1163558 Bijlage 1. Kadernota 2024-2027
Tekst van het document
INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave .................................................................................................................................... 2 Algemeen............................................................................................................................................ 3 Voorwoord .................................................................................................................................................. 3 Hoofdlijnen ................................................................................................................................................. 4 Programma's ..................................................................................................................................... 12 0. Bestuur en ondersteuning ..................................................................................................................... 12 1. Veiligheid .............................................................................................................................................. 26 2. Verkeer, vervoer en waterstaat ..............................................................................................................31 3. Economie .............................................................................................................................................. 38 4.
Onderwijs .............................................................................................................................................. 44 5. Sport, cultuur en recreatie ..................................................................................................................... 50 6. Sociaal domein ...................................................................................................................................... 61 7. Volksgezondheid en duurzaamheid ....................................................................................................... 72 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ......................................................... 81 Financiën........................................................................................................................................... 87 Autorisatie ................................................................................................................................................ 87 Kaders en uitgangspunten ........................................................................................................................ 89 Overzicht van baten en lasten ...................................................................................................................
91 Financieel meerjarenbeeld ........................................................................................................................ 93 Bijlagen ........................................................................................................................................... 104 Overzicht niet gehonoreerde voorstellen ................................................................................................ 104
2
ALGEMEEN VOORWOORD
Inleiding Hierbij bieden wij u de kadernota 2024-2027 van de gemeente Zevenaar ter besluitvorming aan. De kadernota markeert de jaarlijkse start van de gemeentelijke planning- en controlcyclus (P&C-cyclus). Daarbij stelt u de beleidsmatige en financiële kaders vast waarbinnen de meerjarenbegroting 2024-2027 voor het nieuwe jaar uitgewerkt wordt. Dit doen wij door zo goed mogelijk inzichtelijk te maken wat onze verwachtingen zijn voor de komende jaren. Planning / verdere procedure Het behandelschema ziet er als volgt uit: • Commissiebehandeling • Raadsvergadering
20,21,22 juni 2023 5 juli 2023
Wij bieden u deze kadernota ter besluitvorming aan.
3
HOOFDLIJNEN BESTUURLIJKE HOOFDLIJNEN Bij de behandeling van de kadernota 2024-2027 (hierna: kadernota) worden nieuwe beleidsvoorstellen integraal afgewogen, waarmee we de basis leggen voor de meerjarenbegroting 2024-2027. Bij deze kadernota wordt uitgegaan van de financiële situatie zoals weergegeven in 1e voortgangsrapportage 2023. De ontwikkelingen in de kadernota leiden tot een structureel nadelig begrotingssaldo. In deze kadernota zijn we daarom terughoudend met het voorstellen van actualisatie bestaand beleid en nieuw beleid die leiden tot structurele lasten. Tegelijkertijd bevinden we ons aan het begin van deze collegeperiode, waarbij een coalitieakkoord en collegeprogramma zijn opgesteld met grote ambities. Tevens blijven we bouwen aan een robuuste organisatie. Het beleid en de financiën worden beïnvloed door (autonome) mondiale en binnenlandse maatschappelijke ontwikkelingen. Zo zijn de gevolgen van de oorlog in Oekraïne nog dagelijks merkbaar. Vluchtelingen uit Oekraïne bieden wij al meer dan een jaar een veilig onderkomen. Ook zijn de prijzen van energie, (schaarse) materialen en levensonderhoud sinds het uitbreken van de oorlog sterk gestegen. De inflatie is al geruime tijd hoog, met sterk gestegen loonkosten door cao-ontwikkelingen voor de gemeentelijke organisatie en verbonden partijen als gevolg.
Ook de stijgende kosten voor jeugdzorg en Wmo maken het lastig om tot een sluitende begroting te komen. Er is nog steeds sprake van krapte op de arbeidsmarkt, wat de ambtelijke capaciteit en de gemeentelijke dienstverlening onder druk zet. Daarnaast hebben we te maken met een grote mate van financiële onzekerheid en onduidelijkheid op de langere termijn. De opschalingskorting binnen het Gemeentefonds, de veranderingen van de financieringssystematiek van de Algemene Uitkering en de ontwikkeling van de inflatie zijn van invloed op de financiële positie van de gemeente en het negatieve resultaat dat het meerjarenperspectief van deze kadernota laat zien. Compensatie van het Rijk via de Algemene Uitkering is van cruciaal belang om de gemeentelijke financiën op orde te kunnen houden. Het is echter nog onduidelijk in welke mate het Rijk op de korte termijn tegemoet zal komen aan dit compensatievraagstuk. De meicirculaire 2023 geeft ons hier meer duidelijkheid over. Het is reëel te veronderstellen dat de compensatie onvoldoende gaat zijn, waardoor er bij de meerjarenbegroting ombuigingsvoorstellen en aanpassingen in de fasering van beleid nodig zullen zijn om een structureel sluitende begroting aan te kunnen bieden.
4
FINANCIËLE HOOFDLIJNEN Inleiding Deze kadernota is het eerste document in de planning & control-cyclus voor het samenstellen van de meerjarenbegroting 2024-2027. De kadernota is bedoeld voor de integrale afweging. In dit hoofdstuk presenteren wij het financieel meerjarenbeeld op hoofdlijnen en geven wij globaal inzicht in de ontwikkeling van ons weerstandsvermogen. Bij de meerjarenbegroting 2024-2027 werken wij dit verder uit in de paragraaf weerstandsvermogen en risicomanagement. De kadernota borduurt voort op de 1e voortgangsrapportage die u op 31 mei heeft behandeld. Voor een uitgebreide toelichting op de financiële ontwikkelingen verwijzen wij u naar de programma's en naar het hoofdstuk financiën. Hierbij zijn alle effecten boven de € 25.000 in beeld gebracht. Hieronder geven wij een financieel totaaloverzicht. Daarna presenteren wij de mutaties met een financiële omvang groter dan € 100.000. Exploitatie (bedragen x € 1.000) Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 Primitieve begroting 2023-2026 3.709 5.508 -1.948 -2.185 1e Voortgangsrapportage 2023 -1.630 -1.502 382 -1.915 Stand tot de kadernota 2.079 4.006 -1.566 -4.100 1. Autonome ontwikkelingen
-1.901
-2.112
-2.127
-2.155
2. Actualisatie bestaand beleid
-1.543
-1.374
-1.108
-1.038
-472
-306
-124
-124
Totaal mutaties kadernota
-3.916
-3.791
-3.359
-3.317
Saldo na kadernota
-1.837
215
-4.925
-7.416
Waarvan incidenteel
-327
435
67
7
-2.164
650
-4.858
-7.409
3. Nieuw beleid
Structureel begrotingssaldo na kadernota
STRUCTUREEL EN REËEL EVENWICHT De kadernota laat een financieel meerjarenbeeld zien dat niet in alle jaren structureel sluitend is. Op basis van de toezichtvoorschriften van de provincie moet óf het jaar 2024 óf het laatste jaar 2027 structureel en reëel sluitend zijn. Wij concluderen dat de nu voorliggende kadernota hier niet aan voldoet. Hierbij moeten wij het volgende aantekenen: Meicirculaire In deze kadernota zijn de effecten van de meicirculaire (Algemene Uitkering uit het gemeentefonds) niet opgenomen, aangezien de meicirculaire later uitkomt. Dit geeft de nodige onzekerheid over de te verwachten inkomsten vanuit het Rijk. Het algemene beeld landelijk is dat de middelen voor de periode tot en met 2025 toereikend zullen zijn. Door middel van een RIB wordt deze informatie, inclusief een geactualiseerd financieel meerjarenbeeld, separaat aan u verstrekt. Toelichting financieel meerjarenbeeld op hoofdlijnen Het saldo in de primitieve begroting 2023-2026 was € 3.709.000 positief. Na de begroting 2023-2026 is ook de 1e voortgangsrapportage 2023 vastgesteld met een negatief effect van € 1.630.000. De mutaties die volgen uit de kadernota 2024-2027 komen in 2024 uit op een nadeel van € 3.916.000. Dit leidt tot een nieuw negatief
5
begrotingssaldo voor 2024 van € 1.837.000. De jaren daarna loopt het negatieve saldo verder op, naar € 7.416.000 in 2027. Veel mutaties hebben betrekking op loon- en prijsstijgingen. Daarnaast hebben ook de ontwikkelingen van de zorgkosten bij jeugd en Wmo, zoals opgenomen in de 1e voortgangsrapportage 2023, een grote impact. Deze werkt door in het meerjarenperspectief in deze kadernota. Op het moment van schrijven is het nog onzeker hoeveel compensatie wij in de meicirculaire van het Rijk krijgen voor de gestegen kosten. Landelijk is de inschatting dat het rijksbudget voor de gemeenten tot en met 2025 toereikend is. In de jaren daarna verwachten wij echter geen volledige compensatie van het Rijk en daarmee hebben de gestegen lasten een negatieve impact op de ontwikkeling van het begrotingssaldo. In het meerjarensaldo in deze kadernota zitten zowel incidentele als structurele baten en lasten. Het structurele begrotingssaldo presenteren we in de meerjarenbegroting 2024-2027, die u later ontvangt. Als we daar de uitsplitsing maken tussen de incidentele- en structurele baten en lasten heeft dat in de meerjarenbegroting vanaf 2025 een positief effect op het (structurele) meerjarensaldo. In 2024 geldt het tegenovergestelde.
Overzicht van de mutaties boven de € 100.000 Hieronder vindt u een overzicht van de mutaties met een budgettair effect op de begroting van meer dan € 100.000. Bedragen x € 1.000 Mutatie omschrijving Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Overzicht van de mutaties >= € 100.000 1. Autonome ontwikkelingen
-1.670
-1.930
-1.919
-1.806
Areaaluitbreiding de Bem en de Tol
0V
-230 N
-230 N
-230 N
Bijdrage BVO DRAN leerlingenvervoer
-72 N
-48 N
-67 N
-175 N
Bijdrage MGR - module WgSW (sociale werkvoorziening) Bijdrage Samenwerking de Liemers programma RID Bijdrage VGGM
-600 N
-654 N
-624 N
-402 N
-184 N
-184 N
-184 N
-184 N
-814 N
-814 N
-814 N
-814 N
2. Actualisatie bestaand beleid
-1.428
-1.233
-937
-887
Bijdrage Samenwerking de Liemers programma RSD (regionale sociale dienst) Doorontwikkeling RID
-606 N
-606 N
-606 N
-606 N
-275 N
0V
0V
0V
Formatie juridisch advies
-166 N
-166 N
-166 N
-166 N
Implementatie na aanbesteding applicaties sociaal domein Implementatie Wet digitale toegankelijkheid Ontvlechting en professionalisering inkoop
-100 N
-150 N
0V
0V
-110 N
0V
0V
0V
-96 N
-154 N
-58 N
-58 N
Subsidie NME Kunstwerk!
0V
0V
50 V
100 V
Versterken I-organisatie
-75 N
-157 N
-157 N
-157 N
3. Nieuw beleid
-310
-315
-55
-55
Ondersteuning dorpsraden voor de uitwerking van dorpsplannen
-100 N
-100 N
0V
0V
6
Opstellen Lokale Ontwikkelstrategie
-110 N
-55 N
-55 N
-55 N
Subsidie Schoolmaatschappelijk werk
-100 N
-160 N
0V
0V
(V = Voordeel; N = Nadeel)
Toelichting op de mutaties boven de € 100.000 Hieronder vindt u een overzicht van de mutaties met een budgettair effect op de begroting van meer dan € 100.000. Areaaluitbreiding de Bem en de Tol 0N De deelgrondexploitaties de Bem en de Tol zijn voor een groot deel woonrijp gemaakt. Wij verwachten dat deze in 2023/2024 gesloten worden. Hierdoor stijgen de onderhoudskosten vanaf 2025. Voor wegen gaat het om € 69.000, waarvan € 55.000 gestort wordt in de voorziening groot onderhoud wegen en € 14.000 voor de klein onderhoudskosten. Voor openbaar groen gaat het om € 40.000. Tenslotte stijgt de benodigde personele capaciteit van openbare werken met € 121.000. Deze wijzigingen leiden tot een nadelig resultaat van € 230.000. Bijdrage BVO DRAN leerlingenvervoer 72.000 N De bijdrage aan de BVO DRAN wordt aangepast aan de meerjarenbegroting 2024-2027 van de BVO DRAN. De bijdrage stijgt in 2024 voornamelijk door de doorwerking van de hogere indexering van de vervoerskosten van 2% naar 13,7% (NEA-index) in 2023. In 2027 wordt het nieuwe jaar aan de begroting toegevoegd. De kosten stijgen ten opzichte van 2026 vanwege de reguliere jaarlijkse groei (3%) en de indexering (2%). Daarnaast worden de kosten voor zero emissie die tot medio 2026 waren verlaagd naar 7,5% vanaf 2027 weer begroot op 15%.
Bijdrage MGR - module WgSW (sociale werkvoorziening) 600.000 N De hogere bijdrage aan de MGR voor de module WgSW heeft betrekking op loonkostenontwikkeling en inflatie (structurele effecten van de gewijzigde begroting 2023 en indexeringen 2024 e.v.). Daarnaast is rekening gehouden met de aangepaste verdeling op basis van het gewijzigde aantal arbeidsjaren per gemeente op 30-10-2022. Dit leidt tot een nadeel van € 600.000 aflopend naar € 402.000 in 2027. Bijdrage Samenwerking de Liemers - programma RID 184.000 N Volgens de begroting 2024 van de RID wordt de inwonersbijdrage van Zevenaar € 3.153.000; een stijging van € 184.000. Dit betreft met name loon- en prijsindex. Daarnaast raamt de RID kosten voor extra onderhoudscontracten en beveiliging. Bijdrage VGGM 814.000 N De bijdrage voor 2024 van Zevenaar aan de VGGM is overeenkomstig de ontwerpbegroting van de gemeenschappelijke regeling. Hierbij is rekening gehouden met de actuele inwoneraantallen, indexeringen voor 2024 en met de aanpassingen van de gewijzigde begroting 2023 zoals een verhoging voor noodzakelijke versterking in de bedrijfsvoering. De verhoging voor Zevenaar bedraagt € 814.000 (programma 1 € 423.000 brandweer en programma 7 € 391.000 volksgezondheid).
Bijdrage Samenwerking de Liemers - programma RSD 606.000 N In de meerjarenbegroting van de gemeenschappelijke regeling 2024-2027 is rekening gehouden met de caoontwikkelingen (bijgesteld) van 2023 en de verwachte ontwikkeling voor 2024. Daarnaast is rekening
7
gehouden indexering van de overige lasten, de geactualiseerde dienstverleningsovereenkomst en stijging van de formatie. Voor de gemeente Zevenaar leidt dit tot een nadeel van € 606.000. In de raming is nog geen rekening gehouden met de nieuwe bestuurlijke opdracht van de RSD (waarvoor in de periode 2024-2026 jaarlijks een extra budget nodig is van € 203.000) die in het najaar van 2023 aan de raden wordt voorgelegd. Doorontwikkeling RID 275.000 N Op basis van een extern adviesrappport luidt het voorstel om de huidige ICT-samenwerking voort te zetten en te intensiveren, om zo de ICT-ontwikkelingen bij te kunnen benen. Investeringen zijn nodig in de bedrijfsvoering, het opstellen van een actuele visie met een cloudstrategie, een heldere governance en digivaardigheid van het personeel. De kostenraming voor 2024 is nu nog een inschatting, namelijk € 530.000; bijdrage Zevenaar 52%. Formatie juridisch advies 166.000 N In het werkveld van juridische zaken hebben wij de taken en werkzaamheden in beeld gebracht. Indien we ons beperken tot de wettelijk verplichte taken, een minimale inzet ter borging van de juridische kwaliteitszorg en de ondersteuning van de afdelingen, is er in de formatie een tekort van twee fte. We zien een verband met de aanhoudende toename in het aantal Woo-verzoeken, het aantal klachten en het aantal bezwaren.
Voor 2022 en 2023 is eerder tijdelijke capaciteit toegekend, waarmee de druk en de risico’s voor nu grotendeels zijn weggenomen. De behoefte en noodzaak is echter structureel. We stellen daarom voor deze inzet van twee fte structureel te maken. Implementatie na aanbesteding applicaties sociaal domein 100.000 N De huidige basisapplicatie voor het sociaal domein moet opnieuw worden aanbesteed. Dit zal een Europese aanbesteding worden. Wij verwachten dat het totale traject twee jaar in beslag zal nemen. Wij starten in 2024 met de voorbereidingen. De implementatie moet eind 2025 gereed zijn. Voor de extra werkzaamheden en externe expertise vragen wij in 2024 een bedrag van € 100.000, voor 2025 een bedrag van € 150.000. Implementatie Wet digitale toegankelijkheid 110.000 N Gemeente Zevenaar heeft bij het collegeprogramma het doel gesteld te voldoen aan de wettelijke verplichting digitale toegankelijkheid. Die verplichting houdt in dat Zevenaar de toegankelijkheid van de websites en apps moet verbeteren. Daarnaast is digitale toegankelijkheid belangrijk om volledige uitvoering te geven aan onze dienstverlening zoals opgenomen in het coalitieakkoord. Binnen onze ambtelijke organisatie moeten medewerkers en communicatiespecialisten handvatten krijgen om documenten dusdanig op te stellen, dat deze aan de toegankelijkheidseisen voldoen.
We zijn verplicht periodiek toegankelijkheidsonderzoeken voor onze websites en mobiele applicaties uit te voeren. Bij het stellen van de doelen is geen budget aangevraagd en gealloceerd. We zijn nu zover dat we een plan van aanpak hebben hoe dit doel zo effectief als mogelijk te bereiken en hebben we inzicht in de middelen die we hiervoor nodig hebben. In 2024 leiden we medewerkers breed in de organisatie op in het opstellen van documenten conform toegankelijkheidseisen, waardoor nieuwe content direct aan de eisen voldoet. Daarnaast pakken we de verbeterpunten uit de eerste reeks toegankelijkheidsonderzoeken op, zodat ook de huidige content aan de eisen voldoet. Om medewerkers vrij te kunnen spelen voor het volgen van de opleiding, het oppakken van de verbeterpunten hebben we extra ondersteuning van één fte voor de periode van één jaar nodig. Om een goede invulling aan digitale toegankelijkheid te geven, vragen we voor 2024 € 110.000. Dit gebruiken we om tijdelijk één extra fte in te huren, de verplichte toegankelijkheidsonderzoeken uit te voeren en het opleiden van medewerkers voor het schrijven van stukken conform toegankelijkheidseisen. Ontvlechting en professionalisering inkoop 96.000 N Een deel van de doelstellingen die wij als gemeente willen realiseren is afhankelijk van een goed inkoopbeleid.
Daarnaast is mede in het kader van de rechtmatigheid de afgelopen jaren geconstateerd dat het
8
aanbestedingsproces verbetering behoeft. Op basis hiervan zijn wij tot de conclusie gekomen dat de huidige inrichting onze doelstellingen niet optimaal ondersteunt. Om de basis te versterken en zo de doelstellingen van Zevenaar op verschillende vlakken, inclusief aanverwante opgaven als duurzaamheid en SROI te verbeteren, willen wij de inkoopfunctie intern fundamenteel anders inrichten. De inkoopsamenwerking binnen de SdL beëindigen wij en richten de inkoop fundamenteel anders in binnen onze eigen organisatie. Voor het verwezenlijken van deze overgang en het borgen van met name het strategisch inkoop, contract- en leveranciersmanagement zijn incidentele middelen voor 2024 en 2025 benodigd. Met ingang van 2025 is 0,6 fte structurele formatie extra benodigd. Subsidie NME Kunstwerk! 0V In het kader van de overname van de NME activiteiten aan Kunstwerk! is voor de duur van vier jaar financiële zekerheid geboden. Deze periode eindigt aan het einde van schooljaar 2025-2026, dus per 1 juli 2026. De einddatum was nog niet financieel verwerkt. Versterken I-organisatie 75.000 N Om een goede vertaling te kunnen maken van gemeentelijke vraagstukken naar ICT-oplossingen en dus de dienstverlening naar burgers en bedrijven te verbeteren is het noodzakelijk dat we onze I-organisatie verder verstevigen en dichtbij het primaire proces van het sociale en fysieke domein organiseren.
Voor de verdere digitalisering van het fysieke domein en met name om de opgave op het gebied van integraal inrichten en beheer van onze openbare ruimte waar te kunnen maken, dient het applicatielandschap gemoderniseerd, geharmoniseerd en actief beheerd worden. Voor deze verdere professionaliseringsslag voeren we structurele formatie op voor het functioneel beheer van deze applicaties. Ondersteuning dorpsraden voor de uitwerking van dorpsplannen 100.000 N De afgelopen jaren is vanuit de verschillende dorpsraden intensief gewerkt aan de totstandkoming van een dorpsplan. Dorps- en wijkplannen zijn gericht op het versterken van de leefbaarheid, het beschikbaar hebben van passende (woon)voorzieningen, het kunnen voorzien in de (toekomstige) zorgbehoefte, het borgen van cultuur en recreatieve voorzieningen en verder alle andere zaken die daaraan bijdragen. Alles met als doel de sociale structuur en vitaliteit in de kernen te behouden en te versterken. Enkele dorpen hebben al een mooie aanzet gegeven om te komen tot een plan wat aan deze wens voldoet. Om de dorpsplannen verder uit te werken is echter professionele ondersteuning vanuit de gemeentelijke organisatie gewenst. Voor de uitwerking van één dorpsplan wordt een bedrag geraamd van € 50.000.
Uitgaande van de uitwerking van twee dorpsplannen per jaar vragen wij uw raad om voor de jaren 2024 en 2025 € 100.000 per jaar beschikbaar te stellen. Na twee jaar volgt een evaluatie. Op basis van de evaluatie bekijken we of aanvullende middelen nodig zijn voor de dan nog te realiseren dorps-/wijkplannen. Opstellen Lokale Ontwikkelstrategie 110.000 N In het kader van een (Europese) subsidieregeling die is bedoeld voor projecten gericht op het versterken van het landelijke gebied (LEADER 2023-2027) is bestuurlijk commitment uitgesproken om medewerking te verlenen aan de totstandkoming van een Lokale Ontwikkelstrategie voor de vijf gemeenten in de Liemers. Het bedrag aan cofinanciering dat hier tegenover moet staan voor de gemeente Zevenaar bedraagt eenmalig € 274.500. Dit is voor de duur van vijf jaar jaarlijks € 55.000 waarbij opgemerkt wordt dat op z'n vroegst eind 2023 gestart kan worden met de uitvoering. Om die reden is het bedrag dat voor 2023 nodig is in 2024 geraamd is. Subsidie schoolmaatschappelijk werk 100.000 N Vanaf 2022 financieren we vanuit tijdelijke rijksmiddelen (NPO Coronamiddelen) het schoolmaatschappelijk werk op de basisscholen en het voortgezet onderwijs (Liemers College).
De schoolmaatschappelijk werker geeft laagdrempelig advies aan ouders en leerlingen bij psychosociale problemen in de thuissituatie met de insteek dat ouders en leerlingen vaak na een paar gesprekken weer verder kunnen en zwaardere jeugdzorg
9
daarna niet nodig is. Het komende jaar gaan wij met onze uitvoeringsorganisatie stichting Santé Partners in gesprek over de manier om het veronderstelde effect meetbaar te maken. We vinden het belangrijk het schoolmaatschappelijk werk de komende jaren te blijven ondersteunen. Vanuit NPO-middelen is er niet voldoende budget beschikbaar en de looptijd is tot 1 augustus 2025. Daarom is het voorstel om voor 2024 en 2025 voor een deel van de totale jaarlijkse kosten (van € 231.000) een bedrag op te nemen in de meerjarenbegroting. In 2023 gaan wij met de schoolbesturen in gesprek om te onderzoeken of wij de kosten voor de inzet van schoolmaatschappelijk werk middels cofinanciering kunnen bekostigen in de toekomst.
10
WEERSTANDSVERMOGEN
Inleiding In de kadernota is een actualisatie van het weerstandsvermogen opgenomen. Benodigde weerstandscapaciteit Op basis van een actuele inventarisatie van risico’s is de benodigde weerstandscapaciteit herberekend. De benodigde weerstandscapaciteit is licht toegenomen van 5 miljoen (stand begroting 2024) naar 5,5 miljoen voornamelijk door enkele nieuw toegevoegde risico's. . Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit zit in het vrij aanwendbare deel van de algemene reserve. Het saldo van de algemene reserve zoals in de jaarstukken 2022 opgenomen bedraagt 30,7 miljoen. Hieraan wordt het positieve saldo van € 11,4 miljoen van de jaarrekening toegevoegd. De actuele begrotingssaldi zoals die volgen uit de 1e voortgangsrapportage verrekenen wij vooralsnog met de algemene reserve. Daarnaast onttrekken wij in 2023 en 2024 diverse bedragen voor uitvoering van plannen zoals eerder door u besloten. De nieuwe prognose van de algemene reserve komt daarmee uit op € 32.508.000. Weerstandsratio De ratio geeft de volgende uitkomst:
Ratio weerstandsvermogen =
Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit
=
32.508.000 = 5,94 5.472.000
Deze uitkomst van het weerstandsvermogen kan als uitstekend worden gekenmerkt. Dit betekent dat de financiële risico's ruimschoots afgedekt zijn. De ratio moet minimaal 1,0 zijn. Beschouwing Bij de beoordeling van de weerstandsratio moet worden meegewogen dat alleen risico's zijn opgenomen voor al bestaande grondexploitaties en nog niet voor aankomende plannen, zoals bijvoorbeeld Zevenpoort II. Door de grote positieve rekeningsresultaten van de afgelopen jaren is de algemene reserve gestegen. Tegelijkertijd is het risicoprofiel vrij stabiel gebleven en daarmee de weerstandsratio hoger geworden. Samenvattend concluderen we dat incidentele resultaten een gezonde financiële positie (algemene reserve) tot gevolg hebben gehad, maar dat de komende jaren de ruimte in de structurele exploitatie beperkt blijft.
11
PROGRAMMA'S 0. BESTUUR EN ONDERSTEUNING ALGEMEEN
Omschrijving
Dit programma gaat over de beleidsvelden bestuur, gemeentelijke organisatie, dienstverlening en belastingen. Wat willen we? Wij stellen in ons handelen goede dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties centraal. We willen meer gebruik maken van digitalisering om dienstverlening te verbeteren en zetten daarbij ook in op het versimpelen en digitaal toegankelijk maken van onze dienstverlening. We nemen onze inwoners serieus en betrekken hen actief bij het maken van ons beleid en de uitvoering. Door vanuit respect, gelijkwaardigheid en transparantie te denken en te doen, zorgen we voor een goede basis voor de organisatie van morgen. We werken daarom ook aan strategisch personeelsbeleid. De financiën van onze gemeente zijn op orde en dat willen we zo houden. Ontwikkelingen Doorontwikkeling RID Het bestuur van de gemeenschappelijke regeling Samenwerking de Liemers (SdL) heeft de huidige samenwerking van de Regionale ICT-Dienst (RID) herijkt. Dit is opgenomen in ons collegeprogramma. De SdL zet op basis van de rapportage ‘Toekomstvisie RID de Liemers’ van M&I/partners de huidige ICTsamenwerking voort en intensiveert deze. Op de schaal van de huidige ICT-samenwerking met 85.000 inwoners is wel degelijk een RID met een robuuste en toekomstgerichte ICT-dienstverlening mogelijk.
Daarbij geldt wel als uitgangspunt dat er een omschakeling plaats vindt van kostengedreven naar focus op de professionaliteit en toegevoegde waarde van de RID. Hiervoor dienen de deelnemende partijen in de samenwerking het belang van blijvend investeren in ICT zien en daar ook met het beschikbaar stellen van middelen ten behoeve van de RID en in hun eigen interne organisaties naar handelen. Denk daarbij niet alleen aan de inzet van middelen in de bedrijfsvoering voor bijvoorbeeld informatieveiligheid, maar ook aan het opstellen van een actuele visie, onder meer met een cloudstrategie, heldere governance en digitale volwassenheid van de verschillende organisaties. Na de besluitvorming van het bestuur van de SdL over de structurele doorontwikkeling van de samenwerking hebben wij meer helderheid over de toekomstige werkzaamheden van de RID. Versterken I-organisatie gemeente Zevenaar ten behoeve van de samenwerking (RID) Om een goede vertaling te kunnen maken van gemeentelijke vraagstukken naar ICT-oplossingen en dus de dienstverlening naar burgers en bedrijven te verbeteren is het noodzakelijk dat we onze eigen I-organisatie verder verstevigen en dichtbij het primaire proces van het sociale en fysieke domein organiseren.
Voor de verdere digitalisering van het fysieke domein en met name om de opgave op het gebied van integraal inrichten en beheer van onze openbare ruimte waar te kunnen maken, dient het applicatielandschap gemoderniseerd, geharmoniseerd en actief beheerd te worden. Ontvlechting inkoop Zevenaar wil de inkoopfunctie professionaliseren met als doel beter in control te komen op het complexe inkoopproces. Met name het waar maken van de ambities en opgaven in collegeprogramma (duurzaamheid, social return en regionale inkoop) en het rechtmatig/doelmatig aanbesteden maakt het uitdagend goed grip te houden op het inkoopproces. Dit gaan we doen door de inkoop dichterbij te organiseren. We gaan werken met een gecoördineerd
12
besturingsmodel met verantwoordelijkheid binnen de domeinen en centrale coördinatie die begeleidt en ondersteunt. Dit heeft tot gevolg dat de samenwerking op het gebied van inkoop in regionaal verband (SdL) wordt beëindigd zonder daarbij een andere vorm van samenwerking met elkaar uit te sluiten. De gewenste professionalisering bekostigen wij enerzijds uit de ontvlechting van de RID en anderzijds door de kosten van de flexibele schil (tactische inkoop en aanbestedingsjurist) op te nemen in de budgetten van de betreffende aanbesteding. Daarnaast is voor het uitvoeren van strategisch inkoop, contract- en leveranciersmanagement tijdelijke en structurele formatie nodig. Hiervoor vragen we extra formatie aan in deze kadernota. Organisatieontwikkeling De opgaven voor onze gemeente worden groter en complexer en overstijgen ook de gemeentegrenzen. Dit vraagt om een flexibele en wendbare organisatie die zelfstandig en in (regionale) samenwerking inhoud aan de opgaven kan geven. Dit vraagt om strategische sturing waarin de juiste keuzes moeten worden gemaakt op bestuurlijk en ambtelijk niveau. Een sterk bestuur en een professionele ondersteunende organisatie is daarvoor noodzakelijk. De provincie Gelderland ondersteunt deze krachtige doorontwikkeling van de gemeente Zevenaar en stelt vanuit het programma “Vitaal Openbaar Bestuur” financiën en kennis beschikbaar.
Kijkend naar 2024 en volgende jaren gaan wij naar een nieuwe organisatiestructuur in drie domeinen. Het plan is om de organisatie in te richten naar twee sturingsniveaus; strategische sturing om de maatschappelijke opgaven te vertalen naar opgaven in het belang van de organisatie én operationele sturing om uitvoering aan de opgaven te geven. We willen binnen de nieuwe structuur richting een integrale vorm van samenwerken waarbij medewerkers binnen de visie en kaders professionele ruimte en (strategische) sturing krijgen. Het onderbrengen van beleid en uitvoering binnen één domein draagt bij aan de onderlinge samenwerking en de effectiviteit van beleidsvoornemens. In 2024 starten de (nieuwe) domeinmanagers en wordt uitvoering gegeven aan het implementatieplan ten aanzien van de detailstructuur. Na verloop van tijd zal dit overgaan naar de reguliere bedrijfsvoering met de nodige doorontwikkeling. In de reguliere verantwoordingscyclus informeren wij u over de voortgang. Afname productieve uren Als gevolg van wijziging in onze demografische opbouw van ons personeelsbestand zal het beroep op wettelijke verlofregelingen (o.a. Wet Arbeid en Zorg) en mantelzorg de komende jaren toenemen. We zien landelijk een trendmatige stijging in het ziekteverzuim en ondanks het feit dat wij hierop acties ondernemen zien ook wij een lichte stijging ontstaan. Met name in het langdurige verzuim.
Bovenstaande ontwikkelingen, de Wet arbeid en zorg, mantelzorg en de stijging van langdurig ziekteverzuim, leiden er toe dat het aantal productieve uren per medewerker gaat afnemen. Bij gelijkblijvende maatschappelijke en bestuurlijke opgaven heeft dit een aanpassing van de ambtelijke formatie tot gevolg. Meer flexibiliteit in het aantrekken van personeel De hervorming van de arbeidsmarkt heeft tot gevolg dat structureel werk georganiseerd wordt op basis van structurele arbeidsovereenkomsten. Hierdoor verdwijnen flexcontracten waardoor we aan de medewerker eerder een structurele arbeidsovereenkomst moeten bieden. Dit vergt meer flexibiliteit in het aanbieden van een contract na een stageperiode of voor het aantrekken van studenten voor bijbanen naast hun studie en voor het inspelen op toekomstige vacatures. Beleidskaders • Besturingsfilosofie • Dienstverleningsvisie 2018-2022 • Inkoop- en aanbestedingsbeleid 2017 Liemerse gemeenten en SDL • Coalitieakkoord 2022-2026 (2022) • Collegeprogramma 2022-2026 (2022) • Financiële verordening Zevenaar 2023 (2023) • Nota Verbonden partijen • Nota reserves en voorzieningen 2018 • Nota activerings- en afschrijvingsbeleid 2022 (2022)
13
WAT WILLEN WE? 0. Bestuur en ondersteuning Wij stellen in ons handelen goede dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties centraal. We willen meer gebruik maken van digitalisering om dienstverlening te verbeteren en zetten daarbij ook in op het versimpelen en digitaal toegankelijk maken van onze dienstverlening. We nemen onze inwoners serieus en betrekken hen actief bij het maken van ons beleid en de uitvoering. Door vanuit respect, gelijkwaardigheid en transparantie te denken en te doen, zorgen we voor een goede basis voor de organisatie van morgen. We werken daarom ook aan strategisch personeelsbeleid. De financiën van onze gemeente zijn op orde en dat willen we zo houden.
WAT DOEN WE? Overzicht resultaten 0.1.1 Wij stellen een nieuw dienstverleningsbeleid op
2023-2024
0.1.2 Wij breiden onze online dienstverlening uit
2022-2026
0.1.3 Wij communiceren in begrijpelijke taal
2022e.v.
0.1.4 Wij maken onze processen klantgerichter
2024-2026
0.2.1 Wij coördineren participatie
2023-2024
0.3.1 Wij werken aan verbetering van de (organisatie)cultuur
Doorlopend
0.4.1 Wij verbeteren onze interne beheersing
Doorlopend
0.4.2 Wij herijken het inkoopbeleid en positioneren de inkoopfunctie
2023-2024
0.4.3 Wij groeien verder als aantrekkelijke werkgever
2022-2026
0.4.4 Wij voeren een strategisch personeelsbeleid
2023-2024
0.4.5 Wij herijken de bestuurlijke opdracht aan RID de Liemers
2022-2023
0.4.6 Wij verbeteren onze datahuishouding en datagedreven werken in Zevenaar
2022-2026
0.4.7 Wij verbeteren het functioneel beheer in de informatievoorziening
2022-2025
0.4.8 Wij verbeteren van het (digitaal) documentenbeheer
2022-2025
0.4.9 Wij voeren de Wet open overheid (Woo) uit
2022-2027
0.4.10 Wij herijken het Integraal Accommodatiebeleid 2020-2040
2025-2026
0.5.1 Wij voeren de planning- en controlcyclus uit
2022-2026
0.5.2 We herijken de lokale belastingen
2023-2026
0.1 Verbeteren van de dienstverlening aan inwoners, bedrijven en instellingen tableCell33 0.1.1 Wij stellen een nieuw dienstverleningsbeleid op
2023-2024
Iedereen binnen onze gemeente is verantwoordelijk voor een goede dienstverlening aan inwoners en ondernemers. We stellen een dienstverleningsbeleidsplan op. Hierin formuleren we onze ambities, (meetbare) doelen en daarbij horende resultaten zodat we de komende jaren onze dienstverlening steeds verder verbeteren. We voeren om de drie jaar een burgerpeiling uit om de tevredenheid van inwoners over onze gemeentelijke dienstverlening te meten. De uitkomsten van deze burgerpeiling nemen we mee in het opstellen en evalueren van het dienstverleningsbeleid.
14
0.1.2 Wij breiden onze online dienstverlening uit
2022-2026
Inwoners kunnen zoveel mogelijk zaken digitaal en online regelen. Betrouwbaarheid en veiligheid staan daarbij voorop. We ondersteunen inwoners die minder digitaal vaardig zijn bij hun aanvraag. Persoonlijk contact blijft mogelijk. We bouwen digitale formulieren die waar nodig in te vullen zijn met DigiD, eHerkenning of e-IDas. We implementeren de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer. Deze wet geeft inwoners het recht om hun zaken met de gemeente digitaal te regelen. 0.1.3 Wij communiceren in begrijpelijke taal
2022-e.v.
Dat alle inwoners onze brieven, e-mails en de informatie op onze websites kunnen begrijpen vinden wij belangrijk. Documenten die online gedeeld worden zijn begrijpelijk geschreven. We trainen medewerkers hierin wanneer ze in dienst komen. We zorgen ervoor dat iedereen, ook bezoekers met een beperking, onze websites goed kunnen gebruiken omdat deze voldoen aan de meest recente richtlijnen voor digitale toegankelijkheid. 0.1.4 Wij maken onze processen klantgerichter
2024-2026
Contact met de gemeente is prettig, open en duidelijk. We denken in oplossingen en vragen inwoners met ons mee te denken. We verplaatsen ons in de inwoner door ‘klantreizen’ te maken. In een klantreis interviewen we inwoners over hoe zij de contactmomenten met de gemeente hebben ervaren. We gebruiken de ervaringen van inwoners om onze werkprocessen klantgerichter in te richten. 0.2 Stimuleren van betrokkenheid van inwoners, ondernemers en instellingen tableCell33 0.2.1 Wij coördineren participatie
2023-2024
Participatie gaat over op welke manieren inwoners mogen meedenken en meepraten over onderwerpen en beleid in de gemeente. Participatie is een belangrijk thema voor onze bestuursperiode. Participatie is een rode draad in het coalitieakkoord en in dit collegeprogramma, maar ook onderwerp op de raadsagenda. In verschillende resultaten in dit collegeprogramma is participatie concreet benoemd, onder andere bij energietransitie (7.2.1), ruimtelijke plannen en wonen (8.2.3), invoering van de omgevingswet (8.2.2) en openbare ruimte (5.6.5 en 8.2.3). Wij brengen de verschillende initiatieven op het gebied van participatie samen in een uniforme werkwijze door hiervoor een programma participatie in te richten. We stellen hiervoor een toolbox samen. De middelen en methodes uit deze toolbox helpen medewerkers en inwoners om op een effectieve manier participatie in te zetten. We stellen een tijdelijke programmamanager aan om dit te realiseren. 0.3 Optimaliseren van bestuurlijk ambtelijk samenspel tableCell33 0.3.1 Wij werken aan verbetering van de (organisatie)cultuur
Doorlopend
Het verbeteren van de bestuurlijke en ambtelijke werk- en omgangsvormen richt zich op verschillende dimensies. In de eerste plaats raakt dit het functioneren van de raad zelf. Daarnaast gaat het om de betrekkingen tussen het college en de raad. Verder is er het samenspel tussen het bestuur en de ambtelijke organisatie en tenslotte het samenspel met de samenleving. Van belang is dat men op een respectvolle manier met elkaar omgaat met ruimte voor eenieders mening en standpunt. Het debat wordt op een goede en toegankelijke manier gevoerd, het besluitvormingsproces is helder en duidelijk en men gunt elkaar een succes. Raad en college moeten vanuit een duidelijke taakverdeling werken met een heldere rolverdeling in termen van opdrachtgever- en opdrachtnemersrol. Het college ondersteunt de raad bij het nemen van uitvoerbare besluiten en voert deze besluiten uit. Rolzuiverheid, verantwoording, evalueren en leren moeten structureel onderdeel zijn van het samenspel tussen raad en college. De ambtelijke organisatie ondersteunt het college (en de raad) vanuit een integrale werkwijze en fungeert als antennefunctie voor het bestuur. Zij informeert het bestuur over belangrijke opgaven en urgente
15
ontwikkelingen in de samenleving. In de doorontwikkeling van de ambtelijke organisatie hebben we de uitdaging om onze organisatie hierop nog beter in te richten en onze medewerkers daarvoor de goede uitrusting te geven. Voor een goed samenspel met de samenleving is het van belang om samen op te trekken en zuiver te zijn over rolverdeling, taken en verantwoordelijkheden. Rond concrete maatschappelijke opgaven organiseren we samenwerking en bundelen we de krachten. Participatie vormt een rode draad in de aanpak van de ambities uit dit collegeprogramma. Het verbeteren van de bestuurlijke en ambtelijke werk- en omgangsvormen is een proces van lange adem. Een allesomvattende aanpak is er eigenlijk niet. De bereidheid om te willen veranderen en het inzicht in de mogelijkheden en kansen om elkaar te versterken en te helpen, zijn de eerste stappen naar een verbeterde samenwerking. In de raadagenda wordt de verdere aanpak uitgewerkt. 0.4 Verbeteren van de bedrijfsvoering (betere sturing en beheersing van processen) als ondersteuning aan het realiseren van taken en doelen van de gemeente tableCell33 0.4.1 Wij verbeteren onze interne beheersing Doorlopend Een goede interne beheersing is de basis voor een transparante en betrouwbare gemeente, die zijn doelstelling weet te realiseren en verantwoord omgaat met de middelen die zij beheert.
We willen een (digitaal) toegankelijke, betrouwbare organisatie zijn waarbij veiligheid en zorg voor onze inwoners voorop staat. Om dit te kunnen realiseren moet de interne beheersing van onze bedrijfsvoeringsprocessen op orde zijn. Wij zijn verantwoordelijk voor het in kaart brengen van de risico’s en moeten daar adequate maatregelen voor inrichten. Hiervoor is concernbreed aandacht, ook waar het gaat om de beschikbare capaciteit om de uitvoering van de bestuurlijke ambities te realiseren vanuit alle domeinen (fysiek, sociaal en bedrijfsvoering). Dit is een belangrijke randvoorwaarde voor het behalen van de doelen in het coalitieakkoord en dit collegeprogramma. Wij leggen verantwoording af aan de raad over de kwaliteit van de interne beheersing in de paragraaf bedrijfsvoering van de documenten uit de planning en controlcyclus. Daar gaan we in op de kwaliteit van de interne beheersing met specifieke aandacht voor onderwerpen als rechtmatigheid, privacy en informatieveiligheid. Met name ook de verwachte toename van het aantal cyberincidenten de komende jaren, vereist dat cybersecurity integraal onderdeel moet zijn binnen onze processen. We blijven dan ook investeren in het veilig inrichten van onze bedrijfsvoeringsprocessen en zorgen voor bewustwording bij onze medewerkers.
Ter ondersteuning hiervan starten we met de doorontwikkeling van meetlatten en (beleids)indicatoren om de effectiviteit van beleid beter te kunnen meten. 0.4.2 Wij herijken het inkoopbeleid en positioneren de inkoopfunctie
2023-2024
Om de lokale economie te stimuleren, zetten we in op het gebruik van lokale producten. Dit geldt ook voor lokale diensten. In verband met de complexiteit van inkoop en aanbesteding en de toenemende aandacht vanuit rechtmatigheid is het noodzakelijk om voor dit onderwerp vol aandacht te hebben. Dit thema – en ook social return en duurzaamheid - komt nadrukkelijk aan bod bij het herijken van ons inkoopbeleid. Tevens positioneren we de inkoopfunctie zodanig dat deze past bij de huidige ambitie van de organisatie en het bestuur. 0.4.3 Wij groeien verder als aantrekkelijke werkgever
2022-2026
Er is sprake van een aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt. We willen ook nu in staat blijven om (nieuwe) medewerkers aan te trekken, te boeien, te binden en te behouden. We vinden het belangrijk dat alle medewerkers volledig zichzelf kunnen zijn, dat iedereen erbij hoort en dat iedereen dat ook zo voelt. Daarin geven we zelf het goede voorbeeld.
16
Wij nemen maatregelen die zijn gericht op het faciliteren van groei in de professionele en persoonlijke ontwikkeling van onze medewerkers. Daarnaast richten we ons op het kunnen bieden van moderne marktconforme arbeidsvoorwaardelijke ontwikkelingen en aandacht voor diversiteit en inclusiviteit. Deze maatregelen vragen om een meer centrale aanpak. We investeren in centrale regievoering op werving en selectie, het opleiden en begeleiden van medewerkers en de aanpassing van de arbeidsvoorwaarden. Dit heeft een tweeledig doel. Allereerst richten we ons op ontwikkeling en behoud van onze huidige medewerkers. Daarnaast willen we ook een gezonde instroom in ons personeelsbestand. We zien landelijk dat medewerkers steeds meer betekenisvol werk zoeken. Als gemeente kunnen we dit gezien onze maatschappelijke taak zeker bieden. Door de krapte op de arbeidsmarkt is het aantrekken van ervaren senior medewerkers steeds uitdagender. We willen door het inzetten van traineeships, stages en ontwikkelfuncties als werkgever aantrekkelijker worden voor de jongere generatie. We investeren daarbij in opleiding en begeleiding van deze doelgroep naar senior medewerkers. 0.4.4 Wij voeren een strategisch personeelsbeleid
2023-2024
Het uitgangspunt hierbij is dat er aansluiting is op de visie en missie van de organisatie. Het doel van het strategisch personeelsbeleid is om ondersteunend te zijn aan het realiseren van doelstellingen (beleidsmatig en organisatorisch) door adequate inzet van personeel en organisatie. Het stapsgewijs toewerken naar een vernieuwd strategisch personeelsbeleid stelt ons in staat om in te spelen op veranderingen in de toekomst. Na de herindeling in 2018 zijn we vooral bezig geweest met consolideren en de basis van de organisatie op orde brengen. We willen nu meer gaan kijken naar veranderingen in de samenleving, maatschappelijke opgaven, nieuwe taken en de arbeidsmarkt. We brengen op basis daarvan kansen en uitdagingen in beeld. Door dit anticiperend inzicht kunnen we tijdig interventies in gang zetten om de organisatie wendbaar te houden. Bijvoorbeeld door: • Arbeidsmarktcommunicatie. • Doorontwikkeling van de Zevenaar Academie. • Beleid voor duurzame inzetbaarheid. • Verhogen van digitale vaardigheden. • Datagedreven werken. • Digitalisering, automatisering en robotisering. • Aanpassing van arbeidsvoorwaarden. • Aansluiting beschikbare formatie t.o.v. uitvoeringsvraag borgen (m.n. binnen fysiek en sociaal domein). Een onderdeel van het strategisch personeelsbeleid is het opmaken van een strategische personeelsplanning.
Op basis van de opgedane inzichten inventariseren we welke competenties noodzakelijk zijn om de doelstellingen en ambities van bestuur en organisatie te realiseren. We brengen kwantitatief en kwalitatief in beeld wat de huidige situatie is en waar we naar toe willen groeien. Wij houden daarbij rekening met de te verwachten competenties als gevolg van de ambities zoals deze in het coalitieakkoord zijn opgenomen. Wij sturen op het (verplicht) ontwikkelen en bijhouden van (dienstverlenings)competenties, schriftelijke en mondelinge communicatie en vakinhoudelijke kennis en competenties. 0.4.5 Wij herijken de bestuurlijke opdracht aan RID de Liemers
2022-2023
We leven in een informatiesamenleving. Dit zien we onder meer aan de razendsnelle ontwikkeling van ICT. Om deze ontwikkeling bij te kunnen houden, moeten we in staat zijn om snel en flexibel te handelen. Hiervoor hebben we informatiekundige kennis in eigen huis nodig, maar ook partners om ons heen die mee kunnen gaan in de veranderende vraag. RID de Liemers is een belangrijke partner als uitvoeringsorganisatie. In Liemers verband stellen we een toekomstvisie voor RID de Liemers op. Hierin wordt ook duidelijk of de RID robuust genoeg is om de toekomst met vertrouwen tegemoet te zien. In het uitwerken van de opdracht betrekken we medewerkers, directie, gemeentesecretarissen en bestuurders van de verschillende organisaties.
17
0.4.6 Wij verbeteren onze datahuishouding en datagedreven werken in Zevenaar
2022-2026
Het tempo van de digitale transitie is ook binnen onze organisatie de laatste tijd versneld. We willen daarmee meer en beter inspelen op digitale ontwikkelingen in de maatschappij en economie. Als meest nabije overheid hebben we de zorg voor inwoners die zich minder of niet redden in dit digitale tijdperk. Daarnaast zijn we scherp op privacy en informatieveiligheid. Dit is het fundament voor onze kijk op het gebied van digitalisering. We willen de veranderkracht van digitalisering verder te benutten. Het ontwikkelen van een datastrategie is een prioriteit. In deze strategie worden onder andere datamanagement, governance, beveiliging en bewustwording (bijvoorbeeld rondom het werken met algoritmen) aangestipt. We werken toe naar het kunnen analyseren van trends met data om vooruit te kunnen kijken. Daarvoor moet eerst de basis op orde zijn. Die basis wordt gelegd in deze collegeperiode. We voeren diverse experimenten uit. Bij succesvolle resultaten rollen we deze verder uit. Aan het einde van de collegeperiode is het goed kunnen analyseren van data ter beoordeling van beleid steeds vaker een dagelijkse gang van zaken. Het verbreedt onze kennis uit en over onze omgeving. We halen data uit onze systemen en tonen deze in verschillende dashboards. Bijvoorbeeld op het gebied van bereikbaarheid, wachttijden en doorlooptijden van onze dienstverlening.
Het dashboard maakt zichtbaar waar we met de dienstverlening staan en waar verbeterkansen liggen. Op basis hiervan stellen we doelen voor verdere verbetering. 0.4.7 Wij verbeteren het functioneel beheer in de informatievoorziening
2022-2025
Inwoners moeten zoveel mogelijk zaken digitaal, online kunnen regelen. Betrouwbaarheid en veiligheid staan daarbij voorop. Voor wie dit lastig is, blijft persoonlijk contact mogelijk. Digitalisering van onze dienstverlening en een efficiënt werkende gemeente vragen om goed georganiseerde informatievoorziening. Maar informatievoorziening is meer dan dat, want het is ook een randvoorwaarde voor het behalen van maatschappelijke doelen. De realisatie van de digitale transformatie van de gemeente Zevenaar gaat gepaard met een goede centraal georganiseerde informatievoorziening op het gebied van het functioneel beheer van de gemeentelijke applicaties. 0.4.8 Wij verbeteren van het (digitaal) documentenbeheer
2022-2025
Onze manier van werken willen we blijven verbeteren. Belangrijk element daarbij is dat we goed zorg hebben voor de (digitale) documenten die we in huis hebben. We werken systematisch aan het verder op orde en in control brengen van het (digitaal) informatiebeheer. Dit doen we tijdens deze bestuursperiode op basis van een informatiebeheerplan (2023) en met een kwaliteitssysteem informatiebeheer. Belangrijk onderdeel is de zorg voor informatie in vakapplicaties. Daarnaast bereiden we ons voor en sluiten we aan op een e-depot, waarin het opslaan van informatie en het garanderen van de houdbaarheid van deze digitale informatie voor langere tijd is ingericht. 0.4.9 Wij voeren de Wet open overheid (Woo) uit
2022-2027
Een open cultuur vinden wij belangrijk, we willen duidelijk zijn in wat we doen en waarom. De invoering van de Wet open overheid faciliteert dit: • We voeren een analyse uit om te bepalen wat de impact is van de Woo op de gehele organisatie. • We stellen een strategie op voor het uitvoeren van de Woo, waarin onder andere ambitieniveau, communicatiewijze (intern en extern) en participatie aan bod komen. • Wij voeren actieve openbaarmaking in (het online publiceren van minstens de 11 aangewezen informatiecategorieën: wet- en regelgeving, organisatiegegevens, raadsstukken, bestuursstukken, stukken van adviescolleges, convenanten, jaarplannen en -verslagen, Wob/Woo-verzoeken, onderzoeken, beschikkingen, klachten). Hierbij houden we de landelijke planning aan. De aanpak richt zich daarnaast op de gemeentelijke systemen (o.a. aanschaf van software), cultuur (o.a. trainen medewerkers) en het op orde brengen van de informatiehuishouding (o.a. vastleggen van metagegevens bij te bewaren documenten).
18
0.4.10 Wij herijken het Integraal Accommodatiebeleid 2020-2040
2025-2026
De raad heeft eind 2020 het Integraal Accommodatieplan (IAP) voor gemeentelijk vastgoed vastgesteld. Dit is een strategisch plan dat aangeeft welke gemeentelijke accommodaties wij willen behouden en welke wij op termijn willen afstoten. Ook geeft het plan aan voor welke maatschappelijke doelgroepen wij in principe huisvesting aanbieden en voor welke functies. De beleidskaders worden elke vier jaar opnieuw onder de loep genomen om rekeningen te kunnen houden met actuele ontwikkelingen en inzichten. Specifieke aandachtspunten bij de herijking van het IAP zijn verduurzaming en het beoordelen of leegstaande gemeentelijke panden een nieuwe functie kunnen krijgen in de buurt, wijk of het dorp bij voorkeur in combinatie met wonen. 0.5 Zorgen voor een betrouwbare en een houdbare financiële huishouding tableCell33 0.5.1 Wij voeren de planning- en controlcyclus uit
2022-2026
In ons financieel beleid is het uitgangspunt: een structureel en reëel sluitende (meerjaren)begroting en voldoende weerstandsvermogen. Wij geven uitvoering aan de planning- en controlcyclus (P&C-cyclus) door het opstellen van een kadernota, begroting, voortgangsrapportages en jaarstukken. De beschikbare middelen zijn integraal afgewogen bij de kadernota en de begroting. We blijven de P&C-cyclus doorontwikkelen. 0.5.2 We herijken de lokale belastingen
2023-2026
De lokale lasten voor inwoners, ondernemers en verenigingen houden wij zo laag mogelijk. De lokale belastingen vormen een belangrijk deel (grofweg 20%) van de inkomsten van de gemeente. In de wet staat aangegeven welke belastingen een gemeente mag heffen. De gemeenteraad besluit tot het invoeren, wijzigen of afschaffen van belastingen. We groeien mee met de landelijke impulsen met betrekking tot sociaal invorderen en de basisregistraties WOZ en BAG. De komende periode zetten we in op het volgende: • Een modern en actueel lokaal belastinginstrumentarium. • Afschaffen van de hondenbelasting. • Afschaffen van de vermakelijkheidsretributie als een bijdrage voor gebruikmaking van gemeentelijke voorzieningen door grote commerciële evenementen is geborgd. • Wijzigen van het tarief van de precariobelasting op terrassen naar het niveau van belastingjaar 2019. • Bij bestemmingsheffingen en retributies heffen wij in principe 100% kostendekkende tarieven (m.u.v. de marktgelden en lijkbezorgingsrechten). • Alhoewel de toeristenbelasting een algemene belasting is, zetten wij deze inkomsten in voor recreatie en toerisme. • Onze basisregistraties WOZ en BAG voldoen aan de landelijk complexer wordende kwaliteitseisen; dat ook met het oog op de Samenhangende objectenregistratie (SOR) die ingevoerd gaat worden. • Wij hebben een sociaal invorderingsbeleid met ruimte voor maatwerk.
• Moderniseren van onze digitale belastingbalie. Zo kunnen onze inwoners op een gebruiksvriendelijke manier belastingzaken raadplegen en regelen.
VERPLICHTE BELEIDSINDICATOREN (BBV) Beleidsindicatoren Naam Jaar meting Gelderland
Zevenaar
Begroting Begroting 2023 2026
Apparaatskosten (in € per inwoner) Toelichting
652,00 715,00 De beleidsindicatoren van dit programma (apparaatskosten, bezetting, externe inhuur, formatie en overhead) zijn niet opgenomen op waarstaatjegemeente.nl. Daarom zijn niet alle waardes gevuld. De apparaatskosten zijn becijferd door een totaaltelling van salarissen, inhuur, P&O,
19
Huisvesting, Intern Beheer en I&A. Wordt uitgedrukt in € per inwoner. De verwachte stijging zit vooral in de componenten salaris, inhuur en I&A. Bezetting (aantal Fte per 1.000 inwoners) Toelichting
6,31 6,42 De huidige bezetting bedraagt 289 fte, op een totale formatie van 370 fte. Uitgedrukt per 1.000 inwoners is dat 6,42. De bezetting met eigen medewerkers is ten opzichte van voorgaande jaren gedaald. Door krapte op de arbeidsmarkt is aantrekken van gekwalificeerd personeel lastig en de inzet van inhuur en externen noodzakelijk geweest. Als gevolg van het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd of het aanvaarden van een andere functie elders hebben medewerkers de organisatie verlaten. Door in te zetten op aantrekkelijk werkgeverschap verwachten we een iets stijgende lijn in de bezetting van functies de komende jaren.
Externe inhuur (kosten in % totale loonsom en inhuur externen) Toelichting
26,00 25,00 Het gaat hier om de totale inhuur als % van de loonsom; landelijk komt deze indicator in onze gemeentegrootteklasse uit op ± 20%. De externe inhuur is als gevolg van inhuur op projecten en vacatures in de reguliere formatie hoger dan het landelijk gemiddelde. Door de krapte op de arbeidsmarkt verwachten we de komende jaren dat de inhuur boven de 25% blijft. In verband met het tijdelijke karakter van projecten zetten wij tijdelijke capaciteit (lees: inhuur derden) in op projecten. De verhouding tussen externe inhuur en de loonsom van eigen medewerkers is in 2022 verder uiteen gelopen. Dat wil zeggen de inhuur is toegenomen en de salarislasten zijn afgenomen. Dit leidt tot een procentueel hoger %.
Formatie (aantal Fte per 1.000 inwoners) Toelichting
7,78 8,22 De vastgestelde formatie per 01-01-2023 is 370 fte. Dit is inclusief nieuw toegekende formatie voor de uitvoering van het collegeprogramma 2022-2026. In deze indicator wordt de formatie uitgerekend per 1.000 inwoners. Afhankelijk van veranderingen en ontwikkelingen in het takenpakket van gemeenten in de nabije toekomst kan deze indicator wijzigen.
Overhead (in % van totale lasten) Toelichting
9,16 9,30 Het totaal van de loonkosten, kosten van ICT, P&O, facilitaire zaken, huisvesting en overige overhead wordt uitgedrukt in een % van de totale lasten. De berekening van overhead sluit aan bij het taakveld 0.4 overhead. Gelet op diverse organisatorische en externe ontwikkelingen zoals datasturing en organisatieontwikkeling zien wij een stijging van de overhead. Door een gerichte doorbelasting van kosten vanuit het taakveld overhead naar de andere taakvelden, krijgen we het werkelijke volume van de overhead steeds beter in beeld.
VERBONDEN PARTIJEN Bedragen x € 1.000
Naam
Openbaar belang en doel
Gemeenschappelijke regeling Euregio Rijn-Waal De Euregio Rijn-Waal heeft als belangrijkste doel de grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van economie en maatschappij te verbeteren en te intensiveren. De Euregio RijnWaal brengt partners bij elkaar om gezamenlijke initiatieven te starten en zo gebruik te maken van synergie-effecten.
Bijdrage 2024 12
20
Groene Metropoolregio De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen is de opvolger van de Arnhem-Nijmegen regio Arnhem-Nijmegen en is op 1 januari 2021 van start gegaan. De regio staat voor de uitdaging hoe om te gaan met groei van wonen, werken en mobiliteit, zodat wij een balans kunnen vinden tussen levendige stedelijkheid en ontspannen leefkwaliteit. Samenwerking De Samenwerking De Liemers is een samenwerkingsverband van Liemers Liemerse gemeenten op gebied van ICT, inkoop en werk en inkomen. Streekarchivariaat de Het Streekarchivariaat heeft als doel het beheren van de Liemers en Doesburg archiefbescheiden van de deelnemende gemeenten conform de Archiefwet 1995. Vennootschap Alliander N.V.
Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)
Vitens N.V.
436
7.019
160
De primaire taak van Alliander is het onderhouden en beheren van de elektriciteits- en gas(distributie)netten in het verzorgingsgebied. Deze taken zijn wettelijk bepaald omdat de maatschappij sterk afhankelijk is van een betrouwbare aanvoer van (duurzame) energie. De BNG is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank financiert sinds 1914 de publieke sector. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Waarborgen van de kwaliteit en levering van drinkwater.
0
0
0
WAT KOST HET? Exploitatie (bedragen x € 1.000)
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
112.499
112.452
107.158
104.497
112.499
112.452
107.158
104.497
26.926
25.433
25.558
25.163
192
192
192
192
Bijdrage Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen
8
8
8
8
Bijdrage Samenwerking de Liemers - programma RID
184
184
184
184
2. Actualisatie bestaand beleid
772
580
494
494
BATEN Baten tot de kadernota
Mutaties baten kadernota
Totaal mutaties baten kadernota
Totaal baten na de kadernota
LASTEN Lasten tot de kadernota
Mutaties lasten kadernota 1. Autonome ontwikkelingen
21
Doorontwikkeling RID
275
0
0
0
Formatie juridisch advies
166
166
166
166
0
28
28
28
Implementatie Wet digitale toegankelijkheid
110
0
0
0
Meegroeien opleidingsbudgetten
25
50
50
50
Ontvlechting en professionalisering inkoop
96
154
58
58
Raadzaal - apparatuur
0
0
10
10
Softwareapplicatie buitendienst
25
25
25
25
Versterken I-organisatie
75
157
157
157
3. Nieuw beleid
70
0
0
0
Verder digitaliseren dienstverlening
70
0
0
0
Totaal mutaties lasten kadernota
1.034
772
686
686
Totaal lasten na de kadernota
27.960
26.205
26.244
25.849
Saldo voor bestemming
84.539
86.248
80.914
78.648
111
111
111
111
111
111
111
111
0
0
0
0
0
0