RV26.014 rv Rekenkameronderzoek naar aanpak ondermijning

RAADSVOORSTEL Rekenkameronderzoek naar de aanpak van ondermijning in Zeist – Weerbaar of kwetsbaar?

Portefeuillehouder

J. Langenacker

Ontvangst griffie

22 januari 2026

Opsteller

R. Beenen

Ronde Tafel

5 februari 2026

Zaak/stuknummer

1019392/RV26.014

Debat

-

Besluit college

n.v.t.

Raadsvergadering

3 maart 2026

Onderwerp Rekenkameronderzoek naar de aanpak van ondermijning in Zeist – Weerbaar of kwetsbaar?

Doel van het voorstel Het onderzoek heeft tot doel om beter inzicht te krijgen in de aard en omvang van ondermijnende criminaliteit binnen de gemeente Zeist en de aanpak ervan. Ook beoogt de Rekenkamer met het onderzoek inzicht te geven in de rol van de gemeenteraad bij de ondermijningsaanpak.

Voorgesteld besluit 1. Kennis te nemen van het rekenkamerrapport ‘Weerbaar of kwetsbaar’ d.d. 22 januari 2026 en de conclusies en aanbevelingen te onderschrijven. 2. Het college op te dragen de volgende aanbevelingen uit dit rapport uit te voeren: a. Aanbeveling 1: Vergroot de beschikbare capaciteit voor de ondermijningsaanpak. b. Aanbeveling 2: Werk aan verdere vergroting van de weerbaarheid en het bewustzijn binnen de organisatie. c. Aanbeveling 3: Bepaal als gemeenteraad welke rol je wil spelen bij de ondermijningsaanpak en welke informatiebehoefte daarbij past. d. Aanbeveling 4: Versterk de meldingsbereidheid onder inwoners en ondernemers.

Besluit Raad

Inhoud (korte samenvatting) De Rekenkamer Zeist heeft onderzoek gedaan naar de aanpak van ondermijning door de gemeente Zeist. De raad wordt voorgesteld de conclusies en aanbevelingen uit het rapport van de Rekenkamer te onderschrijven. Ook wordt voorgesteld om het college op te dragen de aanbevelingen uit het rapport uit te voeren.

Pagina 1 van 4

VERDIEPING Inleiding De Rekenkamer Zeist heeft onderzoek gedaan naar de aanpak van ondermijning door de gemeente Zeist en heeft dat vastgelegd in het rapport Weerbaar of kwetsbaar? De Rekenkamer heeft in het onderzoek vijf onderzoekthema’s onderscheiden en twee hoofdconclusies getrokken. In het raadsvoorstel wordt een samenvatting gegeven van de conclusies en aanbevelingen die in het rapport uitgebreid zijn beschreven. Ook zullen de kanttekeningen, zoals die door het college naar voren zijn gebracht, worden samengevat. Op 22 januari 2026 heeft de Rekenkamer het rapport naar de gemeenteraad gestuurd (PR26.033). Bij het rapport is de bestuurlijke reactie van het college van B&W gevoegd. In de Ronde Tafel gehouden op 5 februari 2026 heeft de vergadering geconcludeerd dat er voldoende informatie was en geen debat nodig was. Het raadsvoorstel kan ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. ARGUMENTEN VOOR EN TEGEN 1. De hoofdconclusies en de conclusies per thema vormen de basis voor de aanbevelingen De Rekenkamer heeft de volgende hoofdconclusies getrokken: 1. De eerste hoofdconclusie van het onderzoek is dat de gemeente Zeist te weinig capaciteit beschikbaar heeft voor de aanpak van ondermijning. 2.

De tweede hoofdconclusie is dat de gemeenteraad te weinig spreekt over zijn rol ten aanzien van de aanpak van ondermijning en wat dit betekent voor de informatiepositie van de raad. Tevens heeft de Rekenkamer de volgende conclusies per onderzoeksthema getrokken. Onderzoeksthema 1 Aard en omvang van ondermijning is niet duidelijk Onderzoeksthema 2: Beleid De in het beleid opgenomen actiepunten ten aanzien van de uitvoering van de ondermijningsaanpak zijn grotendeels nog in ontwikkeling, mede door gebrek aan capaciteit. Onderzoeksthema 3: Uitvoering, inzet instrumenten en samenwerking Op basis van het onderzoek kan worden geconcludeerd dat de beschikbare capaciteit te weinig is waardoor dingen blijven liggen. Het rapport geeft aan dat er ook veel zaken wel worden opgepakt. Onderzoeksthema 4: Weerbaarheid Er is de laatste jaren meer aandacht voor weerbaarheid en ondermijning binnen de gemeentelijke organisatie, maar er zijn wat betreft het bewustzijn en de weerbaarheid nog wel stappen te zetten. Onderzoeksthema 5: De rol van de gemeenteraad Het bewustzijn over eigen risico’s van ondermijning is binnen de gemeenteraad wisselend. De raad heeft aangegeven behoefte te blijven hebben aan de veiligheidspitch.

Pagina 2 van 4

2. Door het uitvoeren van aanbevelingen kan de aanpak van ondermijning worden verbeterd en kan de raad zijn kaderstellende en controlerende rol beter uitoefenen. 2.1 Aanbeveling 1: Vergroot de beschikbare capaciteit voor de ondermijningsaanpak. 2.2. Aanbeveling 2: Werk aan verdere vergroting van de weerbaarheid en het bewustzijn binnen de organisatie. 2.3 Aanbeveling 3: Bepaal als gemeenteraad welke rol je wil spelen bij de ondermijningsaanpak en welke informatiebehoefte daarbij past. 2.4 Aanbeveling 4: Versterk de meldingsbereidheid onder inwoners en ondernemers. 3. De reactie van het college van B&W zorgt voor een verbetering van de aanbevelingen. 3.1 Reactie B&W op aanbeveling 1 (vergroot beschikbare capaciteit) Het college van B&W geeft bij deze aanbeveling aan dat ze hier een andere visie heeft. Extra capaciteit ten behoeve van ondermijning gaat ten koste van andere prioriteiten (cybercrime, zorg & veiligheid, maatschappelijke onrust & verbinding en veiligheid in de wijk). Het college is van mening dat de inzet proportioneel is. Het college geeft aan: “Vanuit de politie, toch onze belangrijkste bron, ontvangen wij geen signalen dat er in Zeist meer aan de hand is. De signalen die er zijn en die we uitlopen, leiden niet tot een zicht op meer wat we nu zouden laten liggen. Samen met het RIEC verrijken we informatie.

Zij zijn een belangrijke partner om informatie te vergaren en gezamenlijk te analyseren.” M.a.w. B&W neemt aanbeveling 1 niet over. 3.2 Reactie op B&W aanbeveling 2 (vergroting weerbaarheid) De reactie van het college is in lijn met het rapport van de Rekenkamer. Er wordt aangegeven dat een aantal acties in uitvoering zijn of in de toekomst worden uitgevoerd. 3.3. Reactie op B&W aanbeveling 3 (rol van de gemeenteraad) De reactie van het college is in lijn met de aanbeveling van de Rekenkamer. 3.4 Reactie op B&W aanbeveling 4 (versterk meldingsbereidheid) De reactie van het college is in lijn met de aanbeveling van de Rekenkamer. TOELICHTING Participatie Niet van toepassing op dit voorstel. Financiële toelichting Voor het onderzoek van de Rekenkamer Zeist is budget opgenomen in de begroting. Als er extra budget nodig is voor de uitvoering van de aanbevelingen dat niet gedekt kan worden uit de beschikbare budgetten, kan het college hiervoor een voorstel aan de raad voorleggen. Juridische aspecten Niet van toepassing op dit voorstel. Duurzame aspecten Niet van toepassing op dit voorstel.

Pagina 3 van 4

Samenhang met andere projecten Niet van toepassing op dit voorstel. VERDERE PROCES Planning en uitvoering Het college van B&W is op grond van artikel 185a Gemeentewet verplicht de raad jaarlijks een overzicht te sturen van de voorstellen die de rekenkamer aan het college heeft gedaan. Daarbij dient het college aan te geven wat haar standpunt is over die voorstellen en hoe zij daaraan een vervolg heeft gegeven. Communicatie Het besluit van de gemeenteraad wordt via de gebruikelijke communicatiemiddelen (raadsinformatiesysteem en nieuwsbrief van de gemeenteraad) bekend gemaakt. Daarnaast wordt de Rekenkamer geïnformeerd.

Evaluatie Niet van toepassing op dit voorstel. BIJLAGEN 1. 2. 3. 4.

Aanbiedingsbrief Rekenkameronderzoek naar de aanpak van ondermijning in Zeist. Weerbaar of kwetsbaar? - Rekenkameronderzoek naar de aanpak van ondermijning in Zeist. Bestuurlijke reactie B&W naar het Rekenkameronderzoek Weerbaar of kwetsbaar? Infographic Weerbaar of kwetsbaar Zeist

Namens de agendacommissie Drs. E.M.H. Lemaier, griffier

Pagina 4 van 4

RAADSBESLUIT Behoort bij raadsvoorstel Rekenkameronderzoek naar de aanpak van ondermijning in Zeist – Weerbaar of kwetsbaar? Nr. 26.014

De raad van de gemeente Zeist; gelezen het voorstel van de agendacommissie van 10 februari 2026; BESLUIT: 1. Kennis te nemen van het rekenkamerrapport ‘Weerbaar of kwetsbaar’ d.d. 22 januari 2026 en de conclusies en aanbevelingen te onderschrijven. 2. Het college op te dragen de volgende aanbevelingen uit dit rapport uit te voeren: a. Aanbeveling 1: Vergroot de beschikbare capaciteit voor de ondermijningsaanpak. b. Aanbeveling 2: Werk aan verdere vergroting van de weerbaarheid en het bewustzijn binnen de organisatie. c. Aanbeveling 3: Bepaal als gemeenteraad welke rol je wil spelen bij de ondermijningsaanpak en welke informatiebehoefte daarbij past. d. Aanbeveling 4: Versterk de meldingsbereidheid onder inwoners en ondernemers.

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 3 maart 2026. De raad voornoemd,

drs. E.M.H. Lemaier, griffier

drs. J. Langenacker, voorzitter

Pagina 1 van 1