VVD Bijdrage Algemene beschouwingen

ALGEMENE BESCHOUWINGEN 27 JUNI 2024 BIJDRAGE VVD-FRACTIE – ERNST VAN SPLUNTER EMBARGO TOT MOMENT VAN UITSPREKEN ALLEEN GESPROKEN TEKST GELDT! Jaarrekening Jaarrekening 2023 Ook 2023 sluiten we - tegen de verwachting in - met een positief saldo van 2,9 mio af. Ook in 2023 hangt dat samen met diverse circulaires die een positief verschil hebben bewerkstelligd. De accountant zal een goedkeurende controleverklaring verstrekken over 2023. Dat is goed nieuws. De VVD dankt de accountant voor haar werkzaamheden en complimenteert ook het college en de ambtelijke ondersteuning voor de accuraatheid van de documenten, zoals o.a. de factsheets en het intern auditverslag. Een paar zaken die in het oog springen en voor de VVD blijvend relevante thema's zijn. Ten eerste. De accountant komt tot de conclusie, los van het wat ons betreft verheugende feit dat de weerstandsratio inmiddels uitstekend te noemen is, dat het voorspellend vermogen van de gemeentelijke financiële huishouding verbetering behoeft. De VVD-fractie waardeert het dat in het raadsvoorstel te lezen staat dat het college op dat punt verbetermogelijkheden ziet en een onderzoek start om het voorspellend vermogen te vergroten. De VVD - maar ik verwacht dat dit breed gedeeld zal worden – ziet uit naar het resultaat van dit onderzoek opdat het begrotingsresultaat nog meer in balans kan komen met het jaarrekeningresultaat.

Ten tweede, een vertrouwd punt van de VVD, niet zonder reden, de woonlasten. We constateren dat de meeropbrengsten Onroerende Zaak Belasting in 2023 700K bedraagt. Hoewel de OZB in Zeist - en daar mogen we trots op zijn - in verhouding tot andere gemeenten laag is, zien we wel dat de lokale lastendruk aanhoudend boven of net op de signaalwaarde zit. En dat komt ander andere door de afvalstofheffing en rioolheffing. Desalniettemin roept de VVD het college op alles in het werk te stellen de meeropbrengsten zoveel mogelijk terug te laten vloeien in de portemonnee van de inwoners van onze gemeente. Temeer nu we afgelopen jaren ook meer van onze inwoners hebben gevraagd, zoals de 3 x 3% extra OZB afgelopen drie jaren. Daar mag ook wat tegenover staan in betere tijden. Graag een bevestiging uit het college op dit punt, dat bespaart ons een motie. Dat brengt mij op het derde punt. De stabiliteitscriteria. Tijdens de bijeenkomst met de auditcommissie is geconstateerd dat deze aan een update toe zijn, wat overigens al in de planning staat. De meerwaarde van het dashboard stabiliteitscriteria - waarmee de stand van zaken in Zeist wordt afgezet tegen omliggende gemeenten - behoeft geen discussie maar we moeten zoveel mogelijk appels met appels en peren met peren kunnen vergelijken.

1

Daar schort het soms aan. Goed te hebben kunnen constateren dat er breed draagvlak voor een update is. Voorzitter, de VVD stemt in met het raadsvoorstel jaarstukken 2023. Kadernota Staatscommissie Rechtsstaat - Op 1 juni verscheen het rapport van de Staatscommissie Rechtsstaat. Het is wat de VVD-fractie betreft misschien wel het belangrijkste rapport dat dit jaar het licht heeft gezien. Want veel aanbevelingen raken de kern van waar wij vandaag over spreken. De relatie tussen overheid en inwoners, hoe die de laatste jaren achteruit is gehold en wat we er aan moeten doen om dit alles te verbeteren. Ik vind het rapport zo belangrijk dat ik mijn bijdrage ermee begin. Ik doe hierbij een oproep aan raad en college om de aanbevelingen die op de gemeentelijke overheid van toepassing zijn te bespreken en nu we halverwege deze raadsperiode zijn gekomen, er aan te werken dat we de kiezer in maart 2026 op dit vlak met open vizier tegemoet kunnen treden. Als u hiermee instemt en we zouden dit kunnen verkennen bij de commissie werkwijze, doen we wat mij betreft een volgende stap in een mooie traditie van voorop lopen op het vlak van bestuurlijke vernieuwing. We hadden al de Maaltijd van Zeist, de Inwoners Advies Commissie; het burgeramendement en het burgerberaad. Het rapport bespreekt indringend de verstoorde relatie tussen overheid en inwoner.

De twee sleutelbegrippen om hier iets aan te doen zijn dichterbij en betrokken. Dat waren overigens ook twee begrippen die aan de orde kwamen in de periode dat wij aan het toewerken waren naar de benoeming van een nieuwe burgemeester. Deze algemene beschouwingen zijn de eerste onder uw leiding, voorzitter in deze raadzaal. Zoals de VVD-fractie het beleeft hopen we dat er nog vele mogen volgen. De eerste maanden liggen achter ons, de eerste mooie momenten ook, maar ook de onverwachte waarbij we nog even stilstaan bij de 4-mei herdenking en hoe snel en adequaat er toen werd geschakeld toen onweer het evenement buiten onmogelijk maakte. Volgend jaar vieren we 80 jaar vrijheid. In dat kader zouden wij het voorbeeld van onze buurgemeente Soest willen volgen. Daar krijgt iedere veteraan op Veteranen dag een bloemetje. Is het een idee dat wij dat met ingang van 2025 ook gaan doen? Buitengewoon raadsleden - Voor ik het over Financiën ga hebben, eerst een onderwerp dat samenhangt met dichterbij en betrokken: de positie van wat ik blijf noemen de helden van onze lokale democratie: de buitengewoon raadsleden. Vorig jaar is er – gelukkig – een grote stap gezet om deze groep volksvertegenwoordigers, recht te doen. Aan de beloning is gewerkt. Nu nog een ander aspect, wat ons betreft: de zichtbaarheid.

Mijn CDA-collega Esther Kant en ik hebben hier onlangs over gesproken en wij zouden het een goed idee vinden dat buitengewoon raadsleden ook tijdens de plenaire raadsvergadering nog beter zichtbaar zijn. Ik wil het hier alleen hebben over het wat, niet over het hoe. Dat zouden we – ook weer - kunnen bespreken bij de commissie werkwijze.

Financiële stabiliteit - De VVD kijkt - ook financieel gezien - met een positieve blik naar de toekomst voor Zeist. Hoewel veel gemeenten, waaronder Utrecht, significante

2

bezuinigingsopgaven en lastenverzwaring in de nabije toekomst voor hun kiezen krijgen, is het structurele beeld voor Zeist - op 2025 na, waarover zo dadelijk meer - positief. De VVD spreekt wederom haar enthousiasme uit voor de financieel stabiele lijn. Geen ravijnjaar althans met het huidige beeld - voor Zeist. We complimenteren het college, en ook voorgaande colleges voor de financiële situatie waar Zeist in verkeert. Dat ontslaat ons er overigens niet van kritisch te blijven kijken en die stabiele lijn voort te zetten. Dat brengt mij op de resultaatsbestemming 2023. Het structurele beeld laat alleen in 2025 een negatief beeld zien. Het college stelt voor 1,7 mio te doteren aan de algemene reserves om o.a. dit tekort op te vangen. Dat wijkt af van de gewoonte overschotten te doteren aan het RIOZ, maar in lijn met de financiële stabiliteit die de VVD voorstaat is zij eenmalig voorstander van deze aanpak. Mocht richting de begroting 2025 overigens blijken dat de tekorten 2025 een positiever beeld laten zien, behoort (gedeeltelijke) dotatie aan het RIOZ altijd nog tot de mogelijkheden wat ons betreft. Graag de reactie van de wethouder of hij dit ook een goede route vindt. Door gemeenschappelijke inspanning en dus ook door onze inzet, is het weerstandsvermogen het afgelopen jaar weer in lijn met de afspraken gebracht.

Door het wegvallen van enkele risico's in 2023 is de ratio ook nog eens doorgestegen tot 2,2, waardoor dotatie aan het weerstandsvermogen niet nodig is. De VVD is hier verheugd over en stelt vast dat Zeist een stootje kan hebben. Wonen Is het allemaal dan koek en ei? Nee, voorzitter. Een van de grootste opgaven in deze raadsperiode is en blijft het realiseren van meer woonruimte. Er zijn lichtpunten: de WAHoeve, het voormalige V&D pand, Eikenstein, PGGM en natuurlijk het grote project rond het stationsgebied, hoewel die soms worden overschaduwd door krachten in onze Zeister samenleving die al op voorhand dreigen de route te kiezen naar ons hoogste beroepsorgaan: de Raad van State. Wij doen als VVD-fractie een beroep op de genoemde krachten niet voordat er nog maar een plan het licht heeft gezien naar de rechter te willen stappen. U kunt er verzekerd van zijn voorzitter dat wij – met alle ruimte voor afgesproken participatie – nog steviger dan voorheen destructieve krachten een antwoord zullen geven. Al die mensen die wachten op wonen hebben daar recht op. Wijkgericht werken en buitensportlocaties Tot onze grote tevredenheid kregen wij van het college prima antwoorden op onze vragen over intensivering buurt- en wijkenwerk. Dit blijft voor ons een speerpunt en het rapport van de Staatscommissie Rechtsstaat sluit daar naadloos bij aan.

We weten dat dit alles meer tijd kost in verband met uitwerking en personele bezetting. Nog eens wil ik alle waardering uitspreken voor allen die zich op dit terrein nu al inzetten. Blij zijn we met de toezegging dat het college ons hierover zal blijven informeren. Ik verwijs bij dit punt nog eens even naar het begin van mijn bijdrage: dichtbij en betrokken. Buitensportaccomodaties - Ook positieve woorden over de reflectie die wethouder Welting gaf ten aanzien van onze zorgen over financiële realisatie Buitensport accommodaties. Uitlopende uitvoering waardoor kosten sterk kunnen oplopen. Goed dat daar in de voorbereiding, en nu werkende weg, rekening mee gehouden is en wordt. Verhoogde polarisatie in de samenleving - We zien steeds meer polarisatie en verharding in onze samenleving. Zo neemt bijvoorbeeld het aantal antisemitische incidenten in ons land, 3

en ook in Zeist, toe. Hier hebben wij als raad een statement tegen gemaakt omdat er in de gemeente Zeist, net als in de rest van Nederland, geen ruimte is voor antisemitisme of andersoortige discriminatie. We hopen dat met de vorig jaar vastgestelde ‘agenda meedoen’ er in de komende jaren vooruitgang wordt geboekt. Ook hebben wij als raad het Manifest weerbaar bestuur van de provincie Utrecht vastgesteld en ondertekend, want niet alleen wordt het effect van de polarisatie en verharding binnen de samenleving door onze inwoners gevoeld, maar ook door onze ambtenaren en onszelf. Voor ons is het van belang dat iedereen in de gemeente Zeist zich veilig voelt om hier te werken en te wonen. Daarvoor zullen wij ons ook komende jaren blijven inzetten. Veiligheid Want dat is wat we allemaal willen in onze directe leefomgeving, voorzitter, veiligheid. Graag een reflectie van de portefeuillehouder op onze waarneming dat – in het licht van onze diversiteit op het gebied van inwoners en verschillende kernen, buurten en wijken – het steeds meer maatwerk, en ik zeg het opnieuw, dichterbij en betrokken, moet worden en steeds minder uniformiteit. Waarbij we ons bewust zijn van het feit dat het daardoor niet eenvoudiger wordt. Ook hier waardering voor de enorme inzet en positiviteit waarmee onze mensen de openbare orde en veiligheid handhaven.

Citymarketing – The Passion Ik kom op het punt citymarketing en in het kader daarvan wil ik het hebben over The Passion. Mijn collega-fractievoorzitters van CDA, NDZ, CU-SGP en ook ondergetekende hebben ons toen de komst van het evenement onder druk stond sterk gemaakt The Passion toch naar Zeist te halen. Dat scheelde overigens maar een haar. De voorlopige balans opmakend: een reclamespot voor onze mooie gemeente die zijn weerga niet kent. Voorzitter, mijn fractie zegt onomwonden dat we het – stel dat we hierover weer zouden moeten beslissen – meteen weer zouden steunen. En tegelijkertijd stel ik twee dingen vast. Dat de fractie van Seyst.nu bij RTV Utrecht heeft gezegd dat wij rode cijfers schrijven en dat het daarom ongepast was dit evenement te organiseren want het ging ten koste van mensen die het hier moeilijk hebben. Ik vraag de betreffende fractie dit hier tijdens de plenaire raadsvergadering recht te zetten, omdat een eerdere oproep hiertoe voor zover wij het kunnen overzien, tot niets heeft geleid. Dat mag nu of in haar eigen termijn. KNVB - Wij juichen de initiatieven om evenementen als The Passion naar Zeist te halen dus juist toe. En als er meer kansen op dit vlak zouden ontstaan, staan wij daar zeer welwillend tegenover. Als het over citymarketing gaat zouden wij ook graag de KNVB erbij betrekken.

Op dit moment is de fanshop van de KNVB geopend op het Centraal Station van Utrecht, al zeg ik er wel meteen bij dat na het abominabele voetbal van dinsdag de animo wel veel minder groot zal zijn. Maar een mooi initiatief, en wij zouden graag zien dat deze winkel permanent open zou zijn en wel in het centrum van Zeist. Als teken van verbondenheid met deze sport en zijn sportbond die diepe wortels heeft in onze gemeente. Ik wind er dus ook geen doekjes om dat ik graag zou zien dat de KNVB in Zeist blijft. Tot slot voorzitter - Er gebeurt op dit moment veel in onze samenleving. Ik had het er al over toen ik het over polarisatie had. Nog steeds heb ik de indruk dat – op een enkele uitzondering na – zoeken naar wat ons verbindt in plaats de nadruk te leggen op wat ons verdeeld, de cultuur in deze raadzaal is. Vanuit de beginselen van Vrijheid, Verdraagzaamheid, Verantwoordelijkheid, Gelijkwaardigheid en Sociale Rechtvaardigheid probeert onze fractie met zes gewone en twee buitengewone raadsleden dit gestalte te

4

geven. Waarbij wij onze inwoners in staat willen stellen in vrijheid te leven, eigen keuzes te maken, zodat zij geen slachtoffer worden of willen zijn, want voorzitter wij zeggen tegen onze inwoners: Ik geloof in jou Ik zal je licht zijn, vlam in het duister Ik geloof in jou En als je valt vang ik je op Zolang de zon en de maan aan de hemel staan Klink ik dwars door alles heen Ik geloof in jou, jij doet het niet alleen.

5