Document · PDF

1066030 Bijlage 7 Archeologisch bureauonderzoek en verkennend booronderzoek

Raadsvergaderingen 2022-2026 20 april 2022, gemeente ZevenaarBij agendapunt: HAMERSTUK Z/21/405121 Vaststellen van het bestemmingsplan Kruisveld 23 t/m 37 Angerlo ten behoeve van de realisatie van acht sociale huurwoningen10.517 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

28 van 44

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied Het Kruisveld 23-37 te Angerlo : DWS/DIR/HAMA/213277

Afbeelding 12: Foto van de boorkern van boring 3 centraal in het plangebied. V.l.n.r. en van boven naar beneden is sprake van achtereenvolgens de subrecente bouwvoor, bruingrijze gevlekte roestige zandige klei geleidelijk overgaand in geel fijn sterk siltig zand met iets fijn schelpgruis.

12. Wat is de aard (kleur, textuur, samenstelling), diepteligging, genese en gaafheid van natuurlijke en eventueel antropogene bodemhorizonten (akkerlagen en overige ‘verstoringslagen’, bemestingslagen e.d.), ter plaatse van het onderzoeksgebied? Voor het antwoord op deze vraag wordt tevens verwezen naar vraag 11. In het deelgebied is sprake van (sub)recente ophogingen waarin betonpuin, baksteenpuin en plastic aangetroffen is. De overgang tussen de antropogene ophogingslagen en de natuurlijke ondergrond is in alle gevallen scherp. 13. Wat is de aard, dikte en omvang van eventueel ter plaatse van het onderzoeksgebied voorkomende afdekkende lagen en de (geschatte) ouderdom daarvan (plaggendek, stuifzandlaag, kleidek, afvallaag, ophogingslaag)? Tijdens het veldonderzoek zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen die wijzen op een hoge ouderdom van de antropogeen bewerkte lagen. In de boringen is betonpuin, baksteenpuin, grind en plastic aangetroffen. 14. Indien er afdekkende lagen voorkomen; wat is de aard (ontstaanswijze, kleur, textuur, samenstelling), gaafheid en dikte van het onderliggende afgedekte bodemprofiel (natuurlijke en antropogene bodemhorizonten zoals oude akkerlagen) en/of afzettingen? Voor het beantwoorden van deze vraag wordt verwezen naar Tabel 3 en de antwoorden op de vragen 11 tot en met 13.

De natuurlijke ondergrond bestaat uit een dik pakket roestige zandige klei die als oeverafzettingen zijn geïnterpreteerd. Dit pakket gaat geleidelijk over in fijn sterk siltig zand van het onderliggende rivierduin. Er is geen dekzand aangetroffen, zoals op basis van de bodemkaart werd verwacht. Zowel in de top van de oeverafzettingen als in de top van het rivierduin ontbreekt een ‘vuile laag’ of tekenen van bodemvorming als gevolg van menselijk handelen in het verleden. Ook zijn de natuurlijke bodems niet ontkalkt, wat erop wijst dat ze niet lang aan de oppervlakte hebben gelegen of bewerkt zijn voor bijvoorbeeld landbouwdoeleinden (beakkering). 15. Wat is de diepte tot waarop artefacten van recente ouderdom (‘modern’ afvalmateriaal) in het bodemprofiel voorkomen. In het plangebied is ‘modern’ afval aangetroffen tot een diepte van maximaal 60 cm-mv.

29 van 44

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied Het Kruisveld 23-37 te Angerlo : DWS/DIR/HAMA/213277

16. Tot welke diepte in het bodemprofiel is sprake van een ‘recente’ bodemverstoring en wat is de ouderdom van deze verstoring? De bodem is subrecent verstoord tot een maximale diepte van 125 cm-mv (boring 2), mogelijk als gevolg van de bouw van de te slopen woningen. Op basis van het aangetroffen puin en plastic blijkt dat de verstoringen niet ouder zijn dan de 20e eeuw Tijdens het verkennend booronderzoek zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen. Hierbij dient opgemerkt te worden dat het opsporen van archeologische indicatoren ook niet het primaire doel was van het verkennend booronderzoek.

30 van 44

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied Het Kruisveld 23-37 te Angerlo : DWS/DIR/HAMA/213277

Conclusie en aanbeveling

4.1

Conclusie Bureauonderzoek Door de natuurlijke relatief hoge ligging op een dekzandrug, rivierduin of terrasrestrug is het plangebied geschikt geweest voor zowel jagers/verzamelaars in de prehistorie als voor landbouwende samenlevingen vanaf de Late Steentijd. Dit wordt ook aangetoond door meldingen in Archis3 in de directe omgeving van het plangebied. Historische kaarten geven aan dat het plangebied langs een (zand)pad, het huidige Kruisveld, lag. Op de kaart van 1817 was er nog sprake van bouwland. De bebouwing Het Kruisveld is in 1920 gerealiseerd en de schuren stammen uit 1950. Voor zover te herleiden is, was het onbebouwde deel van het plangebied in gebruik als tuin. Booronderzoek Uit de resultaten van het verkennend booronderzoek blijkt dat in het plangebied sprake is van een subrecente puinrijke bouwvoor die op dieptes variërend van 45 cm-mv (boring 1) tot 60 cm-mv (boring 3) overgaat in een pakket bruingrijze roestige zandige klei die als oeverafzettingen (Formatie van Echteld) geïnterpreteerd zijn. In boring 2 is dit pakket door eerdere bodemingrepen vermengd met de top van de riverduinafzettingen en bestaat de A/C-horizont uit een pakket bruingrijs gevlekte iets verrommelde zandige klei met veel roestbrokken.

De basis van het bodemprofiel bestaat in alle boringen uit fijnzandige siltige rivierduinafzettingen waarvan de top op een diepte variërend van 145 cm-mv (boring 4) tot 165 cm-mv (boring 2 en boring 3) is aangetroffen. De overgangen tussen de Ap1-horizont en de C-horizont is scherp. De overgang van de oeverafzettingen naar de rivierduinafzettingen is geleidelijk. De oeverafzettingen zijn kalkarm en de rivierduinafzettingen zijn kalkrijk afgezet.

4.2

Selectieadvies De resultaten van het bureauonderzoek en verkennend booronderzoek laten zien dat in het plangebied geen archeologische vindplaats aanwezig is. Tijdens het booronderzoek is gebleken dat er geen indicaties zijn voor menselijke bewoning (vóór 1900). Er is onder de bouwvoor geen sprake van bodemvorming als gevolg van menselijk handelen in het verleden. In beide deelgebieden is sprake van een natuurlijk profielverloop (vaaggronden). Hamaland Advies adviseert daarom om het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkelingen. De kans dat met de voorgenomen bodemingrepen behoudenswaardige archeologische vindplaatsen verloren gaan is nihil.

4.3

Selectiebesluit Het conceptrapport is op 30 augustus 2021 getoetst door de Regioarcheoloog van de ODRA (drs. J. Habraken) namens gemeente Zevenaar. Het rapport kan na verwerking van de opmerking definitief worden gemaakt. De definitieve versie dient te worden gestuurd naar de gemeente Zevenaar en ondergetekende. Binnen het plangebied is mogelijk een neergestort vliegtuig aanwezig. De onzekerheid over de exacte locatie is echter dermate groot, dat op basis daarvan geen vervolgonderzoek noodzakelijk wordt geacht. Bovendien is het plangebied bebouwd waardoor de kans dat eventuele resten in situ liggen beperkt is. Het advies voor vrijgave onderschreven. Vervolgonderzoek is in het kader van de beoogde ontwikkeling niet noodzakelijk.

31 van 44

Project Kenmerk

4.4

: BO en IVO Plangebied Het Kruisveld 23-37 te Angerlo : DWS/DIR/HAMA/213277

Voorbehoud Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen. Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: “Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister”. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort en de verantwoordelijke ambtenaar van de gemeente Zevenaar (mw. L. Werdmuller).

Afbeelding 13: Foto van de voorzijde van de onderochte woningen aan het Kruisveld 23-37. Foto richting het noorden.

32 van 44

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied Het Kruisveld 23-37 te Angerlo : DWS/DIR/HAMA/213277

Gebruikte Bronnen Gebruikt Literatuur Bakker, H. de & J. Schelling, 1989. Systeem van bodemclassificatie voor Nederland; de hogere niveaus. Wageningen. Berendsen, H.J.A., 2004. Landschappelijk Nederland. De fysisch-geografische regio’s. Assen Berendsen, H.J.A., 2008. De vorming van het land, inleiding in de geologie en de geomorfologie. Assen (Fysische geografie van Nederland). Boer, E.A.M. de et al., 2013. Gemeente Zevenaar en Rijnwaarden, Cultuurhistorische waardenkaart, bijlagen, behorende bij BAAC-rapport V-12.0232. Cohen, K.M., E. Stouthamer, W.Z. Hoek, H.J.A. Berendsen & H.F.J. Kempen, 2009: Zand in Banen Zanddieptekaarten van het Rivierengebied en het IJsseldal in de provincies Gelderland en Overijssel. Habraken, J., 2014; Handboek archeologisch onderzoek binnen de regio Arnhem, 2014, Eisen en kaders voor onderzoek en beoordeling van rapporten Kremer, J.H., 2016. Inventariserend veldonderzoek, karterend booronderzoek, Dorpsstraat 44 te Angerlo. Synthegra rapport S150071. Kuijl, E.E.A. van der, 2017. Bureauonderzoek en verkennend booronderzoek plangebied noord: 56/56A en zuid: Eldrikseweg ongenummerd te Angerlo, gemeente Zevenaar. Hamaland Advies project 171581. Tol, drs. A., 2012, Leidraad inventariserend veldonderzoek; Deel: Verkennend booronderzoek Archeologie. Status: versie 2.0. Geactualiseerd op 4 december 2012.

Versie 1.0 van deze leidraad is op 30 maart 2006 vastgesteld door het CCvD Willemse, N.W. en J.G.M. Verhagen, 2006. Gemeente Zevenaar. Een archeologische waarden- en verwachtingskaart met AMZ-adviezen, RAAP-rapport 1274, Weesp

Geraadpleegde Websites http://zoeken.cultureelerfgoed.nl; Archis3 voor informatie over vondsten, onderzoeken, Bonneblad, minuutplan 18111832, geomorfologie, bodem, grondwater, rd-coördinaten, hoogtekaart, kadaster https://archis.cultureelerfgoed.nl/#/ voor doen van melding http://beeldbank.cultureelerfgoed.nl voor OAT, minuutplan en verzamelblad www.topotijdreis.nl voor informatie historische kaarten vanaf 1845 www.dans.easy.nl voor rapporten www.dinoloket.nl voor informatie over ondergrondse boringen http://www.bodemloket.nl voor bodemkwaliteitsgegevens www.ruimtelijkeplannen.nl voor bestemmingsplaninformatie www.ikme.nl voor gegevens over WOII https://originals.dotkadata.com, http://verliesregister.studiegroepluchtoorlog.nl, http://www.vergeltungswaffen.nl voor informatie over WOII http://kaarten.gelderland.nl/viewer/app/thema_historischarcheologie voor cultuurhistorie

http://kaarten.gelderland.nl/viewer/app/thema_bodemverontreinigingen voor bodemverontreinigingen http://kaarten.gelderland.nl/viewer/app/thema_zandbanen voor de zandbanenkaart

33 van 44

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied Het Kruisveld 23-37 te Angerlo : DWS/DIR/HAMA/213277

BIJLAGEN

34 van 44

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied Het Kruisveld 23-37 te Angerlo : DWS/DIR/HAMA/213277

Bijlage 1: Plangebied in het gele kader en toekomstig inrichtingsplan

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied Het Kruisveld 23-37 te Angerlo : DWS/DIR/HAMA/213277

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied Het Kruisveld 23-37 te Angerlo : DWS/DIR/HAMA/213277

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied Het Kruisveld 23-37 te Angerlo : DWS/DIR/HAMA/213277

Bijlage 2: Overzicht van archeologische en geologische perioden

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied Het Kruisveld 23-37 te Angerlo : DWS/DIR/HAMA/213277

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied Het Kruisveld 23-37 te Angerlo : DWS/DIR/HAMA/213277

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied Het Kruisveld 23-37 te Angerlo : DWS/DIR/HAMA/213277

Bijlage 3: Boorpuntenkaart en tabel met RD-coördinaten van de boorpunten

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied Het Kruisveld 23-37 te Angerlo : DWS/DIR/HAMA/213277

boring

x-coördinaat

y-coördinaat

Maaiveldhoogte meter t.o.v. NAP

206.814

445.439

10,72

206.830

445.387

10,59

206.838

445.424

10,63

206.862

445.396

10,52

206.849

445.452

10,47

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied Het Kruisveld 23-37 te Angerlo : DWS/DIR/HAMA/213277

Bijlage 5: Boorlegenda en boorstaten (separaat bijgevoegd)

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied Het Kruisveld 23-37 te Angerlo : DWS/DIR/HAMA/213277

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Zevenaar&id=20e55c0d-e739-4a71-b391-c335b9e12ac7