1100303 Jaarstukken 2021 - Raad versie 30 mei 2022
Tekst van het document
Jaarstukken 2021
INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave ..................................................................................................................................2 Algemeen ..........................................................................................................................................3 Bestuurlijke hoofdlijnen ...............................................................................................................................3 Financiële hoofdlijnen .................................................................................................................................4 Leeswijzer ...................................................................................................................................................8 JAARVERSLAG.................................................................................................................................10 Programma's ...................................................................................................................................11 0.Bestuur en ondersteuning .......................................................................................................................12 1.Veiligheid ................................................................................................................................................27 2.Verkeer, vervoer en
waterstaat ...............................................................................................................31 3.Economie................................................................................................................................................39 4.Onderwijs ...............................................................................................................................................49 5.Sport, cultuur en recreatie.......................................................................................................................57 6.Sociaal domein .......................................................................................................................................67 7.Volksgezondheid en duurzaamheid.........................................................................................................87 8.Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing...........................................................99 Paragrafen .....................................................................................................................................110 Lokale heffingen ......................................................................................................................................111 Weerstandsvermogen en
risicobeheersing...............................................................................................122 Onderhoud kapitaalgoederen...................................................................................................................131 Financiering .............................................................................................................................................139 Bedrijfsvoering.........................................................................................................................................148 Verbonden partijen ..................................................................................................................................154 Grondbeleid .............................................................................................................................................170 JAARREKENING .............................................................................................................................178 Financiën .......................................................................................................................................179 Resultaat .................................................................................................................................................180 Overzicht van baten en
lasten..................................................................................................................206 Overzicht van baten en lasten per taakveld ..............................................................................................207 Overzicht van algemene dekkingsmiddelen .............................................................................................213 Overzicht van incidentele baten en lasten ...............................................................................................215 Begrotingsrechtmatigheid .......................................................................................................................219 Wet Normering Topinkomens (WNT).......................................................................................................223 Balans en de toelichting...........................................................................................................................224 Bijlagen .........................................................................................................................................261 Kerngegevens..........................................................................................................................................261
Investeringsoverzicht...............................................................................................................................262 Overzicht reserves ...................................................................................................................................288 Overzicht voorzieningen..........................................................................................................................289 Overzicht langlopende geldleningen........................................................................................................289 Overzicht grondexploitaties.....................................................................................................................291 Single information, Single audit (SiSa).....................................................................................................292
2
ALGEMEEN BESTUURLIJKE HOOFDLIJNEN Met de jaarrekening 2021 ronden we nagenoeg de collegeperiode 2018-2022 af. In 2021 hebben we het collegeprogramma 2018-2022 geëvalueerd. Uit die evaluatie hebben we geconcludeerd dat nagenoeg het gehele collegeprogramma tot uitvoering is gebracht. Enkele activiteiten zullen nog in 2022 worden opgepakt, zodat we deze beleidscyclus definitief kunnen afsluiten met de jaarrekening 2022. 2021 stond verder nog volop in het teken van de bestrijding van de effecten van de corona pandemie. Voor de Zevenaarse samenleving en economie is eind 2020 een corona herstelplan door de gemeenteraad vastgesteld. In totaal is hiervoor een budget beschikbaar gesteld van € 3 mln. In 2021 zijn van de getroffen 46 maatregelen er 30 maatregelen afgerond. Een aantal kent een langere doorlooptijd en zal pas in 2022 of 2023 worden afgerond. Ook in 2021 zijn de kosten in het sociaal domein, vooral voor jeugdzorg en Wmo, weer fors gestegen. In 2021 heeft een Arbitragecommissie voorstellen gedaan voor een betere compensatie van het Rijk voor deze gemeentelijke kosten. Het Rijk heeft voor 2022 het advies van de commissie overgenomen, maar de structurele verbetering overgelaten aan het nieuwe Kabinet. Deze afspraken hadden echter nog geen effect op het dienstjaar 2021.
De gestegen kosten staan overigens los van de effecten van de implementatie van de verbetervoorstellen vanuit de bezuinigingsopdracht. In 2021 heeft de organisatie er weer enkele opgepakt. In 2022 zal deze opdracht afgerond worden. Zevenaar wacht al geruime tijd op uitsluitsel over de uitvoering van een grootschalig infrastructureel project van het Rijk, namelijk de doortrekking van de A15 en de verbreding van de A12. De uitvoering van dit project is van groot belang voor de ontwikkeling van het Outletcentrum en de uitbreiding van businesspark 7 Poort. Uitsluitsel daarover verkregen we in 2021 nog niet. De Raad van State heeft begin 2021 in een tussenuitspraak de minister opgedragen de berekening van de stikstofneerslag beter te motiveren. In september 2021 is deze nadere motivering door de minister aan de Raad van State gestuurd. De verwachting is dat de uitspraak pas na de zomer van 2022 zal volgen. In 2021 is de samenwerking in de Groene Metropoolregio verder gestalte gegeven. De raad van Zevenaar heeft ingestemd met de uitvoering van vijf regionale opgaven op gebied van economie, duurzaamheid, mobiliteit, recreatie en toerisme en woningbouw. Met de regionale woningbouwopgave worden in de regio Arnhem Nijmegen tot 2025 20.000 woningen en voor de langere termijn zelfs 50.000 tot 60.000 woningen gerealiseerd.
De Zevenaarse ambitie is hiervan 150 tot 200 woningen per jaar in Zevenaar te realiseren. In de periode 2018-2021 is onze woningvoorraad met ruim 800 woningen toegenomen.
3
FINANCIËLE HOOFDLIJNEN Inleiding Resultaat (-/- is een nadeel, + is een voordeel) De jaarstukken 2021 sluiten met een voordelig resultaat van € 7.851.912. Het geraamde nadelige resultaat na wijziging is € 2.100.076 waarvan het verloop hieronder wordt weergegeven. Ten opzichte van de begroting na wijziging is dus sprake van een voordelig verschil van afgerond € 9.951.988. Exploitatie (bedragen x € 1.000) Primitieve Na wijziging Realisatie Verschil begroting Baten 142.416 144.814 145.398 584 Lasten 146.795 146.914 137.546 -9.368 Resultaat 2021 -4.379 -2.100 7.852 9.952 Toelichting op hoofdlijnen Het totale voordeel van € 9.952.000 wordt voornamelijk veroorzaakt door de volgende afwijkingen (groter dan € 250.000) ten opzichte van de ramingen waarbij is aangegeven of deze incidenteel of structureel zijn. Omschrijving Algemene uitkering Integrale Gebiedsvisie Hengelder (zie RIB 2021-100) Fysieke bedrijfsinfrastructuur - Grondexploitatie Zevenaar-Oost Bedrijven (GREX) Grondexploitatie Zevenaar OostWonen (GREX) Grondexploitatie Middag Oost & Zwanenwaay (GREX) Implementatie uitvoeringsagenda burgerparticipatie Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK) Inkomensregelingen Arbeidsparticipatie - Participatiebudget / Re-integratie Maatwerkdienstverlening 18- en 18+ Opbrengst Omgevingsvergunningen Personeelslasten Afschrijvingslasten
bedrag x € 1.000 1.787 941 -345 1.745 338 360 475 929 393 -315 411 335 486
I of S I I I I I I I I I S I I I
De hogere Algemene uitkering is ontstaan door de verwerking van de september- en de decembercirculaire. In deze circulaires zitten onder andere een uitkering uit het BTW-compensatiefonds, corona-compensaties, een compensatie voor de hogere kosten jeugdzorg en bijstelling van de aantallen bij diverse maatstaven. De gemeente Zevenaar heeft ter voorbereiding op de doortrekking A15 en verbreding van de A12, de Arnhemseweg en de weg Hengelder gereconstrueerd. Deze reconstructies zijn gefinancierd door de provincie. De scope uitbreidingen (uitbreidingen gelegen buiten de projectgrens van beide reconstructies) zijn deels door RWS en deels door Zevenaar gefinancierd. De projecten zijn opgeleverd binnen de beschikbaar gestelde kredieten/subsidies, waarbij vooral de Integrale Gebiedsvisie Hengelder een positief eindresultaat laat zien. Bij de baten leverde dit een voordeel van € 941.000 op. In RIB 2021-100 kunt u een nadere toelichting vinden. Voor de jaarlijkse herziening van de grondexploitaties (GREX) heeft een integrale doorrekening plaatsgevonden op basis van actuele marktontwikkelingen. Deze ontwikkelingen hebben o.a. gezorgd voor een per saldo voordeel van 1,7 miljoen. In 2021 is sterk ingezet op de implementatie van de uitvoeringsagenda burgerparticipatie. In deze voorbereidingsfase zijn er nog relatief weinig uitgaven waardoor een voordeel van 360.000 is ontstaan.
4
Voor de uitvoering en de kosten van de regeling 'Tijdelijke ondersteuning Noodzakelijke Kosten' (TONKregeling) zijn minder uitgaven gedaan dan de door het rijk, via de algemene uitkering, beschikbaar gestelde budget. Het voordeel is € 475.000. Het voornaamste verschil op de inkomensregelingen is ontstaan door lagere uitkeringslasten als gevolg van een lagere instroom van het aantal uitkeringsgerechtigden dan aanvankelijk was geprognosticeerd bij de 2e VGR 2021. Ook zijn diverse uitgaven voor de uitvoering van het minimabeleid lager uitgevallen. Het voordeel op Arbeidsparticipatie - Participatiebudget / Re-integratie is ontstaan door de corona-crisis en de hierbij behorende beperkende RIVM maatregelen. De zorgkosten voor jeugd en Wmo laten een tekort zien ten opzichte van de begroting van € 1.455.000. Deze overschrijding wordt gecompenseerd door de inzet van corona middelen van € 1.140.000. Het negatieve saldo op deze taakvelden bedraagt daarmee € 315.000. Er zijn aanzienlijk meer aanvragen voor omgevingsvergunningen binnen gekomen dan voorzien bij de 2e VGR waardoor genoemd voordeel is ontstaan. Het saldo van personeelslasten en inhuur derden van de ambtelijke organisatie over 2021 komt in totaal uit op € 335.000 voordelig. De vacatureruimte in de salarisbudgetten is niet volledig benut voor de noodzakelijke externe inhuur.
De vertraging of versnelling van voorgenomen investeringen leidt tot afwijkingen in de afschrijvingen. De afschrijving op activa vindt plaats het jaar volgend op het volledig gereed zijn van het actief. Zo is de oplevering en ingebruikname van de Turmac Cultuurfabriek later gestart. Dit geldt ook voor enkele investeringen in wegen en het primaire onderwijs. Hierdoor is de start van het afschrijven op de investeringen uitgesteld wat tot een eenmalig voordeel op de afschrijvingslasten heeft geleid. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandsvermogen is de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico's die zich binnen onze gemeente kunnen manifesteren. De weerstandscapaciteit zijn de middelen en de mogelijkheden waarover een gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, wordt de benodigde weerstandscapaciteit (risico's) afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen. Ratio weerstandsvermogen =
Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit
=
39.285.000 6.407.000
= 6,13
De nu berekende ratio duidt op een uitstekend weerstandsvermogen om de risico’s af te dekken. Corona-effecten Overzicht coronaramingen De coronaramingen zijn in alle P&C-documenten geactualiseerd. Hieronder ziet u de meest recente raming van de 2e voortgangsrapportage 2021. Dit is de stand van zaken op 1 juli 2021.
2e Voortgangsrapportage 2021
2021
2022
2023
Totaal
2.660.000
1.415.000
740.000
4.815.000
Overzicht coronagevolgen in de jaarstukken 2021 In deze jaarrekening blijken nu de uitkomsten van het tweede jaar van de coronacrisis. Die geven wij hieronder in een tabel met de corona-effecten per programma en taakveld. Soms zijn er ook andere gevolgen opgetreden die in meer of mindere mate te relateren zijn aan corona. Bijvoorbeeld door vertraging van de 5
reguliere werkzaamheden (onderuitputting). Deze gevolgen zijn niet in de tabel opgenomen, maar zijn wel toegelicht bij de programma’s in deze jaarstukken. Taakveld
Taakveld omschrijving
Begroting 2021 143.000
Realisatie 2021 93.792
0.2
Burgerzaken
0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
78.000
78.691
0.4
Overhead
643.000
589.594
0.61
OZB woningen
-9.600
-9.600
0.62
OZB -niet-woningen
210.000
210.000
0.63
Parkeerbelasting
280.000
268.112
0.64
Belastingen overig
-9.600
-9.600
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
0
3.263
1.2
Openbare orde en veiligheid
78.366
77.668
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
0
3.263
3.4
Economische promotie
223.000
223.000
4.2
Onderwijshuisvesting
0
4.930
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
-80.000
-125.000
5.2
Sportaccommodaties
0
-109.309
5.3
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
165.000
121.435
5.4
Musea
0
28.623
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
-30.000
8.519
6.2
Wijkteams
120.000
94.495
6.3
Inkomensregelingen
1.428.858
263.680
6.4
Begeleide participatie
331.122
331.000
6.5
Participatiebudget re-integratie
270.000
7.472
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
-30.000
-93.000
6.71
Maatwerkdienstverlening 18+
485.000
483.599
6.72
Maatwerkdienstverlening 18-
655.000
673.000
6.82
Geëscaleerde zorg 18-
100.000
100.000
7.2
Riolering
-40.400
-40.400
7.3
Afval
-40.400
-40.400
8.2
Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
0
927
4.635.224
2.930.179
-1.975.000
-2.500.000
2.660.224
430.179
Subtotaal 0.7 Totaal
Compensatie corona algemene uitkering gemeentefonds
De verwachte gevolgen van corona waren € 2,7 miljoen nadelig en blijken in deze jaarstukken € 0,4 miljoen nadelig. Een voordelig verschil van € 2,2 miljoen. De grote verschillen lichten wij hieronder toe. Sportaccommodaties (taakveld 5.2) In 2021 bedraagt het voorlopig voordeel vanwege corona bij de sportaccommodaties € 109.000. Dit bedrag bestaat uit voorschotten van het rijk en voorschotten aan sportaccommodaties en is dus nog voorlopig. De definitieve afrekening van zowel de baten als de lasten wordt in 2022 verantwoord.
6
Inkomensregelingen (taakveld 6.3) De coronakosten van dit taakveld zijn € 1,2 miljoen lager dan was geraamd. Onder dit taakveld vallen de TONK (Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten), de uitkeringslasten (BUIG) en het minimabeleid. TONK Hiervoor is via de algemene uitkering € 550.000 beschikbaar gesteld. In 2021 is hiervan inclusief uitvoeringskosten € 75.000 uitgegeven. Een voordeel van € 475.000. Uitkeringslasten Vanwege een verwachte stijging van het aantal aanvragen was een bedrag van € 450.000 geraamd aan corona-effect. De stijging van het aantal aanvragen heeft zich niet voorgedaan. Minimabeleid Ook bij het minimabeleid was rekening gehouden met extra uitkeringen (€ 125.000). Omdat de uitgaven binnen de bestaande budgetten zijn gebleven is ook hier geen sprake van een corona-effect geweest. Participatiebudget re-integratie (taakveld 6.5) Hiervoor was rekening gehouden met € 270.000 aan coronakosten voor begeleiding zelfstandigen. De begeleiding van zelfstandigen door de RSD en de eigen organisatie is echter grotendeels gedaan binnen de reguliere budgetten. Compensatie in de algemene uitkering (taakveld 0.7) De compensatie in de algemene uitkering bedroeg in de 2e voortgangsrapportage € 1.975.000. Na de voortgangsrapportage is nog een september- en decembercirculaire verschenen. Daarin is nog € 525.000 aan coronacompensatie beschikbaar gesteld.
De totale compensatie van het rijk komt daarmee op € 2,5 miljoen. .
7
LEESWIJZER Inleiding Door de jaarstukken leggen wij als college verantwoording af aan uw raad over het gevoerde beleid. Tevens zijn deze jaarstukken een instrument om uw raad te ondersteunen bij de kaderstellende en controlerende taken. De jaarstukken hebben wij ingericht op basis van de voorschriften (Besluit Begroting en Verantwoording hierna BBV). Verder hebben wij nadrukkelijk gekeken naar de informatieve waarde voor u als raad. De komende jaren willen wij hierin in overleg met u nog verdere stappen zetten. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag is opgebouwd uit de verschillende programma's en de paragrafen. In de programma's presenteren wij ons gemeentelijke beleid op hoofdlijnen. De paragrafen richten zich op het beleid ten aanzien van relevante beheersaspecten, zoals de bedrijfsvoering, het weerstandsvermogen, onze kapitaalgoederen en de lokale heffingen. De financiële jaarrekening gaat vooral in op de financiële positie van onze gemeente. Thema's In het coalitieakkoord zijn enkele belangrijke speerpunten benoemd waar wij ons de komende jaren op richten. Wij hebben deze speerpunten vertaald naar thema's in het collegeprogramma. Deze thema's en de activiteiten die wij betreffende deze onderwerpen uitvoeren, monitoren wij gedurende onze collegeperiode.
Wij hebben ze daarom een plaats gegeven in de reguliere planning & control cyclus. Het gaat hierbij om de volgende thema's: 1. Participatie 2. Sociaal domein en leefbaarheid 3. Economie en vrijetijdseconomie 4. Duurzaamheid 5. Mobiliteit en bereikbaarheid 6. Verbeteren bestuurscultuur Op de website hebben we de thema's opgenomen en niet in de fysieke jaarstukken. In onze digitale jaarstukken presenteren wij ook de activiteiten die binnen het betreffende thema vallen. Bij de programma's zijn alle activiteiten opgenomen. Programma's Bij de programma's komen de zogenaamde 3 W-vragen terug: 1. Wat wilden we bereiken? 2. Wat hebben we gedaan? 3. Wat heeft het gekost? Op programmaniveau hebben wij ook de vastgestelde beleidskaders opgenomen. U kunt deze digitaal direct openen. Hiermee hebt u per programma het meest relevante vastgestelde beleid direct beschikbaar. Per programma maken wij onze doelstellingen (Wat wilden we bereiken?) inzichtelijk. Hierbij presenteren wij u ook de verplichte beleidsindicatoren vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording. Bij het onderdeel 'Wat hebben we gedaan?' staan de activiteiten die wij in 2019 in het kader van autonome ontwikkelingen, actualisatie van bestaand en nieuw beleid uitgevoerd hebben. Over onze reguliere taken informeren wij u alleen indien hier aanleiding voor is. Bij deze jaarstukken leggen wij hier verantwoording over af.
8
De kleuren bij de stand van zaken betekenen het volgende: Lichtgrijs
de activiteit is nog niet gestart, dit past binnen de vastgestelde planning.
Groen
de activiteit loopt op schema binnen de gestelde kaders (beleidsdoel/resultaat, tijdsplanning en financieel).
Oranje
de activiteit dreigt óf qua beleidsdoel/resultaat óf qua tijdsplanning óf financieel uit de pas te gaan lopen, bijsturing is noodzakelijk.
Rood
de activiteit loopt uit de pas, dit geldt voor 1 of meer indicatoren (beleidsdoel/resultaat, tijdsplanning en financieel). Corrigerende maatregelen zijn noodzakelijk.
Donkergrijs
de activiteit is afgerond en wij stellen voor deze af te sluiten.
Wij presenteren ook op hoofdlijnen informatie over de verbonden partijen die een bijdrage hebben geleverd aan de uitvoering van ons beleid. Uitvoerige informatie over de verbonden partijen is opgenomen in de betreffende paragraaf. Per programma presenteren wij ook financiële informatie (Wat heeft het gekost?). Hier hebben we de ontwikkelingen aangegeven en de toelichting op deze ontwikkelingen. Op grond van de voorschriften (BBV) presenteren wij de financiële informatie ook op taakvelden. Indien van toepassing bieden wij u ook inzicht in de incidentele baten en lasten per programma. Hetzelfde geldt voor de mutaties in de reserves en voorzieningen per programma. Bedragen zijn afgerond op € 1.000. Hierdoor kunnen verschillen voorkomen.
9
JAARVERSLAG
10
PROGRAMMA'S
11
0.BESTUUR EN ONDERSTEUNING Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden bestuur, gemeentelijke organisatie, dienstverlening en belastingen. Wat willen we bereiken? We willen een faciliterende netwerkgemeente zijn. Hierbij staan we open voor initiatieven van onze inwoners, organisaties en bedrijven. We richten ons op digitale dienstverlening en persoonlijke contacten. Onze inwoners ervaren onze dienstverlening als goed en betrouwbaar. Onze gemeenteraad en college richten zich op integer, democratisch bestuur, waarbij het ons doel is transparant en een open bestuur te zijn. Ontwikkelingen Versterking regionale samenwerking regio Arnhem Nijmegen In november 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met de regionale agenda 2022 van de Groene Metropoolregio. Zevenaar doet mee aan alle vijf opgaven: circulaire regio, verbonden regio, productieve regio, ontspannen regio en groene groeiregio.
Beleidskaders Besturingsfilosofie Dienstverleningsvisie Inkoop- en aanbestedingsbeleid 2017 Liemerse gemeenten en SDL Coalitieakkoord 2018-2022 (2018) Collegeprogramma 2018-2022 (2018) Financiële verordening Zevenaar 2018 (2018) Nota Verbonden partijen Nota reserves en voorzieningen 2018 Nota activerings- en afschrijvingsbeleid 2019 WAT WILDEN WE BEREIKEN? 0.1 Goed bestuur Inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers voelen zich optimaal betrokken bij de totstandkoming van ons beleid en zijn tevreden over de kwaliteit van ons bestuur. We willen dat voor inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers inzichtelijk is wat we als bestuur doen en waar we het gemeenschapsgeld voor inzetten. Betrokkenheid en betrouwbaarheid zijn kenmerkend voor onze gemeenteraad en college. Beleidsindicatoren (verplicht) Naam Apparaatskosten (in € per inwoner) Toelichting
12
Jaar meting
Gelderland Zevenaar Begroting Werkelijk Verschil 2021 2021 640,00 655,00 15 De beleidsindicatoren van dit programma (apparaatskosten, bezetting, externe inhuur, formatie en overhead) zijn niet opgenomen op waarstaatjegemeente.nl. Daarom zijn niet alle waardes gevuld. De apparaatskosten zijn becijferd door een totaaltelling van salarissen, inhuur, P&O, Huisvesting, Intern Beheer en I&A. Wordt uitgedrukt in € per inwoner. De stijging ten opzichte van de begroting zit met name in een stijging van de salarissen en inhuur.
Naam Bezetting (aantal Fte per 1.000 inwoners) Toelichting
Jaar meting
Gelderland Zevenaar Begroting Werkelijk Verschil 2021 2021 6,55 6,35 0,2 De huidige bezetting bedraagt 286 fte, op een totale formatie van 327 fte. De bezetting met eigen medewerkers is ten opzichte van de begroting iets achter gebleven. Door krapte op de arbeidsmarkt is aantrekken van gekwalificeerd personeel lastig en de inzet van inhuur en externen noodzakelijk geweest. Als gevolg van het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd of het aanvaarden van een andere functie elders hebben medewerkers de organisatie verlaten.
Externe inhuur (kosten in % totale loonsom 25,00 29,00 4 en inhuur externen) Toelichting Het gaat hier om de totale inhuur als % van de loonsom; landelijk komt deze indicator in onze gemeentegrootteklasse uit op ± 19%. De externe inhuur is als gevolg van inhuur op projecten en vacatures in de reguliere formatie hoger dan het landelijk gemiddelde. In verband met het tijdelijke karakter van projecten zetten wij tijdelijke capaciteit (lees: inhuur derden) in op projecten.
Formatie (aantal Fte per 1.000 inwoners) Toelichting
7,38 7,27 0,11 De vastgestelde formatie per 31-12-2021 is 327 fte (incl. RDL). In deze indicator wordt de formatie uitgerekend per 1.000 inwoners. Afhankelijk van veranderingen en ontwikkelingen in het takenpakket van gemeenten in de nabije toekomst kan deze indicator wijzigen.
Overhead (in % van totale lasten) Toelichting
9,87 8,83 1,04 Het totaal van de loonkosten, kosten van ICT, P&O, facilitaire zaken, huisvesting en overige overhead wordt uitgedrukt in een % van de totale lasten. De berekening van overhead sluit aan bij het taakveld 0.4 overhead. Door een gerichte doorbelasting van kosten vanuit het taakveld overhead naar de andere taakvelden, krijgen we het werkelijke volume van de overhead steeds beter in beeld.
0.2 Dienstverlening en gemeentelijke organisatie We willen een optimale dienstverlening realiseren door ons te richten op de drie focuspunten ‘Service op Maat, Verbindend en Gastvrij’ uit onze dienstverleningsvisie ‘Samen Sterker’. We maken dit concreet door meetbare doelstellingen te bepalen en willen onze dienstverlening aan de hand hiervan meten en verbeteren. Het is ons doel onze dienstverlening de komende jaren verder vorm te geven en te versterken. Wij willen onze gemeentelijke organisatie op orde hebben, moderniseren en vernieuwen. 0.3 Financieel beleid We willen een gezonde en solide financiële positie en huishouding. Dit betekent een begroting die structureel en reëel sluitend is en waarbij risico’s zijn afgedekt.
13
WAT HEBBEN WE GEDAAN? 0.1 Goed bestuur 0.1.1 Verbeteren bestuurscultuur Jaar realisatie 2022 We verbeteren de bestuurscultuur en samenwerking om er zo optimaal mogelijk te kunnen zijn voor onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Daarbij streven we naar een meer open en transparante samenwerking tussen raad, college en ambtelijke organisatie. We werken als eenheid met duidelijkheid over eigen rollen. Stand van zaken
1e VGR
2e VGR
Jaar stukken
Bijsturing raad
Niet Niet volgens volgens plan plan Kijkend naar de bestuurscultuur is er een cultuurkant en een instrumentele kant. De cultuurkant gaat over het elkaar ontmoeten binnen en buiten de vergaderingen, de instrumentele kant zijn bijvoorbeeld verordeningen die zijn vernieuwd. De cultuurkant van de werkzaamheden van de raad is door het digitale vergaderen vanwege COVID-19 niet of nauwelijks aan bod gekomen in 2021. Het blijkt heel lastig om stappen te maken in verbetering van de cultuurkant zonder elkaar fysiek te ontmoeten. Het hele jaar hebben de raadscommissies en de gemeenteraad digitaal vergaderd. Hoewel de meeste raads- en commissieleden bedreven zijn geraakt in het digitaal vergaderen, ervoeren de meeste deelnemers het als een gemis dat men elkaar niet fysiek kon ontmoeten. Dit leidde soms zelfs tot irritaties die niet direct na de vergadering uitgesproken konden worden. Het begin van het zomerreces is gevierd met een fietstocht voor de raad en het college richting Rhederlaag. Onderweg was er ruimte voor enige uitleg over de omgeving en konden er bij verschillende horeca gelegenheden een hapje en een drankje worden genuttigd. Deze bijeenkomst werd zeer op prijs gesteld, niet in de laatste plaats omdat veel raadsleden elkaar weer voor het eerst sinds lange tijd fysiek ontmoeten. Aan de instrumentele kant hebben we wel stappen kunnen zetten.
De gemeenteraad heeft in juni de ‘gedragscode voor de gemeenteraad’ inclusief een protocol ‘wat te doen bij vermoedens van integriteitsschending’ vastgesteld. In een kleine werkgroep bestaande uit een raadslid, de burgemeester, de griffier en een externe deskundige, is een ‘werkwijze voor geheimhouding’ opgesteld die ook in juni door de raad is vastgesteld. In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 heeft de gemeenteraad besloten zelfstandig een aantal bijeenkomsten te organiseren over het raadswerk met als doel om geïnteresseerde inwoners te informeren. Er zijn in totaal drie digitale bijeenkomsten geweest onder de noemer ‘Raad en Daad’. Iedere bijeenkomst wordt voorbereid door 2 raadsleden met assistentie van de griffie. Op verzoek van de raadsleden is er in het najaar een werkgroep gevormd die zich heeft gebogen over een andere manier van inspraak. In december 2021 is besloten met een vernieuwde vorm van inspraak te gaan werken per 2022. De inspraak is vanaf 2022 voor alle onderwerpen een week voorafgaand aan de commissievergaderingen. Op deze manier hopen we inwoners meer te kunnen horen en kunnen de raads- en commissieleden de inspraak ook beter betrekken in hun meningsvorming. Voorstel raad Voorstellen voor verbetering komen via het Presidium naar de raad toe. De raad is zelf mede verantwoordelijk voor een goede en open sfeer in alle raadsbijeenkomsten.
Raadsleden kunnen en mogen elkaar daarbij, indien nodig, op aanspreken. 0.1.2 Groeien naar een verbindende gemeente Jaar realisatie 2022 We staan voor een gemeente die weet wat er leeft in de samenleving en in de verschillende kernen van de gemeente. We zetten in op nabijheid. Dit betekent korte lijnen met onze inwoners, verenigingen, dorps- en wijkraden, ondernemers en maatschappelijke organisaties. We ontwikkelen nieuwe vormen van participatie waarbij initiatief vanuit inwoners centraal staat. Vanuit het programma 'Zevenaar Verbindt' zetten wij in op het verder versterken van de verbinding met de inwoner, de verbinding tussen bestuur en organisatie en de verbinding binnen de organisatie. We werken vanuit de focuspunten: gastvrij, verbindend en service op maat. Daarbij hebben we een ja, 14
mits....houding. Nieuw beleid ontwikkelen we samen met inwoners. We betrekken hen in een vroeg stadium. Bij nieuwe (ruimtelijke) ontwikkelingen worden initiatiefnemers verantwoordelijk om in een vroeg stadium met de omgeving te overleggen. We faciliteren waar nodig. We delen goede voorbeelden van participatie met elkaar en met onze samenleving. Stand van zaken
Doeduiten In deze coronatijd wordt minder gebruikgemaakt van de Doeduiten.
1e VGR
2e VGR
Jaar stukken
Volgens plan
Volgens plan
Volgens plan
Contacten met dorpen en wijken Eind maart zijn 14 Coronabomen in alle kernen (en Tuindorp en Ooij) geplant. Deze (walnoot)bomen herinneren aan deze bijzondere tijd. De locaties zijn in overleg met de dorpsraden bepaald. Ook is er een fietstocht langs alle bomen gerealiseerd. Inwonerspanel Zevenaar verbindt Met het inwonerspanel vragen wij inwoners om hun mening te geven over diverse onderwerpen. Dit doen zij door zich via internet aan te melden. Er zijn ruim 500 inwoners aangesloten bij het inwonerspanel. In maart 2021 hebben we het inwonerspanel ingezet voor vragen over afvalinzameling. Nieuwe vormen van participatie De coronatijd vraagt om nieuwe, niet altijd meest effectieve, vormen van inwonersparticipatie. Het is belangrijk om bewoners te blijven betrekken bij nieuwe ontwikkelingen. Om die reden zijn informatieavonden digitaal georganiseerd, zoals bijvoorbeeld voor de ontwikkeling van Waayakkers, Vestersbos en de vastgoedlocaties. Omwonenden worden persoonlijk uitgenodigd, kunnen informatie vinden op de projectpagina en kunnen ook via een digitaal formulier op de website hun reactie achterlaten. Door middel van filmpjes en afbeeldingen wordt zo goed mogelijk in beeld gebracht wat de plannen zijn en waarover de mensen kunnen meepraten.
Daarnaast wordt een pilot uitgevoerd bij de revitalisering van Angerlo, via een digitaal platform kunnen inwoners op een kaart hun opmerkingen meegeven. Kinderburgemeester Ondanks corona was onze kinderburgemeester Jasmijn actief. Zo heeft ze meegeholpen bij Worldcleanupday, de opening van de nationale voorleesweken en de lancering van de nieuwe geschiedenisapp Bakens. Daarnaast heeft Jasmijn in maart kinderen en jongeren opgeroepen om gedichten te schrijven over hun gevoelens over Corona. Dit heeft 5 mooie gedichten opgeleverd die in poster, in abri’s en in de krant worden gedeeld. Eind april heeft Jasmijn samen met de burgemeester jeugdlintjes uitgereikt aan kinderen of jongeren die zich de afgelopen tijd op een bijzondere manier hebben ingezet. Het eerste jaar van Jasmijn zit er inmiddels op. Er is een nieuwe wervingscampagne gevoerd en Jasmijn heeft het stokje in september overdragen aan haar opvolger Loid. 18 jarigen Als je 18 wordt verandert er veel. Je mag stemmen, je kunt je inschrijven voor een huurwoning maar je moet ook een zorgverzekering afsluiten. Je bent nu echt ‘volwassen’ 😊. Voor het programma Zevenaar Verbindt hebben we onze jonge inwoners in het zonnetje gezet en hen gefeliciteerd met de mijlpaal van 18 jaar. Inwoners die bijna 18 jaar zijn, hebben een kaart gekregen van de gemeente (per post).
Naast de felicitatie is er op de kaart verwezen naar www.zevenaar.nl/18jaar. Op deze speciale pagina vinden de bijna 18 jarigen allerlei informatie. Daarnaast is er een feestelijke video zichtbaar van burgemeester Lucien van Riswijk.
15
0.1.3 Invullen bestuurlijke rol als samenwerkingspartner Jaar realisatie 2022 Voor de uitvoering van een aantal taken werken we samen in verbonden partijen. Meer dan voorheen gaan wij ons als samenwerkingspartner inzetten om binnen de samenwerkingsverbanden de gezamenlijk bepaalde doelstellingen te halen. Dat kan door posities in te vullen binnen het dagelijks bestuur of door een trekkersrol binnen een portefeuilleoverleg of bestuurscommissie te vervullen. Dit vraagt de inzet van meer ambtelijke en bestuurlijke capaciteit. De nota Verbonden partijen, vastgesteld in 2019, is een afwegingskader voor over het aangaan van samenwerkingsverbanden. Ook geven we aan hoe we de positie van de gemeenteraad ten aanzien van die verbonden partijen kunnen versterken. Stand van zaken
1e VGR
2e VGR
Jaar stukken
Volgens Volgens Volgens plan plan plan In 2020 heeft de raad ingestemd met deelname aan het nieuwe samenwerkingsverband in de regio: de Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen. In 2021 heeft de besluitvorming plaatsgevonden over de regionale opgaven. In de meerjarenbegroting 2022-2025 zijn daarvoor de financiële middelen vrij gemaakt. In februari 2021 is de raad akkoord gegaan met een wijziging van governance van het gemeentelijk sportbedrijf Ataro BV. De wijziging is doorgevoerd naar aanleiding van een aanbeveling van de Rekenkamercommissie en is gericht op een beter samenspel tussen gemeente en sportbedrijf en op een betere sturing op de resultaten. De subsidierelatie wordt omgebouwd naar opdrachtgeverschap op basis van een dienstverleningsovereenkomst. De voorbereiding van de wijziging van de gemeenschappelijke regeling Samenwerking de Liemers is 2021 afgerond en voor besluitvorming in de raad van februari 2022 doorgeleid. Overigens is gekozen voor een beperkte wijziging, omdat naar aanleiding van de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen in 2022 een grondige aanpak van de regeling gewenst en noodzakelijk is. 0.1.4 Corona herstelplan Jaar realisatie 2023 Als gemeente hebben wij middelen (€ 3.000.000) beschikbaar gesteld voor het stimuleren van de regionale en lokale economie en voor herstelmaatregelen op sociaal-cultureel gebied. Stand van zaken
1e VGR
2e VGR
Jaar stukken
Volgens Volgens plan plan De raad heeft op 4 november 2020 het herstelplan vastgesteld met een aantal amendementen en moties. Vervolgens heeft de raad op 7 juli 2021 de invulling van amendement 9 vastgesteld. Hiermee zijn alle uit te voeren maatregelen in 2021 beschreven en opgenomen in een planning tot eind 2022. De uitvoering is geborgd binnen de organisatie en de raad wordt periodiek geïnformeerd via de P&C cyclus en op andere wijze indien hiertoe aanleiding is. Zo is de raad eind september 2021 geïnformeerd over de stand van zaken en is het dashboard getoond waarmee we werken om de uitvoering van de maatregelen te monitoren.
0.2 Dienstverlening en gemeentelijke organisatie 0.2.1 Afronden lopende projecten voor start nieuwe projecten Jaar realisatie 2022 We willen de basis op orde hebben. Dit betekent dat we lopende projecten afronden, voordat we met nieuwe projecten beginnen. We willen 'in control' zijn. Deze gedachte past binnen de professionalisering van het planmatig werken, dat een onderdeel is van het programma organisatieontwikkeling. Binnen dit programma worden de komende jaren vele activiteiten en projecten opgezet en uitgevoerd. Eén daarvan is de genoemde professionalisering. Dit traject draagt bij aan de verbetering en groei van onze kernwaarden: Resultaatgericht, Klantgericht en Samenwerkingsgericht.
16
Stand van zaken
1e VGR
2e VGR
Jaar stukken
Volgens Volgens Volgens plan plan plan Door de corona crisis is in 2021 beperkt invulling gegeven aan het zgn. Planmatig werken. Opleiding en training was in beperkte mate mogelijk. Wel heeft ondersteuning en advisering aan medewerkers plaatsgevonden. 0.2.2 Data gedreven sturen als vernieuwende sturingspraktijk Jaar realisatie 2023 Datagedreven sturing is het vermogen om op basis van het verzamelen en analyseren van data tot sturing op de gemeentelijke thema’s te komen. Wij gaan systematisch deze nieuwe werkwijze in het primaire proces opnemen. Dit brengt met zich mee dat we een aantal organisatorische en technische condities planmatig verbeteren. Te denken valt aan competentieontwikkeling, het werken met een datastrategie en de ontwikkeling van open data. Daarbij hebben we nadrukkelijk oog voor de risico’s en ethische vraagstukken die deze ontwikkeling met zich meebrengt. Stand van zaken
1e VGR
2e VGR
Jaar stukken
Volgens Volgens Volgens plan plan plan In het verslagjaar is op diverse fronten (bijv. sociaal domein, belastingen en dienstverlening) data-inzicht. Het analyseren en duiden van deze gegevens zorgt voor meer geobjectiveerd inzicht en kan helpen bij het proactief sturen op (financiële) ontwikkelingen. Daarnaast zijn de rollen in het datagedreven proces in beeld en is de techniek ingericht. Tenslotte zijn voorbereidingen getroffen voor (1) het verder op orde brengen van de informatievoorziening, (2) het verrijken van bestaande processen met data-inzichten en passende informatieproducten en (3) data-inzichten onderdeel te laten zijn van besturings- en ontwikkelprocessen. 0.2.4 Ontwikkelen naar een moderne en professionele organisatie Jaar realisatie 2023 We zijn een aantrekkelijke, professionele en duurzame werkgever en mensen werken graag bij ons in Zevenaar. Medewerkers zijn toegerust om in steeds veranderende contexten hun werk te doen. Ze zijn goed opgeleid, flexibel in hun gedrag en communicatie. We zijn in staat het werk af te stemmen op de uitdagingen in de samenleving. We nemen medewerkers mee in veranderingen en toekomstige ontwikkelingen. Zij zijn zelf actief in hun eigen loopbaanontwikkeling. We volgen de resultaten van ons HR-beleid. Er is een veilig werkklimaat waarin we transparant en open zijn. Onze processen en werkafspraken ondersteunen dit. Stand van zaken
1e VGR
2e VGR
Jaar stukken
Niet Volgens Niet volgens plan volgens plan plan De uitvoering en uitwerking van de verschillende doelstellingen om te groeien naar een moderne en professionele organisatie verloopt grotendeels volgens plan. Door Covid-19 werden we gedwongen de focus te verleggen. In 2021 is de krapte op arbeidsmarkt toegenomen, waardoor ook wij ondervinden dat het vinden van gekwalificeerd personeel lastiger wordt. Dit vraagt ook om een herziende blik op aantrekkelijk werkgeverschap. In 2021 zijn de gesprekken gestart naar verandering in modern werkgeverschap, zoals bijvoorbeeld het hybride werken. Voorstel raad Voor 2021 heeft de raad een budget beschikbaar gesteld om achterstanden in te lopen. Dit is gedeeltelijk gerealiseerd en wordt afgerond in 2022.
17
0.2.5 Verbeteren dienstverlening aan inwoners en ondernemers Jaar realisatie 2022 We onderzoeken manieren om onze inwoners en ondernemers beter van dienst te zijn en hiervoor passende middelen te ontwikkelen. De drie focuspunten uit de Dienstverleningsvisie 2018-2022 ‘Samen Sterker’ – 1. service op maat, 2. verbindend en 3. gastvrij - zijn hiervoor de basis. Met de Monitor Dienstverlening meten we onze dienstverlening en brengen we ambities, doelstellingen en resultaten in beeld, waardoor we onze dienstverlening gericht kunnen verbeteren. 1. Service op maat We zorgen voor een optimale bereikbaarheid door extra capaciteit in te zetten op piekmomenten aan de telefoon en aan onze balies. In 2022 willen we dat 80% van de telefonische oproepen in het klantcontact centrum opgenomen wordt binnen 20 seconden en dat 80% van de contactverzoeken binnen 2 werkdagen worden afgehandeld. We werken digitaal waar het kan en persoonlijk waar het nodig is. We verhogen onze digitale volwassenheid door aan te sluiten op landelijke voorzieningen en door steeds meer formulieren digitaal en met DigiD beschikbaar te maken. Door uitvoering te geven aan plan ‘Doorontwikkeling Digitale Dienstverlening’ kunnen we in 2021 op het landelijk gemiddelde van digitale volwassenheid zitten. 2.
Verbindend We vragen inwoners hun ervaring met ons te delen in de (spreekwoordelijke) reis die ze maken tijdens de oriëntatie, aanschaf en het gebruik van een product of dienst bij de gemeente. Dit noemen we een klantreis. Verbeteracties die hieruit voortkomen, pakken we direct op. Zo onderzoeken we hoe we de tevredenheid van inwoners verder kunnen verbeteren. In 2022 voeren we de inwonerpeiling van waarstaatjegemeente.nl opnieuw uit en willen we dat onze inwoners onze dienstverlening met minimaal een 7 beoordelen. 3. Gastvrij We willen dat er aandacht is en blijft voor het verbeteren van de vaardigheid om klantgericht en gastvrij te werken. Hiervoor bieden we onze medewerkers trainingen aan in de Zevenaar Academie.
Stand van zaken
1e VGR
2e VGR
Jaar stukken
Volgens Volgens Volgens plan plan plan In 2021 hebben we in mei een jaaroverzicht ‘monitor dienstverlening’ 2020 uitgebracht, in juli een halfjaarlijkse monitor gepubliceerd en een kwartaalmonitor in oktober. Alleen de jaaroverzichten gaan naar de raad. Het afgelopen jaar hebben we onze dienstverlening op niveau gehouden en waar mogelijk verder verbeterd. Service op maat In 2021 haalden we de telefonische servicenorm van het opnemen van 80% van de telefoontjes binnen 20 seconden niet. We behaalden echter wel een forse verbetering ten opzichte van voorgaande jaren: in 2021 werd 74% van de telefoontjes binnen 20 seconden opgenomen, tegenover 65% in 2020, 68% in 2019 en 63% in 2018. Van de contactverzoeken werd 84% binnen 2 werkdagen afgehandeld, waarmee we ruim boven de gestelde servicenorm van 80% uitkwamen. Verbindend We leverden een bijdrage aan het project Omgevingswet door een klantreisonderzoek uit te voeren. Grote dienstverleningsprojecten waren in de voorbereidingsfase. Denk hierbij aan het ontwikkelen van de nieuwe en digitaal toegankelijke website www.zevenaar.nl. Hiervoor werd onder andere een webpanel opgericht van betrokken inwoners die input leveren. Samenhangend met de website werkten we aan de nieuwe en gebruiksvriendelijkere e-formulieren die samen met de nieuwe website live gaan in 2022.
Ook de voorbereiding van de herinrichting van Fixi, het systeem voor Meldingen Openbare Ruimte (MOR), speelde in 2021. De herinrichting is nodig om ervoor te zorgen dat de meldingen nog sneller bij het juiste team in de gemeentelijke organisatie komen. 18
Gastvrij We moesten anticiperen op de verschillende effecten van corona, bijvoorbeeld het regelmatig verzetten van bruiloften en het omgaan met uitval door ziekte van collega’s. We waren druk met het coronaproof organiseren van de Tweede Kamerverkiezingen (met de mogelijkheid tot stemmen op meerdere dagen). Corona dwong ons ook tot het realiseren van goede thuiswerkplekken voor ons KlantContactCentrum (KCC). Dat lukte en daardoor kon ook tijdens de bommelding in november 2021 onze telefonische dienstverlening gewoon doorgaan. 0.2.7 Invoeren Wet Open Overheid Jaar realisatie 2022 De Wet Open Overheid wordt naar verwachting in 2021 vastgesteld. Om de digitale informatiehuishouding voor onze inwoners, bedrijven en instellingen conform de filosofie van de Wet tijdig klaar te hebben, zetten wij in op drie onderdelen, te weten: (1) in Liemers verband (met 1Stroom en de RID) gaan wij na of mogelijke vernieuwing van architectuur voor informatie- en archiefbeheer noodzakelijk is; hierover adviseren wij u te zijner tijd afzonderlijk; (2) wij maken eind 2020 een plan om de informatiehuishouding op orde te brengen om de vindbaarheid en ontsluiting te verbeteren; (3) wij zorgen dat de huidige archieven digitaal op orde en duurzaam toegankelijk zijn.
Stand van zaken
1e VGR
2e VGR
Jaar stukken
Niet Niet Volgens volgens volgens plan plan plan Lange tijd was onduidelijk wanneer de Wet in werking zou treden en welke compensatie voor gemeenten zou plaatsvinden. Inmiddels is hierover duidelijkheid (1 mei 2022) en hebben we in het verslagjaar voorbereidingen getroffen voor een analyse op de impact die de Wet heeft. Het gaat dan bijvoorbeeld over primaire en bedrijfsvoeringsprocessen, parallel lopende initiatieven zoals de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer en de organisatievertaling in rollen en verantwoordelijkheden. Ook noemen we aanpassingen in systemen, aansluiting op landelijke voorzieningen en de veranderende werkwijze voor de organisatie.
0.3 Financieel beleid 0.3.1 Uitvoeren Planning & Control cyclus Jaar realisatie 2022 Wij geven uitvoering aan de planning- en controlcyclus door het opstellen van een kadernota, begroting, voortgangsrapportages en jaarstukken. Beschikbare middelen zijn integraal afgewogen bij de kadernota en de begroting. In 2021 blijven wij investeren in de doorontwikkeling van de P&C-cyclus. Stand van zaken
1e VGR
2e VGR
Jaar stukken
Volgens Volgens Volgens plan plan plan De planning- en control cyclus voor 2021 bestaat uit de Kadernota, Meerjarenbegroting, 2 Voortgangsrapportages en de Jaarrekening. Deze planning- en control cyclus hebben wij volgens plan doorlopen. Alle planning- en controldocumenten zijn vastgesteld. In de beide Voortgangsrapportages monitoren wij de voortgang van de bezuinigingsmaatregelen, het Herstelplan en geven wij een actualisatie van de corona-effecten. De provincie geeft in haar toezichtsbrief naar aanleiding van de ingediende Meerjarenbegroting 2022-2025 aan dat alle begrotingsjaren een positief structureel en reëel saldo laten zien.
19
0.3.2 Rechtmatigheidsverantwoording Jaar realisatie 2023 Vanaf 1-1-2021 is de gemeente verantwoordelijk voor het opstellen en opnemen van een rechtmatigheidsverantwoording in de jaarstukken. Doelstelling van de wetswijziging is het versterken van de interne beheersing en een nadrukkelijke rol van het college in de verantwoording omtrent het rechtmatig handelen. De rol van de accountant verschuift van het controleren van de rechtmatigheid naar het controleren in hoeverre de verantwoording door het college getrouw is. De verantwoording bestaat uit een interne analyse over het rechtmatig handelen, met een onafhankelijke verbijzonderde interne controle en de vorming van een integraal beeld over de beheersmaatregelen in de verschillende (materiële) processen. Stand van zaken
1e VGR
2e VGR
Jaar stukken
Volgens Volgens plan plan De regering heeft in juni 2021 besloten de rechtmatigheidsverantwoording met minimaal één jaar uit te stellen. In 2022 wordt het wetsvoorstel voorgelegd aan de Tweede en Eerste kamer. In 2021 zijn stappen gezet ter voorbereiding op de rechtmatigheidsverantwoording. De controlfunctie is versterkt en de inrichting van de controleapplicatie heeft plaatsgevonden. De eerste resultaten hiervan zijn besproken met de accountant. De accountant heeft zijn bevindingen opgenomen in zijn rapporten.
WAT HEEFT HET GEKOST? Baten en lasten per programma Exploitatie (bedragen x € 1.000) Baten
Primitieve Na wijziging begroting 92.961 96.067
Realisatie
Verschil
98.248
2.181
Lasten
23.610
23.318
21.833
1.485
Resultaat voor bestemming
69.350
72.750
76.416
3.666
Baten
689
6.402
6.217
-185
Lasten
1.606
6.957
6.982
-25
Totaal mutaties reserves
-918
-555
-765
-210
Resultaat na bestemming
68.433
72.195
75.651
3.456
Mutaties reserves
Verschillenanalyse 0.
Bestuur en ondersteuning
0.1 Bestuur - toevoeging pensioenvoorziening wethouders Voor de huidige en voormalige wethouders die nog niet de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt, is een voorziening gevormd. Eén van de grondslagen die gehanteerd wordt bij de berekening van het benodigd doelvermogen van de pensioenvoorziening is de rekenrente, gebaseerd op de marktrente. Op basis van nieuwe actuariële berekeningen is een lagere toevoeging aan de voorziening voldoende. Als gevolg van de gestegen rekenrente kunnen we volstaan met een lagere toevoeging om het doelvermogen op peil te houden. 0.2 Burgerzaken In 2021 zijn er meer paspoorten/ID-kaarten en rijbewijzen verstrekt dan begroot. Dit levert een voordeel op van € 30.000. Daarnaast laat ook de legesopbrengsten van de overige documenten bij burgerzaken een voordeel zien van € 20.000.
20
94.000 V
I
50.000 V
I
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden - Grondverkoop gemeentelijke gronden In 2021 zijn meer gemeentelijke gronden verkocht. Denk hierbij aan stukken grond nabij Burg. Cremersplein in Pannerden en stukken grond ten behoeve van Point of Presence (POP) stations voor glasvezelaansluitingen. Dit levert een voordeel op van € 70.000. 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden - Verkoop panden We hebben in 2021 een pand eerder verkocht dan gepland (2022). Dit leidt tot een voordeel van € 149.000. De aanpassing van de raming 2022 leggen wij bij de eerste voortgangsrapportage 2022 aan u voor. 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden - Verhuuropbrengsten In voorgaande jaren is een aantal panden afgestoten. Het wegvallen van de verhuuropbrengsten is echter niet bij ieder pand verwerkt in de meerjarenbegroting. Dit resulteert in een nadeel op de verhuuropbrengsten van € 25.000. In 2022 herstellen wij dit en leggen wij deze wijziging aan u voor. 0.3 - Beheer overige gebouwen - afschrijvingen Het voordeel heeft betrekking op kapitaallasten van de Turmac Cultuurfabriek en wordt bij de analyse op de kapitaallasten verklaard. 0.4 Overhead - Gemeentehuis Op het regulier klein onderhoud van het gemeentehuis is minder uitgegeven. Dit houdt ook verband met de beperkte beschikbare capaciteit voor voorbereiding, planning en het regelen van de onderhoudswerkzaamheden.
Daarnaast zijn de belastingaanslag voor de OZB en de elektriciteitskosten lager uitgevallen. 0.4 Overhead - Opbrengsten materieel Bij de aanschaf van voertuigen hebben we de oude ingeruild. Deze inruilwaarde heeft tot een voordeel van € 34.000 geleid. 0.4 Overhead - P&O We melden een voordeel van € 78.000 op verschillende budgetten van P&O; salarisadministratie, ondernemingsraad en teambuilding. Daarnaast declareerden medewerkers minder thuiswerkvoorzieningen dan waarmee rekening was gehouden. 0.4 Overhead - Personeelslasten & inhuur Binnen dit programma is op de personeelslasten inclusief inhuur een nadeel ontstaan van € 530.000. Het totale (voordelige) resultaat op personeelslasten lichten we centraal toe in de analyse van de personeelslasten. 0.4 Overhead - I&A De bijdrage aan de RID laat een nadeel zien van € 43.000. Dit betreft onderhoud op software vanuit : ▪ de vastgestelde Informatie Beleidsprojecten (IBP), zowel afgerond als op te leveren in 2021 met een onderhoudscomponent; ▪ tussentijdse gezamenlijke projecten; ▪ software en contract convergenties; ▪ onderhoud op software ten behoeve van centraal gegevensbeheer en geo informatie. Beveiliging en Informatieveiligheid staat hoog op de prioriteitenlijst en daar is extra in geïnvesteerd. Met name hogere onderhoudskosten van applicaties die voortvloeien uit projecten en opdrachtverstrekking door de gemeenten.
0.4 Overhead - aanschaf mobiele telefoons In het laatste kwartaal van 2021 zijn versneld nieuwe smartphones vervangen. Gelet op aanscherpingen in de dataveiligheid en de informatieveiligheid voldoen de oude toestellen niet meer. 0.4 Overhead - Bijdrage RDL in de kosten van overhead De ontvangen bijdrage van de RDL in de kosten van overhead is in werkelijkheid lager dan begroot. Dit wordt onder meer veroorzaakt doordat de monteurs en medewerkers van groen en grijs minder uren voor de RDL hebben gewerkt. Hierdoor betaalt de RDL ook minder. We verantwoorden een nadeel van € 49.000.
21
70.000 V
I
149.000 V
I
-25.000 N
S
251.000 V
I
160.000 V
I
34.000 V
I
78.000 V
I
-530.000 N
I
-43.000 N
I
-55.000 N
I
-49.000 N
I
0.4 Overhead - Vergunning Toezicht Handhaving 26.000 V Door Corona is de horeca gesloten geweest. Hierdoor is er geen extra drank & horeca inzet geweest bij commerciële en paracommerciële instellingen met betrekking tot de drank- en horecavergunningen en schenken aan minderjarigen. Een voordeel van € 17.000. Daarnaast is er als gevolg van corona een voordeel van € 9.000 op opleiding- en congreskosten. Een totaal voordeel van € 26.000. 0.4 Overhead - Ruimtelijke Ordening 78.000 V In 2021 is een exploitatiebijdrage ontvangen welke ingezet is ter dekking van inhuur personeel. Bij de baten een voordeel van € 50.000. Daarnaast is in 2021 alsnog een bedrag van € 28.000 ontvangen voor nota's die in 2018 als oninbaar waren aangemerkt. Een totaal voordeel van € 78.000. 0.4 Overhead - interne doorbelastingen 1.353.000 V Een voordelig bedrag van € 1.353.000 wordt verklaard door interne doorbelastingen naar andere programma's. De kosten van materieel veroorzaken een nadeel en de doorbelastingen van salarissen en overhead veroorzaken een voordeel. Op andere programma's in deze jaarrekening leiden de doorbelastingen ook tot verschillen. Per saldo in de jaarrekening hebben de doorbelastingen financieel geen effect. 0.5 - Treasury - rente 78.000 V Binnen dit programma is het rentevoordeel € 78.000.
Het totale verschil lichten wij centraal toe bij het onderdeel resultaat, analyse van rente en afschrijving. 0.7 Algemene uitkering 1.787.000 V De algemene uitkering laat ten opzichte van de 2e voortgangsrapportage een voordeel zien van € 1.787.000. Dit betreft de verwerking van de september- en de decembercirculaire. Hieronder lichten wij de grootste verschillen toe. Septembercirculaire: In de septembercirculaire is in totaal € 1.014.000 aan extra inkomsten verwerkt. De grootste posten zijn de uitkering van het BTW-compensatiefonds (€ € 500.000) en hogere inkomsten door hogere aantallen van diverse maatstaven (€ 250.000). Daarnaast is coronacompensatie ontvangen voor buurt- en dorpshuizen en lokale cultuur (totaal € 130.000) en is een afrekening ontvangen voor de compensatie van tekorten in de jeugdzorg van € 130.000. Decembercirculaire: In de decembercirculaire is € 809.000 aan extra inkomsten verwerkt. Voor € 395.000 betreft dit coronacompensatie. Hiervan is € 174.000 een afrekening van derving van inkomsten van de gemeente over 2020. Daarnaast € 91.000 voor lokaal cultuuraanbod en € 131.000 voor continuïteit in de zorg voor Wmo en jeugd. Naast de coronacompensatie is € 283.000 ontvangen voor taakmutaties in 2021. Het betreft o.a. jeugdhulp, diverse bedragen die samenhangen met de toeslagenaffaire en kwaliteitsborging bouw- en woningtoezicht.
Tenslotte is de uitkering voor het participatiebudget met € 108.000 verhoogd. 84.000 V 0.61 OZB woningen - belastingopbrengst In januari 2022 is een naheffingsaanslag (nakohier) opgelegd die heeft geleid tot hogere belastingopbrengsten bij de woningen. 0.62 OZB niet-woningen - belastingopbrengst 165.000 V In januari 2022 is een naheffingsaanslag (nakohier) opgelegd die heeft geleid tot hogere belastingopbrengsten bij de niet-woningen. 0.63 - Parkeerbelasting 57.000 V We hebben een hoger bedrag aan parkeerbelasting ontvangen vanwege meer opgelegde naheffingen en een hoger aantal verstrekte parkeervergunningen. 0.64 - Belastingen overig - Hondenbelasting -36.000 N Er is minder opbrengst verantwoord omdat minder honden geregistreerd zijn dan begroot. Tijdens de corona-periode was geen hondencontrole mogelijk waardoor de aangiftemoraal is afgenomen. Eind 2021 is een hondencontrole uitgevoerd waarvan het effect zichtbaar wordt bij de aanslagoplegging 2022.
22
I
I
I
I
I
I
I
I
I
0.64 - Belastingen overig - Invordering 31.000 V De opbrengsten van de ingevorderde bedragen zijn hoger dan geraamd. In 2021 hebben we ingestoken op meer invorderingswerkzaamheden. 0.11 Resultaat van de rekening -9.952.000 N Het verschil tussen het begrote resultaat na wijziging en het gerealiseerde resultaat komt binnen dit programma als een nadelig verschil naar voren. 0.5 Treasury - dividend Ataro -220.000 N Volgens de regelgeving wordt de dividenduitkering in de administratie van de gemeente opgenomen in het jaar dat de jaarstukken worden vastgesteld c.q. de aandeelhouders een besluit hebben genomen over de dividenduitkering. De jaarcijfers van Ataro over 2021 zijn gereed en worden in 2022 vastgesteld. Het besluit over het uitkeren van dividend wordt in 2022 genomen en verantwoord. Door de opgenomen raming ontstaat er een nadeel € 220.000. 0.8 - overige baten en lasten 103.000 V Als onderdeel van de bezuinigingen 2020-2023 heeft de raad besloten in 2022 € 350.000 en vanaf 2023 structureel € 500.000 in de interne bedrijfsvoering te gaan besparen. Vooruitlopend op de maatregelen in 2022 hebben we reeds vroegtijdig in 2021 een aantal maatregelen doorgevoerd welke in een voordeel resulteren van € 103.000. 0.10 mutaties reserves -185.000 N De lagere onttrekking aan de algemene reserve heeft een nadelig effect op de exploitatie van € 185.000.
In 2019 is besloten een bezuiniging door te voeren op de budgetten voor de invoering van de Omgevingswet. Naast de lagere kosten op het budget van de Omgevingswet heeft dit ook een lagere onttrekking aan de algemene reserve tot gevolg. Overige verschillen -49.000 N In Programma 0 zijn naast de hierboven omschreven afwijkingen enkele kleine verschillen ontstaan welke niet nader toegelicht worden.
I
I
I
I
I
I
Incidentele baten en lasten Het is van groot belang voor de interne toezichthouders (provinciale staten/gemeenteraad) als voor de externe toezichthouders (Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties/Provincies) dat helder inzicht bestaat in de financiële positie op korte en langere termijn. Zo is in de BBV artikelen 19- c en 28-c bepaald dat in de toelichting op het overzicht van baten en lasten bij de begroting en bij de jaarrekening, een overzicht van incidentele baten en lasten wordt gevoegd. In de toelichting bij het BBV staat dat voor een nadere invulling van het begrip incidenteel kan worden gedacht aan baten en lasten die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. Het gaat er bij de bedoelde voorschriften echter vooral om inzicht te krijgen in de variabele posten in de begroting en meerjarenraming. In dat kader kunnen tijdelijke geldstromen die (nog) langer lopen dan drie jaar dus ook relevant zijn. Het verschil tussen incidenteel en structureel is niet altijd even scherp te trekken. Structurele baten en lasten zijn in elk geval die baten en lasten die in beginsel jaarlijks in de begroting, meerjarenraming en jaarrekening zijn opgenomen. Indien de structurele lasten worden gedekt door de structurele baten is er sprake van ‘materieel’ begrotingsevenwicht.