Document · PDF

1120897 Bijlage 1 Meerjarenbegroting 2023-2026 gemeente Zevenaar

Raadsvergaderingen 2022-2026 2 november 2022, gemeente ZevenaarBij agendapunt: Z/22/419206 Meerjarenbegroting 2023-202638.864 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

22-09-2022

INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave .................................................................................................................................... 2 Algemeen............................................................................................................................................ 3 Voorwoord .................................................................................................................................................. 4 Hoofdlijnen ................................................................................................................................................. 5 Leeswijzer ..................................................................................................................................................11 Programma's ..................................................................................................................................... 14 0. Bestuur en ondersteuning ..................................................................................................................... 15 1. Veiligheid .............................................................................................................................................. 41 2. Verkeer, vervoer en waterstaat .............................................................................................................

48 3. Economie .............................................................................................................................................. 60 4. Onderwijs .............................................................................................................................................. 70 5. Sport, cultuur en recreatie ...................................................................................................................... 77 6. Sociaal domein ...................................................................................................................................... 92 7. Volksgezondheid en duurzaamheid ...................................................................................................... 111 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ........................................................125 Paragrafen ...................................................................................................................................... 136 Lokale heffingen ......................................................................................................................................

137 Weerstandsvermogen ..............................................................................................................................150 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................. 162 Financiering ............................................................................................................................................. 170 Bedrijfsvoering......................................................................................................................................... 177 Verbonden partijen ................................................................................................................................. 182 Grondbeleid ............................................................................................................................................ 199 Financiën......................................................................................................................................... 205 Inleiding .................................................................................................................................................. 206 Autorisatie ..............................................................................................................................................

207 Kaders en uitgangspunten ...................................................................................................................... 209 Financieel meerjarenbeeld ....................................................................................................................... 211 Overzicht van baten en lasten per programma ........................................................................................ 234 Overzicht baten en lasten op taakveld .....................................................................................................235 Overzicht algemene dekkingsmiddelen, vennootschapsbelasting en onvoorzien .................................... 243 Overzicht van incidentele baten en lasten ............................................................................................... 244 Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves ............................................................... 249 Geprognosticeerde balans ......................................................................................................................

250 EMU-saldo ...............................................................................................................................................251 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen ..............................................................................................251 Bijlagen ........................................................................................................................................... 253 Overzicht mutaties Meerjarenbegroting 2023-2026 ................................................................................ 254 Overzicht mutaties tot de Meerjarenbegroting 2023-2026 ...................................................................... 259 Meerjareninvesteringsplan ...................................................................................................................... 262 Reserves en voorzieningen ...................................................................................................................... 268 Overzicht beleidsindicatoren .................................................................................................................. 269

ALGEMEEN

VOORWOORD Graag presenteren wij u de Meerjarenbegroting 2023-2026 van Zevenaar.. Deze bieden wij u ter besluitvorming aan. De meerjarenbegroting bouwt voort op de uitgangspunten van de Kaderbrief 2023 en is een uitwerking van het coalitieakkoord 2022-2026, zoals deze is gepresenteerd door de coalitiepartijen op 7 juni 2022. Het collegeprogramma is integraal onderdeel van de begroting. De begroting laat zich het beste lezen in de digitale versie. In de digitale begroting is alles snel en makkelijk terug te vinden, bijvoorbeeld op programma of onderwerp. Door te klikken, bepaalt u zelf of u diep inzoomt op een onderwerp of de programmabegroting liever op hoofdlijnen leest. Op uw verzoek is er echter ook weer een aantal fysieke exemplaren van de begroting per fractie beschikbaar. Voor de behandeling van de begroting is het volgende proces uitgezet: • Inloopavond voor raads- en commissieleden: • Commissievergaderingen • Raadsvergadering

4 oktober 11, 12 en 13 oktober 2 november

Wij hopen op een constructief inhoudelijk debat, waarin we met elkaar de begroting behandelen en vaststellen. We wensen u veel leesplezier. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Zevenaar, De secretaris Daniëlle Jansen

De burgemeester Lucien van Riswijk

HOOFDLIJNEN BESTUURLIJKE HOOFDLIJNEN Voor u ligt de eerste begroting van de bestuursperiode 2022-2026. Onze bestuursperiode begint in een tijd van mondiale politieke instabiliteit. Landelijk, maar ook lokaal, hebben we te maken met de ontwrichtende gevolgen van de globale politieke en macro-economische ontwikkelingen. De ontregelende maatregelen van de COVID-crisis waren net opgeheven en toen brak er oorlog uit in de Oekraïne, met alle gevolgen van dien. De stijgende energiekosten, schaarste aan grondstoffen en oplopende inflatie raken onze inwoners, bedrijven en samenleving. Steeds meer huishoudens hebben moeite om hun vaste lasten te kunnen betalen en ook de dagelijkse boodschappen worden steeds duurder. Er ontstaat meer armoede. Er is sprake van een krappe arbeidsmarkt, waardoor vacatures niet kunnen worden ingevuld. Dienstverlening en/of productiviteit in nagenoeg alle marktsectoren komt in gevaar. De woningnood blijft onverminderd hoog. We hebben de opgave om te “bouwen, bouwen, bouwen”, ook in Zevenaar. Klimaatverandering, maar ook de effecten van de energiecrisis, verhogen de urgentie om de duurzaamheidsagenda te realiseren. De zorgkosten voor Wmo en Jeugd blijven een stijgende lijn vertonen.

Ontwikkelingen zoals invoering van de Omgevingswet, onduidelijkheid over de stelselwijzigingen in de Jeugdzorg, transformatie van het sociaal domein zijn ook grote opgaven voor onze gemeente. Daarnaast zorgt de door het Rijk aangekondigde nieuwe financieringssystematiek van het gemeentefonds (vanaf 2026) voor een onzeker financieel toekomstperspectief. Deze ontwikkelingen beïnvloeden ons werk nu, maar naar verwachting ook in de komende jaren. De afgelopen maanden werkten we aan ons collegeprogramma, waarin we de hoofdlijnen uit het coalitieakkoord “Het moet anders en het gaat anders, samen!" van Lokaal Belang, PvdA, VVD, D66 en GroenLinks hebben vertaald naar concrete ambities, doelstellingen en resultaten. Een aantal onderwerpen is op de raadsagenda opgenomen. Deze onderwerpen zijn, voor zover niet eerder in gang gezet, in deze begroting niet concreet uitgewerkt. In deze meerjarenbegroting is de uitvoering van het collegeprogramma verwerkt met de bijbehorende financiële consequenties. De opgaven en onzekerheden die de komende tijd op ons afkomen vragen om voorzichtigheid en realiteitszin. Onze financiële positie is echter gezond en stabiel. We kunnen en willen de komende periode o.a.

investeren in plannen die bijdragen aan: het welzijn van en gelijke kansen voor onze inwoners, de leefbaarheid en veiligheid in onze gemeente, uitbreiding van onze woningvoorraad, betere bereikbaarheid en verkeersveiligheid, een aantrekkelijk lokaal ondernemingsklimaat en inzet op duurzaamheidsmaatregelen. We leggen binnen het sociaal domein de focus op het borgen van de dienstverlening aan onze inwoners door de uitvoering te versterken. We zetten in op preventie voorzieningen, op het gebied van zorg, armoede en schulden. We herijken de lokale belastingen. We houden de lokale lasten voor inwoners, ondernemers en verenigingen zo laag mogelijk. Daar waar nodig herbezien we bezuinigingstaakstellingen op de welzijns- en cultuurorganisaties. We zetten in op meer veiligheid op straat door extra handhavingsinzet, maar pakken ook overlast op straat aan en verborgen criminaliteit (ondermijning). We blijven een bijdrage leveren aan de vluchtelingencrisis en het faciliteren van noodopvang. In het fysieke domein investeren we in het onderhoud en beheer van de openbare ruimte. We willen meer woningen door te "bouwen, bouwen, bouwen". We investeren hierin, maar ook in de opgaven op het gebied van vrijetijdseconomie, duurzaamheid, energietransitie, mobiliteit, economie en werkgelegenheid.

Dit doen we door lokale projecten uit te voeren, maar ook door regionale samenwerking in de Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen (GMR). We nemen deel aan de vijf regionale opgaven zijnde de verbonden regio, 5

productieve regio, ontspannen regio, groene groeiregio, circulaire regio. Deze opgaven dragen ook bij aan of versnellen de realisatie van onze eigen ambities. We zien dat de maatschappelijke opgaven, maar ook de krapte op de arbeidsmarkt vragen om actief te investeren in de ontwikkeling van de eigen organisatie. Dat betekent investering in de kwaliteit van de uitvoeringsorganisatie, de ICT- en informatievoorziening, modernisering van de dienstverlening, investeringen in aantrekkelijk werkgeverschap en strategisch personeelsbeleid en de doorontwikkeling naar de digitale gemeente. We hebben drie rode draden in ons collegeprogramma geweven: het ambtelijk-bestuurlijk samenspel (organisatiecultuur), dienstverlening en participatie. Wij willen samen met u, onze inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners een succes maken van de opgaven waar we als Zevenaar voor staan.

FINANCIËLE HOOFDLIJNEN Inleiding In dit onderdeel van de begroting presenteren wij u het financieel meerjarenbeeld op hoofdlijnen en geven wij in het kort inzicht in de algemene financiële ontwikkeling, het weerstandsvermogen en overige bijzonderheden. Voor een uitgebreide toelichting op de financiële ontwikkelingen verwijzen wij u naar het hoofdstuk ‘Financieel meerjarenbeeld’. We zijn verheugd u een reëel sluitende begroting aan te kunnen bieden. Het collegeprogramma is verwerkt in de voorliggende meerjarenbegroting 2023-2026. Vanwege het ontbreken van een kadernota vindt u daarom het nieuwe beleid volledig terug in deze begroting. In deze begroting vindt dus de integrale afweging plaats. Het economisch perspectief ziet er in de eerste 3 jaren goed uit met name door de groei van de algemene uitkering. De financiële ruimte in het begrotingssaldo maakt het mogelijk vanuit het collegeprogramma te werken aan nieuw beleid, nieuwe plannen en ambities voor onze gemeente, haar inwoners en bedrijven. Het laatste jaar is niet structureel sluitend. Voor dit jaar spelen meerdere onzekerheden en onduidelijkheden die zowel positief als negatief het saldo kunnen beïnvloeden. Het saldo dat wij presenteren is reëel op basis van de huidige inzichten. De meicirculaire 2022 (uitkering uit het gemeentefonds) laat een bijzonder positief beeld zien.

In 2022 groeit de algemene uitkering met € 5 miljoen. Dit bedrag loopt op tot € 12,8 miljoen in 2025 om daarna te zakken naar € 6,5 miljoen in 2026. Dit laatste jaar wordt daarom ook wel het ravijnjaar genoemd. Een belangrijk onderdeel van de stijging van de algemene uitkering is de verwerking van de herijking van het gemeentefonds en de opschorting van de opschalingskorting in de jaren 2023 tot en met 2025. In 2026 komt de opschalingskorting volledig terug en daalt de algemene uitkering weer. Met het oog op een door het Rijk aangekondigde nieuwe bekostigingssystematiek is er ook geen groei opgenomen in 2026. De positieve ontwikkeling van de algemene uitkering is grotendeels toe te schrijven aan de zeer hoge geplande uitgaven (trap op) van het Rijk begin 2022. Mocht het Rijk er niet in slagen deze uitgaven gezien de huidige marktomstandigheden ook daadwerkelijk te realiseren, dan is er sprake van onderuitputting (trap af). Daardoor kunnen de geraamde bedragen in de algemene uitkering in volgende circulaires naar beneden bijgesteld worden. In 2023 is de compensatie van de tekorten in de jeugdzorg in de algemene uitkering verwerkt. Het Rijk heeft deze middelen echter nog niet voor alle jaren toegekend. Voor de jaren na 2023 hebben wij de compensatie volgens de Commissie van Wijzen voor 100% als inkomsten stelpost opgenomen.

Eind van dit jaar krijgen wij inzicht in de acties die volgen uit de mogelijke voordelen van de hervormingsagenda jeugd. Het kabinet wil in het kader van de hervorming van de jeugdzorg een pakket maatregelen invoeren, waardoor gemeenten als uitvoerende organisaties minder middelen nodig hebben. Eventuele besparingen in de vorm van lagere lasten door rijksmaatregelen in de jeugdzorg hebben wij vooralsnog niet in de begroting opgenomen. Naast de verschillende onduidelijkheden en onzekerheden in de algemene uitkering worden wij ook geconfronteerd met andere punten, zoals de Omgevingswet en de huidige economische ontwikkelingen.

Bij het opstellen van de begroting 2023-2026 is de coronacrisis nagenoeg voorbij, maar zijn de effecten wel versterkt door het conflict in de Oekraïne en opgegaan in andere crisissen. We noemen de energiecrisis, oplopende inflatie, woningtekort en krapte op de arbeidsmarkt welke een grote druk op de komende meerjarenbegrotingen leggen. Het is de vraag of de algemene uitkering voldoende mee stijgt om deze hogere kosten op te vangen. Alhoewel er zeker zorgen zijn over het structurele perspectief voor 2026 en verder, laat ons weerstandsvermogen een hoog niveau zien. De algemene reserve is verder opgelopen bij een nagenoeg gelijkblijvend risicoprofiel. Dit resulteert in een ratio van 7,7. In deze begroting zijn veel nieuwe ontwikkelingen en mutaties opgenomen. In de financiële hoofdlijnen is een tabel opgenomen met de grootste mutaties, groter dan € 100.000.

Financieel meerjarenbeeld Het actuele financieel meerjarenbeeld ziet er als volgt uit: Het saldo in de primitieve begroting 2022 was in het jaar 2023 € 1.051.000 positief. Na de begroting 2022-2025 is de 1e Voortgangsrapportage 2022 vastgesteld met een negatief effect van € 118.000. De mutaties die volgen uit de 2e voortgangsrapportage komen in 2023 uit op een voordeel van € 4.670.000. De mutaties in deze begroting zijn samengeteld € 5.644.000 negatief, hoofdzakelijk door nieuw beleid voor de uitvoering van het collegeprogramma. Dit leidt tot een nieuw negatief begrotingssaldo in 2023 van € 41.000. Na de eliminatie van incidentele baten en lasten komt het structurele begrotingssaldo uit op € 927.000 (positief) in 2023. Exploitatie (bedragen x € 1.000) Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026 Primitieve begroting 2022-2025 1.571 1.051 1.625 1.903 2.002 1e Voortgangsrapportage 2022 -1.230 -118 724 -249 -337 2e Voortgangsrapportage 2022 519 4.670 8.042 10.336 2.754 Stand tot de begroting 860 5.603 10.390 11.990 4.419 1. Autonome ontwikkelingen

-518

-1.132

-1.409

-1.655

2. Actualisatie bestaand beleid

184

-1.337

-1.023

-659

3. Nieuw beleid

-588

-171

5. Collegeprogramma

-4.721

-3.725

-3.563

-3.566

Totaal mutaties begroting

-5.644

-6.365

-6.166

-6.051

860

-41

4.025

5.824

-1.632

Eliminatie incidentele baten en lasten

968

-716

228

Structureel begrotingssaldo

927

3.309

6.052

-1.572

Saldo meerjarenbegroting 2023-2026

Structureel en reëel evenwicht Op grond van de voorschriften (BBV) dienen wij inzichtelijk te maken of er in de begroting en meerjarenraming sprake is van een structureel evenwicht. Hiervoor is inzicht in de incidentele baten en lasten nodig. Incidentele lasten beïnvloeden het structurele begrotingssaldo positief en incidentele baten negatief. Door het saldo van de incidentele baten en lasten te betrekken bij het financieel meerjarenbeeld ontstaat een beter inzicht in het structurele evenwicht van onze begroting.

Presentatie structureel begrotingssaldo (bedragen x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

Saldo meerjarenbegroting 2023-2026 na bestemming Eliminatie incidentele baten en lasten (- = baten )

-41 968

4.025 -716

5.824 228

-1.632 60

Structureel begrotingssaldo

927

3.309

6.052

-1.572

Bij het onderdeel financiën presenteren wij het 'Overzicht van incidentele baten en lasten'. In 2023 zijn de incidentele lasten hoger dan de incidentele baten. In 2024 is dit omgekeerd. Elimineren we incidentele baten en lasten dan heeft dit een positief effect op het structurele meerjarenbeeld in 2023, 2025 en 2026 en een negatief effect in 2024. Op basis van de toezichtvoorschriften van de provincie moet óf het jaar 2023 óf het laatste jaar 2026 structureel en reëel sluitend zijn. Wij concluderen dat de nu voorliggende meerjarenbegroting hier aan voldoet en dus structureel en reëel sluitend is.

Toelichting financiële ontwikkelingen

Mutatie omschrijving

Bedragen x € 1.000 Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026

Overzicht van de mutaties >= € 100.000 1. Autonome ontwikkelingen

-504

-975

Aanpassen bijdrage BVO DRAN (doelgroepenvervoer) Aanpassing rente grondexploitaties

-83 N

-128 N

-220 N

-306 N

162 V

58 V

-165 N

-113 N

-471 N

-736 N

-710 N

-770 N

-102 N

-230 N

-215 N

-201 N

44 V

-148 N

Bijdrage Regionale ICT-Dienst (RID)

-163 N

Stijgende gas- en elektriciteitskosten

-236 N

-321 N

Actualisatie rente taakvelden en rente taakveld Treasury Actualiseren bijdrage gemeenschappelijke regeling VGGM Actualiseren bijdragen aan de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling sociaal domein centraal Gelderland Bijdrage aan VGGM onderdeel Brandweer

Volumestijging Wmo 2026

-1.299

-1.505

Voortzetting dienstverlening met Scalabor voor uitvoering WSW Vrijval stelpost indexatie 2023

-80 N

-140 N

-175 N

-200 N

847 V

835 V

822 V

810 V

2. Actualisatie bestaand beleid

403

-866

-507

-1.114

Actualisatie afschrijvingen MJB 2023-2026

1.528 V

-69 N

-87 N

131 V

Formatie uitvoering Jeugd en Wmo

-1.035 N

76 V

152 V

-90 N

-10 N

180 V

245 V

OZB-woningen Reisdocumenten en rijbewijzen

3. Nieuw beleid

-400

Ontwikkelen/uitwerken dorpenplan Lathum 5. Collegeprogramma

-400 N

-3.589

-2.901

-2.871

-2.899

Bestrijden van ernstige overlast en criminaliteit Budgettaire ruimte voor preventieve voorzieningen Doelmatiger subsidiebeleid

-260 N

-120 N

-134 N

-135 N

-70 N

Extra formatie handhavingsinzet op straat

-194 N

-193 N

Groeien naar een aantrekkelijker werkgever Herijken lokale belastingen

-345 N

-445 N

-409 N

Integraal beleidsplan openbare ruimte

-446 N

-359 N

-488 N

-684 N

Regionale agenda Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2023-2025 Uitbreiding formatie ruimtelijke ordening en vergunningverlening Uitvoeren beleidskader vrijetijdseconomie Zevenaar 2030 Uitvoeringskosten Omgevingswet

-210 N

-172 N

-238 N

-230 N

-190 N

-129 N

-77 N

Verbeteren functioneel beheer informatievoorziening Verbeteren van de datahuishouding en het datagedreven werken Voorbereiding organisatieontwikkeling

-128 N

-168 N

-500 N

-100 N

Waardering mantelzorgers

-100 N

(V = Voordeel; N = Nadeel)

Een toelichting op de bovenstaande posten kunt u terugvinden op de afzonderlijke programma's en in het onderdeel 'Financieel meerjarenbeeld'. In de bijlagen is een totaaloverzicht van de mutaties opgenomen.

Weerstandsvermogen Op basis van de recente actualisatie geeft de ratio de volgende uitkomst:

Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

38.955.000

5.068.000

Het weerstandsvermogen van onze gemeente kan als uitstekend worden gekenmerkt. De ratio moet minimaal 1,0 zijn. Dit betekent dat de financiële risico’s ruimschoots zijn afgedekt.

7,70

LEESWIJZER Inleiding De meerjarenbegroting is het hulpmiddel om uw kaderstellende en controlerende rol uit te voeren en te kunnen sturen op hoofdlijnen. De begroting hebben wij ingericht op basis van de voorschriften (Besluit Begroting en Verantwoording; BBV) en de wensen van de provincie. Uiteraard hebben wij ook nadrukkelijk gekeken naar de informatieve waarde voor u en voor de inwoners van onze gemeente. De meerjarenbegroting bestaat uit een beleidsbegroting en een financiële begroting. De beleidsbegroting is opgebouwd uit de verschillende programma's en de paragrafen. In de programma's presenteren wij ons gemeentelijke beleid op hoofdlijnen. De paragrafen richten zich op het beleid van relevante beheersaspecten, zoals de bedrijfsvoering, het weerstandsvermogen, onze kapitaalgoederen en de lokale heffingen. De financiële begroting gaat - naast een aantal samenvattende overzichten - vooral in op het financieel meerjarenbeeld van onze gemeente. U ontvangt deze meerjarenbegroting op basis van het papierarm vergaderen weer digitaal. Door de mogelijkheden van het internet kunnen wij meer informatie op een eenvoudigere manier beschikbaar stellen. Via de menustructuur kiest u welke informatie u tot u neemt en hoeft u niet eerst het boekwerk door te bladeren. Ook kunt u indien gewenst aantekeningen maken, die u bovendien altijd digitaal beschikbaar heeft.

Programma's Bij de programma's komen de zogenaamde 3 W-vragen terug: Wat willen we? Wat doen we? en Wat kost het? Op programmaniveau hebben wij ook de vastgestelde beleidskaders opgenomen. U kunt deze digitaal direct openen. Hiermee hebt u per programma het meest relevante vastgestelde beleid direct beschikbaar. Per programma maken wij onze doelstellingen (Wat willen we?) inzichtelijk. Hierbij presenteren wij u ook de verplichte beleidsindicatoren vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording. Aanvullende eigen indicatoren ontwikkelen wij de komende jaren. Bij het onderdeel 'Wat doen we?' staan de te behalen resultaten opgesomd zoals opgenomen in het nieuwe collegeprogramma. Over onze reguliere taken informeren wij u alleen indien hier aanleiding voor is. Bij de voortgangsrapportages en de jaarstukken leggen wij hier (tussentijds) verantwoording over af. In dit onderdeel presenteren wij ook op hoofdlijnen informatie over de verbonden partijen die een bijdrage leveren aan de uitvoering van ons beleid. Uitvoerige informatie over de verbonden partijen is opgenomen in de betreffende paragraaf. Per programma presenteren wij ook financiële informatie (Wat kost het?). Hier geven we de ontwikkelingen aan en de toelichting op deze ontwikkelingen. Op grond van de voorschriften (BBV) presenteren wij de financiële informatie ook op taakvelden.

Indien van toepassing bieden wij u ook inzicht in de incidentele baten en lasten, de reserves en voorzieningen, en het meerjareninvesteringsplan. Beleidsindicatoren Bij het onderdeel 'Wat willen we?' zijn (verplichte) beleidsindicatoren opgenomen. Om te zorgen dat wij onze doelstellingen realiseren hebben wij waar mogelijk een koppeling gemaakt tussen de doelstellingen van het huidige beleid en deze indicatoren. Bij nieuw beleid geven wij aandacht aan het meetbaar maken van de doelstellingen en een goede koppeling tussen ambitie, doelstelling, resultaten en indicator. Dit zien wij als een groeiproces. Zorgvuldigheid, duurzaamheid en eenvoud zijn de uitgangspunten bij het opstellen van de indicatoren. De komende jaren vullen wij deze (beleids)indicatoren verder aan, nadat deze zijn vastgesteld als onderdeel van beleidsnota’s. We gaan hierbij uit van het principe dat deze een hele cyclus mee moeten lopen. 11

Bij de ontwikkeling passen wij de onderstaande indeling toe: 1. Verplichte beleidsindicatoren - op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording dienen wij een verplichte set beleidsindicatoren op te nemen. De provincie Gelderland is als referentiewaarde opgenomen. Er zijn geen normen bepaald ten aanzien van de beleidsindicatoren, deze volgen uit de doelstellingen die door de gemeenten worden bepaald. Bij de indicatoren is een link naar 'Waarstaatjegemeente?' opgenomen. Hier kunt u de (grafische) informatie vergelijken met andere gemeenten in Nederland. 2. Eigen beleidsindicatoren - een beperkte set van onze eigen beleidsindicatoren. Het uitgangspunt is dat deze duurzaam zijn en waar mogelijk wordt aangesloten bij indicatoren die al via openbare bronnen worden ontsloten. Bij de indicatoren staat het jaar van realisatie. De tussenliggende stappen zijn aangeduid als streefwaarden. Deze tussenstappen of streefwaarden moeten ervoor zorgen dat het eindelijke doel wordt gerealiseerd. Paragrafen Het BBV schrijft voor dat in de paragrafen de beleidslijnen worden vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten en de lokale heffingen. De begroting bevat de volgende paragrafen: • Lokale heffingen In deze paragraaf geven wij de ontwikkelingen met betrekking tot ons belastinggebied weer.

Per heffing geven wij aan wat het beleid is en op welke wijze het tarief tot stand is gekomen. Ook geven wij inzicht in de (geraamde) opbrengsten. • Weerstandsvermogen In deze paragraaf brengen wij onze risico’s in beeld. Het weerstandsvermogen geeft inzicht in de financiële gezondheid van onze gemeente. Het geeft aan in welke mate wij in staat zijn om financiële risico’s op te vangen. Ook presenteren wij hier de financiële kengetallen. • Onderhoud kapitaalgoederen Deze paragraaf geeft inzicht in onze kapitaalgoederen. De kosten van het onderhoud van onze wegen, openbare verlichting, riolering en water, groen en gebouwen vormen een substantieel deel van de begroting. • Financiering In de financieringsparagraaf bespreken wij de uitvoering van het beleid en de specifieke beleidsvoornemens op het gebied van treasury. • Bedrijfsvoering De bedrijfsvoering betreft de processen binnen onze gemeentelijke organisatie om de beleidsdoelstellingen te kunnen realiseren, sturen en beheersen. Bedrijfsvoering bestaat uit de onderdelen personeel en organisatie, informatievoorziening en automatisering, planning en control, communicatie, inkoop en aanbesteding en juridische zaken. • Verbonden partijen Een gemeente werkt vaak samen met andere gemeenten of externe partijen om bepaalde doelen te bereiken.

Als deze samenwerking in een bestuurlijke en financiële vorm wordt gegoten, spreken we van een verbonden partij. In deze paragraaf lichten wij deze verbonden partijen, hun beleidsdoelstellingen en activiteiten en de hiermee gemoeid zijnde gemeentelijke bijdragen nader toe. • Grondbeleid Het grondbeleid heeft een grote invloed op en samenhang met de realisatie van doelstellingen op het gebied van ruimtelijke ordening en volkshuisvesting, verkeer en vervoer, cultuur, sport en recreatie en economische zaken. Het gaat om grote belangen in diverse disciplines. Daarnaast heeft het grondbeleid een grote financiële impact. De resultaten op grondexploitaties zijn dan ook van groot belang voor de financiële positie van onze gemeente. 12

Financiën In dit hoofdstuk schetsen wij de autorisatie, kaders en uitgangspunten, financiële ontwikkelingen en het financieel meerjarenbeeld voor de komende jaren. Ook hebben wij hier de verplichte onderdelen als het overzicht van baten en lasten naar taakvelden, het overzicht van algemene dekkingsmiddelen, het overzicht van incidentele baten en lasten, de balans en de berekening van het EMU-saldo opgenomen. Tot slot presenteren wij een aantal bijlagen.

PROGRAMMA'S

0. BESTUUR EN ONDERSTEUNING ALGEMEEN

Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden bestuur, gemeentelijke organisatie, dienstverlening en belastingen. Wat willen we? Wij stellen in ons handelen goede dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties centraal. We willen meer gebruik maken van digitalisering om dienstverlening te verbeteren en zetten daarbij ook in op het versimpelen en digitaal toegankelijk maken van onze dienstverlening. We nemen onze inwoners serieus en betrekken hen actief bij het maken van ons beleid en de uitvoering. Door vanuit respect, gelijkwaardigheid en transparantie te denken en te doen, zorgen we voor een goede basis voor de organisatie van morgen. We werken daarom ook aan strategisch personeelsbeleid. De financiën van onze gemeente zijn op orde en dat willen we zo houden. Ontwikkelingen Informatiehuishouding van de gemeente In deze meerjarenbegroting staan diverse onderdelen genoemd die te maken hebben met de informatiehuishouding van de gemeente. Wij proberen de samenhang daarbij zoveel mogelijk aan te geven. Het gaat dan om (nieuwe) wetgeving zoals de Wet open overheid en de Archiefwet waarin een veelheid aan vereisten de uitvoering complex en bewerkelijk maken.

Daarnaast hebben we te maken met ontwikkelingen als het E-depot voor opslag, beheer en ontsluiting van digitale archieven en datagedreven werken op basis waarvan we steeds meer ons beleid bepalen. Uiteraard geldt dat we alert zijn op informatiebeveiliging en privacy. Vanuit de VNG wordt gepleit voor een kaderwet informatie, vergelijkbaar met de Algemene wet bestuursrecht. Daarin moeten algemene bepalingen en uitgangspunten worden opgenomen die gelden voor de informatiewetten en waarin de verhouding tussen de verschillende informatiewetten wordt verduidelijkt. Totdat deze nieuwe wetgeving er is zou de VNG graag zien dat er een soort generiek actieplan informatiehuishouding gemeenten wordt ontwikkeld waarin binnen de huidige structuren van i-wetgeving meer samenhang wordt gecreëerd. Globale maatschappelijke ontwikkelingen Meer en meer krijgen we als organisatie te maken met ontwikkelingen op de wereldmarkt. Deze ontwikkelingen beïnvloeden ons werk de komende jaren. De oorlog in Oekraïne noodzaakt tot opvang. De prijzen van grondstoffen drukken op de civieltechnische projecten en op de initiatieven van projectontwikkelaars waardoor deze duurder worden of stil komen te liggen. De krapte op de arbeidsmarkt maakt arbeid duur of zelfs niet beschikbaar. De economische ontwikkelingen vergroten de vraag naar inkomensondersteuning.

Op zich losstaande ontwikkelingen maar die elkaar wel beïnvloeden en/of versterken. Hierdoor ondervinden wij als gemeente of in de uitvoering problemen (duurdere grondstoffen en duurdere arbeid) of onze dienstverlening niet op niveau kunnen houden vanwege het niet beschikbaar hebben van personeel. Ook speelt de stikstofproblematiek een belangrijke rol. Dit alles kunnen we niet altijd beïnvloeden, maar alert zijn op deze ontwikkelingen kunnen we wel. We doen dit onder andere door een focus op digitalisering van onze organisatie, de basis op orde houden en ook door te werken aan het up-to-date houden van onze organisatie, zodat we flexibel en wendbaar blijven in onze rol als eerste overheid, werkgever en dienstverlener.

Beleidskaders • Besturingsfilosofie • Dienstverleningsvisie 2018-2022 • Inkoop- en aanbestedingsbeleid 2017 Liemerse gemeenten en SDL • Coalitieakkoord 2022-2026 (2022) • Collegeprogramma 2022-2026 (2022) • Financiële verordening Zevenaar 2018 (2018) • Nota Verbonden partijen • Nota reserves en voorzieningen 2018 • Nota activerings- en afschrijvingsbeleid 2019

WAT WILLEN WE? 0. Bestuur en ondersteuning Wij stellen in ons handelen goede dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties centraal. We willen meer gebruik maken van digitalisering om dienstverlening te verbeteren en zetten daarbij ook in op het versimpelen en digitaal toegankelijk maken van onze dienstverlening. We nemen onze inwoners serieus en betrekken hen actief bij het maken van ons beleid en de uitvoering. Door vanuit respect, gelijkwaardigheid en transparantie te denken en te doen, zorgen we voor een goede basis voor de organisatie van morgen. We werken daarom ook aan strategisch personeelsbeleid. De financiën van onze gemeente zijn op orde en dat willen we zo houden.

WAT DOEN WE? 0.1 Verbeteren van de dienstverlening aan inwoners, bedrijven en instellingen 0.1.1 Wij stellen een nieuw dienstverleningsbeleid op

2023-2024

Iedereen binnen onze gemeente is verantwoordelijk voor een goede dienstverlening aan inwoners en ondernemers. We stellen een dienstverleningsbeleidsplan op. Hierin formuleren we onze ambities, (meetbare) doelen en daarbij horende resultaten zodat we de komende jaren onze dienstverlening steeds verder verbeteren. We voeren om de drie jaar een burgerpeiling uit om de tevredenheid van inwoners over onze gemeentelijke dienstverlening te meten. De uitkomsten van deze burgerpeiling nemen we mee in het opstellen en evalueren van het dienstverleningsbeleid. 0.1.2 Wij breiden onze online dienstverlening uit

2022-2026

Inwoners kunnen zoveel mogelijk zaken digitaal en online regelen. Betrouwbaarheid en veiligheid staan daarbij voorop. We ondersteunen inwoners die minder digitaal vaardig zijn bij hun aanvraag. Persoonlijk contact blijft mogelijk. We bouwen digitale formulieren die waar nodig in te vullen zijn met DigiD, eHerkenning of e-IDas. We implementeren de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer. Deze wet geeft inwoners het recht om hun zaken met de gemeente digitaal te regelen. 0.1.3 Wij communiceren in begrijpelijke taal

2022-e.v.

Dat alle inwoners onze brieven, e-mails en de informatie op onze websites kunnen begrijpen vinden wij belangrijk. Documenten die online gedeeld worden zijn begrijpelijk geschreven. We trainen medewerkers hierin wanneer ze in dienst komen. We zorgen ervoor dat iedereen, ook bezoekers met een beperking, onze websites goed kunnen gebruiken omdat deze voldoen aan de meest recente richtlijnen voor digitale toegankelijkheid.

0.1.4 Wij maken onze processen klantgerichter

2024-2026

Contact met de gemeente is prettig, open en duidelijk. We denken in oplossingen en vragen inwoners met ons mee te denken. We verplaatsen ons in de inwoner door ‘klantreizen’ te maken. In een klantreis interviewen we inwoners over hoe zij de contactmomenten met de gemeente hebben ervaren. We gebruiken de ervaringen van inwoners om onze werkprocessen klantgerichter in te richten. 0.2 Stimuleren van betrokkenheid van inwoners, ondernemers en instellingen 0.2.1 Wij coördineren participatie

2023-2024

Participatie gaat over op welke manieren inwoners mogen meedenken en meepraten over onderwerpen en beleid in de gemeente. Participatie is een belangrijk thema voor onze bestuursperiode. Participatie is een rode draad in het coalitieakkoord en in dit collegeprogramma, maar ook onderwerp op de raadsagenda. In verschillende resultaten in dit collegeprogramma is participatie concreet benoemd, onder andere bij energietransitie (7.2.1), ruimtelijke plannen en wonen (8.2.3), invoering van de omgevingswet (8.2.2) en openbare ruimte (5.6.5 en 8.2.3). Wij brengen de verschillende initiatieven op het gebied van participatie samen in een uniforme werkwijze door hiervoor een programma participatie in te richten. We stellen hiervoor een toolbox samen. De middelen en methodes uit deze toolbox helpen medewerkers en inwoners om op een effectieve manier participatie in te zetten. We stellen een tijdelijke programmamanager aan om dit te realiseren. 0.3 Optimaliseren van bestuurlijk ambtelijk samenspel 0.3.1 Wij werken aan verbetering van de (organisatie)cultuur

Doorlopend

Het verbeteren van de bestuurlijke en ambtelijke werk- en omgangsvormen richt zich op verschillende dimensies. In de eerste plaats raakt dit het functioneren van de raad zelf. Daarnaast gaat het om de betrekkingen tussen het college en de raad. Verder is er het samenspel tussen het bestuur en de ambtelijke organisatie en tenslotte het samenspel met de samenleving. Van belang is dat men op een respectvolle manier met elkaar omgaat met ruimte voor eenieders mening en standpunt. Het debat wordt op een goede en toegankelijke manier gevoerd, het besluitvormingsproces is helder en duidelijk en men gunt elkaar een succes. Raad en college moeten vanuit een duidelijke taakverdeling werken met een heldere rolverdeling in termen van opdrachtgever- en opdrachtnemersrol. Het college ondersteunt de raad bij het nemen van uitvoerbare besluiten en voert deze besluiten uit. Rolzuiverheid, verantwoording, evalueren en leren moeten structureel onderdeel zijn van het samenspel tussen raad en college. De ambtelijke organisatie ondersteunt het college (en de raad) vanuit een integrale werkwijze en fungeert als antennefunctie voor het bestuur. Zij informeert het bestuur over belangrijke opgaven en urgente ontwikkelingen in de samenleving.

In de doorontwikkeling van de ambtelijke organisatie hebben we de uitdaging om onze organisatie hierop nog beter in te richten en onze medewerkers daarvoor de goede uitrusting te geven. Voor een goed samenspel met de samenleving is het van belang om samen op te trekken en zuiver te zijn over rolverdeling, taken en verantwoordelijkheden. Rond concrete maatschappelijke opgaven organiseren we samenwerking en bundelen we de krachten. Participatie vormt een rode draad in de aanpak van de ambities uit dit collegeprogramma. Het verbeteren van de bestuurlijke en ambtelijke werk- en omgangsvormen is een proces van lange adem. Een allesomvattende aanpak is er eigenlijk niet. De bereidheid om te willen veranderen en het inzicht in de mogelijkheden en kansen om elkaar te versterken en te helpen, zijn de eerste stappen naar een verbeterde samenwerking. In de raadagenda wordt de verdere aanpak uitgewerkt.

0.4 Verbeteren van de bedrijfsvoering (betere sturing en beheersing van processen) als ondersteuning aan het realiseren van taken en doelen van de gemeente 0.4.1 Wij verbeteren onze interne beheersing

Doorlopend

Een goede interne beheersing is de basis voor een transparante en betrouwbare gemeente, die zijn doelstelling weet te realiseren en verantwoord omgaat met de middelen die zij beheert. We willen een (digitaal) toegankelijke, betrouwbare organisatie zijn waarbij veiligheid en zorg voor onze inwoners voorop staat. Om dit te kunnen realiseren moet de interne beheersing van onze bedrijfsvoeringsprocessen op orde zijn. Wij zijn verantwoordelijk voor het in kaart brengen van de risico’s en moeten daar adequate maatregelen voor inrichten. Hiervoor is concernbreed aandacht, ook waar het gaat om de beschikbare capaciteit om de uitvoering van de bestuurlijke ambities te realiseren vanuit alle domeinen (fysiek, sociaal en bedrijfsvoering). Dit is een belangrijke randvoorwaarde voor het behalen van de doelen in het coalitieakkoord en dit collegeprogramma. Wij leggen verantwoording af aan de raad over de kwaliteit van de interne beheersing in de paragraaf bedrijfsvoering van de documenten uit de planning en controlcyclus. Daar gaan we in op de kwaliteit van de interne beheersing met specifieke aandacht voor onderwerpen als rechtmatigheid, privacy en informatieveiligheid. Met name ook de verwachte toename van het aantal cyberincidenten de komende jaren, vereist dat cybersecurity integraal onderdeel moet zijn binnen onze processen.

We blijven dan ook investeren in het veilig inrichten van onze bedrijfsvoeringsprocessen en zorgen voor bewustwording bij onze medewerkers. Ter ondersteuning hiervan starten we met de doorontwikkeling van meetlatten en (beleids)indicatoren om de effectiviteit van beleid beter te kunnen meten. 0.4.2 Wij herijken het inkoopbeleid en positioneren de inkoopfunctie

2023-2024

Om de lokale economie te stimuleren, zetten we in op het gebruik van lokale producten. Dit geldt ook voor lokale diensten. In verband met de complexiteit van inkoop en aanbesteding en de toenemende aandacht vanuit rechtmatigheid is het noodzakelijk om voor dit onderwerp vol aandacht te hebben. Dit thema – en ook social return en duurzaamheid - komt nadrukkelijk aan bod bij het herijken van ons inkoopbeleid. Tevens positioneren we de inkoopfunctie zodanig dat deze past bij de huidige ambitie van de organisatie en het bestuur. 0.4.3 Wij groeien verder als aantrekkelijke werkgever

2022-2026

Er is sprake van een aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt. We willen ook nu in staat blijven om (nieuwe) medewerkers aan te trekken, te boeien, te binden en te behouden. We vinden het belangrijk dat alle medewerkers volledig zichzelf kunnen zijn, dat iedereen erbij hoort en dat iedereen dat ook zo voelt. Daarin geven we zelf het goede voorbeeld. Wij nemen maatregelen die zijn gericht op het faciliteren van groei in de professionele en persoonlijke ontwikkeling van onze medewerkers. Daarnaast richten we ons op het kunnen bieden van moderne marktconforme arbeidsvoorwaardelijke ontwikkelingen en aandacht voor diversiteit en inclusiviteit. Deze maatregelen vragen om een meer centrale aanpak. We investeren in centrale regievoering op werving en selectie, het opleiden en begeleiden van medewerkers en de aanpassing van de arbeidsvoorwaarden. Dit heeft een tweeledig doel. Allereerst richten we ons op ontwikkeling en behoud van onze huidige medewerkers. Daarnaast willen we ook een gezonde instroom in ons personeelsbestand. We zien landelijk dat medewerkers steeds meer betekenisvol werk zoeken. Als gemeente kunnen we dit gezien onze maatschappelijke taak zeker bieden. Door de krapte op de arbeidsmarkt is het aantrekken van ervaren senior medewerkers steeds uitdagender.

We willen door het inzetten van traineeships, stages en ontwikkelfuncties als werkgever aantrekkelijker worden voor de jongere generatie. We investeren daarbij in opleiding en begeleiding van deze doelgroep naar senior medewerkers. 0.4.4 Wij voeren een strategisch personeelsbeleid

2023-2024

Het uitgangspunt hierbij is dat er aansluiting is op de visie en missie van de organisatie. Het doel van het strategisch personeelsbeleid is om ondersteunend te zijn aan het realiseren van doelstellingen (beleidsmatig en organisatorisch) door adequate inzet van personeel en organisatie. Het stapsgewijs toewerken naar een vernieuwd strategisch personeelsbeleid stelt ons in staat om in te spelen op veranderingen in de toekomst. Na de herindeling in 2018 zijn we vooral bezig geweest met consolideren en de basis van de organisatie op orde brengen. We willen nu meer gaan kijken naar veranderingen in de samenleving, maatschappelijke opgaven, nieuwe taken en de arbeidsmarkt. We brengen op basis daarvan kansen en uitdagingen in beeld. Door dit anticiperend inzicht kunnen we tijdig interventies in gang zetten om de organisatie wendbaar te houden. Bijvoorbeeld door: • Arbeidsmarktcommunicatie. • Doorontwikkeling van de Zevenaar Academie. • Beleid voor duurzame inzetbaarheid. • Verhogen van digitale vaardigheden. • Datagedreven werken. • Digitalisering, automatisering en robotisering. • Aanpassing van arbeidsvoorwaarden. • Aansluiting beschikbare formatie t.o.v. uitvoeringsvraag borgen (m.n. binnen fysiek en sociaal domein). Een onderdeel van het strategisch personeelsbeleid is het opmaken van een strategische personeelsplanning.

Op basis van de opgedane inzichten inventariseren we welke competenties noodzakelijk zijn om de doelstellingen en ambities van bestuur en organisatie te realiseren. We brengen kwantitatief en kwalitatief in beeld wat de huidige situatie is en waar we naar toe willen groeien. Wij houden daarbij rekening met de te verwachten competenties als gevolg van de ambities zoals deze in het coalitieakkoord zijn opgenomen. Wij sturen op het (verplicht) ontwikkelen en bijhouden van (dienstverlenings)competenties, schriftelijke en mondelinge communicatie en vakinhoudelijke kennis en competenties. 0.4.5 Wij herijken de bestuurlijke opdracht aan RID de Liemers

2022-2023

We leven in een informatiesamenleving. Dit zien we onder meer aan de razendsnelle ontwikkeling van ICT. Om deze ontwikkeling bij te kunnen houden, moeten we in staat zijn om snel en flexibel te handelen. Hiervoor hebben we informatiekundige kennis in eigen huis nodig, maar ook partners om ons heen die mee kunnen gaan in de veranderende vraag. RID de Liemers is een belangrijke partner als uitvoeringsorganisatie. In Liemers verband stellen we een toekomstvisie voor RID de Liemers op. Hierin wordt ook duidelijk of de RID robuust genoeg is om de toekomst met vertrouwen tegemoet te zien. In het uitwerken van de opdracht betrekken we medewerkers, directie, gemeentesecretarissen en bestuurders van de verschillende organisaties. 0.4.6 Wij verbeteren onze datahuishouding en datagedreven werken in Zevenaar

2022-2026

Het tempo van de digitale transitie is ook binnen onze organisatie de laatste tijd versneld. We willen daarmee meer en beter inspelen op digitale ontwikkelingen in de maatschappij en economie. Als meest nabije overheid hebben we de zorg voor inwoners die zich minder of niet redden in dit digitale tijdperk. Daarnaast zijn we scherp op privacy en informatieveiligheid. Dit is het fundament voor onze kijk op het gebied van digitalisering. We willen de veranderkracht van digitalisering verder te benutten. Het ontwikkelen van een datastrategie is een prioriteit. In deze strategie worden onder andere datamanagement, governance, beveiliging en bewustwording (bijvoorbeeld rondom het werken met algoritmen) aangestipt. We werken toe naar het kunnen analyseren van trends met data om vooruit te kunnen kijken. Daarvoor moet eerst de basis op orde zijn. Die basis wordt gelegd in deze collegeperiode. We voeren diverse experimenten uit. Bij succesvolle resultaten rollen we deze verder uit. Aan het einde van de collegeperiode is het goed kunnen analyseren van data ter beoordeling van beleid steeds vaker een dagelijkse gang van zaken. Het verbreedt onze kennis uit en over onze omgeving. We halen data uit onze systemen en tonen deze in verschillende dashboards. Bijvoorbeeld op het gebied van bereikbaarheid, wachttijden en doorlooptijden van onze dienstverlening.

Het dashboard maakt zichtbaar waar we met de dienstverlening staan en waar verbeterkansen liggen. Op basis hiervan stellen we doelen voor verdere verbetering. 0.4.7 Wij verbeteren het functioneel beheer in de informatievoorziening

2022-2025

Inwoners moeten zoveel mogelijk zaken digitaal, online kunnen regelen. Betrouwbaarheid en veiligheid staan daarbij voorop. Voor wie dit lastig is, blijft persoonlijk contact mogelijk. Digitalisering van onze dienstverlening en een efficiënt werkende gemeente vragen om goed georganiseerde informatievoorziening. Maar informatievoorziening is meer dan dat, want het is ook een randvoorwaarde voor het behalen van maatschappelijke doelen. De realisatie van de digitale transformatie van de gemeente Zevenaar gaat gepaard met een goede centraal georganiseerde informatievoorziening op het gebied van het functioneel beheer van de gemeentelijke applicaties. 0.4.8 Wij verbeteren van het (digitaal) documentenbeheer

2022-2025

Onze manier van werken willen we blijven verbeteren. Belangrijk element daarbij is dat we goed zorg hebben voor de (digitale) documenten die we in huis hebben. We werken systematisch aan het verder op orde en in control brengen van het (digitaal) informatiebeheer. Dit doen we tijdens deze bestuursperiode op basis van een informatiebeheerplan (2023) en met een kwaliteitssysteem informatiebeheer. Belangrijk onderdeel is de zorg voor informatie in vakapplicaties. Daarnaast bereiden we ons voor en sluiten we aan op een e-depot, waarin het opslaan van informatie en het garanderen van de houdbaarheid van deze digitale informatie voor langere tijd is ingericht. 0.4.9 Wij voeren de Wet open overheid (Woo) uit

2022-2027

Een open cultuur vinden wij belangrijk, we willen duidelijk zijn in wat we doen en waarom. De invoering van de Wet open overheid faciliteert dit: • We voeren een analyse uit om te bepalen wat de impact is van de Woo op de gehele organisatie. • We stellen een strategie op voor het uitvoeren van de Woo, waarin onder andere ambitieniveau, communicatiewijze (intern en extern) en participatie aan bod komen. • Wij voeren actieve openbaarmaking in (het online publiceren van minstens de 11 aangewezen informatiecategorieën: wet- en regelgeving, organisatiegegevens, raadsstukken, bestuursstukken, stukken van adviescolleges, convenanten, jaarplannen en -verslagen, Wob/Woo-verzoeken, onderzoeken, beschikkingen, klachten). Hierbij houden we de landelijke planning aan. De aanpak richt zich daarnaast op de gemeentelijke systemen (o.a. aanschaf van software), cultuur (o.a. trainen medewerkers) en het op orde brengen van de informatiehuishouding (o.a. vastleggen van metagegevens bij te bewaren documenten). 0.4.10 Wij herijken het Integraal Accommodatiebeleid 2020-2040

2025-2026

De raad heeft eind 2020 het Integraal Accommodatieplan (IAP) voor gemeentelijk vastgoed vastgesteld. Dit is een strategisch plan dat aangeeft welke gemeentelijke accommodaties wij willen behouden en welke wij op termijn willen afstoten. Ook geeft het plan aan voor welke maatschappelijke doelgroepen wij in principe huisvesting aanbieden en voor welke functies. De beleidskaders worden elke vier jaar opnieuw onder de loep genomen om rekeningen te kunnen houden met actuele ontwikkelingen en inzichten. Specifieke aandachtspunten bij de herijking van het IAP zijn verduurzaming en het beoordelen of leegstaande gemeentelijke panden een nieuwe functie kunnen krijgen in de buurt, wijk of het dorp bij voorkeur in combinatie met wonen. 0.5 Zorgen voor een betrouwbare en een houdbare financiële huishouding 0.5.1 Wij voeren de planning- en controlcyclus uit

2022-2026

In ons financieel beleid is het uitgangspunt: een structureel en reëel sluitende (meerjaren)begroting en voldoende weerstandsvermogen. Wij geven uitvoering aan de planning- en controlcyclus (P&C-cyclus) door het opstellen van een kadernota, begroting, voortgangsrapportages en jaarstukken. De beschikbare middelen zijn integraal afgewogen bij de kadernota en de begroting. We blijven de P&C-cyclus doorontwikkelen. 0.5.2 We herijken de lokale belastingen

2023-2026

De lokale lasten voor inwoners, ondernemers en verenigingen houden wij zo laag mogelijk. De lokale belastingen vormen een belangrijk deel (grofweg 20%) van de inkomsten van de gemeente. In de wet staat aangegeven welke belastingen een gemeente mag heffen. De gemeenteraad besluit tot het invoeren, wijzigen of afschaffen van belastingen. We groeien mee met de landelijke impulsen met betrekking tot sociaal invorderen en de basisregistraties WOZ en BAG. De komende periode zetten we in op het volgende: • Een modern en actueel lokaal belastinginstrumentarium. • Afschaffen van de hondenbelasting. • Afschaffen van de vermakelijkheidsretributie als een bijdrage voor gebruikmaking van gemeentelijke voorzieningen door grote commerciële evenementen is geborgd. • Wijzigen van het tarief van de precariobelasting op terrassen naar het niveau van belastingjaar 2019. • Bij bestemmingsheffingen en retributies heffen wij in principe 100% kostendekkende tarieven (m.u.v. de marktgelden en lijkbezorgingsrechten). • Alhoewel de toeristenbelasting een algemene belasting is, zetten wij deze inkomsten in voor recreatie en toerisme. • Onze basisregistraties WOZ en BAG voldoen aan de landelijk complexer wordende kwaliteitseisen; dat ook met het oog op de Samenhangende objectenregistratie (SOR) die ingevoerd gaat worden. • Wij hebben een sociaal invorderingsbeleid met ruimte voor maatwerk.

• Moderniseren van onze digitale belastingbalie. Zo kunnen onze inwoners op een gebruiksvriendelijke manier belastingzaken raadplegen en regelen.

VERBONDEN PARTIJEN Bedragen x € 1.000

Naam

Openbaar belang en doel

Bijdrage 2023

Gemeenschappelijke regeling Euregio Rijn-Waal

Groene Metropoolregio De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen is de opvolger van de Arnhem-Nijmegen regio Arnhem-Nijmegen en is op 1 januari 2021 van start gegaan. De regio staat voor de uitdaging hoe om te gaan met groei van wonen, werken en mobiliteit, zodat wij een balans kunnen vinden tussen levendige stedelijkheid en ontspannen leefkwaliteit.

379

Samenwerking De Liemers

Samenwerking De Liemers is een samenwerkingsverband van Liemerse gemeenten op gebied van ICT, inkoop en werk en inkomen.

6.508

Streekarchivariaat de Liemers en Doesburg

Het Streekarchivariaat heeft als doel het beheren van de archiefbescheiden van de deelnemende gemeenten conform de Archiefwet 1995.

160

Vennootschap Alliander N.V.

De primaire taak van Alliander is het onderhouden en beheren van de elektriciteits- en gas(distributie)netten in het verzorgingsgebied. Deze taken zijn wettelijk bepaald omdat de maatschappij sterk afhankelijk is van een betrouwbare aanvoer van (duurzame) energie.

Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)

De BNG is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank financiert sinds 1914 de publieke sector. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger.

Vitens N.V.

Waarborgen van de kwaliteit en levering van drinkwater.

VERPLICHTE BELEIDSINDICATOREN (BBV) Beleidsindicatoren Naam Jaar meting Gelderland

Zevenaar

Begroting Begroting 2023 2026

Apparaatskosten (in € per inwoner) Toelichting

652,00 700,00 De beleidsindicatoren van dit programma (apparaatskosten, bezetting, externe inhuur, formatie en overhead) zijn niet opgenomen op waarstaatjegemeente.nl. Daarom zijn niet alle waardes gevuld. De apparaatskosten zijn becijferd door een totaaltelling van salarissen, inhuur, P&O, Huisvesting, Intern Beheer en I&A. Wordt uitgedrukt in € per inwoner. De verwachte stijging zit vooral in de componenten salaris, inhuur en I&A.

Bezetting (aantal Fte per 1.000 inwoners) Toelichting

6,31 6,50 De huidige bezetting bedraagt 284 fte, op een totale formatie van 334 fte. Uitgedrukt per 1.000 inwoners is dat 6,31. De bezetting met eigen medewerkers is ten opzichte van voorgaande jaren gedaald. Door krapte op de arbeidsmarkt is aantrekken van gekwalificeerd personeel lastig en de inzet van inhuur en externen noodzakelijk geweest. Als gevolg van het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd of het aanvaarden van een andere functie elders hebben medewerkers de organisatie verlaten. Door in te zetten op aantrekkelijk werkgeverschap verwachten we een iets stijgende lijn in de bezetting van functies de komende jaren.

Externe inhuur (kosten in % totale loonsom en inhuur externen) Toelichting

26,00 20,00 Het gaat hier om de totale inhuur als % van de loonsom; landelijk komt deze indicator in onze gemeentegrootteklasse uit op ± 19%. De externe inhuur is als gevolg van inhuur op projecten en vacatures in de reguliere formatie hoger dan het landelijk gemiddelde. Door de krapte op de arbeidsmarkt verwachten we de komende jaren dat de inhuur boven de 20% blijft. In verband met het tijdelijke karakter van projecten zetten wij tijdelijke capaciteit (lees: inhuur derden) in op projecten.

Formatie (aantal Fte per 1.000 inwoners) 7,42

7,50

Toelichting

De vastgestelde formatie per 01-01-2022 is 334 fte. Dit is exclusief nieuw aangevraagde formatie voor de uitvoering van het collegeprogramma 2022-2026. In deze indicator wordt de formatie uitgerekend per 1.000 inwoners. Afhankelijk van veranderingen en ontwikkelingen in het takenpakket van gemeenten in de nabije toekomst kan deze indicator wijzigen.

Overhead (in % van totale lasten) Toelichting

9,16 9,60 Het totaal van de loonkosten, kosten van ICT, P&O, facilitaire zaken, huisvesting en overige overhead wordt uitgedrukt in een % van de totale lasten. De berekening van overhead sluit aan bij het taakveld 0.4 overhead. Gelet op diverse organisatorische en externe ontwikkelingen zoals datasturing en organisatieontwikkeling zien wij een stijging van de overhead. Door een gerichte doorbelasting van kosten vanuit het taakveld overhead naar de andere taakvelden, krijgen we het werkelijke volume van de overhead steeds beter in beeld.

WAT KOST HET? Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Baten Primitieve begroting 2022-2025

99.994

96.465

96.370

96.868

1e voortgangsrapportage 2022

-52

882

1.979

876

874

2e voortgangsrapportage 2022

24.887

9.380

12.667

13.716

6.371

326

124.830

107.052

111.342

111.786

104.439

1. Autonome ontwikkelingen

-629

-628

-629

Actualisatie rente taakvelden en rente taakveld Treasury Salarissen ambtelijke organisatie 2023

-625

-624

-625

-4

2. Actualisatie bestaand beleid

-140

170

441

622

Aanpassing storting voorziening dubieuze belastingdebiteuren OZB-woningen

152

Reisdocumenten en rijbewijzen

-140

170

365

470

5. Collegeprogramma

-387

Herijken lokale belastingen

-387

Totaal gemuteerde baten

-1.156

-846

-575

-394

124.830

105.896

110.496

111.211

104.044

Wijziging tot de begroting 2023-2026 Totale baten tot de begroting

Mutaties in deze begroting (baten)

Totale baten in deze begroting

Lasten Primitieve begroting 2022-2025 1e voortgangsrapportage 2022 2e voortgangsrapportage 2022 Wijzigingen tot de begroting 20232026 Totale lasten tot de begroting

24.624 1.094 20.097 0

23.327 790 3.424 -2.351

23.109 959 3.983 -2.377

23.147 544 3.790 -2.390

23.048 542 4.025 -2.402

45.816

25.190

25.674

25.091

25.213

1. Autonome ontwikkelingen

-735

-464

-836

-633

Aanpassing doorbelasting salarissen en overhead aan grondexploitaties Aanpassing rente grondexploitaties

-16

-2

-162

-58

165

113

Actualisatie rente taakvelden en rente taakveld Treasury Bijdrage aan SDL onderdelen bestuur en inkoop Bijdrage GR Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Bijdrage Regionale ICT-Dienst (RID)

165

-362

-133

163

Salarissen ambtelijke organisatie 2023

-4

Salarissen college B&W

Stijgende brandstofkosten

Stijgende gas- en elektriciteitskosten

Vergoeding raads- en commissieleden

Vrijval stelpost indexatie 2023

-847

-835

-822

-810

2. Actualisatie bestaand beleid

226

184

230

Aanpassing storting voorziening dubieuze belastingdebiteuren Actualisatie afschrijvingen MJB 20232026 Contributies & abonnementen griffie

-1

-9

-15

-2

Formatie uitvoering Jeugd en Wmo

Hardware diversen

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Zevenaar&id=089f3832-df2b-4ffc-a0b5-0c05f5fb0012