top van het rivierduinzand uit het Laat-Neolithicum (hamerbijl van diabaas), de Romeinse Tijd en de Vroege- en Late Middeleeuwen Afhankelijk van de exacte bodemopbouw ter plaatse, kunnen archeologische lagen aangetroffen worden in de top van het rivierduinzand, en indien in het plangebied aanwezig in de top van de terrasrestrug en/of in de top van oeverafzettingen.
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
25 van 50
Project Kenmerk
2.4
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
Archeologisch verwachtingsmodel Op grond van de bekende geologische, landschappelijke, aardkundige, archeologische en historische gegevens in en rond het plangebied kan de archeologische verwachting worden bepaald. Op de archeologische (loket)kaart van de gemeente Zevenaar47 heeft het plangebied een hoge archeologische verwachting. Op basis van archeologisch onderzoek in de directe omgeving bevindt het plangebied zich grotendeels op een dagzomende rivierduin. Door de relatief hoge ligging op een rivierduin is het plangebied zowel geschikt geweest voor jagers/verzamelaars in de prehistorie als voor landbouwende samenlevingen vanaf het Neolithicum. Dit wordt ook aangetoond door meldingen in Archis3 in de omgeving van het plangebied. Direct ten oosten van het plangebied zijn op de rivierduin resten van een vroegmiddeleeuws boerderijerf en laatmiddeleeuwse sporen aangetroffen. Mogelijk kunnen in het plangebied resten aanwezig zijn gerelateerd aan deze vindplaats. Ten noorden van de rivierduin bestaat de bodemopbouw uit vroeg holocene oever- en beddingafzettingen, waaronder zich een laatglaciaal rivierterras bevindt. Tijdens een proefsleuvenonderzoek in 2009 is vastgesteld dat dit lagergelegen deel van het landschap langdurig te nat is geweest voor bewoning. De top van het beddingzand is aangetroffen tussen 90 en 125 cm-mv.
Ten zuiden van het plangebied is een oude woongrond aangetroffen waarin handgevormd aardewerk uit de periode IJzertijd – Vroege Middeleeuwen is gevonden. Verder naar het westen zijn archeologische vondsten en resten aangetroffen uit het Neolithicum, de Romeinse Tijd en de Vroege- en Late Middeleeuwen. Tot slot is 500 m ten noorden van het plangebied een urnenveld uit de IJzertijd opgegraven. Op de kadastrale kaart van 1817 is het plangebied nog in gebruik als bouwland. De Dorpsstraat heeft op deze kaart al haar huidige ligging. De huidige woningen en eerste bergingen in het zuiden van het plangebied zijn op basis van het BAG-register in 1925 gerealiseerd en worden op topografische kaarten afgebeeld vanaf 1931. Op basis van bouwvergunningen zijn de bergingen in 1997 vernieuwd. De bergingen zijn relatief ondiep gefundeerd. Van de woningen en de oorspronkelijke bergingen zijn bij de gemeente geen bouwtekeningen beschikbaar. De noordelijke helft van het plangebied is op basis van historische kaarten tot op heden onbebouwd geweest en is momenteel in gebruik als tuin. De gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied is opgenomen in Tabel 2. Indien er archeologische vindplaatsen aanwezig zijn in het plangebied, dan kunnen deze direct onder de huidige bouwvoor in de top van de rivierduin aangetroffen worden.
Organische resten en bot zullen ter hoogte van de rivierduin (grondwatertrap VII, vorstvaaggrond) zullen door de droge en zure bodemomstandigheden slecht zijn geconserveerd. In het lagergelegen deel ten noorden van de rivierduin (grondwatertrap V) zullen organische resten en bot door de wisselend natte en droge omstandigheden matig tot slecht bewaard zijn gebleven. Andere typen indicatoren zoals aardewerk en houtskool zijn waarschijnlijk goed geconserveerd.
47
Willems, 2006
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
26 van 50
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
Tabel 2: Archeologische verwachting plangebied
Periode
Trefkans
Verwachte vindplaatstypen Eventueel resten van kleinere objecten en structuren zoals munitiedumps, veldgraven en onderduikholen, loopgraven of restanten van de nabijgelegen IJsselstellung. Mogelijk resten van een gecrashte Typhoon Resten van oude akkers, erfgreppels, sloten, ontginningssporen, karrenpaden/sporen
Tweede Wereldoorlog (19401945)
Middelhoog
Late Middeleeuwen - Nieuwe Tijd
Hoog
Romeinse Tijd - Vroege Middeleeuwen
Hoog
Nederzettingsterreinen, erfgreppels, karrenpaden/-sporen
Bronstijd - IJzertijd
Hoog
Nederzettingsterreinen, losse vondsten
Mesolithicum-Neolithicum
Hoog
Nederzettingsterreinen, jachtkampen, losse vuursteenstrooiingen
Paleolithicum
Hoog
Vuursteenvindplaatsen, strooivondsten
Verwachte grondlaag (diepte)
In of direct onder de bouwvoor
In of direct onder de bouwvoor In de top van de rivierduin direct onder bouwvoor vanaf circa 30 cm-mv In de top van de rivierduin direct onder bouwvoor vanaf circa 30 cm-mv In de top van de rivierduin direct onder bouwvoor vanaf circa 30 cm-mv In de top van de rivierduin direct onder bouwvoor vanaf circa 30 cm-mv
Gaafheid bodem Door agrarische bewerking van de bodem kan een bodemverstoring tot in het eventueel aanwezige archeologisch niveau opgetreden hebben. De diepte van deze verstoring is onbekend. Ook zal in het zuidelijk deel sprake zijn van bodemverstoring als gevolg van de bouw van de woningen en bergingen in 1925 en 1997. Van de bestaande woningen zijn bij de gemeente geen funderingstekeningen beschikbaar, waardoor de verstoringsdiepte hiervan onbekend is.
2.5
Synthese 5. Welke natuurlijke Formatieprocessen (sedimentatie, erosie, laterale verplaatsing, bodemvorming, degradatie e.d.) hebben een rol gespeeld in het onderzoeksgebied? In het plangebied is sprake van rivierduinafzettingen (Formatie van Kreftenheye). Daarnaast is mogelijk in het noorden van het plangebied, aan de noordzijde van de rivierduin, sprake van rivierklei en -zandafzettingen van de Formatie van Echteld op grofzandige grindrijke afzettingen van de Formatie van Kreftenheye. 6. Met welke culturele Formatieprocessen (grondbewerking, bemesting, ophoging, betreding, percelering, [de-]constructie, materiaaltypen, materiaalgebruik en materiaaldepositie e.d.) hebben een rol gespeeld in het onderzoeksgebied? Voor zover te herleiden is, was het plangebied tot 1925 in gebruik als bouwland. De geomorfologische kaart geeft aan dat het plangebied grotendeels ligt op een dekzandrug met oud bouwlanddek. Archeologisch onderzoek in de directe omgeving toont echter aan dat het plangebied op een rivierduin ligt. Boven de rivierduinafzettingen bevindt zich een circa 30 cm dikke bouwvoor. De bebouwing en agrarische activiteiten kunnen geleid hebben tot een bodemverstoring. 7.
Welke formatieprocessen kunnen een rol hebben gespeeld bij de totstandkoming van eventuele aanwezige vondstspreidingen, de vondstdichtheid, vondst- en spoorniveaus en de fysieke kwaliteit van eventueel aanwezige archeologische resten? Door de relatief hoge ligging op een rivierduin is het plangebied geschikt voor permanente bewoning vanaf het Neolithicum. Ook kan het gebied als foerageergebied worden aangemerkt voor
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
27 van 50
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
jagers/verzamelaars vanaf het Laat-Paleolithicum. De kans op vindplaatsen uit deze periode is echter klein, door de hoge verspreidingsgraad en de lage dichtheid van vindplaatsen van jagers/verzamelaars. 8. Wat is de aard (materiaalsoorten, fragmentatie, dichtheden, ruimtelijke en stratigrafische spreiding, etc.) van (mogelijk) aanwezige vondst- en/of spoorcomplexen? Verwacht wordt dat de vondstverspreiding van alle materiaalsoorten laag zal zijn. Voor de gehele periode geldt een lage vondstdichtheid. Vondstmateriaal kan bestaan uit aardewerkfragmenten, verbrande leem, bewerkt en onbewerkt vuursteen, houtskoolfragmenten, bouwmateriaal, slakmateriaal en fosfaten. 9. Hoe manifesteren deze zich tijdens prospectieonderzoek? Vondstmateriaal kan door grondbewerking in de tuinen aan de oppervlakte zijn gebracht, of als dit niet het geval is zal het vondstmateriaal aangetroffen worden in het rivierzand en -klei en in de top van de C-horizont (rivierduin) op een diepte vanaf circa 30 cm-mv. Er is naar verwachting geen aantoonbaar geografisch onderscheid in dichtheid van sporen en vondsten binnen het plangebied. 10. Met de inzet van welke zoekmethoden (detectie- en waarnemingsvorm, monsterbehandeling en zoekstrategie) kunnen vondst- en/of spoorcomplexen systematisch opgespoord worden (zoeksleuven, booronderzoek, veldkartering, geofysisch etc.).
Licht beargumenteerd toe met verwijzing naar de verschillende KNA-leidraden. Aanbevolen wordt een verkennend booronderzoek uit te voeren om de aard en mate van intactheid van de bodem te toetsen. Voorafgaand aan het veldonderzoek is conform de BRL 4003 een Plan van Aanpak worden opgesteld. Aan de hand van de resultaten van dit booronderzoek kan bepaald worden of verder archeologisch onderzoek noodzakelijk is.
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
28 van 50
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
3
Booronderzoek
3.1
Werkwijze Booronderzoek Het verkennend booronderzoek is uitgevoerd conform de eisen van de KNA, versie 4.1 en SIKB BRL protocol 4003 en de richtlijnen uit het Handboek Archeologie van de Regio Arnhem48. In totaal zijn op 3 februari 2022 conform het Plan van Aanpak vijf (5) verkennende boringen geplaatst met een edelmanboor met een boordiameter van 12 centimeter. Het doel van het verkennend booronderzoek was het toetsen van de mate van intactheid van de bodem en de bodemsamenstelling. De boringen zijn uitgevoerd door E.E.A. van der Kuijl (senior KNA-archeoloog / senior KNA prospector). De boringen zijn doorgezet tot minimaal 25 centimeter in de C-horizont. De maximale boordiepte bedroeg 130 cm-mv (boring 5). De boringen zijn zo gelijkmatig mogelijk over het plangebied verdeeld. Ten tijde van het onderzoek bestond het plangebied uit woningen en tuinen met straatwerk, grindpaden en schuurtjes rondom de woningen. Van alle boringen is de maaiveldhoogte afgeleid van het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN2). Het opgeboorde sediment is in het veld bodemkundig beschreven conform de NEN 5104 en de bodemclassificatie volgens De Bakker en Schelling (1989). Het kalkgehalte van de sedimenten is gecontroleerd met behulp van HCl.
Hoewel dat niet het doel was van het verkennende bodemonderzoek zijn de boorkernen gezeefd over een metalen zeef met een maaswijdte van 4 mm en gecontroleerd op archeologische indicatoren.
3.2
Resultaten Geologie en Bodem Voor de ligging van de boorpunten in het verkennend onderzoek wordt verwezen naar Bijlage 4, De resultaten van de boringen (de boorbeschrijvingen) zijn opgenomen in Bijlage 5. De hoofdlijn van de bodem ter plaatse van het plangebied kan als volgt worden weergegeven: Tabel 3: Bodemopbouw Kruisveld 23-37 te Angerlo (boring 1)
Diepte (cm – mv) 0-10 10-30 30-75 75-100
Samenstelling Gras Grijsbruin gevlekt fijn siltig zand Bruin iets humeus fijn siltig zand Geel fijn iets siltig zand
Interpretatie Ap1; subrecente bouwvoor A1; cultuurlaag C; rivierduinafzettingen
Op grond van de resultaten van het booronderzoek kunnen de onderzoeksvragen als volgt beantwoord worden: 11. Wat is de aard (ontstaanswijze, textuur, kleur), diepteligging en ouderdom van de relevante natuurlijke afzettingen in de ondergrond ter plaatse van het onderzoeksgebied? In het plangebied is sprake van een subrecente dunne bouwvoor die op een diepte variërend van 20 cm-mv in boring 4 tot 30 cm-mv in boring 1 overgaat in een cultuurlaag van bruin iets humeus siltig fijn zand. In boring 3 tot en met 5 gaat de cultuurlaag op een diepte variërend van 60 cm-mv in boring 3 en 4 tot 75 cm-mv over in een 20 tot 25 cm dikke laag roodbruine iets roestige zavel. In boring 1 en 2 ontbreekt deze laag. De basis van het bodemprofiel bestaat in alle gevallen uit rivierduinafzettingen van fijn siltig zand. De top van deze afzettingen is aangetroffen op een diepte van 75 cm in boring 1 tot 100 cm-mv in boring 5.
48
Habraken, 2014.
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
29 van 50
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
Afbeelding 13: Foto van de boorkern van boring 1. V.l.n.r. en van boven naar beneden is sprake van achtereenvolgens de subrecente bouwvoor, de bruine humeuze cultuurlaag geleidelijk overgaand in geel fijn zand (rivierduinafzettingen).
12. Wat is de aard (kleur, textuur, samenstelling), diepteligging, genese en gaafheid van natuurlijke en eventueel antropogene bodemhorizonten (akkerlagen en overige ‘verstoringslagen’, bemestingslagen e.d.), ter plaatse van het onderzoeksgebied? Voor het antwoord op deze vraag wordt tevens verwezen naar vraag 11. In het deelgebied is sprake van een dunne (sub)recente ophoging met grind en grijsbruin gevlekt zand. De overgang tussen de antropogene ophogingslaag, de cultuurlaag is in alle gevallen scherp. De overgang tussen de cultuurlaag en de natuurlijke ondergrond is geleidelijk. 13. Wat is de aard, dikte en omvang van eventueel ter plaatse van het onderzoeksgebied voorkomende afdekkende lagen en de (geschatte) ouderdom daarvan (plaggendek, stuifzandlaag, kleidek, afvallaag, ophogingslaag)? In de cultuurlaag (A1-horizont) zijn in 3 van de 5 boringen archeologische indicatoren aangetroffen in de vorm van spikkels verbrande leem, fragmentjes houtskool, metaalslakken en fragmenten handgevormd aardewerk (zie Tabel 4 en Afbeelding 14). De indicatoren kunnen globaal in de periode van de Late IJzertijd tot en met de Vroege Middeleeuwen gedateerd worden, met een nadruk op de Vroege Middeleeuwen.
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
30 van 50
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
Tabel 4: Overzicht van archeologische indicatoren in de boringen
Boringnr.
Vondstnr.
Diepte in cmmv
Omschrijving
Datering
1
3
30-75
1 wandfragment ruwwandig aardewerk (vml. Mayen)
VME
2 fragmenten metaalslak 3
2
25-60
1 wandfragmentje handgevormd aardewerk
LIJT-VME
4 fragmenten metaalslak 5
1
5 wandfragmentjes handgevormd aardewerk
LIJT-VME
4 fragmenten metaalslak
Afbeelding 14: Foto van de aangetroffen archeologische indicatoren tijdens het booronderzoek
14. Indien er afdekkende lagen voorkomen; wat is de aard (ontstaanswijze, kleur, textuur, samenstelling), gaafheid en dikte van het onderliggende afgedekte bodemprofiel (natuurlijke en antropogene bodemhorizonten zoals oude akkerlagen) en/of afzettingen? Voor het beantwoorden van deze vraag wordt verwezen naar Tabel 3 en de antwoorden op de vragen 11 tot en met 13. De natuurlijke ondergrond bestaat uit een dik pakket roestige zandige klei die als oeverafzettingen zijn geïnterpreteerd. Dit pakket gaat geleidelijk over in fijn sterk siltig zand van het onderliggende rivierduin. Er is geen dekzand aangetroffen, zoals op basis van de bodemkaart werd verwacht.
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
31 van 50
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
15. Wat is de diepte tot waarop artefacten van recente ouderdom (‘modern’ afvalmateriaal) in het bodemprofiel voorkomen. ‘Modern afval’ komt alleen voor in de afdekkend bovenlaag (20 tot 25 cm).
Afbeelding 15: Foto van de voorgevels van de woningen aan de Dorpsstraat (71-85). Foto genomen in noordelijke richting.
16. Tot welke diepte in het bodemprofiel is sprake van een ‘recente’ bodemverstoring en wat is de ouderdom van deze verstoring? De bodem is subrecent verstoord in de 20e eeuw tot een maximale diepte van 30 cm-mv (boring 1) en de bodemverstoring is beperkt gebleven tot de bouwvoor.
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
32 van 50
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
4.
Conclusie en aanbeveling
4.1
Conclusie Bureauonderzoek Op basis van archeologisch onderzoek in de directe omgeving bevindt het plangebied zich grotendeels op een dagzomende rivierduin. Door de relatief hoge ligging op een rivierduin is het plangebied zowel geschikt geweest voor jagers/verzamelaars in de prehistorie als voor landbouwende samenlevingen vanaf het Neolithicum. Dit wordt ook aangetoond door meldingen in Archis3 in de omgeving van het plangebied. Direct ten oosten van het plangebied zijn op de rivierduin resten van een vroegmiddeleeuws boerderijerf en laatmiddeleeuwse sporen aangetroffen. Mogelijk kunnen in het plangebied resten aanwezig zijn gerelateerd aan deze vindplaats. Ten noorden van de rivierduin bestaat de bodemopbouw uit vroeg holocene oever- en beddingafzettingen, waaronder zich een laatglaciaal rivierterras bevindt. Tijdens een proefsleuvenonderzoek in 2009 is vastgesteld dat dit lagergelegen deel van het landschap langdurig te nat is geweest voor bewoning. De top van het beddingzand is aangetroffen tussen 90 en 125 cm-mv. Ten zuiden van het plangebied is een oude woongrond aangetroffen waarin handgevormd aardewerk uit de periode IJzertijd – Vroege Middeleeuwen is gevonden. Verder naar het westen zijn archeologische vondsten en resten aangetroffen uit het Neolithicum, de Romeinse Tijd en de Vroege- en Late Middeleeuwen.
Tot slot is 500 m ten noorden van het plangebied een urnenveld uit de IJzertijd opgegraven. Op de kadastrale kaart van 1817 is het plangebied nog in gebruik als bouwland. De Dorpsstraat heeft op deze kaart al haar huidige ligging. De huidige woningen en eerste bergingen in het zuiden van het plangebied zijn op basis van het BAG-register in 1925 gerealiseerd en worden op topografische kaarten afgebeeld vanaf 1931. Op basis van bouwvergunningen zijn de bergingen in 1997 vernieuwd. De bergingen zijn relatief ondiep gefundeerd. Van de woningen en de oorspronkelijke bergingen zijn bij de gemeente geen bouwtekeningen beschikbaar. De noordelijke helft van het plangebied is op basis van historische kaarten tot op heden onbebouwd geweest en is momenteel in gebruik als tuin. De beoogde ingreep bestaat uit de sloop van de bestaande bebouwing in het zuiden van het plangebied en de realisatie van vijf blokken met in totaal 20 rijwoningen. De totale omvang van de nieuwbouw bedraagt circa 1.380 m2. De toekomstige verstoringsdiepte is onbekend, maar bedraagt naar verwachting minstens 80 cm-mv (vorstvrij funderen). Booronderzoek In het plangebied is sprake van een subrecente dunne bouwvoor die op een diepte variërend van 20 cm-mv in boring 4 tot 30 cm-mv in boring 1 overgaat in een cultuurlaag van bruin iets humeus siltig fijn zand.
In boring 3 tot en met 5 gaat de cultuurlaag op een diepte variërend van 60 cm-mv in boring 3 en 4 tot 75 cm-mv over in een 20 tot 25 cm dikke laag roodbruine iets roestige zavel. In boring 1 en 2 ontbreekt deze laag. In de cultuurlaag zijn in 3 van de 5 boringen archeologische indicatoren aanwezig met een datering in de periode van de Late IJzertijd tot en met de Vroege Middeleeuwen. De basis van het bodemprofiel bestaat in alle gevallen uit rivierduinafzettingen van fijn siltig zand. De top van deze afzettingen is aangetroffen op een diepte van 75 cm in boring 1 tot 100 cm-mv in boring 5.
4.2
Selectieadvies De resultaten van het bureauonderzoek laten zien dat de hoge archeologische verwachting voor resten uit de IJzertijd tot en met de Middeleeuwen gerechtvaardigd is. Oudere resten kunnen op voorhand niet uitgesloten worden. Vanwege de gaafheid van het bodemprofiel en de aanwezigheid van een intacte cultuurlaag met archeologische indicatoren adviseren wij om vervolgonderzoek te laten uitvoeren in de vorm van een karterend en waarderend proefsleuvenonderzoek en sloopbegeleiding van de funderingen van de bestaande woningen. Voorafgaand aan het gravend
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
33 van 50
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
onderzoek dient een Programma van Eisen opgesteld te worden dat ter toetsing wordt voorgelegd aan het bevoegd gezag.
4.3
Selectiebesluit Het conceptrapport en het selectieadvies zijn op 29 april 2022 namens gemeente Zevenaar getoetst door de Regioarcheoloog (drs. J. Habraken). Het advies van Hamaland wordt onderschreven. Ter plaatse van de Dorpsstraat 71-75 te Angerlo dient voorafgaand aan de werkzaamheden een proefsleuvenonderzoek te worden uitgevoerd. Dergelijk onderzoek dient plaats te vinden op basis van een door de gemeente Zevenaar goedgekeurd PvE.
4.4
Voorbehoud Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen. Wij wijzen erop dat het selectieadvies van Hamaland Advies af kan wijken van het selectiebesluit van gemeente Zevenaar. Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: “Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister”. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort en de verantwoordelijke ambtenaar van de gemeente Zevenaar (mw. L. Werdmuller).
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
34 van 50
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
Afbeelding 16: Foto van de weide achter de Van Waaijerstraat 8 en 10 (boring 1). De foto is genomen in zuidoostelijke richting.
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
35 van 50
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
Gebruikte Bronnen Gebruikt Literatuur Bakker, H. de & J. Schelling, 1989. Systeem van bodemclassificatie voor Nederland; de hogere niveaus. Wageningen. Berendsen, H.J.A., 2004. Landschappelijk Nederland. De fysisch-geografische regio’s. Assen Berendsen, H.J.A., 2008. De vorming van het land, inleiding in de geologie en de geomorfologie. Assen (Fysische geografie van Nederland). Boer, E.A.M. de et al., 2013. Gemeente Zevenaar en Rijnwaarden, Cultuurhistorische waardenkaart, bijlagen, behorende bij BAAC-rapport V-12.0232. Bouma, N., 2013. Een vroegmiddeleeuws erf in plangebied Kolkwijk te Angerlo, gemeente Zevenaar; Een archeologische opgraving. ADC-Rapport 3353 Cohen, K.M., E. Stouthamer, W.Z. Hoek, H.J.A. Berendsen & H.F.J. Kempen, 2009: Zand in Banen Zanddieptekaarten van het Rivierengebied en het IJsseldal in de provincies Gelderland en Overijssel. Duijsings, D., 2009. Verkennend bodemonderzoek project Kolkwijk te Angerlo. CSO Adviesbureau rapport 09B008.R006.ES.GL Habraken, J., 2014; Handboek archeologisch onderzoek binnen de regio Arnhem, 2014, Eisen en kaders voor onderzoek en beoordeling van rapporten Kremer, H. en J.H.F. Leuvering, 2016. Inventariserend veldonderzoek, karterend booronderzoek, Dorpsstraat 44 te Angerlo. Synthegra rapport S150071. Kuijl, E.E.A. van der, 2017.
Bureauonderzoek en verkennend booronderzoek plangebied noord: Dorpsstraat 56/56A en zuid: Eldrikseweg ongenummerd te Angerlo, gemeente Zevenaar. Hamaland Advies project 171581. Lokhorst, D.J.O., 2016. Asbestinventarisatie type A (volledig) Tuin Dorpsstraat 81 te Angerlo. Lycens projectnummer 2016.0252 Van Straten, K.C.J., 2007. Dorpsstraat te Angerlo, gemeente Zevenaar; archeologisch vooronderzoek: een bureau- en inventariserend veldonderzoek. RAAP-Notitie 2238 Tol, drs. A., 2012, Leidraad inventariserend veldonderzoek; Deel: Verkennend booronderzoek Archeologie. Status: versie 2.0. Geactualiseerd op 4 december 2012. Versie 1.0 van deze leidraad is op 30 maart 2006 vastgesteld door het CCvD Verniers, L.P., 2009. Archeologie in Angerlo Kolkwijk, gemeente Zevenaar; Een Inventariserend Veldonderzoek in de vorm van proefsleuven. ADC-Rapport 1962 Willemse, N.W. en J.G.M. Verhagen, 2006. Gemeente Zevenaar. Een archeologische waarden- en verwachtingskaart met AMZ-adviezen, RAAP-rapport 1274, Weesp Woolschot, D., E.E.A. van der Kuijl en J.F.M. Rohling, 2021. Bureauonderzoek en Verkennend Booronderzoek Plangebied Het Kruisveld 23-37 te Angerlo, gemeente Zevenaar. Hamaland Advies projectnr. 213277
Geraadpleegde Websites http://zoeken.cultureelerfgoed.nl; Archis3 voor informatie over vondsten, onderzoeken, Bonneblad, minuutplan 18111832, geomorfologie, bodem, grondwater, rd-coördinaten, hoogtekaart, kadaster https://archis.cultureelerfgoed.nl/#/ voor doen van Archis-melding http://beeldbank.cultureelerfgoed.nl voor OAT, minuutplan en verzamelblad www.topotijdreis.nl voor informatie historische kaarten vanaf 1845 www.dans.easy.nl voor rapporten
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
36 van 50
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
www.dinoloket.nl voor informatie over ondergrondse boringen http://www.bodemloket.nl voor bodemkwaliteitsgegevens www.ruimtelijkeplannen.nl voor bestemmingsplaninformatie www.ikme.nl voor gegevens over WOII https://originals.dotkadata.com, http://verliesregister.studiegroepluchtoorlog.nl, http://www.vergeltungswaffen.nl voor informatie over WOII http://kaarten.gelderland.nl/viewer/app/thema_historischarcheologie voor cultuurhistorie http://kaarten.gelderland.nl/viewer/app/thema_bodemverontreinigingen voor bodemverontreinigingen http://kaarten.gelderland.nl/viewer/app/thema_zandbanen voor de zandbanenkaart
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
37 van 50
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
BIJLAGEN
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
38 van 50
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
Bijlage 1: Inrichtingsplan met het plangebied binnen de rode kader
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
Bijlage 2: Overzicht van archeologische en geologische perioden
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
Bijlage 3: Bouwtekeningen vernieuwen bergingen Dorpsstraat 71-85 uit 1997 (bron: gemeente Zevenaar)
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
Bijlage 4: Boorpuntenkaart en Tabel met RD-coördinaten van de boorpunten
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
Boorpuntnummer
X- en Y-Coördinaat
1 2 3 4 5
206.935 / 445.685 206.977 / 445.661 206.949 / 445.640 206.938 / 445.612 206.963 / 445.606
Maaiveldhoogte in meter t.o.v. NAP 10,17 10,17 10,75 10,88 11,00
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
Bijlage 5: Boorlegenda en boorstaten (separaat bijgevoegd)
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
Project Kenmerk
: BO Plangebied Dorpsstraat 71-85 te Angerlo : RB/HAMA/DSA/213476
© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933
boorstaten
313609 Dorpstraat 71-85 Angerlo
Boring 01, coordinaat 206.935 / 445.685, maaiveldhoogte 10,17 m+NAP (100cm) Maaiveld
datum: 04-02-2022
gras
(1:50) Zs2 50cm
Zs2h1 Zs1
100cm
graszode. Edelmanboor. Zand, matig siltig. Bruin-grijs. gevlekt, Ap1-horizont, laagovergang: scherp. Edelmanboor. Zand, matig siltig, zwak humeus. Bruin. A1-horizont, laagovergang: geleidelijk, vondstnr. 3. Edelmanboor. Zand, zwak siltig. Geel. C-horizont. Edelmanboor.
-----
Boormeester: Eric
Boring 02, coordinaat 206.977 / 445.661, maaiveldhoogte 10,17 m+NAP (110cm) Maaiveld
datum: 04-02-2022
gras
(1:50) Zs2 50cm
Zs2h1
Zs1
100cm
graszode. Edelmanboor. Zand, matig siltig. Bruin-grijs. gevlekt, Ap1-horizont, laagovergang: scherp. Edelmanboor. Zand, matig siltig, zwak humeus. Bruin. A1-horizont, laagovergang: geleidelijk. Edelmanboor. Zand, zwak siltig. Geel. C-horizont. Edelmanboor.
----
--
150cm
Boormeester: Eric
Boring 03, coordinaat 206.949 / 445.640, maaiveldhoogte 10,75 m+NAP (110cm) Maaiveld
datum: 04-02-2022
braak
(1:50)
Zs2 Zs2h1
50cm
Zs3 Zs1
100cm
Zand, matig siltig. Grijs-bruin. gevlekt, Ap1-horizont, laagovergang: scherp. Edelmanboor. Zand, matig siltig, zwak humeus. Bruin. A1-horizont, laagovergang: scherp, vondstnr. 2. Edelmanboor. Zand, sterk siltig. Bruin-rood. iets roestig, C1-horizont, laagovergang: geleidelijk. Edelmanboor. Zand, zwak siltig. Geel. C2-horizont. Edelmanboor.
-----
150cm
Boormeester: Eric
Boring 04, coordinaat 206.938 / 445.612, maaiveldhoogte 10,88 m+NAP (110cm) Maaiveld
datum: 04-02-2022
pad
(1:50)
Gs
Grind, siltig. grindpad. Edelmanboor.
--
Zs2h1
Zand, matig siltig, zwak humeus. Bruin. A1-horizont, laagovergang: geleidelijk. Edelmanboor.
--
50cm
Zk 100cm
Zs1
Zand, kleiig. Bruin-rood. sterk siltig, roestig, C1-horizont, laagovergang: geleidelijk. Edelmanboor. Zand, zwak siltig. Geel. C2-horizont. Edelmanboor.
---
150cm
Boormeester: Eric
projectnummer
313609
blad
1/2
locatieadres
Dorpstraat 71-85
locatie
Plangebied Dorpsstraat opdrachtgever
Buro Ontwerp & Omgeving bureau
Hamaland Advies
postcode / plaats
Angerlo land
Nederland getekend volgens NEN 5104
boorstaten
313609 Dorpstraat 71-85 Angerlo
Boring 05, coordinaat 206.963 / 445.606, maaiveldhoogte 10,00 m+NAP (130cm) Maaiveld
datum: 04-02-2022
pad
(1:50)
50cm
Gs
Grind, siltig. grindpad. Edelmanboor.
--
Zs2h1
Zand, matig siltig, zwak humeus. Bruin. A1-horizont, laagovergang: geleidelijk, vondstnr. 1. Edelmanboor.
--
Zk 100cm
Zs1
Zand, kleiig. Bruin-rood. roestig, C1-horizont, laagovergang: geleidelijk. Edelmanboor. Zand, zwak siltig. Geel. roestvlekken, C2-horizont. Edelmanboor.
---
150cm
Boormeester: Eric
projectnummer
313609
blad
2/2
locatieadres
Dorpstraat 71-85
locatie
Plangebied Dorpsstraat opdrachtgever
Buro Ontwerp & Omgeving bureau
Hamaland Advies
postcode / plaats
Angerlo land
Nederland getekend volgens NEN 5104