1143669 Bijlage 3. Bijlage 2 - Veiligheidsmonitor 2021 Zevenaar
Tekst van het document
Rapport
Hoe veilig is Zevenaar?
Veiligheidsmonitor gemeente Zevenaar 2021 juli 2022
www.ioresearch.nl
Colofon Uitgave I&O Research Zuiderval 70 Postbus 563 7500 AN Enschede Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam
Rapportnummer 2022/147
Datum juli 2022
Opdrachtgever Gemeente Zevenaar
Auteurs Thom Klein Frank ten Doeschot
Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.
Hoe veilig is Zevenaar?
2 van 75
Inhoudsopgave Samenvatting _________________________________________________________________________________ 5 1
Inleiding _____________________________________________________________________________ 9 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6
2
Leefbaarheid woonbuurt ____________________________________________________________ 13 2.1 2.2 2.3 2.4
3
Veiligheidsbeleving in de buurt __________________________32 Veiligheidsbeleving algemeen __________________________ 36 Verwachte kans op slachtofferschap _______________________37 Respectloos gedrag ________________________________ 38 Discriminatie____________________________________ 39 Weerbaarheid ___________________________________ 40
Slachtofferschap traditionele criminaliteit __________________________________________ 43 5.1 5.2 5.3 5.4
6
Totale overlast ___________________________________ 22 Fysieke verloedering ________________________________23 Sociale overlast __________________________________ 25 Verkeersoverlast __________________________________ 27 Milieuoverlast ___________________________________ 29 Aanpak van buurtproblemen ____________________________ 31
Veiligheidsbeleving _________________________________________________________________ 32 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6
5
Fysieke voorzieningen _______________________________ 13 Sociale cohesie ____________________________________ 15 Oordeel over de woonbuurt _____________________________ 17 Functioneren gemeente ______________________________ 19
Overlast in de buurt _________________________________________________________________ 22 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6
4
Over de Veiligheidsmonitor ____________________________ 9 Steekproef en respons _______________________________ 10 Vragenlijst ______________________________________ 10 Analyse ________________________________________ 11 Presentatie van cijfers _______________________________ 11 Leeswijzer ______________________________________ 12
Slachtofferschap traditionele criminaliteit __________________ 43 Slachtofferschap geweldsdelicten ________________________ 45 Slachtofferschap vermogensdelicten ______________________ 47 Slachtofferschap vandalismedelicten ______________________ 49
Slachtofferschap online criminaliteit ________________________________________________ 51 6.1 6.2 6.3 6.4
Slachtofferschap online criminaliteit _______________________ 51 Slachtofferschap online oplichting of fraude __________________53 Hacken _______________________________________ 54 Online bedreiging of intimidatie _________________________ 55
Hoe veilig is Zevenaar?
3 van 75
7
Preventie ___________________________________________________________________________ 56 7.1 7.2 7.3 7.4
8
Burgers en politie___________________________________________________________________ 63 8.1 8.2 8.3
A
Preventief gedrag _________________________________ 56 Preventieve maatregelen in en om de woning _________________ 58 Online preventie __________________________________ 60 Buurtpreventie ___________________________________ 62
Contacten burgers met politie __________________________ 63 Functioneren politie in de buurt _________________________ 65 Functioneren politie in het algemeen ______________________ 68
Bijlage trends en ontwikkelingen ____________________________________________________ 69 A.1 A.2
Landelijke trends in de veiligheidsmonitor __________________ 69 Patronen in de Veiligheidsmonitor _______________________ 72
Hoe veilig is Zevenaar?
4 van 75
Samenvatting Hieronder zijn de belangrijkste resultaten van de Veiligheidsmonitor Zevenaar 2021 beschreven. Allereerst door middel van een situatiebeschrijving per veiligheidsthema van Zevenaar ten opzichte van de Veiligheidsregio Gelderland en daarna door in te zoomen op benchmarks en wijken.
Leefbaarheid en veiligheid in Zevenaar t.o.v. Veiligheidsregio Gelderland-Midden
Hoe veilig is Zevenaar?
5 van 75
Leefbaarheid woonomgeving: Zevenaarders beoordelen de fysieke kwaliteit en functioneren van de gemeente negatiever dan inwoners uit de Veiligheidsregio Gelderland-Midden. Hierdoor is de algemene waardering van de leefbaarheid in Zevenaar slechter dan gemiddeld in de Veiligheidsregio. Over het geheel genomen wordt de leefbaarheid in de gemeente Zevenaar slechter beoordeeld dan de leefbaarheid in de Veiligheidsregio Gelderland-Midden. Het meest in het oog springend zijn de afwijking in de waardering van de fysieke voorzieningen en het functioneren van de gemeente. Deze worden negatiever beoordeeld dan gemiddeld in de Veiligheidsregio GelderlandMidden. Wat betreft de fysieke voorzieningen wordt vooral het onderhoud van pleintjes, stoepen en het groen in de openbare ruimte als negatiever beoordeeld. Ook de aanwezigheid en kwaliteit van de speelplekken voor kinderen en voorzieningen voor jongeren worden slechter beoordeeld dan gemiddeld. Wat betreft het functioneren van de gemeente is de tevredenheid met de aanpak van leefbaarheid en veiligheid in Zevenaar lager dan in de Veiligheidsregio.
Op het gebied van sociale cohesie, de waardering van de gemeentelijke handhavers, de gepercipieerde buurtontwikkeling en het algemene cijfer die de inwoners van Zevenaar aan de leefbaarheid in hun woonbuurt geven (7,7) zijn geen significante verschillen te zien ten opzichte van de Veiligheidsregio. Overlast in de buurt: 37 procent van de inwoners van Zevenaar ervaart zelf wel eens overlast in de buurt. Dit is significant minder dan in de Veiligheidsregio Gelderland-Midden. Op het gebied van overlast in de buurt scoort Zevenaar beter dan de Veiligheidsregio. Op alle vier de onderzochte hoofdvormen binnen het onderwerp doet de gemeente Zevenaar het beter dan het gemiddelde in de Veiligheidsregio. Zevenaarders ervaren vooral significant minder vaak sociale overlast (zoals rondhangende jongeren of verwarde personen) in hun woonbuurt. Ook milieuoverlast wordt minder genoemd. In totaal is onderzoek gedaan naar 17 verschillende vormen van overlast. Bij de meeste vormen van overlast scoort Zevenaar beter dan het gemiddelde in de Veiligheidsregio, en is er dus minder sprake van ervaren overlast. Veiligheidsbeleving: de veiligheidsbeleving in Zevenaar is beter dan gemiddeld in de Veiligheidsregio Gelderland-Midden. Op vijf van de acht aspecten scoort de gemeente Zevenaar beter dan gemiddeld in de Veiligheidsregio Gelderland-Midden. Op geen van de aspecten scoort de gemeente slechter.
Het rapportcijfer voor veiligheid in de woonbuurt in Zevenaar is een 7,7, dit is significant hoger dan in de Veiligheidsregio en ook hoger dan in Nederland (beide 7,5). Ook voelen Zevenaarders zich minder vaak onveilig. Minder dan 1 procent van de inwoners van Zevenaar voelt zich vaak onveilig in de woonbuurt. Ook zijn de inwoners van Zevenaar significant weerbaarder dan gemiddeld in de Veiligheidsregio. Op het gebied van vermijdingsgedrag en respectloos gedrag zijn geen verschillen tussen Zevenaar en de Veiligheidsregio.
Hoe veilig is Zevenaar?
6 van 75
Slachtofferschap: Zevenaar scoort op drie van de vier vormen van slachtofferschap van traditionele delicten vergelijkbaar met de Veiligheidsregio. In de Veiligheidsmonitor wordt onderscheid gemaakt tussen slachtofferschap van traditionele criminaliteit en online criminaliteit. Op het gebied van traditionele criminaliteit zijn in Zevenaar in de 12 maanden voorafgaand aan dit onderzoek 21 delicten per 100 inwoners gemeld. Van alle inwoners van Zevenaar was 12 procent slachtoffer van een delict. Dit is significant minder dan in de Veiligheidsregio en ook minder dan in Nederland. Er zijn dus relatief minder slachtoffers van traditionele delicten in Zevenaar. Vooral op het gebied van vermogensdelicten scoort Zevenaar beter dan het gemiddelde in de veiligheidsregio Gelderland-Midden. Op het gebied van slachtofferschap van online criminaliteit wijkt Zevenaar niet af van het gemiddelde in de Veiligheidsregio. Preventie: in Zevenaar doet men significant vaker aan preventie dan gemiddeld in de Veiligheidsregio Gelderland-Midden. Zevenaarders nemen relatief vaker fysieke preventieve maatregelen thuis dan andere mensen in de Veiligheidsregio Gelderland-Midden. Zo hebben inwoners van Zevenaar vaak (rol)luiken, buitenverlichting met sensor, of andere preventieve maatregelen. Het Politiekeurmerk Veilig Wonen is echter minder aanwezig in de gemeente Zevenaar.
Ook de buurtpreventie in de gemeente Zevenaar komt meer voor gemiddeld in de Veiligheidsregio. Op het gebied van preventief gedrag en online preventie wijkt Zevenaar niet af van het gemiddelde beeld in de Veiligheidsregio. Contact burgers en politie: de waardering voor de politie in de gemeente Zevenaar is op hoofdlijnen vergelijkbaar met die in de Veiligheidsregio. Wel zijn er op een aantal punten negatieve afwijkingen te zien. Op twee van de vier punten die te maken hebben met het contact tussen burgers en politie, scoort de gemeente Zevenaar significant slechter dan de Veiligheidsregio Gelderland-Midden. Dit zijn het oordeel over de zichtbaarheid van de politie in de buurt en het oordeel over het functioneren van de politie in de buurt. Het algemene oordeel van de politie wijkt in Zevenaar niet significant af van de Veiligheidsregio. Ook de tevredenheid over het contact met de politie verschilt niet van de gemiddelde tevredenheid in de Veiligheidsregio. Wijken vergeleken: op veel indicatoren scoort Zevenaar Noord het best. Zevenaar Zuid scoort daarentegen vaak onder het gemiddelde van de gemeente. In Zevenaar Noord is veel sociale cohesie en voelen mensen zich veilig. In Zevenaar Zuid is dit juist andersom, dit lijkt een wijk met meer uitdagingen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid.
Het beeld ten aanzien van Zevenaar Centrum is iets minder uitgesproken, maar de wijk valt toch op een aantal punten op. Zo is hier minder sociale cohesie en heeft men vaker last van (geluids)overlast van bijvoorbeeld horeca. Ook geven inwoners van Zevenaar Centrum veel vaker aan regelmatig politie te zien. Dit past allemaal goed bij een iets dichtbevolktere centrumwijk met meer voorzieningen.
Hoe veilig is Zevenaar?
7 van 75
Zevenaar
Zevenaar
Zevenaar
Z ev en aar
Z ev en aar
Z ev en aar
No o r d
C en tr u m
Z u id
L eefbaar h eid wo o n bu u r t Rapportcijfer leefbaarheid woonbuurt Percentage buurt gaat achteruit Fysieke kwaliteit van de woonomgeving (schaalscore) Sociale cohesie (schaalscore) Oordeel functioneren gemeentelijke handhavers Oordeel aanpak leefbaarheid en veiligheid gemeente O v er las t in de bu u r t Fysieke verloedering Verkeersoverlast Sociale overlast Milieuoverlast Veilig h eids belev in g Rapportcijfer veiligheid woonbuurt Voelt zich wel eens onveilig Voelt zich wel eens onveilig in eigen buurt Idee van veel criminaliteit in eigen buurt Heeft zich gediscrimineerd gevoeld Persoonlijke weerbaarheid Slac h to ffer s c h ap Slachtofferschap geweldsdelicten Slachtofferschap vermogensdelicten Slachtofferschap vandalismedelicten Slachtofferschap online criminaliteit Bu r g er s en po litie Contact met politie Oordeel zichtbaarheid politie in uw buurt Oordeel functioneren politie in uw buurt Oordeel functioneren politie in het algemeen Pr ev en tie Aantal preventieve maatregelen (gedrag) Aantal preventieve maatregelen (thuis) Aantal preventieve maatregelen (online) slechter
gemiddeld
beter
* Hoe donkerder de kleur, hoe groter de zekerheid dat er sprake is van een significant verschil
Hoe veilig is Zevenaar?
8 van 75
1
Inleiding
De Veiligheidsmonitor is een tweejaarlijks terugkerend bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap. De Veiligheidsmonitor wordt uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid, gemeenten en politie. In 2021 heeft Zevenaar voor de derde keer meegedaan aan de Veiligheidsmonitor (eerder in 2014 en 2017). Dit rapport doet verslag van dit grootschalige onderzoek. Achtereenvolgens bespreken we in dit inleidende hoofdstuk de achtergrond van de Veiligheidsmonitor (paragraaf 1.1), de steekproef en respons (par. 1.2), de vragenlijst (par. 1.3), de weging en analyse (par. 1.4), presentatie van de cijfers (par. 1.5) en de leeswijzer (par. 1.6).
1.1
Over de Veiligheidsmonitor
Het Ministerie van Justitie en Veiligheid laat tweejaarlijks 65.000 enquêtes onder de Nederlandse bevolking afnemen door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en I&O Research. Individuele gemeenten kunnen zich aansluiten bij de Veiligheidsmonitor (deelnemers). Deelnemers aan de Veiligheidsmonitor kopen enquêtes in bij I&O Research, boven op de enquêtes die vanuit het landelijke deel voor hun eigen gemeente beschikbaar zijn. Daarbij kunnen deelnemers zelf kiezen met welke frequentie ze aan de Veiligheidsmonitor willen deelnemen (tweejaarlijks of anders). Meer informatie over de Veiligheidsmonitor is na te lezen op de website van de Veiligheidsmonitor (www.veiligheidsmonitor.nl).
In 2021 is de opzet en inhoud van de Veiligheidsmonitor tegen het licht gehouden 1. Het onderzoeksterrein is immers continu in beweging: nieuwe vormen van criminaliteit ontstaan en ontwikkelen zich steeds sneller (denk aan online criminaliteit) en in het verlengde daarvan verandert ook de behoefte aan informatie vanuit bestuur en beleid. Concreet is de vragenlijst van de Veiligheidsmonitor grondig herzien, daarnaast is het onderzoek alleen als internetenquête uitgevoerd en zijn er geen papieren vragenlijsten meer gebruikt en is er niet meer nagebeld op de non-respons. Als gevolg van dit herontwerp zijn de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor 2021 niet meer 1-op-1 vergelijkbaar met eerdere edities. Om toch trends en ontwikkelingen in beeld te kunnen brengen is een voorziening getroffen waarmee - door middel van omrekenfactoren - voor een aantal belangrijke indicatoren toch vergelijkingen met eerdere jaren kunnen worden gemaakt. Op het moment van opstellen van deze rapportage zijn de omrekenfactoren op gemeenteniveau echter nog niet beschikbaar. CBS verwacht deze omrekenfactoren in de zomer van 2022 te publiceren.
1
CBS – Veiligheidsmonitor 2021
Hoe veilig is Zevenaar?
9 van 75
De rapportage van de Veiligheidsmonitor Zevenaar 2021 bevat om deze redenen geen trends en ontwikkelingen op gemeenteniveau, maar alleen de uitkomsten van 2021. In de bijlage van deze rapportage is wel een samenvatting van belangrijke landelijke trends en ontwikkelingen opgenomen uit de landelijke rapportage van de Veiligheidsmonitor 2021 van het CBS.
1.2
Steekproef en respons
Voor dit onderzoek is door het CBS een aselecte steekproef getrokken van 2.059 inwoners2 uit de Basisregistratie Personen (BRP) van de gemeente Zevenaar. Bij het trekken van de steekproef is rekening gehouden met het schaalniveau waarop de gemeente Zevenaar informatie wenst te ontvangen. De gemeente wil graag inzicht in de ervaren veiligheid op gemeente- en wijkniveau. De geselecteerde inwoners kregen in augustus 2021 een brief thuis met een persoonlijke uitnodiging voor deelname aan het onderzoek en konden vervolgens tot november online de vragenlijst invullen. Aan non-responders is tweemaal een herinnering per post gestuurd. In totaal hebben 714 van de 2.059 geselecteerde inwoners een volledige vragenlijst ingevuld. Dit komt neer op een respons van 34,7 procent. Het landelijke responspercentage van de Veiligheidsmonitor 2021 bedraagt 31,7 procent. Er hebben 98 inwoners van Zevenaar deelgenomen aan de landelijke Veiligheidsmonitor. Deze zijn toegevoegd aan het respondentenbestand. De totale respons in Zevenaar komt daarmee uit op 812. In de separate bijlage tabellenboek is de responsverdeling opgenomen, uitgesplitst naar persoonlijke kenmerken. Tabel 1.1 - Respons per wijk Wijknaam
Respons
Responspercentage (I&O)
Zevenaar Noord
177
34,0%
Zevenaar Centrum
384
37,6%
Zevenaar Zuid
251
31,7%
Gemeente Zevenaar
812
34,7%
1.3
Vragenlijst
De vragenlijst van de Veiligheidsmonitor bestaat uit 11 standaard vragenblokken waarin verschillende onderwerpen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid aan bod komen. Zevenaar heeft geen gebruik gemaakt van de vrije ruimte van de vragenlijst om vragen over lokale onderwerpen toe te voegen. Het kader hieronder geeft een overzicht van de verschillende onderwerpen in de vragenlijst van Zevenaar.
2
Het betreft inwoners van 15 jaar en ouder in particuliere huishoudens. Dit is exclusief inwoners die verblijven in instellingen, inrichtingen en
tehuizen.
Hoe veilig is Zevenaar?
10 van 75
Overzicht van vraagblokken in vragenlijst van de Veiligheidsmonitor • • • • • • •
1.4
Leefbaarheid woonbuurt Beleving overlast in de buurt Veiligheidsbeleving Slachtofferschap Tevredenheid laatste politiecontact Oordeel functioneren politie in de buurt Oordeel functioneren politie algemeen
• • • •
Oordeel functioneren gemeente Preventie Respectloos gedrag Achtergrondkenmerken
Analyse
Voor steekproefonderzoek is het van groot belang dat de steekproef op grond waarvan uitspraken worden gedaan zo veel mogelijk representatief is voor de populatie waarnaar wordt gegeneraliseerd. Om de representativiteit van de steekproef te vergroten is een weging toegepast. Weging is een rekenkundige bewerking, die ervoor zorgt dat een eventuele scheefheid van de respons ten opzichte van de populatie wordt gecorrigeerd. Dit gebeurt door bevolkingsgroepen die in de respons onder- dan wel oververtegenwoordigd zijn zwaarder of juist minder zwaar in de resultaten mee te laten tellen. Aan het databestand van de Veiligheidsmonitor is door het CBS een weging toegevoegd. In deze weging zijn onder andere de volgende kenmerken meegenomen: leeftijd, geslacht, huishoudgrootte, stedelijkheidsgraad en herkomst. De steekproef van de Veiligheidsmonitor is dankzij de weging op deze kenmerken representatief voor de bevolking van de gemeente Zevenaar.
1.5
Presentatie van cijfers
In dit rapport worden de resultaten voornamelijk op twee wijzen gepresenteerd: • Een deel van de resultaten wordt gepresenteerd in de vorm van percentages, bijvoorbeeld het percentage personen dat ergens tevreden over is. Bij de berekening van de percentages in deze rapportage is de werkwijze van het CBS gevolgd: de ‘weigert’- en ‘weet niet’-antwoorden zijn niet buiten beschouwing gelaten. • In dit rapport wordt veel gebruik gemaakt van zogenoemde schaalscores. Dit zijn cijfermatige samenvattingen van meerdere met elkaar samenhangende vragen. Bij de berekening van deze scores is de werkwijze van het CBS gevolgd: de waarde van iedere schaalscore varieert op een schaal tussen 0 en 10. Bij de berekening van de schaalscores zijn de ‘weigert’- en ‘weet niet’antwoorden , eveneens conform CBS-werkwijze, wel buiten beschouwing gelaten.
Let op! Een schaalscore staat niet gelijk aan een rapportcijfer, omdat de indicatoren zijn samengesteld op basis van percentages en niet op basis van rapportcijfers.
De uitkomsten van Zevenaar zijn in dit rapport afgezet tegen de resultaten in Basisteam Gelderland Midden – Rivierenland-Oost, Veiligheidsregio Gelderland-Midden en de landelijke cijfers over 2021 (Nederland). De uitkomsten volgens de geografische indeling van de politie (basisteam, district en politie-eenheid) zijn opgenomen in de bijlage tabellenboek.
Hoe veilig is Zevenaar?
11 van 75
Tabel 1.2 - Geografische indeling gemeente Zevenaar Basisteam(s)
District / Veiligheidsregio
Eenheid
Gelderland Midden – Rivierenland-Oost
Gelderland-Midden
Oost-Nederland
Verschillen tussen de resultaten van de gemeente Zevenaar en Nederland worden beschreven als deze 3 procent of groter zijn (bij percentages) en 0,3 punt (bij rapportcijfers en indicatoren). Er is voor deze gradaties gekozen omdat deze het dichtst in de buurt komen van de standaard betrouwbaarheidsmarge van de resultaten. Verschillen tussen de resultaten van de wijken en het gemiddelde van de gemeente Zevenaar, en tussen gemeente Zevenaar en het gemiddelde van het basisteam en van de veiligheidsregio, worden beschreven als deze significant zijn. Het is dan minimaal 95 procent zeker dat de resultaten ook daadwerkelijk van elkaar verschillen en het gevonden verschil niet te wijten is aan toeval.
1.6
Leeswijzer
In de hoofdstukken 2 tot en met 4 worden de resultaten gepresenteerd over achtereenvolgens de leefbaarheid van de woonbuurt, beleving van buurtoverlast en veiligheidsbeleving. De hoofdstukken 5 en 6 gaan in op slachtofferschap van traditionele criminaliteit en online criminaliteit. Hoofdstuk 7 geeft een beeld van genomen preventiemaatregelen en buurtpreventie en hoofdstuk 8 behandelt de tevredenheid over de politie. In bijlage 1 geven we een korte samenvatting van landelijke trends en samenhangen in de Veiligheidsmonitor. Bij dit rapport horen verder een Excel-bestand (‘tabellenboek’) met alle uitkomsten van de Veiligheidsmonitor en een overzicht van de Indicatoren Kernbeleid Veiligheid voor Zevenaar, en de vragenlijst. Deze zijn als separate bijlagen meegeleverd.
Hoe veilig is Zevenaar?
12 van 75
2
Leefbaarheid woonbuurt
Dit hoofdstuk gaat over de leefbaarheid van de woonomgeving in Zevenaar. In paragraaf 2.1 wordt de door inwoners ervaren kwaliteit van fysieke voorzieningen in de woonbuurt beschreven. In paragraaf 2.2 staat de betrokkenheid van inwoners bij de woonbuurt, oftewel de sociale cohesie in Zevenaar centraal. Paragraaf 2.3 beschrijft hoe de bewoners de leefbaarheid beoordelen en hoe zij de ontwikkeling van de buurt ervaren. Paragraaf 2.4 sluit af met de tevredenheid over het functioneren van de gemeente als het gaat om leefbaarheid en veiligheid, en over zichtbaarheid van de gemeentelijke handhavers.
2.1
Fysieke voorzieningen
De aanwezigheid van fysieke voorzieningen en het onderhoud hiervan kunnen van invloed zijn op de leefbaarheid van de eigen woonbuurt. Bewoners is gevraagd hoe tevreden zij zijn over vijf voorzieningen in hun eigen leefomgeving (figuur 2.1). Daarnaast is op basis van de scores op deze vijf stellingen een schaalscore ‘fysieke kwaliteit’ berekend (figuur 2.2). De schaalscores voor fysieke kwaliteit zijn berekend op basis van de vijf stellingen over fysieke voorzieningen. De schaalscore kan variëren tussen 0 en 10. Hoe hoger de score, des te meer inwoners de kwaliteit van de aanwezige fysieke voorzieningen waarderen. Figuur 2.1 - Tevredenheid fysieke voorzieningen
De straatverlichting
6%
De speelplekken voor kinderen
13%
86%
59%
Onderhoud stoepen, straten en pleintjes
23%
56%
Onderhoud plantsoenen en parken
25%
54%
De voorzieningen voor jongeren
20%
45%
50% (heel) ontevreden
Figuur 2.2 - Fysieke kwaliteit (schaalscore)
0%
50%
(heel) tevreden
Zevenaar
6,3
BT Gelderland Midden RivierenlandOost
6,4
VR GelderlandMidden
6,5
Nederland
6,5
100% 0
2
4
6
8
10
Inwoners van de gemeente Zevenaar zijn, van de vijf fysieke voorzieningen die werden voorgelegd, het meest tevreden over de straatverlichting. Bijna negen op de tien inwoners zijn hier (heel) tevreden over. Zes procent geeft aan hier (heel) ontevreden over te zijn. Inwoners zijn minder tevreden over het onderhoud van de openbare ruimte. Een kwart van de inwoners is hier (heel) ontevreden over.
Hoe veilig is Zevenaar?
13 van 75
Niettemin geeft meer dan de helft van de inwoners aan hier (heel) tevreden over te zijn. Het minst tevreden zijn de inwoners van de gemeente Zevenaar over de voorzieningen voor jongeren: 45 procent van de inwoners geeft aan hier (heel) tevreden over te zijn en 20 procent is ontevreden. De schaalscore fysieke kwaliteit voor Zevenaar is een 6,3. Hiermee scoort de gemeente gelijk aan het basisteam en significant lager dan de veiligheidsregio en het landelijke gemiddeld. Met uitzondering van de straatverlichting zijn inwoners van Zevenaar over alle aspecten minder tevreden.
86%
van de inwoners van Zevenaar is (heel) tevreden over de straatverlichting in hun gemeente. Slechts 6 procent is hier (heel) ontevreden over.
Figuur 2.3 - Schaalscores fysieke kwaliteit per wijk 10 8 6,6
6,1
6
6,3
5,8
4 2 0 Zevenaar Noord
Zevenaar Centrum
Zevenaar Zuid
Zevenaar
In figuur 2.3 zijn de schaalscores fysieke kwaliteit per wijk (in het blauw) te zien. Deze zijn vergeleken met de schaalscore van de gemeente (in het rood). De schaalscore voor de wijk Zevenaar Zuid is significant lager dan de score van de gemeente in zijn geheel. Zoals te zien is in tabel 2.1 zijn de inwoners van Zevenaar Zuid op vier van de vijf punten minder tevreden dan het gemeentelijk gemiddelde. Voor de wijk Zevenaar Centrum ligt dit juist andersom. De schaalscore van deze wijk ligt significant hoger dan het gemeentelijk gemiddelde. De waardering voor de fysieke kwaliteit in Zevenaar Noord wijkt nauwelijks af van het gemeentelijk gemiddelde. Tabel 2.1 - Stellingen fysieke kwaliteit per wijk (percentage (heel) tevreden)
Zevenaar Noord Zevenaar Centrum Zevenaar Zuid Gemeente Zevenaar
Onderhoud
Onderhoud
De
De speelplekken
De voorzieningen
stoepen, straten
plantsoenen en
straatverlichting
voor kinderen
voor jongeren
en pleintjes
parken
59,5%
51,9%
84,1%
57,7%
38,7%
59,2%
58,4%
88%
67,4%
50,6%
47,9%
46,4%
82,7%
44,3%
37,4%
55,9%
54%
85,9%
59,4%
45,2%
Hoe veilig is Zevenaar?
14 van 75
Uitleg tabel De zogenaamde stoplichttabel laat zien hoe bewoners uit de verschillende wijken oordelen over de fysieke voorziening in de wijk ten opzichte van het gemeentelijk gemiddelde. Dit is per wijk en per stelling met verschillende kleuren aangegeven: • Rood: negatiever dan het gemeentelijk gemiddelde • Grijs: vergelijkbaar met het gemeentelijk gemiddelde • Blauw: positiever dan het gemeentelijk gemiddelde
2.2
Sociale cohesie
De leefbaarheid van een woonbuurt wordt niet alleen bepaald door de aanwezigheid en kwaliteit van fysieke voorzieningen. Ook de sociale cohesie in de woonbuurt speelt hierbij een rol. Bij sociale cohesie gaat het om de mate waarin burgers vinden dat zij zelf en anderen betrokken zijn bij hun woonbuurt. Aan de inwoners zijn acht stellingen voorgelegd over sociale cohesie (Figuur 2.4). Daarnaast is op basis van de scores op vier van de acht voorgelegde stellingen een schaalscore berekend (Figuur 2.5). De schaalscores voor sociale cohesie zijn berekend op basis van de stellingen ‘de mensen gaan in deze buurt op een prettige manier met elkaar om’, ‘ik voel me thuis bij de mensen in de buurt’, ‘ik woon in een gezellige buurt waar mensen elkaar helpen’ en ‘de mensen kennen elkaar in deze buurt nauwelijks’. De schaalscore kan variëren tussen 0 en 10. Hoe hoger de score, des te positiever men is over de sociale cohesie in de eigen woonbuurt. Figuur 2.4 - Stellingen over sociale cohesie * in schaalscore sociale cohesie
Figuur 2.5 - Sociale cohesie (schaalscore)
De mensen in de buurt gaan op een prettige manier met elkaar om *
5%
Huissleutel aan buren durven geven bij langere afwezigheid
15%
74%
Ik ben tevreden over de bevolkingssamenstelling in de buurt
9%
72%
Ik voel me thuis bij de mensen in de buurt *
10%
68%
Ik woon in een gezellige buurt waar mensen elkaar helpen *
8%
67%
In de buurt mensen durven aanspreken op onwenselijk gedrag
12%
Ik heb veel contact met andere buurtbewoners De mensen kennen elkaar in deze buurt nauwelijks *
22%
Hoe veilig is Zevenaar?
55%
Zevenaar
6,7
BT Gelderland Midden Rivierenland-Oost
6,6
VR GelderlandMidden
6,6
Nederland
6,4
40%
59%
100% 50% (helemaal) mee oneens
78%
0%
16%
50% 100%
0
2
4
6
8
10
(helemaal) mee eens
15 van 75
Bijna acht op de tien inwoners van Zevenaar vinden dat inwoners op een prettige manier met elkaar omgaan in de buurt. Zo’n driekwart van de inwoners van Zevenaar durft de huissleutel af te geven bij de buren. Vier van de tien geven aan het (helemaal) eens te zijn met de stelling ‘Ik heb veel contact met andere buurtbewoners’ en 22 procent is het hier (helemaal) mee oneens. Zo’n zes op de tien inwoners van Zevenaar zeggen het oneens te zijn met de stelling dat buurtbewoners elkaar niet kennen. Een ruime meerderheid van de inwoners meent dus dat buurtbewoners elkaar kennen. Inwoners van de gemeente Zevenaar zijn positiever over de sociale cohesie in hun buurt dan de gemiddelde Nederlander. De schaalscore sociale cohesie ligt met een 6,7 boven het Nederlands gemiddelde van een 6,4. De schaalscore wijkt niet noemenswaardig af van die van het basisteam en de veiligheidsregio.
74%
van de inwoners van Zevenaar durft de huissleutel aan de buren te geven bij langere afwezigheid. 15 procent durft dit niet.
Figuur 2.6 – Schaalscores sociale cohesie per wijk 10 8
7,2
6,5
6,7
6,7
Zevenaar Centrum
Zevenaar Zuid
Zevenaar
6 4 2 0 Zevenaar Noord
De sociale cohesie in Zevenaar verschilt behoorlijk tussen de wijken. De schaalscore voor sociale cohesie voor de gemeente in zijn geheel is een 6,7. Dit geldt ook voor Zevenaar Zuid. In Zevenaar Centrum ligt deze score lager (6,5). In Zevenaar Noord is de afwijking van het gemiddelde groter, in positieve zin. De schaalscore voor sociale cohesie is hier met een 7,2 duidelijk het hoogst. In de tabellen 2.2 en 2.3 is te zien dat voor zes van de acht stellingen inwoners van Zevenaar Noord de sociale cohesie positiever waarderen dan gemiddeld in de gemeente. In Zevenaar Centrum is de waardering juist vaker negatief: dit is zo voor vier van de acht stellingen. De verschillen tussen Zevenaar Noord en Zevenaar Centrum zijn soms best groot. Zo zegt slechts 35 procent van de inwoners in Zevenaar Centrum veel contact te hebben met andere buurtbewoners, terwijl dit in Zevenaar Noord voor maar liefst 55 procent van de inwoners het geval is.
Hoe veilig is Zevenaar?
16 van 75
Tabel 2.2 - Stellingen schaalscore sociale cohesie per wijk (percentage (helemaal) mee eens) De mensen in de
De mensen in de
Ik woon in een gezellige
Ik voel me thuis bij
buurt kennen
buurt gaan op een
buurt waar mensen
de mensen in de
elkaar nauwelijks
prettige manier
elkaar helpen
buurt
met elkaar om Zevenaar Noord
10,6%
82,5%
77,9%
78,1%
Zevenaar Centrum
20,2%
77,6%
64,2%
65,9%
Zevenaar Zuid
10%
75,9%
66,3%
67,4%
Gemeente Zevenaar
16%
77,8%
66,6%
67,7%
Tabel 2.3 - Overige stellingen sociale cohesie per wijk (percentage (helemaal) mee eens) Ik heb veel contact
Ik ben tevreden over
Huissleutel durven
In de buurt mensen
met andere
de bevolkings-
geven aan buren bij
durven aanspreken
buurtbewoners
samenstelling in de
langere afwezigheid
op onwenselijk
buurt
gedrag
Zevenaar Noord
55,2%
82,7%%
85,9%%
66,5%
Zevenaar Centrum
34,7%
72%
71%
49,9%
Zevenaar Zuid
43,5%
66,1%
74,4%
59,7%
Gemeente Zevenaar
39,9%
71,6%
73,9%
54,9%
2.3
Oordeel over de woonbuurt
De inwoners van Zevenaar is ook een aantal algemene vragen voorgelegd over de ontwikkeling van hun eigen woonbuurt. Vindt men dat de eigen buurt in het afgelopen jaar vooruit of achteruit is gegaan? Het oordeel over de ontwikkeling van de woonbuurt wordt uitgedrukt in het aandeel inwoners dat zegt dat de buurt vooruit is gegaan en het aandeel dat vindt dat de buurt achteruit is gegaan (Figuur 2.7). Ook is gevraagd naar een oordeel over hoe prettig men het vindt om in de buurt te wonen (Figuur 2.8). Figuur 2.7 – Ontwikkeling woonbuurt (percentage)
Zevenaar
14%
7%
BT Gelderland Midden Rivierenland-Oost
15%
7%
VR Gelderland-Midden
13%
9%
Nederland 20%
16%
10%
achteruitgang
Hoe veilig is Zevenaar?
Figuur 2.8 – Oordeel leefbaarheid woonbuurt (rapportcijfer)
Zevenaar
7,7
BT Gelderland Midden Rivierenland-Oost
7,6
VR GelderlandMidden
7,7
Nederland
7,6
11%
0%
10%
20%
vooruitgang
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
17 van 75
Inwoners van Zevenaar beoordelen de leefbaarheid in hun woonbuurt met een 7,7 als gemiddeld rapportcijfer. Dit cijfer wijkt nauwelijks af van het Nederlands gemiddelde (7,6) en de gemiddelden van het basisteam en de veiligheidsregio. De ontwikkeling van de leefbaarheid van de woonbuurt in Zevenaar wordt vaker negatief dan positief beoordeeld: 14 procent van de inwoners van Zevenaar ziet een achteruitgang in de leefbaarheid van de woonbuurt en 7 procent ziet een vooruitgang. De meeste inwoners (75%) vinden dat de buurt gelijk is gebleven. Deze verhoudingen wijken niet veel af van de Nederlandse en regionale gemiddelden. Wel lijken inwoners van Zevenaar iets neutraler te zijn in hun oordeel ten opzichte van de rest van Nederland. Hier vindt namelijk 16 procent dat er sprake is van achteruitgang, en 11 procent ziet vooruitgang van de leefbaarheid in hun woonbuurt.
7,7
Inwoners van Zevenaar geven de leefbaarheid gemiddeld een 7,7 (rapportcijfer). Dit wijkt niet veel af van het Nederlands gemiddelde.
In figuur 2.9 zijn de rapportcijfers over leefbaarheid in de woonbuurt per wijk te zien. De verschillen tussen de wijken zijn niet groot, maar duidelijk is wel dat de leefbaarheid in Zevenaar Noord het best wordt gewaardeerd. De leefbaarheid krijgt hier net geen rapportcijfer 8 (een 7,9). De leefbaarheid in Zevenaar Zuid krijgt de laagste waardering, maar ook deze is met een 7,5 niet veel lager dan het gemeentelijk, landelijk en regionale gemiddelde. In Zevenaar Zuid vindt een bovengemiddeld deel van de inwoners (22%) dat de buurt in het afgelopen jaar achteruit is gegaan (niet in figuur). En in Zevenaar Centrum is dat met 11 procent significant lager dan het gemeentelijke gemiddelde. Figuur 2.9 - Oordeel leefbaarheid woonbuurt per wijk (rapportcijfer) 10 8
7,9
7,7
7,5
7,7
Zevenaar Noord
Zevenaar Centrum
Zevenaar Zuid
Zevenaar
6 4 2 0
Hoe veilig is Zevenaar?
18 van 75
2.4
Functioneren gemeente
De inwoners is gevraagd om een oordeel te geven over het totale functioneren van de gemeente Zevenaar op het gebied van leefbaarheid en veiligheid (Figuur 2.10). Figuur 2.10 – Oordeel totale functioneren gemeente op aanpak leefbaarheid en veiligheid (percentage)
Zevenaar
14%
41%
BT Gelderland Midden Rivierenland-Oost
13%
44%
VR Gelderland-Midden
12%
47%
Nederland
14%
44%
20%
(zeer) ontevreden
10%
0%
10%
20%
(zeer) tevreden
30%
40%
50%
Een groot gedeelte – maar geen meerderheid – van de inwoners van Zevenaar is (zeer) tevreden over het functioneren van de gemeente op de aanpak van leefbaarheid en veiligheid (44%). Het oordeel over het functioneren van de gemeente Zevenaar ligt wel lager dan de landelijke waardering. Ook ligt het lager dan de waardering in de regio Gelderland-Midden. Een op de zeven inwoners (14%) is ontevreden met het functioneren van de gemeente op de aanpak van leefbaarheid en veiligheid. Dit is gelijk aan het landelijke cijfer. Figuur 2.11 – Oordeel totale functioneren gemeente op aanpak leefbaarheid en veiligheid per wijk (percentage (zeer) tevreden) 60% 50%
47% 41%
40%
Zevenaar Centrum
Zevenaar Zuid
40%
41%
30% 20% 10% 0% Zevenaar Noord
Zevenaar
Inwoners van Zevenaar Noord zijn meer tevreden over het functioneren van de gemeente op de aanpak van leefbaarheid en veiligheid. Bijna de helft (47%) is hier (zeer) tevreden. In de andere twee wijken van Zevenaar ligt dit percentage op een vergelijkbaar niveau als dat van de gemeente in het geheel. Dit is te zien in figuur 2.11.
Hoe veilig is Zevenaar?
19 van 75
Daarnaast is door middel van drie specifieke stellingen bepaald hoe inwoners denken over de aanpak van leefbaarheid en veiligheid door de gemeente. De stellingen zijn alleen voorgelegd aan inwoners die een oordeel konden geven over het functioneren van de gemeente op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. In totaal gaat het om 90 procent van de respondenten. In figuur 2.12 is te zien dat vier op de tien inwoners van Zevenaar – die een oordeel hebben gegeven over het functioneren – vinden dat de gemeente zich inzet voor de leefbaarheid en veiligheid in de buurt. Een derde vindt dat de gemeente hen hierover ook voldoende informeert. Iets minder dan een op de drie inwoners vinden dat de buurt ook voldoende bij de aanpak van leefbaarheid en veiligheid wordt betrokken. Er zijn weinig verschillen in de beantwoording van deze stellingen tussen de inwoners van de verschillende wijken in Zevenaar. Het enige significante verschil is dat inwoners van Zevenaar Noord vaker noemen dat de buurt betrokken wordt bij de aanpak van leefbaarheid en veiligheid door de gemeente. Het gaat hier om meer dan een derde van de inwoners van Zevenaar Noord, terwijl het voor de twee andere wijken en de gemeente als geheel rond een kwart ligt.
Figuur 2.12 - Oordeel functioneren gemeente (percentage (helemaal) eens, basis: inwoners die een totaaloordeel hebben gegeven over functioneren gemeente op aanpak leefbaarheid en veiligheid)
De gemeente zet zich in voor de leefbaarheid en veiligheid in de buurt
40%
De gemeente informeert de buurt over aanpak leefbaarheid en veiligheid
33%
De gemeente betrekt de buurt bij aanpak van leefbaarheid en veiligheid
28%
0%
5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% 40% 45%
Gemeentelijke handhavers Aan inwoners van Zevenaar is ook gevraagd wat volgens hen de zichtbaarheid is van gemeentelijke handhavers in de eigen buurt en ergens anders in de gemeente (Figuur 2.13). Inwoners die gemeentelijke handhavers hebben gezien, konden vervolgens ook een oordeel geven over het functioneren van deze handhavers (Figuur 2.14). Gemeentelijke handhavers houden zich bezig met het vergroten van de leefbaarheid en veiligheid.
Hoe veilig is Zevenaar?
20 van 75
Inwoners van de gemeente Zevenaar geven aan niet vaak gemeentelijke handhavers in de buurt te zien. Driekwart ziet deze zelden tot nooit, een kwart ziet deze soms of nooit. Iets meer dan de helft van de inwoners ziet wel eens handhavers ergens anders in de gemeente. De zichtbaarheid van handhavers in de buurt is in Zevenaar minder dan in de veiligheidsregio en landelijk. Inwoners van Zevenaar Centrum geven significant vaker aan gemeentelijke handhavers te zien, terwijl inwoners van Zevenaar Noord en Zuid deze significant minder vaak zien. De tevredenheid met de gemeentelijke handhavers in de gemeente Zevenaar is vergelijkbaar met de gemiddelde tevredenheid over gemeentelijke handhavers in het basisteam, de veiligheidsregio of in Nederland als geheel. Deze vraag is alleen voorgelegd aan respondenten die vaak of soms gemeentelijke handhavers zien. Figuur 2.13 – Zichtbaarheid gemeentelijke handhavers (percentage)
Hoe vaak ziet u gemeentelijke handhavers in de buurt Hoe vaak ziet u gemeentelijke handhavers ergens anders in de gemeente
36%
100% 50% zelden of nooit
Hoe veilig is Zevenaar?
23%
75%
0%
Figuur 2.14 – Tevredenheid functioneren gemeentelijke handhavers (basis: inwoners die vaak of soms gemeentelijke handhavers zien)
Zevenaar
10%
24%
BT Gelderland Midden Rivierenland-Oost
9%
23%
VR GelderlandMidden
9%
26%
Nederland
11%
25%
56%
50% 100%
vaak of soms
20% (zeer) ontevreden
0%
20%
40%
(zeer) tevreden
21 van 75
3
Overlast in de buurt
In dit hoofdstuk staat de door de inwoners van Zevenaar ervaren overlast in hun buurt centraal. Eerst volgt een totaalbeeld van de verschillende vormen van overlast (paragraaf 3.1), daarna worden de uitkomsten per type overlast nader toegelicht: fysieke verloedering (par. 3.2), sociale overlast (par. 3.3), verkeersoverlast (par. 3.4) en milieuoverlast (par. 3.5). Inwoners konden aangeven welk buurtprobleem met prioriteit moet worden aangepakt (par. 3.6).
3.1
Totale overlast
De diverse vormen van overlast zijn geclusterd tot vier scores: fysieke verloedering, sociale overlast, verkeersoverlast en milieuoverlast (Figuur 3.1). Elk van deze scores is berekend op basis van het percentage inwoners dat veel overlast ervaart van één of meerdere verschijningsvormen van overlast. Welke vormen van overlast horen bij welk type wordt nader beschreven in de verschillende paragrafen. Figuur 3.1 - Totale overlast per cluster (percentage ervaart zelf veel overlast) 40%
37%
35% 30%
26%
25% 20%
18%
15% 8%
10%
6%
5% 0% Verkeersoverlast
Verloedering
Milieuoverlast
Sociale overlast
Totale overlast
Bijna vier op de tien inwoners van Zevenaar ervaren zelf veel overlast op één of meer terreinen. De meest ervaren overlast is afkomstig van verkeer: 26 procent van de inwoners geeft aan veel verkeersoverlast te ervaren. Daarnaast ervaart bijna een op de vijf inwoners fysieke verloedering in de openbare ruimte. Milieuoverlast en sociale overlast worden relatief minder vaak genoemd. In dit hoofdstuk gaan we op alle vier van deze typen overlast dieper in. We kijken naar de verschillen per wijk, naar hoe Zevenaar het doet ten opzichte van referentiegebieden, en naar verschillende soorten overlast binnen de vier hoofdvormen van overlast.
Hoe veilig is Zevenaar?
22 van 75
3.2
Fysieke verloedering
Een van de problemen waar een woonbuurt mee te maken kan hebben, is fysieke verloedering in de buurt. In de Veiligheidsmonitor zijn daarover vier mogelijke buurtproblemen voorgelegd aan de inwoners. Figuur 3.2 geeft weer hoe vaak deze buurtproblemen voorkomen volgens inwoners. Figuur 3.3 toont het percentage inwoners dat zelf veel overlast ervaart van de vier vormen van fysieke verloedering. Figuur 3.2 - Fysieke verloedering (percentage komt wel eens voor in de buurt)
hondenpoep op straat of in de perken
Figuur 3.3 - Fysieke verloedering (percentage ervaart zelf veel overlast)
74%
rommel op straat
hondenpoep op straat of in de perken rommel op straat
48%
vernieling van straatmeubilair
17%
bekladde muren of gebouwen
15%
13%
4%
vernieling van straatmeubilair
1%
bekladde muren of gebouwen
1%
0% 20% 40% 60% 80%
0%
Zevenaar
5% 10% 15% 20%
18%
BT Gelderland Midden - Rivierenland-Oost
21%
VR Gelderland-Midden
21%
Nederland
22%
0%
5%
10%
15%
20%
25%
Figuur 3.4 – Totale fysieke verloedering per gebied (percentage ervaart zelf veel overlast) Driekwart van de inwoners van Zevenaar geeft aan dat ze in de buurt wel eens hondenpoep op straat of in de perken zien, 15 procent geeft aan hier ook zelf veel overlast van te ondervinden. Het deel van de inwoners dat aangeeft dit te zien in de buurt is dus veel groter dan het deel dat hier ook echt veel overlast van ervaart. Eenzelfde beeld is ook zichtbaar bij de andere voorgelegde vormen van verloedering. Zo ziet bijvoorbeeld bijna de helft van de inwoners van Zevenaar wel eens rommel op straat, terwijl ‘slechts’ 4 procent aangeeft hier veel overlast van te ervaren. De totale fysieke verloedering (het percentage van de inwoners dat zelf veel overlast ervaart) in Zevenaar is 18 procent. Dit is significant lager in vergelijking met de Veiligheidsregio en landelijk.
Hoe veilig is Zevenaar?
23 van 75
18%
van de inwoners van Zevenaar ervaart zelf veel overlast van fysieke verloedering, dit is significant lager dan in de veiligheidsregio als geheel.
Figuur 3.5 – Totale fysieke verloedering per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast) 25%
23%
20%
18%
17%
15% 12%
10% 5% 0% Zevenaar Noord
Zevenaar Centrum
Zevenaar Zuid
Zevenaar
Binnen de gemeente zijn ook verschillen te zien in de ervaren overlast van fysieke verloedering. Dit is weergegeven in bovenstaande figuur (figuur 3.5). Zevenaar Noord doet het significant beter dan de gemeente als geheel, terwijl het in Zevenaar Zuid significant slechter gaat als er gekeken wordt naar overlast van fysieke verloedering. Tabel 3.1 – Vormen van fysieke verloedering per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast) Hondenpoep op de
Rommel op straat
Bekladde muren of
Vernieling van
gebouwen
straatmeubilair
1,4%
1%
1,7%
stoep of op grasveldjes Zevenaar Noord Zevenaar Centrum Zevenaar Zuid Gemeente Zevenaar
10,6% 14,2%
3,6%
0,4%
1%
19,6%
6,6%
1,4%
1,7%
15,3%
4,2%
0,8%
1,3%
Uitleg tabel De zogenaamde stoplichttabel laat zien hoe bewoners uit de verschillende wijken oordelen over de fysieke verloedering in de wijk ten opzichte van het gemeentelijk gemiddelde. Dit is per wijk en per stelling met verschillende kleuren aangegeven: • Rood: negatiever dan het gemeentelijk gemiddelde • Grijs: vergelijkbaar met het gemeentelijk gemiddelde • Blauw: positiever dan het gemeentelijk gemiddelde
Hoe veilig is Zevenaar?
24 van 75
3.3
Sociale overlast
In de Veiligheidsmonitor is gevraagd naar zeven vormen van sociale overlast die in de buurt voor zouden kunnen komen. Figuur 3.6 geeft weer hoe vaak deze vormen van sociale overlast voorkomen. Figuur 3.7 toont het percentage inwoners dat overlast ervaart van vormen van sociale overlast. Figuur 3.6 - Sociale overlast (percentage komt wel eens voor in de buurt)
Figuur 3.7 - Sociale overlast (percentage ervaart zelf veel overlast)
overlast door buurtbewoners
21%
overlast door buurtbewoners
3%
rondhangende jongeren
20%
rondhangende jongeren
2%
dronken mensen op straat
17%
drugshandel
16%
drugshandel
1%
overlast door verwarde personen
1%
drugsgebruik
12%
dronken mensen op straat
1%
overlast door verwarde personen
11%
drugsgebruik
1%
lastig vallen van mensen op straat
0,3%
lastig vallen van mensen op straat
3%
0% 5% 10% 15% 20% 25%
0% 2% 4% 6% 8% 10%
Net zoals bij de fysieke verloedering is in beide bovenstaande figuren te zien dat op alle vormen van sociale overlast de inwoners van Zevenaar vaker noemen dat de overlast wel voorkomt, dan dat ze er daadwerkelijk zelf last van ervaren. De meest ervaren vorm van sociale overlast is overlast door buurtbewoners: 21 procent geeft aan dat dit wel eens voorkomt en 3 procent geeft aan hier veel overlast van te ervaren. De minst ervaren sociale overlast in de gemeente Zevenaar is het lastig vallen van mensen op straat: 3 procent zegt dat dit wel eens voorkomt in de buurt en minder dan 1 procent van de inwoners ervaart hiervan veel overlast. In totaal ervaart 6 procent veel overlast van minimaal een vorm van sociale overlast. Dit is significant minder dan gemiddeld in de Veiligheidsregio en ook ten opzichte van het landelijke percentage ervaren sociale overlast.
Hoe veilig is Zevenaar?
25 van 75
Figuur 3.8 - Totale sociale overlast per gebied (percentage ervaart zelf veel overlast)
Zevenaar
6%
BT Gelderland Midden - Rivierenland-Oost
8%
VR Gelderland-Midden
10%
Nederland
12%
0%
6,2%
5%
10%
15%
20%
25%
van de inwoners van Zevenaar ervaart zelf een van de zeven vormen van sociale overlast. Dit is significant lager dan het nationale percentage van 12,3 procent.
Figuur 3.9 – Totale sociale overlast per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast) 20%
15%
10% 6%
5%
7%
6%
3%
0% Zevenaar Noord
Zevenaar Centrum
Zevenaar Zuid
Zevenaar
In figuur 3.9 is de totale sociale overlast die inwoners ervaren per wijk te zien. Zoals eerder gezegd is dit significant lager in Zevenaar dan in de Veiligheidsregio en de rest van Nederland. Er zijn geen significante verschillen te zien bij de verschillende wijken ten opzichte van de gemeente in het geheel. Wel is in tabel 3.2 te zien dat er in Zevenaar Noord significant minder mensen zijn die aangeven overlast te ervaren van rondhangende jongeren dan in de rest van de gemeente. Verder zijn er op de andere zes vormen van sociale overlast ook geen significante verschillen gevonden in de ervaren overlast.
Hoe veilig is Zevenaar?
26 van 75
Tabel 3.2 - Vormen van sociale overlast per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast)
Zevenaar
Rondhangende
Overlast door
Overlast
jongeren
buurtbewoners
door
Drugsgebruik
Drugshandel
Dronken
Lastigvallen
mensen
van mensen
verwarde
op
op straat
personen
straat
0%
2,5%
2%
0%
0%
1%
1,3%
2,4%
2,5%
1,2%
0,7%
1,3%
0,9%
0%
3,5%
3,6%
0,9%
2,1%
2,2%
1,3%
0,4%
2,4%
2,8%
1,2%
1%
1,4%
1%
0,3%
Noord Zevenaar Centrum Zevenaar Zuid Gemeente Zevenaar
3.4
Verkeersoverlast
Een ander probleem van een woonbuurt betreft de mate van verkeersoverlast in de buurt. In de Veiligheidsmonitor zijn daarover drie buurtproblemen voorgelegd aan de inwoners. Figuur 3.10 – Verkeersoverlast (percentage komt wel eens voor in de buurt)
te hard rijden
Figuur 3.11 – Verkeersoverlast (percentage ervaart zelf veel overlast)
65%
parkeerproblemen
20%
40%
13%
agressief verkeersgedrag
26%
0%
19%
parkeerproblemen
48%
agressief verkeersgedrag
te hard rijden
60%
80%
5%
0%
5%
10%
15%
20%
De voorgelegde buurtproblemen die te maken hebben met verkeersoverlast zijn te hard rijden, parkeerproblemen (bijvoorbeeld fout geparkeerde voertuigen of weinig ruimte) en agressief verkeersgedrag. Twee derde van de inwoners van Zevenaar geeft aan dat er wel eens te hard wordt gereden in de buurt. Een op de vijf inwoners ervaart hier zelf ook overlast van. Bij de twee andere voorgelegde vormen van verkeersoverlast is een soortgelijk beeld zichtbaar. Inwoners van Zevenaar geven vaker aan dat het voorkomt, dan dat ze er zelf veel overlast van ervaren.
Hoe veilig is Zevenaar?
27 van 75
Figuur 3.12 - Totale verkeersoverlast per gebied (percentage ervaart zelf veel overlast)
Zevenaar
26%
BT Gelderland Midden - Rivierenland-Oost
28%
VR Gelderland-Midden
29%
Nederland
31%
0%
5%
10%
15%
20%
25%
30%
35%
De totale verkeersoverlast die inwoners van Zevenaar ervaren is 26 procent. Dit is significant beter dan in de rest van de Veiligheidsregio, waar dit percentage ruim 29 procent is. Landelijk ligt het percentage ervaren totale verkeersoverlast nog hoger, met 31 procent. Ten opzichte van de Veiligheidsregio doet Zevenaar het significant beter op het gebied van parkeerproblematiek en agressief verkeersgedrag. Significant minder mensen in Zevenaar geven aan dit te ervaren dan in de Veiligheidsregio het geval is.
13%
van de inwoners van Zevenaar ervaart zelf parkeeroverlast. Dit is een minder dan in Nederland (18%).
Figuur 3.13 – Totale verkeersoverlast per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast) 35%
32%
30% 26%
24%
25% 21%
20% 15% 10% 5% 0% Zevenaar Noord
Zevenaar Centrum
Zevenaar Zuid
Zevenaar
De totale ervaren verkeersoverlast in Zevenaar Zuid ligt met 32 procent significant hoger dan in de rest van de gemeente. Verder zijn er geen significante verschillen gevonden. In Zevenaar Zuid is vooral vaker sprake van inwoners die aangeven overlast te ervaren van hardrijders. Een kwart van de inwoners van Zevenaar Zuid noemt dit als vorm van ervaren overlast.
Hoe veilig is Zevenaar?
28 van 75
Dit is significant meer dan in de rest van de gemeente. Agressief verkeersgedrag wordt in alle drie wijken als minst genoemd. Tabel 3.3 – Vormen van verkeersoverlast per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast) Te hard rijden
Parkeerproblemen
Zevenaar Noord
13,5%
12,5%
3,3%
Zevenaar Centrum
16,5%
13,5%
4,5%
Zevenaar Zuid
25,2%
12,9%
7,4%
Gemeente Zevenaar
18,7%
13,2%
5,2%
3.5
Agressief verkeersgedrag
Milieuoverlast
De laatste vorm van overlast in de buurt die aan inwoners is voorgelegd betreft milieuoverlast. Deze vorm van overlast bestaat uit drie buurtproblemen: overlast van horecagelegenheden, geluidsoverlast en stankoverlast (figuur 3.13). Figuur 3.14 – Milieuoverlast (percentage komt wel eens voor in de buurt)
Geluidsoverlast
Figuur 3.15 – Milieuoverlast (percentage ervaart zelf veel overlast)
27%
stankoverlast
3%
Overlast van horeca
4%
0%
6%
stankoverlast
12%
Overlast van horeca
Geluidsoverlast
10%
20%
30%
1%
0%
5%
10%
15%
Van de inwoners van de gemeente Zevenaar geeft 34 procent aan dat een of meer vormen van milieuoverlast wel eens voorkomen in de buurt. Acht procent van de inwoners ervaart hiervan ook echt overlast. Geluidsoverlast is de meest genoemde vorm van milieuoverlast, 27 procent geeft aan dat dit wel eens voorkomt en 6 procent ervaart hier veel overlast van. Dit is beide significant lager dan in de rest van de Veiligheidsregio (respectievelijk 33 en 9%) en ook een stuk lager dan in de rest van Nederland (resp. 35 en 10%). Figuur 3.16 – Totale milieuoverlast per gebied (percentage ervaart zelf veel overlast)
Zevenaar
8%
BT Gelderland Midden - Rivierenland-Oost
8%
VR Gelderland-Midden
12%
Nederland
13%
0%
Hoe veilig is Zevenaar?
5%
10%
15%
29 van 75
De totaal ervaren milieuoverlast is zoals hierboven al vermeld 8 procent. Dit is significant lager dan in de Veiligheidsregio en ook lager dan het Nederlands gemiddelde van 13 procent.
27%
van de inwoners van Zevenaar zegt dat geluidoverlast wel eens voorkomt in de buurt. Landelijk ligt dit percentage op 35 procent.
Er zijn geen significante verschillen tussen de wijken op het gebied van de totale ervaren milieuoverlast. Wel zijn er verschillen als wordt ingezoomd op stankoverlast. In de gemeente Zevenaar geeft 12 procent aan dat dit in de buurt wel eens voorkomt (3% ervaart hiervan ook echt veel overlast). In Zevenaar Centrum geeft een kleine 10 procent van de inwoners aan wel eens stankoverlast in de buurt te hebben, dit is significant minder dan in de gemeente als geheel. In Zevenaar Zuid is dit andersom: hier zegt 19 procent van de inwoners wel eens stankoverlast in de buurt te hebben, significant meer ten opzichte dan het gemeentelijke gemiddelde. Figuur 3.17 - Totale milieuoverlast per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast) 15% 11%
10%
8%
7%
6%
5%
0% Zevenaar Noord
Zevenaar Centrum
Zevenaar Zuid
Zevenaar
Tabel 3.4 - Vormen van milieuoverlast per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast) Overlast van horeca
Geluidsoverlast
Zevenaar Noord
1,6%
3,8%
1,3%
Zevenaar Centrum
0,5%
5,2%
2,8%
Zevenaar Zuid
1,2%
8,3%
4,3%
Gemeente Zevenaar
0,8%
5,9%
3,1%
Hoe veilig is Zevenaar?
Stankoverlast
30 van 75
3.6
Aanpak van buurtproblemen
Er is in de Veiligheidsmonitor ook aandacht voor de aanpak van buurtproblemen. De inwoners van Zevenaar is gevraagd welk buurtprobleem zij als eerste aangepakt zouden willen zien. Hieruit komt een top 3 van buurtproblemen.
Te hard rijden
26%
Parkeerproblemen
#1
18%
Hondenpoep op straat
#2
17%
#3
Tabel 3.5 - Belangrijkste buurtproblemen per wijk. EERSTE
TWEEDE
DERDE
Zevenaar Noord
Te hard rijden (28,4%)
Parkeerproblemen (19,1%)
Hondenpoep (16,7%)
Zevenaar Centrum
Te hard rijden (22,4%)
Parkeerproblemen (20,4%)
Hondenpoep (17,5%)
Zevenaar Zuid
Te hard rijden (30,6%)
Hondenpoep (15,7%)
Parkeerproblemen (14,3%)
Hoe veilig is Zevenaar?
31 van 75
4
Veiligheidsbeleving
In dit hoofdstuk wordt de veiligheidsbeleving van inwoners van Zevenaar beschreven. Paragraaf 4.1 zoomt in op de veiligheidsbeleving in de eigen woonbuurt en paragraaf 4.2 behandelt de veiligheidsbeleving in het algemeen. In paragraaf 4.3 komt de verwachte kans op slachtofferschap aan de orde. Afgesloten wordt door respectloos gedrag (par. 4.4), discriminatie(par. 4.5) en weerbaarheid (par. 4.6).
4.1
Veiligheidsbeleving in de buurt
Gevoelens van onveiligheid In Figuur 4.1 worden de onveiligheidsgevoelens in de eigen woonbuurt weergegeven, alsmede de frequentie ervan. In Figuur 4.2 wordt het voor komen van onveiligheidsgevoelens in Zevenaar vergeleken met de referentiegebieden.
Zelden 1% Nee 89%
ja 9%
Soms 7% Vaak 1%
Zevenaar
9%
BT Gelderland Midden Rivierenland-Oost
9%
VR GelderlandMidden
12%
Nederland
14%
0%
Figuur 4.1 - Onveiligheidsgevoel in de buurt
5%
10%
15%
Figuur 4.2 - Onveiligheidsgevoel in de buurt (percentage 'wel eens' onveilig)
Op de vraag ‘Voelt u zich wel eens onveilig in uw eigen buurt?’ antwoorden de meeste inwoners van Zevenaar dat dit niet het geval is. Iets minder dan een op de tien inwoners geeft aan zich wel eens onveilig te voelen. Dit is significant minder dan in de veiligheidsregio en landelijk. Van de groep die aangeeft zich wel eens onveilig te voelen in de eigen buurt geeft het grootste gedeelte aan dat dit gevoel soms is. In totaal voelt 1 procent zich vaak onveilig in de eigen buurt.
9% Hoe veilig is Zevenaar?
van de inwoners van Zevenaar voelt zich wel eens onveilig in de buurt. .
32 van 75
Tussen de wijken binnen de gemeente Zevenaar zijn ook verschillen te zien in het percentage van de inwoners dat aangeeft zich wel eens onveilig te voelen in de buurt. Dit percentage is het hoogst in Zevenaar Zuid: 12 procent. Dit is significant hoger dan het gemiddelde percentage in de gemeente (9%). Het laagste percentage mensen die zich wel eens onveilig voelt in de buurt is te vinden in Zevenaar Noord (6%), maar dit verschilt niet significant van de gemeente als geheel. Figuur 4.3 - Onveiligheidsgevoel in de buurt per wijk (percentage 'wel eens' onveilig) 15% 12%
10%
9% 8% 6%
5%
0% Zevenaar Noord
Zevenaar Centrum
Zevenaar Zuid
Zevenaar
Vermijdingsgedrag Inwoners die zich in een bepaalde situatie onveilig of onprettig voelen kunnen vermijdingsgedrag vertonen, ze passen hun gedrag aan uit gevoelens van onveiligheid. Figuur 4.4 geeft weer hoeveel procent van de inwoners van Zevenaar zegt dat een bepaalde vorm van vermijdingsgedrag bij hen persoonlijk vaak voor komt. Figuur 4.4 - Vermijdingsgedrag (percentage ‘komt vaak voor’)
doet 's avonds niet open
7%
voelt zich onveilig 's avonds in de buurt op straat
2%
loopt of rijdt om in eigen buurt vanwege onveilige plekken
2%
voelt zich onveilig 'savonds alleen thuis
1%
is bang zelf slachtoffer te worden van criminaliteit
1%
0%
2%
4%
6%
8%
10%
Figuur 4.4 laat zien dat de meeste vormen van vermijdingsgedrag niet vaak voorkomen in de gemeente Zevenaar. Het ’s avonds niet open doen van de deur is de meest voorkomende vorm van vermijdingsgedrag onder de inwoners van de gemeente Zevenaar: 7 procent zegt dat dit vaak voorkomt. Dit verschilt niet significant van het gemiddelde in de veiligheidsregio en in Nederland.
Hoe veilig is Zevenaar?
33 van 75
Het enige significante verschil dat is gevonden is het percentage inwoners dat aangeeft vaak bang te zijn om slachtoffer te worden van criminaliteit. In Zevenaar is dit 1 procent, in het basisteam Gelderland – Midden Rivierenland Oost is dit 2 procent. Een significant verschil waarin Zevenaar het beter doet.
Criminaliteit in de buurt Figuur 4.5 toont het percentage inwoners dat het idee heeft dat er veel criminaliteit plaatsvindt in de buurt. Figuur 4.6 laat zien in welke mate inwoners denken dat de criminaliteit in hun buurt de afgelopen twaalf maanden is toegenomen of afgenomen. Figuur 4.5 – Criminaliteit in de buurt (percentage ‘veel’)
Zevenaar
Figuur 4.6 - Ontwikkeling criminaliteit in de afgelopen 12 maanden
Zevenaar
6%
4%
BT Gelderland Midden - Rivierenland-Oost
7%
4%
VR Gelderland-Midden
8%
5%
Nederland
11%
5%
2%
BT Gelderland Midden Rivierenland-Oost
4%
VR Gelderland-Midden
7%
Nederland
9%
0%
15% 10% 5% 0% 5% 10% toegenomen
5% 10% 15% 20%
afgenomen
Twee procent van de inwoners van Zevenaar zegt dat criminaliteit veel voorkomt in de eigen buurt. Dit is significant lager dan in de Veiligheidsregio (7%) en het landelijke percentage van 9 procent. Zevenaar doet het hier dus goed. Wel heeft een klein deel van 6 procent van de inwoners van Zevenaar het gevoel dat de ontwikkeling van criminaliteit in de buurt negatief is. Deze groep is iets groter dan de inwoners die het gevoel hebben dat de criminaliteit in de buurt afneemt. De meeste inwoners (61%) denken dat de criminaliteit in de buurt gelijk is gebleven. Inwoners van Zevenaar zijn significant minder vaak van oordeel dat de criminaliteit in de buurt is toegenomen dan de inwoners van de Veiligheidsregio Gelderland-Midden in zijn geheel. Tabel 4.1- Criminaliteit in de buurt en ontwikkeling per wijk Criminaliteit in de buurt
Ontwikkeling criminaliteit
Ontwikkeling criminaliteit
(percentage ‘veel’)
(percentage afgenomen)
(percentage toegenomen)
2,9%
6,1%
3,7%
Zevenaar Centrum
1,7%
4,5%
5,2%
Zevenaar Zuid Gemeente Zevenaar
3,7%
3,7%
8,9%
2,4%
4,4%
6,1%
Zevenaar Noord
Hoe veilig is Zevenaar?
34 van 75
In tabel 4.1 is het percentage van de inwoners per wijk te zien dat aangeeft dat er veel sprake is van criminaliteit in de eigen buurt. Ook is de ontwikkeling (gevoel van toename of afname) van criminaliteit per wijk in de tabel te zien. Alleen in Zevenaar Zuid geeft een significant (t.o.v. de gemeente) hoger percentage aan het gevoel te hebben dat de criminaliteit toe is genomen: 9 procent tegenover 6 procent gemiddeld.
Rapportcijfer veiligheid in de woonbuurt De inwoners is gevraagd om een algemeen rapportcijfer te geven voor de veiligheid in de eigen buurt (Figuur 4.7). Figuur 4.7 - Oordeel veiligheid woonomgeving per wijk (rapportcijfer)
Zevenaar Noord
8,0
Zevenaar Centrum
7,7
Zevenaar Zuid
7,6
Zevenaar
7,7
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Het gemiddeld rapportcijfer voor de veiligheid in de eigen woonbuurt van de gemeente Zevenaar is een 7,7. Dit is significant hoger dan het rapportcijfer dat in de Veiligheidsregio (7,5) wordt gegeven. Ook is het hoger dan het landelijke cijfer (7,5). De rapportcijfers van de drie afzonderlijke wijken die we onderscheiden in Zevenaar zijn te zien in figuur 4.7. Hier is te zien dat het rapportcijfer voor de veiligheid in Zevenaar Zuid met een 7,6 het laagst is, en in Zevenaar Noord met een 8,0 het hoogst. Laatstgenoemde is ook significant hoger dan het gemiddelde rapportcijfer van de gemeente. Inwoners van Zevenaar Noord oordelen dus het positiefst over de veiligheid in hun wijk.
7,7
Hoe veilig is Zevenaar?
De inwoners van Zevenaar geven de veiligheid in hun eigen woonbuurt gemiddeld een 7,7. Dit is significant hoger dan het gemiddelde cijfer in de Veiligheidsregio (7,5).
35 van 75
4.2
Veiligheidsbeleving algemeen
Naast de veiligheidsbeleving in de eigen buurt is gevraagd of men zich wel eens onveilig voelt in het algemeen. In figuur 4.8 en figuur 4.9 worden deze onveiligheidsgevoelens weergegeven. Figuur 4.8 - Gevoel van onveiligheid in het algemeen
Nee 66%
ja 31%
Soms 19%
Figuur 4.9 - Onveiligheidsgevoel per gebied (percentage ‘wel eens’ onveilig)
Zelden 10%
Vaak 1%
Zevenaar
31%
BT Gelderland Midden - Rivierenland-Oost
30%
VR GelderlandMidden
33%
Nederland
33%
0%
10% 20% 30% 40%
Eenendertig procent van de inwoners van de gemeente Zevenaar geeft aan zich wel eens onveilig te voelen in het algemeen. Twee derde van deze groep geeft aan dat dit gevoel soms is. Een derde zelden. Een kleiner gedeelte (1% van alle inwoners) geeft aan zich vaak onveilig te voelen in het algemeen. In vergelijking met andere regio’s zijn er geen significante verschillen gevonden. Ook binnen de gemeente zijn er geen significante verschillen tussen de wijken in het voorkomen van algemene onveiligheidsgevoelens. Wel geven inwoners van Zevenaar Zuid significant vaker aan zich ‘vaak onveilig’ te voelen in het algemeen (2,3% t.o.v. 0,9%). In Zevenaar Centrum is juist het tegenovergestelde het geval en geven inwoners significant minder vaak aan zich vaak onveilig te voelen in het algemeen (0,3% t.o.v. 0,9%).