RV26.047 rv Zienswijze ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 RDWI

RAADSVOORSTEL

Zienswijze ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 RDWI

Portefeuillehouder

Laura Hoogstraten

Opsteller Zaak/stuknummer Besluit college

J. de Graaf 1034053/RV26.047 26 mei 2026

Ontvangst griffie Ronde Tafel Debat Raadsvergadering

27 mei 2026 7 en 9 juli 2026

Onderwerp Zienswijze ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 van de Regionale Dienst Werk en Inkomen Kromme Rijn en Heuvelrug (RDWI) Doel van het voorstel Het vaststellen van de zienswijze van de gemeente Zeist op de ontwerpbegroting 2027 en de meerjarenraming 2028-2030 van de RDWI, zodat deze tijdig kan worden toegezonden aan het Algemeen Bestuur van de RDWI. Voorgesteld besluit 1. In te stemmen met de ontwerpbegroting 2027 en de meerjarenraming 2028-2030 van de RDWI 2. De bijgevoegde zienswijze ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 vast te stellen en in te laten dienen bij het dagelijks bestuur van de RDWI. Besluit Raad

Inhoud Op 23 april 2026 heeft de RDWI de ontwerpbegroting 2027 en de meerjarenraming 2028–2030 toegezonden aan de deelnemende gemeenten. Gemeenten kunnen tot 31 juli 2026 een zienswijze indienen. Het Algemeen Bestuur stelt de begroting vast op 9 september 2026. De begroting laat een stijging zien van de totale programmalasten van € 104,5 miljoen (2026) naar € 117,2 miljoen (2027). Hoewel de begroting een helder beeld geeft van de opgaven van de RDWI, constateert het college dat meerdere ontwikkelingen nog met onzekerheden zijn omgeven. Dit geldt onder andere voor de structurele financiële effecten van landelijke wetgeving en de gevolgen voor de uitvoeringscapaciteit. Voor Zeist zijn met name de ontwikkelingen binnen de BUIG, re-integratie, inburgering, RooO en apparaatskosten relevant. VERDIEPING Inleiding De RDWI voert voor de deelnemende gemeenten de Participatiewet, de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en aanpalende wetgeving uit. Op 23 april 2026 is de ontwerpbegroting 2027 en de meerjarenraming 2028-2030 RDWI toegezonden. Wij kunnen tot 31 juli 2026 een zienswijze indienen. Het Algemeen Bestuur stelt de jaarstukken vast op 9 september 2026. Pagina 1 van 3

De begroting laat een stijging zien van de totale programmalasten van € 104,5 miljoen (2026) naar € 117,2 miljoen (2027). Deze stijging hangt onder meer samen met hogere BUIG-lasten, loon- en prijsontwikkelingen, aanvullende taken vanuit het Rijk en ontwikkelingen rondom de opvang van Oekraïense ontheemden. Daarnaast bevat de begroting diverse onzekerheden die samenhangen met landelijke wetgeving, waaronder de Participatiewet in Balans, de Wet handhaving sociale zekerheid en ontwikkelingen binnen de Wet inburgering 2021. ARGUMENTEN VOOR EN TEGEN 1. De ontwerpbegroting geeft een realistisch beeld van de uitvoeringsopgaven van de RDWI De RDWI staat voor een omvangrijke uitvoeringsopgave binnen het sociaal domein. De begroting laat zien dat sprake is van toenemende complexiteit van doelgroepen, stijgende instroom en aanvullende wettelijke taken. De uitgangspunten van de RDWI sluiten aan bij landelijke ontwikkelingen, waarin meer nadruk wordt gelegd op maatwerk, vertrouwen en menselijke maat. 2. Financiële risico’s vragen om nadere duiding De ontwerpbegroting bevat meerdere ontwikkelingen die mogelijk leiden tot structurele lastenverzwaringen voor gemeenten. De financiële gevolgen van nieuwe wetgeving en beleidsontwikkelingen zijn nog onvoldoende uitgewerkt, waardoor tijdige sturing door gemeenten wordt bemoeilijkt.

Het is daarom van belang dat gemeenten tijdig inzicht krijgen in de financiële en uitvoeringsrisico’s. 3. Inzicht in effectiviteit van re-integratie blijft belangrijk De begroting laat een stijging zien van de middelen voor re-integratie, terwijl uit eerdere verantwoordingsinformatie blijkt dat sprake was van onderbesteding en achterblijvende uitstroom. Het is van belang dat beter inzicht ontstaat in de effectiviteit van ingezette instrumenten, waaronder duurzame uitstroom, inzet per doelgroep en de relatie tussen middelen en resultaten. Participatie De zienswijze is ambtelijk afgestemd in regionaal verband Financiële toelichting De ontwerpbegroting 2027 van de RDWI laat een stijging zien van de totale programmalasten van € 104,5 miljoen in 2026 naar € 117,2 miljoen in 2027. Deze stijging wordt met name veroorzaakt door hogere lasten binnen de BUIG en het Bbz, loon- en prijsontwikkelingen, aanvullende uitvoeringskosten en de doorwerking van landelijke beleidsontwikkelingen. De grootste financiële mutaties betreffen:    

een stijging van de BUIG- en Bbz-lasten met circa € 7,8 miljoen, onder meer als gevolg van de verhoging van het wettelijk minimumloon en een hogere verwachte uitkeringslast; een stijging van de inkomensvoorzieningen met circa € 1,0 miljoen; aanvullende lasten voor de Regeling opvang ontheemden Oekraïne (RooO) van circa € 1,2 miljoen; een stijging van de apparaatskosten met circa € 0,9 miljoen als gevolg van loonontwikkelingen, indexatie en aanvullende uitvoeringscapaciteit.

Daarnaast constateert het college dat meerdere ontwikkelingen nog onvoldoende financieel zijn uitgewerkt. Dit betreft onder andere:  

de structurele effecten van de Participatiewet in Balans; de financiële gevolgen van de Wet handhaving sociale zekerheid; Pagina 2 van 3

 

ontwikkelingen binnen de Wet inburgering; de mogelijke instroom van Oekraïense ontheemden in de Participatiewet.

De financiële effecten van deze ontwikkelingen kunnen in de komende jaren leiden tot aanvullende gemeentelijke bijdragen en extra druk op de uitvoeringscapaciteit van de RDWI. BUIG Voor de gemeente Zeist is daarnaast relevant dat het financiële beeld binnen de BUIG-systematiek verslechtert. Waar Zeist lange tijd een voordeelgemeente was binnen de regionale verdeelsystematiek, laat de meerjarenraming vanaf 2026 een negatief resultaat zien op het BUIG-budget. De huidige ontschottingssystematiek vergroot daarbij het financiële nadeel voor de gemeente Zeist. Door de ontschottingssystematiek loopt het tekort in 2027 verder op: van –€112.500 naar –€546.000. Zoals recent in de zienswijze op de jaarstukken RDWI 2025 is aangegeven, heeft dit directe gevolgen voor de financiële positie van Zeist. Solidariteit blijft uitgangspunt, maar periodieke herijking van de systematiek is noodzakelijk. De stijging van de BUIG-lasten en de gedaalde rijksbijdrage BUIG op basis van deze begroting leidt tot een financieel nadeel in onze begroting van € 1,5 miljoen. Binnen dit nadeel is € 0,4 miljoen het gevolg van de huidige ontschottingssystematiek en de daarmee samenhangende bijdrage aan de andere deelnemende gemeenten. De stijging van de lasten van minimaregelingen zoals de studietoeslag en de individuele inkomenstoeslag leidt tot een nadeel in onze begroting van € 0,5 miljoen.

In totaal daalt ons begrotingssaldo vanwege deze RDWI-begroting in 2027 met € 2,2 miljoen. De financiële effecten van de definitieve begroting worden verwerkt binnen de reguliere P&C-cyclus van de gemeente Zeist. Juridische aspecten Artikel 27, lid 4, van de Gemeenschappelijke Regeling RDWI is van toepassing Duurzame aspecten N.v.t. Samenhang met andere projecten N.v.t. VERDERE PROCES Planning en uitvoering De conceptzienswijze wordt onder voorbehoud van vaststelling door uw raad alvast door het college toegestuurd aan het AB RDWI. Na vaststelling door uw gemeenteraad van de zienswijze wordt de RDWI daar door ons van op de hoogte gesteld door toezending van een getekend exemplaar. Communicatie N.v.t. Evaluatie N.v.t. BIJLAGEN 1. Zienswijzebrief RDWI begroting 2027 Pagina 3 van 3

2. Aanbiedingsbrief ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 RDWI 3. Ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 RDWI

Pagina 4 van 3

RAADSBESLUIT

Behoort bij raadsvoorstel Zienswijze ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 RDWI Nr. RV26.047

De raad van de gemeente Zeist; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 26 mei 2026; BESLUIT: 1. In te stemmen met de ontwerpbegroting 2027 en de meerjarenraming 2028-2030 RDWI 2. De bijgevoegde zienswijze Ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 RDWI vast te stellen en in te laten dienen bij het dagelijks bestuur van de RDWI.

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 7 juli en voortgezet op 9 juli 2026, De raad voornoemd,

drs. E.M.H. Lemaier

drs. J. Langenacker, voorzitter

Pagina 1 van 1