RV26.046 rv Hoofdlijnenakkoord 2026-2030
Tekst van het document
HOOFDLIJNENAKKOORD 2026 - 2030 “Oog voor elkaar, klaar voor de toekomst”
Raadsvergadering: Informatie bij:
Raadsvoorstel: Zaaknummer:
26 mei 2026 Martine Folkersma, Frans Dekker Ruben Pattiasina Bar Bakker Annet Ploeg RV26.046 1035812
Maatschappelijk effect en doel van het voorstel Met dit voorstel stellen de partijen PRO, D66, VVD en ChristenUnie-SGP de bestuurlijke koers vast voor de gemeente Zeist voor de periode 2026–2030. Het hoofdlijnenakkoord vormt een richtinggevend kader voor het handelen van raad en college en heeft als doel: het versterken van verbinding in de samenleving; het bieden van bestaanszekerheid, kansen en perspectief voor alle inwoners; het realiseren van een groene, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving; het waarborgen van een financieel gezonde en betrouwbare gemeente. Voorstel 1. Kennis te nemen van het door de coalitiepartijen opgestelde hoofdlijnenakkoord voor de raadsperiode 2026-2030 met de titel “Oog voor elkaar, klaar voor de toekomst” 2. In te stemmen met de planning voor de uitwerking van het hoofdlijnenakkoord
Besluit Raad 26 mei 2026
Pagina 1 van 3
Inleiding Na de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart jl. vond op 23 maart jl. het duidingsdebat plaats, waarbij aansluitend door de vertegenwoordiging van alle raadsfracties voldoende steun aanwezig was om mevrouw Mariëtte Pennarts te benoemen als verkenner. Op 2 april jl. heeft zij het eindverslag wederom aan een vertegenwoordiging van alle raadsfracties gepresenteerd. Op basis van wederzijdse waardering over de bestuursstijl, vertrouwen en samenwerking, adviseerde zij om de formatie te starten met de partijen PRO, D66, VVD en ChristenUnie-SGP. Deze coalitie bood in ogen van de verkenner de meeste garantie voor een stabiel bestuur in Zeist. Verder merkte zij op en gaf aan de formerende partijen mee, dat er brede steun was om te komen tot een hoofdlijnenakkoord. Dit heeft ertoe geleid dat vanuit de vertegenwoordiging van de raadsfracties er volop steun was voor het voorstel om mevrouw Mariëtte Pennarts als formateur te vragen voor het te starten formatieproces. De formateur heeft door middel van een verslag aan u verantwoording afgelegd over het gelopen proces. Het akkoord is tot stand gekomen in samenspraak met maatschappelijke organisaties en met inbreng van andere politieke partijen. Het document vormt een kader, waarbij samenwerking met de gemeenteraad en de samenleving centraal staat.
Dit alles heeft geleid heeft tot het hoofdlijnenakkoord met de titel ‘Oog voor elkaar, klaar voor de toekomst’. Het hoofdlijnenakkoord: Het akkoord is opgebouwd langs vier samenhangende thema’s die aansluiten bij de leefwereld van inwoners: 1. Gezonde en duurzame toekomst Realisatie van de ingezette bouw van circa 4.000 woningen tot 2030, met nadruk op betaalbaarheid en doorstroming. Versterking van groen, klimaatadaptatie en biodiversiteit. Versnelling van de energietransitie (isolatie, duurzame opwek, betaalbaarheid). Versnelling van bereikbaarheid en verkeersveiligheid, met een goede balans van de fiets, voetganger, OV en auto, ook in relatie tot leefbaarheid. Stimuleren van een toekomstgerichte economie en innovatie. 2. Zeker van elkaar Versterken van bestaanszekerheid: armoedebeleid, schuldenaanpak en werken dat loont. Toegankelijke en menselijke zorg en ondersteuning dichtbij huis. Investeren in onderwijs en gelijke kansen, met nadruk op kinderen en jongeren. Bevorderen dat iedereen mee kan doen, ongeacht achtergrond of inkomen. Versterking van kunst, cultuur en erfgoed als bindende factor. 3. Fijn leven in de buurt 1. Stimuleren van ontmoeting en sociale cohesie in wijken en dorpen. 2. Verbeteren van leefbaarheid, met extra aandacht voor kwetsbare wijken. 3. Versterken van veiligheid, met inzet op preventie, samenwerking en maatwerk per wijk. 4.
Gemeente in verbinding Actieve participatie: inwoners vroeg en zichtbaar betrekken bij plannen. Een open, transparant en betrouwbaar bestuur. Verbetering van dienstverlening: eenvoudiger, menselijker en toegankelijker. Verantwoorde inzet van digitalisering en AI, met aandacht voor privacy en inclusie. Borging van gezonde en eerlijke gemeentefinanciën, met duidelijke keuzes en prioriteiten. Voor de thema’s hebben we onze gezamenlijke ambities benoemd, en daarbij per ambitie een - niet limitatieve - opsomming van belangrijke uitgangspunten en te ondernemen acties (wat gaan we doen). De partijen die niet aan de formatie hebben deelgenomen, zijn primair schriftelijk gevraagd om hun prioriteiten en kijk op samenwerking in te brengen, zodat deze mogelijk nog een vertaling zouden kunnen krijgen in het akkoord. Er zijn inspirerende brieven ontvangen en we hebben ideeën en voorstellen- waar mogelijk- een plaats in het hoofdlijnenakkoord gegeven. Ook is aan de nietformerende partijen gevraagd of er behoefte is aan een bijeenkomst om over de inhoud van de door Pagina 2 van 3
hen gestuurde brieven en het concept hoofdlijnenakkoord in gesprek te gaan. Deze behoefte bleek er om uiteenlopende redenen niet te zijn. Breed is er aandacht gevraagd voor zaken als wonen, participatie, een dienstbare overheid, energietransitie, veiligheid en aandacht voor het sterke verenigingsleven en lokale ondernemers. Ook zijn er maatschappelijke opgaven die de komende jaren een antwoord vragen en waarvan het formuleren van een oplossing nog niet zo eenvoudig is. Dit gegeven zien wij als een uitgelezen kans om met de gehele raad en met de samenleving op te pakken en langs die lijn tot oplossingen te komen.
Context: De gemeente staat de komende jaren voor complexe opgaven, zoals woningbouw, klimaatverandering, zorgkosten, een verkrappende arbeidsmarkt en sociale ongelijkheid. Tegelijkertijd is de beschikbare ruimte en financiële armslag beperkt. Het hoofdlijnenakkoord biedt daarom geen dichtgetimmerd programma, maar een kader waarin: keuzes worden gemaakt op basis van kwaliteit en samenhang; samenwerking met raad, inwoners en partners centraal staat; flexibiliteit bestaat om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen. Daarnaast hebben de coalitiepartijen expliciet uitgesproken om in dialoog met de raad complexe dossiers in gezamenlijkheid vorm te geven. Deze dossiers betreffen bijvoorbeeld wonen, energietransitie en participatie. Over de vorm en de wijze van samenwerking stellen wij voor dit na het zomerreces met elkaar te verkennen.
Financiën en Organisatie: Financiële vertaling van het hoofdlijnenakkoord vindt plaats via de reguliere planning- en controlcyclus (kadernota’s en begrotingen). Uitgangspunten daarbij zijn: structureel financieel gezond beleid; realistische begrotingen en beheersing van risico’s; eerlijke lastenverdeling; De planning van de uitwerking van het hoofdlijnenakkoord en de uitwerking hiervan in financiële zin (incidenteel/structureel) zijn als bijlage bij dit voorstel toegevoegd.
VERDERE PROCES Planning en uitvoering De planning ziet er als volgt uit: 26 mei: debat en besluitvorming over het initiatiefvoorstel 26 mei: benoeming en installatie wethouders September: RV Uitvoeringsprogramma
BIJLAGEN: 01 - Hoofdlijnenakkoord 2026 -2030 “Oog voor elkaar, klaar voor de toekomst”. 02 - Planning uitwerking hoofdlijnenakkoord
Pagina 3 van 3
RAADSBESLUIT
Behoort bij raadsvoorstel RV26.046 De raad van de gemeente Zeist; gelezen het voorstel van PRO, D66, VVD en ChristenUnie-SGP; BESLUIT:
1. Kennis te nemen van het door de coalitiepartijen opgestelde hoofdlijnenakkoord voor de raadsperiode 2026-2030 met de titel “Oog voor elkaar, klaar voor de toekomst” 2. In te stemmen met de planning voor de uitwerking van het hoofdlijnenakkoord Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 26 mei 2026 De raad voornoemd,
drs. E.M.H. Lemaier, griffier
drs. J. Langenacker, voorzitter