RV26.046 Bijlage 1 - Hoofdlijnenakkoord 2026-2030

■ Veiligheid meewegen in ruimtelijke keuzes: Bij woningbouw en gebiedsontwikkeling toetsen we plannen nadrukkelijk op sociale veiligheid, bereikbaarheid voor hulpdiensten, overzichtelijkheid van de openbare ruimte en de robuustheid van vitale infrastructuur. Zo bouwen we niet alleen meer woningen, maar ook veilige en toekomstbestendige buurten.

Oog voor elkaar, klaar voor de toekomst

31

4 Gemeente in verbinding 4.1 Samen plannen maken Ambitie

In Zeist maken we de plannen voor onze dorpen en buurten het liefst samen met inwoners en ondernemers. We willen hen eerder, duidelijker en beter betrekken bij projecten die hun eigen straat of leefomgeving raken. Bij participatie maken we vooraf helder hoeveel invloed inwoners hebben en hoe hun inbreng zichtbaar wordt meewogen. Daarbij luisteren we nadrukkelijk niet alleen naar de inwoners die het hardst roepen of die de weg naar het gemeentehuis al goed weten te vinden. We willen juist óók de stem horen van het ‘stille midden’: mensen die druk zijn met hun gezin, werk of zorg, die wellicht van nature minder mondig zijn of die de taal nog niet zo goed spreken. Meedenken en meedoen (participatie) is onze vaste manier van werken. We vinden het belangrijk dat de samenleving invloed heeft op hun directe leefomgeving, of het nu gaat om nieuw groen, verkeersveiligheid of de inrichting van een speelplek. De gemeenteraad neemt uiteindelijk de formele besluiten, maar we zorgen er altijd voor dat inbreng vanuit de samenleving eerlijk en open wordt meegewogen in die keuze.

Uitgangspunten ■ Open en duidelijk vooraf: Als we om de mening of hulp van de samenleving vragen, vertellen we vooraf altijd open wat het doel is, hoeveel invloed men precies heeft en wie uiteindelijk de beslissing neemt. Zo weet iedereen altijd waar men aan toe is. ■ Iedereen praat mee: We wachten niet af tot mensen naar ons toekomen, maar we zoeken hen actief op in hun eigen buurt, op school of bij de sportclub, in begrijpelijke taal zonder ingewikkeld jargon. ■ Ruimte voor de buurt: De buurtbewoners hebben vaak goede ideeën over wat er speelt in hun wijk. We geven hen de ruimte en het vertrouwen om zelf plannen te maken én uit te voeren (uitdaagrecht). ■ Betrokken van begin tot eind: Meedenken stopt niet nadat de gemeenteraad een besluit heeft genomen. De samenleving blijft ook betrokken bij de daadwerkelijke uitvoering van de plannen in hun straat. ■ Maatwerk per wijk: Niet elke wijk heeft hetzelfde nodig. Sommige buurten zijn al enorm goed georganiseerd, andere buurten hebben juist wat extra hulp van de gemeente nodig om initiatieven van de grond te krijgen.

Oog voor elkaar, klaar voor de toekomst

32

Wat gaan we doen?

■ Een helder verslag bij besluiten: Voordat de gemeenteraad een besluit neemt over een plan, maken we een duidelijk en openbaar overzicht (een logboek). Hierin staat wie er zijn betrokken, welke belangen er spelen, wat er met hun ideeën is gedaan en welke lastige keuzes we moesten maken. ■ De buurt in: Om juist de minder zichtbare inwoners te bereiken, komen we naar buiten toe. We organiseren straatgesprekken en bezoeken buurthuizen, scholen, ondernemers en geloofsgemeenschappen op momenten dat men daar toch al aanwezig is. ■ Zelf aan de slag met buurtbudgetten: We breiden het ‘buurtbudget’ verder uit. Heeft een buurt een goed idee voor hun straat? Dan krijgt zij daarvoor de ruimte en de middelen. We maken het hen daarbij niet onnodig moeilijk met regeltjes. ■ Van proef naar vaste prik: We hebben de afgelopen jaren veel geëxperimenteerd met nieuwe manieren van meepraten. De manieren die goed blijken te werken, maken we nu onderdeel van de manier waarop onze ambtenaren werken. We behouden en verankeren wat werkt en houden een open vizier voor nieuwe manieren. ■ Inwonersraden en panels: Bij grote, ingewikkelde onderwerpen zetten we doelgericht instrumenten in zoals een ‘burgerberaad’ of een jongerenpanel. Een groep (gelote) inwoners mag zich dan grondig in een onderwerp vastbijten en de gemeente van zwaarwegend advies voorzien.

Oog voor elkaar, klaar voor de toekomst

33

4.2 Een open en betrouwbaar bestuur Ambitie

We willen een gemeente zijn waar de samenleving op kan vertrouwen. Een bestuur dat transparant is, dicht bij hen staat en duidelijke keuzes durft te maken. Besturen doen we namelijk niet alleen vanuit het gemeentehuis, maar mét onze inwoners, ondernemers, de gemeenteraad en onze maatschappelijke partners. We willen open en duidelijk uitleggen wat de rol is van zowel de gemeenteraad als de gemeentelijke organisatie bij het oplossen van maatschappelijke problemen en waarom we bepaalde keuzes maken. We luisteren goed naar feedback en wegen alle belangen zorgvuldig af. Zelfs als we iemand uiteindelijk geen gelijk kunnen geven, willen we dat diegene zich serieus genomen en gehoord voelt. De basis van ons bestuur in Zeist is goed, maar we leggen de lat voor de komende jaren hoger. We willen inwoners nog meer betrekken bij besluiten, onze plannen nog begrijpelijker uitleggen en de controlerende rol van de gemeenteraad verder versterken. Zo bouwen we samen aan een overheid die niet alleen besluiten neemt, maar vooral verbindt.

Uitgangspunten ■ Open en duidelijk: We zijn transparant over hoe besluiten tot stand komen. We laten altijd duidelijk zien welke verschillende belangen we hebben meegewogen in onze uiteindelijke keuze. ■ Evenwichtige besluitvorming: We willen versnelling op urgente vraagstukken, met een zorgvuldig proces en oog voor draagvlak. ■ Ruimte voor ideeën: We geven inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties het vertrouwen en de ruimte om zélf verantwoordelijkheid te nemen voor hun directe leefomgeving. ■ Iedereen doet ertoe: We luisteren niet alleen naar de inwoners die vanzelf al meepraten. We doen actief ons best om ook de stem te horen van jongeren, huurders, ondernemers en inwoners uit het ‘stille midden’.

Wat gaan we doen?

■ Meteen vanaf de start meepraten: We vragen indien mogelijk de samenleving direct aan de voorkant om mee te denken, zodat hun ideeën ook écht nog verschil kunnen maken. We zijn helder in wat kan en wat niet kan. ■ Begrijpelijke keuzes: We gaan duidelijker communiceren. In heldere, dagelijkse taal leggen we uit wat we beslissen en waarom we dat doen. ■ Het betrekken van de gemeenteraad: Bij grote ruimtelijke of financiële dossiers leggen we de gemeenteraad tijdig verschillende varianten of scenario’s voor. ■ Democratische vernieuwing: We ontwikkelen met de gemeenteraad een agenda democratische vernieuwing, waarbij we ook mogelijke toekomstige typen akkoorden onderzoeken.

Oog voor elkaar, klaar voor de toekomst

34

■ Inwoners aan het stuur: We bouwen verder aan manieren waarop de samenleving direct invloed heeft, zoals de inwonersadviescommissies, de ‘burgerberaden’ en buurtbudgetten. Heeft een buurt een goed idee en wil zij de uitvoering zélf regelen? Dan geven we hen daar met duidelijke spelregels de ruimte voor. ■ Naar buiten: Om te zorgen dat álle groepen inwoners gehoord worden, maken we meedenken veel makkelijker en laagdrempeliger. We zoeken de samenleving actief op in eigen wijk of online, op momenten dat het hen uitkomt. ■ Jongeren: We betrekken jongeren en de jongerenraad structureel en vroegtijdig bij beleid dat hun toekomst raakt. Elke groep acht bezoekt gemeentehuis. ■ Helderheid over samenwerking in de regio: Veel belangrijke onderwerpen (zoals zorg, jeugdhulp of energie) pakken we samen met onze buurgemeenten op. Omdat die besluiten soms wat verder weg lijken te staan, gaan we veel opener communiceren over wat we in de regio doen en hoe we daarin opkomen voor de belangen van Zeist.

Oog voor elkaar, klaar voor de toekomst

35

4.3 Een behulpzame overheid Ambitie

We willen een gemeente zijn waar de samenleving op kan bouwen. Een overheid die toegankelijk, menselijk en betrouwbaar is. Voor ons staat één ding voorop: de gemeente is er voor de samenleving, en niet andersom. Of men nu een dakkapel wil bouwen, een vraag heeft over een uitkering of een goed idee heeft voor een buurt; we willen hen snel, duidelijk en behulpzaam te woord staan. We beseffen heel goed dat niet iedereen hetzelfde is. Soms is een standaardoplossing prima, maar vaak is er behoefte aan een persoonlijk gesprek. Daarom zorgen we voor een overheid die echt met de samenleving meedenkt en hen niet van het kastje naar de muur stuurt. We gaan onze werkwijze vernieuwen en verbeteren: minder ingewikkelde procedures, snellere antwoorden en vooral véél meer aandacht voor de mens achter de vraag.

Uitgangspunten ■ De menselijke maat: We kijken niet alleen strak naar de regeltjes, maar we kijken naar de situatie van de mens. Als dat nodig is, leveren we maatwerk. ■ Eenvoudige toegang tot hulp: Zeker voor mensen met geldzorgen of inwoners in een kwetsbare positie, moet hulp makkelijk en snel bereikbaar zijn. We wachten niet af tot problemen zich opstapelen. ■ Digitaal én persoonlijk: We maken online zaken regelen makkelijker, maar we houden de deur áltijd open. Een persoonlijk gesprek aan de balie of door de telefoon blijft altijd mogelijk voor wie dat prettig vindt of digitaal minder vaardig is. ■ Begrijpelijke taal: Iedereen heeft recht op een overheid die helder communiceert. We schrijven en spreken in begrijpelijke, dagelijkse taal. ■ Ruimte voor onze medewerkers: Onze medewerkers krijgen het vertrouwen en de ruimte om buiten de gebaande paden met de samenleving mee te denken naar een oplossing.

Wat gaan we doen?

■ Regels schrappen en versimpelen: We lopen onze eigen regels na en schrappen wat onnodig ingewikkeld is. Zo maken we het aanvragen van bijvoorbeeld vergunningen of toeslagen een stuk overzichtelijker en sneller. ■ Een vast aanspreekpunt voor plannen: Wij willen dat inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties bij ruimtelijke initiatieven een aanspreekpunt krijgen. ■ Beter en sneller bereikbaar: We zorgen ervoor dat iedereen snel een reactie krijgt op hun vragen, of zij nu een e-mail sturen, bellen of even binnenlopen op het gemeentehuis.

Oog voor elkaar, klaar voor de toekomst

36

■ Brieven die iedereen wél begrijpt: We gaan onze brieven, e-mails en website aanpassen naar ‘Direct Duidelijk’ Nederlands. Zo weet iedereen altijd precies waar men aan toe is. ■ Niet verdwalen in loketten: Als een vraag eigenlijk bij een andere organisatie hoort (zoals de sociale dienst of een zorgpartner), zorgen wij achter de schermen voor een goede overdracht. Zo raakt niemand meer verdwaald tussen verschillende loketten.

Oog voor elkaar, klaar voor de toekomst

37

4.4 Slim en veilig digitaal Ambitie

De wereld om ons heen wordt in een razend tempo digitaler. Dat biedt kansen om mensen sneller, beter en persoonlijker te helpen, maar het brengt ook uitdagingen met zich mee. We willen een gemeente zijn die gebruikmaakt van nieuwe technologie, maar waarbij de mens áltijd centraal blijft staan. Techniek of het verzamelen van data is voor ons nóóit een doel op zich. Het is een handig hulpmiddel om problemen in de wijk of in de zorg beter te begrijpen en op te lossen. We vinden het van het grootste belang dat de samenleving de digitale overheid kan vertrouwen. Privégegevens zijn bij ons in veilige handen en we waken ervoor dat we als gemeente niet te afhankelijk worden van grote commerciële techbedrijven. Tot slot laten we niemand achter: wie moeite heeft met computers, smartphones of het internet, kan in Zeist áltijd blijven rekenen op toegankelijke en menselijke hulp.

Uitgangspunten ■ Iedereen kan digitaal meedoen: Zeist is een toegankelijke gemeente. We maken onze websites en digitale diensten zo simpel mogelijk. Als online meedoen niet lukt, zorgen we altijd voor een goed en persoonlijk alternatief. ■ De mens behoudt de leiding: We gaan aan de slag met nieuwe technieken, zoals kunstmatige intelligentie (AI). Maar we spreken af dat de mens áltijd de leiding en de eindcontrole houdt. Een computer neemt in Zeist nooit zelfstandig een besluit. ■ Baas in eigen digitale huis: We willen zelf de baas blijven over onze systemen (digitale onafhankelijkheid). We bewaken onze publieke waarden, zoals transparantie en privacy, en zorgen dat we niet volledig overgeleverd zijn aan de grote, wereldwijde techbedrijven. Om die reden stimuleren we het gebruik van open standaarden en hebben we de ambitie om als gemeente voorop te lopen. Daarmee zetten we deze periode concrete stappen op weg naar digitale onafhankelijkheid. ■ Problemen oplossen, niet zomaar data verzamelen: We gebruiken gegevens (data) alléén om specifieke, maatschappelijke vraagstukken beter aan te pakken. Bijvoorbeeld om sneller te zien waar in de wijk extra zorg of veiligheid nodig is. ■ Lokaal talent benutten: Voor vernieuwende, digitale oplossingen kijken we altijd eerst naar wat onze eigen, lokale ondernemers en techbedrijven kunnen bieden.

Wat gaan we doen?

■ Inzicht in onze digitale onafhankelijkheid: We gaan precies in kaart brengen welke computerprogramma’s en systemen de gemeente allemaal gebruikt. Waar mogelijk stappen we over op systemen die onze onafhankelijkheid en veiligheid vergroten. We werken hierin actief samen met andere overheden.

Oog voor elkaar, klaar voor de toekomst

38

■ Veilig en handig gebruik van AI: We gaan kunstmatige intelligentie (AI) inzetten om onze dienstverlening te verbeteren. Denk aan het sneller en makkelijker vindbaar maken van informatie voor inwoners, of het helpen van onze medewerkers bij administratief werk. We hanteren hierbij zeer strenge spelregels voor privacy en transparantie en hebben oog voor de dilemma’s die samenhangen met het verantwoord gebruik van AI. ■ Samenwerken met Zeister bedrijven: We betrekken lokale ondernemers en gespecialiseerde bedrijven uit de buurt veel actiever bij onze digitale uitdagingen. Zij kunnen vaak snel en gericht met ons meedenken. Dat levert goede oplossingen op en het is direct een mooie stimulans voor onze lokale economie. ■ Effectiever sturen in de wijk: We gaan informatie en gegevens beter met elkaar combineren (binnen de strenge privacywetgeving). Zo krijgen we sneller inzicht in waar knelpunten ontstaan, bijvoorbeeld in het sociaal domein (zoals stijgende jeugdzorg) of bij grote ruimtelijke plannen. ■ Digitale veiligheid en privacy voorop: We blijven onverminderd hard werken aan onze wettelijke taken op het gebied van digitale veiligheid en gegevensbescherming. De samenleving vertrouwt erop dat hun gegevens bij de gemeente achter stevige, digitale sloten liggen.

Oog voor elkaar, klaar voor de toekomst

39

4.5 Gezonde en eerlijke financiën Ambitie

Het huishoudboekje van de gemeente Zeist moet kloppen. We gaan heel zorgvuldig en verantwoord om met belastinggeld. Tegelijkertijd willen we niet stilstaan. Om onze dorpen en wijken mooi en leefbaar te houden, is het noodzakelijk dat we blijven investeren in woningen, onze natuur en fijne voorzieningen. We beseffen heel goed dat we een euro maar één keer kunnen uitgeven; we realiseren ons dat we de komende jaren te maken zullen hebben met financiële onzekerheid. Daarom gaan we de komende jaren scherpere keuzes maken; we kunnen helaas niet alles tegelijk doen. Bij alles wat we beslissen, letten we erop dat de lasten eerlijk en betaalbaar blijven. Zeker voor inwoners met een kleinere portemonnee kan een lastenverzwaring hard aankomen. We maken realistische plannen en zorgen ervoor dat we de financiële rekening niet doorschuiven naar de toekomst.

Uitgangspunten ■ Niet meer uitgeven dan er binnenkomt: We geven geen geld uit dat we niet hebben. Zo houden we de gemeente financieel gezond en voorkomen we onvoorziene tekorten. ■ Eerlijk en betaalbaar: De belastingen en heffingen moeten redelijk zijn en passen bij wat inwoners kunnen dragen. Als we helaas toch moeten bezuinigen, dan ontzien we kwetsbare inwoners zoveel mogelijk. ■ Duidelijke prioriteiten: We kiezen bewust waaraan we ons geld besteden. Grote, urgente problemen in onze gemeente krijgen voorrang; andere plannen moeten we soms uitstellen of wat eenvoudiger maken. ■ Open en begrijpelijk: We vertellen eerlijk, voorspelbaar en in duidelijke taal waar ons geld naartoe gaat.

Wat gaan we doen?

■ Een kloppend huishoudboekje: We zorgen voor een realistische begroting en houden scherp in de gaten of er financiële risico’s op de loer liggen. ■ Zuinig op ons geld: We gaan zorgvuldig om met onze financiële middelen en kijken kritisch naar onze lasten. We zien een OZB-verhoging niet als een doel op zich, maar lastenverhoging kan onderdeel uitmaken van het sluitend krijgen van de begroting. ■ In gesprek over de spaarpot: We gaan in de gemeenteraad een fundamenteel en open gesprek voeren over de spaarpot (de reserves) van de gemeente.

Oog voor elkaar, klaar voor de toekomst

40

■ De zorg anders organiseren: De kosten voor zorg en ondersteuning stijgen flink. We gaan hierin een beweging maken: in plaats van zware, dure zorg in te kopen, gaan we vaker kijken naar andere oplossingen dichtbij in de wijk. Omdat we snappen dat dit een grote verandering is, nemen we de samenleving hier de komende tijd zorgvuldig in mee en leggen we duidelijk uit waarom we dit doen. ■ Zichtbaar resultaat: We maken nog inzichtelijker waar ons geld precies naartoe gaat en welke keuzes we daarin maken. Zo kan de samenleving volgen wat de gemeente met belastinggeld doet.

Oog voor elkaar, klaar voor de toekomst

41

Bijlage portefeuilleverdeling Portefeuilles worden in het constituerend overleg van het college nader gepreciseerd.

Joyce Langenacker Burgemeester

■ Openbare orde en veiligheid ■ Toezicht en Handhaving (APV, BOA’s) ■ Inwonersparticipatie en communicatie ■ Democratische vernieuwing ■ Weerbaar bestuur ■ (Regionale) samenwerking (MRU-west, M50, VNG) ■ Organisatieontwikkeling en Personeel en organisatie ■ Herdenkingen: Holocaust, 4/5 mei, slavernijverleden ■ Vergunningen Horeca en Evenementen ■ Participatie in relatie tot bestuurlijke vernieuwing ■ Vluchtelingenopvang

Melody Deldjou Fard (PRO) Wethouder

■ Werk en Inkomen ■ Bestaanszekerheid ■ WMO Welzijn ■ Asiel en Integratie ■ Volkshuisvesting ■ Kunst en Cultuur ■ Dierenwelzijn ■ Wijk: Zeist-Noord ■ Projecten: Vollenhove Vooruit, Staatsliedenkwartier

Oog voor elkaar, klaar voor de toekomst

42

Angèle Welting (D66) Wethouder

■ Onderwijs ■ Jeugd ■ Sport en Bewegen ■ Ruimtelijke Ordening ■ Taal ■ Gezondheid ■ Coördinerend wethouder buurt- en wijkgericht werken ■ Wijk: Zeist-West ■ Projecten: PGGM, Eikenstein, Driebergen-Zeist, KNVB

Walter van Dijk (VVD) Wethouder

■ Financiën ■ Economie ■ Recreatie en Toerisme ■ Cultureel Erfgoed ■ Grondzaken en Vastgoed ■ Digitalisering ■ Wijk: Zeist-Centrum / Den Dolder / Bosch en Duin / Huis ter Heide ■ Projecten: Herontwikkeling WA-Hoeve, Nieuwe Verbindingen Den Dolder, Gebiedsvisie Markt, Dijnselburg, Huis ter Heide West en Zuid, Gebiedsontwikkeling van Amersfoort (A) tot Zeist (Z) inclusief Hart van de Heuvelrug

Julian Wassink (ChristenUnie-SGP) Wethouder

■ Duurzaamheid en Energietransitie ■ Beheer en Ontwikkeling Openbare Ruimte ■ Mobiliteit en Parkeren ■ Natuur en Biodiversiteit ■ Dienstverlening (incl. Wet Open Overheid) ■ Circulaire Samenleving ■ Begraafplaats & Crematorium Zeister Bosrust ■ Wijk: Zeist-Oost en Austerlitz

Oog voor elkaar, klaar voor de toekomst

43

Uitgave 20 mei 2026 Gemeentehuis Het Rond 1, Zeist Contact www.zeist.nl/contact

ink naar de Instagram pagina van de Gemeente Zeist

ink naar de Facebook pagina van de Gemeente Zeist

Oog voor elkaar, klaar voor de toekomst

44