1159434 Raadsvoorstel en besluit Ontwerpbegroting VGGM 2024

Raadsvoorstel Onderwerp Zaaknummer Documentnummer Portefeuillehouder Portefeuille Behandelend ambtenaar/afdeling Telefoon E-mail

Ontwerpbegroting VGGM 2024 Z/23/447813 INT/23/1159434 Burgemeester Lucien van Riswijk en wethouder Stef Bijl Veiligheid, jeugdgezondheidzorg en volksgezondheid Thijs Barten 0316 – 595 580 t.barten@zevenaar.nl

1. Samenvatting Gemeente Zevenaar heeft samen met veertien andere gemeenten taken op het gebied van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, publieke gezondheidszorg, ambulancezorg, alsmede rampenbestrijding en crisisbeheersing ondergebracht in de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderlander-Midden (hierna: VGGM). Jaarlijks stelt de VGGM planning en control documenten op (o.a. begroting) waarover de gemeenteraad zijn zienswijze mag geven. De belangrijkste cijfers voor de begroting van 2024 zijn: - De gemeentelijke bijdrage neemt in totaal met € 14,2 miljoen toe. - Daarvan is 10,1 miljoen euro een structurele verhoging door de opgelopen inflatie. - Voor de versterking van de bedrijfsvoering vraagt de VGGM structureel 1 miljoen euro meer. De begroting van VGGM stijgt flink. De totale inwonerbijdrage stijgt alleen al tussen de geactualiseerde begroting 2023 en de begroting 2024 met € 10 miljoen. De gemeentelijke bijdrage van Zevenaar gaat daardoor van € 4.174.000 in de oorspronkelijke begroting over 2023 naar € 4.991.000 over 2024. Een verhoging van ruim € 800.000. Deze verhoging is echter onvermijdelijke en noodzakelijk. Zo wordt er geïnvesteerd om de jeugdgezondheidszorg op peil te krijgen, wordt de bedrijfsvoering noodzakelijk versterkt en worden er voorbereidingen getroffen vanuit de brandweer op de Omgevingswet.

De gemeenteraad van Zevenaar wordt in de gelegenheid gesteld om uiterlijk 7 juli 2023 een zienswijze te geven op de ontwerpbegroting 2024 van de VGGM. 2. Raadsvoorstel Wij stellen u voor om: 1. de zienswijze conform de concept-zienswijzebrief vast te stellen en daarmee in te stemmen met de gewijzigde VGGM begroting 2023 en de VGGM begroting 2024. 3. Waarom naar de raad De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) bepaalt waaraan gemeenschappelijke regelingen moeten voldoen, onder andere met betrekking tot de procedure voor de begroting van het openbaar lichaam. Op grond van artikel 35 Wgr zendt de VGGM de kaders en de ontwerpbegroting 2024 aan de deelnemende gemeenten vóór vaststelling door het algemeen bestuur van de VGGM. De gemeenteraad kan zijn zienswijze geven over de ontwerpbegroting 2024 van de VGGM. De gemeenteraden moeten de zienswijzen voor 7 juli 2023 kenbaar maken aan de VGGM.

Het algemeen bestuur zal, met inachtneming van de zienswijzen van de gemeenteraden, begin september de gewijzigde begroting 2023 en de begroting 2024 definitief vaststellen. 4. Doelstelling en beoogd resultaat Wij stellen u in de gelegenheid om uw zienswijze te geven over de ontwerpbegroting van VGGM om invloed te houden op en sturing te kunnen geven aan de taken, te behalen doelstellingen en financiën van de gemeenschappelijke regeling Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden. 5. Argumenten en alternatieven Argumenten 1.1. Het versterken van de bedrijfsvoering is noodzakelijk Uit onderzoeken (Berenschot en KPMG) blijkt dat de inrichting van VGGM sterk is gericht op de operationele secundaire processen, met beperkte aandacht voor ondersteuning, advies, controle en ontwikkeling. Hiermee heeft de organisatie jarenlang tegen een lage kostprijs haar taken kunnen uitvoeren. VGGM acteert hierdoor ad hoc op (verander)vraagstukken. Daarmee lopen we risico’s in de continuïteit van de taakuitvoering. De consequentie is dat VGGM onvoldoende in staat is om mee te bewegen met de hedendaagse dynamiek. Risico’s ontstaan op fouten, niet voldoen aan regelgeving of zelfs discontinuïteit, met een belangrijke doorwerking in het primaire proces. Deze werkwijze is mede ingegeven door een krappe bedrijfsvoering en complexe governance.

VGGM start in 2023 met een programma Beter Bedrijfsvoeren met als doel om een ambitieniveau voor de organisatie te bepalen, Bedrijfsvoering te versterken en de governance te verduidelijken. Dit programma wordt begeleid door een bestuurlijke begeleidingscommissie. In de begroting is voor komende jaren € 1,0 miljoen aanvullend structureel opgenomen voor deze organisatieversterking. Op basis van (bestuurlijke) ambities en wensen kan dit in volgende jaren worden bijgesteld. Voorlopig is de ambitie om toe te groeien naar de gemiddelde personele overhead voor veiligheidsregio’s. Dit is een redelijk uitgangspunt. Om de benodigde verbeteringen te bepalen stelt de directie voor om een programmaorganisatie met een veranderplan op te laten stellen. 1.2 De GGD moet in 2024 incidenteel versterkt worden De afgelopen jaren zijn er ontwikkelingen geweest die ervoor hebben gezorgd dat er anders gekeken wordt naar de GGD-dienstverlening en de bijhorende bekostiging in de toekomst. Daarvoor zijn twee projecten gestart, namelijk toekomstbestendige Jeugdgezondheidszorg en toekomstbestendige Algemene Gezondheidszorg. Deze werkgroepen stellen in 2023 een advies op om te komen tot toekomstige GGD-dienstverlening en bijbehorende bekostiging en systematiek. Dat betreft de jaren 2025 en verder.

Om in te spelen op de acute situatie zijn maatregelen nodig om de GGD-dienstverlening flexibeler en minder kwetsbaar te organiseren. Hiertoe is het nodig om het financieel kader voor 2024 incidenteel met € 0,5 miljoen voor Algemene Gezondheidszorg en € 1,7 miljoen voor Jeugdgezondheidszorg te verruimen. Jeugdgezondheidszorg Om te komen tot een meer robuuste Jeugdgezondheidsorganisatie wordt in de begroting 2024 een verhoging van de basisfinanciering gerealiseerd. Dit plan volgt nadat bestuurders en raden medio 2022 zijn geïnformeerd over afschalingsmaatregelen binnen de jeugdgezondheidszorg. Een cumulatie van factoren

zaaknummer Z/23/447813

pagina 2 van 5

leidde tot onvoldoende inzetbaar personeel om de zorg uit te voeren. Daarmee kon amper worden voldaan aan het wettelijk basispakket jeugdgezondheidszorg. Vervolgens is er een toezegging gedaan aan het bestuur van de VGGM, raden en de Inspectie voor Gezondheid en Jeugd (IGJ) om een plan op te stellen voor toekomstbestendige JGZ. Dit plan is in 2 fasen opgesplitst, waarbij in 2024 de uitkomsten van fase 1 ‘basis op orde’ worden uitgevoerd. Fase 2: toekomstbestendige jeugdgezondheidszorg (kerntakendiscussie en anders organiseren en positioneren) volgt deze zomer en betreft de begroting 2025. Dit hangt ook samen met de governance binnen VGGM. Door voor 2024 de ‘basis op orde’ te brengen via het ophogen van de basisfinanciering, kunnen de afschalingsmaatregelen worden teruggedraaid en kan het wettelijk basispakket jeugdgezondheidszorg weer volledig worden aangeboden. Om herhaling te voorkomen worden de normen bijgesteld naar een realistisch niveau om zo de werkdruk te verlagen en daarmee bovenmatig ziekteverzuim en uitstroom te verminderen. Ook zal dit het vermogen vergroten om wendbaar in te kunnen spelen op grotere diversiteit en verzwaring van de zorgvragen.

1.3 We ontkomen niet aan de sterke inflatie en flinke loon- en prijsstijgingen Het grootste deel van de toename van de gemeentelijke bijdrage heeft betrekking op de loonprijscompensatie, deze bedraagt in totaal € 10,1 miljoen. Deze toename is een direct gevolg van de hoge inflatie resulterend in sterke loonstijging en prijsstijging van huur, onderhoudskosten en ICT-middelen. Hierdoor moet ook de begroting over 2023 worden bijgesteld. Voor Zevenaar wordt dit verwerkt in de 1e VGR 2023. De overige verhogingen worden opgenomen in de Kadernota 2024.We tekenen hierbij aan dat VGGM de reguliere afgesproken systematiek van voor- en nacalculatie toepast. De inflatieverhoging voor 2023 wordt op een later moment afgezet tegen de werkelijke prijsindex en wordt zo nodig rechtgetrokken in de begroting 2025. 1.4 De brandweer bereidt zich voor op de Omgevingswet De invoering van de Omgevingswet heeft gevolgen voor de brandweer. Een taakaanpassing vindt plaats op het gebied van brandpreventie. Het specifieke advies op externe veiligheid (bijvoorbeeld voor BEVIinstellingen) vervalt, maar er komt een algeheel advies voor (brand)veiligheid. De wettelijke taak wordt hiermee dus verbreed. In de begroting is voor komende 2 jaar een bedrag van € 0,3 miljoen opgenomen.

1.5 Het positieve resultaat over 2022 is €700.000 Het overschot wordt vooral veroorzaakt door openstaande vacatures, verkoop van brandweervoertuigen en uitgestelde investeringen. Voorgesteld wordt om het gerealiseerde resultaat van € 707.112 in de jaarrekening ter beschikking te stellen van de gemeenten. Dit zal gebruikt worden voor de gewijzigde begroting van 2023. 6. Hoe gaan we dat bereiken en is evaluatie nodig? Door middel van een brief maken wij de zienswijze van uw raad aan de VGGM kenbaar. Evaluatie is niet van toepassing. 7. Klimaat en duurzaamheid Op het gebied van duurzaamheid verandert de VGGM mee. De VGGM gaat (gefaseerd) over op een duurzaam wagenpark en het terugbrengen van de uitlaatgas emissie. Daarnaast staat duurzaam ondernemen staat meer centraal. Denk hierbij aan het voorkomen van verspilling van grondstoffen en energie of de inkoop en gebruik van duurzame en verantwoorde materialen.

zaaknummer Z/23/447813

pagina 3 van 5

8. Communicatie Communicatie over de ontwerpbegroting ligt bij de VGGM. 9. Kosten, baten en dekking De bijdrage van Zevenaar aan VGGM over 2024 is als volgt opgebouwd (bedragen x € 1.000) : A. Veiligheid / brandweer

€3.207

B. Bevolkingszorg

€ 50

C. GGD

€ 1.009

D. Jeugdgezondheidszorg 0-4 jaar

€ 619

E. Rijksvaccinatieprogramma

€ 106

Totaal

€ 4.992

In onderstaande tabel volgt een overzicht met de verhoging ten opzichte van 2023 per onderdeel van de VGGM:

Vanaf pagina 53 in de VGGM begroting zijn specificaties en overzichten opgenomen. Wij sluiten in onze meerjarenbegroting 2024-2027 aan bij de bijdragen zoals die door VGGM geraamd worden. De benodigde verhoging van de budgetten op de verschillende programma’s nemen wij op in de Kadernota 2024. 10. Bijlagen De volgende bijlagen horen bij dit voorstel: Volgorde 1 2. 3. 4.

Documentnummer INK/23/1159432 INK/23/1158921 UIT/23/1159435 INT/23/1159946

Naam Ontwerpbegroting 2024 Aanbiedingsbrief VGGM Zienswijzebrief Naris Dashboard VGGM

Burgemeester en wethouders van Zevenaar De secretaris Danielle Jansen

zaaknummer Z/23/447813

De burgemeester Lucien van Riswijk

pagina 4 van 5

Raadsbesluit Onderwerp Zaaknummer Documentnummer

Ontwerpbegroting VGGM 2024 Z/23/447813 INT/23/1159434

De raad van de gemeente Zevenaar; overwegende dat de Wet gemeenschappelijke regelingen aan de gemeenteraad de bevoegdheid geeft om zijn zienswijze kenbaar te maken op de ontwerpbegroting van de VGGM. gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Zevenaar: Gelet op artikel 108 van de Gemeentewet en artikel 35 van de Wet gemeenschappelijke regelingen. besluit: 1. de zienswijze conform de concept-zienswijzebrief vast te stellen en daarmee in te stemmen met de gewijzigde VGGM begroting 2023 en de VGGM begroting 2024. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zevenaar, gehouden op 31 mei 2023. De griffier M. van Bergen

zaaknummer Z/22/420721

De voorzitter L.J.E.M. van Riswijk

pagina 5 van 5