RV26 013 RV+RB Ontwerp-begroting 2027 Afvalverwijdering Utrecht (AVU)

RAADSVOORSTEL Ontwerpbegroting 2027 Afvalverwijdering Utrecht (AVU)

Portefeuillehouder Opsteller Zaak/stuknummer Besluit college

Wouter Catsburg A.Klarenbeek 1018007/RV26.013 10 februari 2026

Ontvangst griffie

10 februari 2026

Ronde Tafel Debat Raadsvergadering

3 maart 2026

Onderwerp Ontwerpbegroting 2027 Afvalverwijdering Utrecht (AVU) Doel van het voorstel Af te zien van de mogelijkheid om zienswijzen in te dienen. Voorgesteld besluit 1. Geen zienswijzen in te dienen over de ontwerpbegroting 2027 van de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht (AVU). 2. De AVU hierover te informeren.

Besluit Raad Unaniem aangenomen 33 voor / 0 tegen

Inhoud (korte samenvatting) Begin december 2025 hebben wij van het bestuur van de gemeenschappelijke regeling AVU de ontwerpbegroting inclusief de financiële kaders voor 2027 ontvangen. AVU heeft de deelnemers de gelegenheid geboden om voor 1 mei aanstaande zienswijzen kenbaar te maken. Zie: https://zeist.raadsinformatie.nl/document/16529280/2#search=%22ontwerpbegroting%20AVU %202027%22

VERDIEPING Inleiding Al sinds de oprichting in 1984 zijn we deelnemer aan deze gemeenschappelijke regeling. AVU heeft de specialistisch taak om voor ons en de andere aangesloten gemeenten uit de provincie Utrecht de verwerking, de overslag en het transport van ons ingezamelde huishoudelijk afval in te kopen en te verzorgen. AVU zorgt daarbij voor een goede balans tussen serviceverlening, kostenbeheersing en milieuzorg (duurzaamheid, circulariteit). Pagina 1 van 4

Als deelnemer/eigenaar worden we op basis van de bepalingen in de Wet gemeenschappelijke regelingen en de tekst van de gemeenschappelijke regeling betrokken op de totstandkoming van de ontwerpbegroting van AVU en wordt de gelegenheid geboden om over de ontwerpbegroting zienswijzen in te dienen. Voor AVU is tussen de deelnemers en het bestuur van de regeling afgesproken dat AVU niet met een kadernota werkt maar de financiële en beleidsmatige kaders meeneemt in de jaarlijkse ontwerpbegroting. Op grond van artikel 34 van de gemeenschappelijke regeling AVU ontvangen wij deze kaders ter kennisname, er kunnen geen zienswijzen worden ingediend. Het indienen van zienswijzen kan op grond van artikel 35, 3e lid van die regeling wel tegen de ontwerpbegroting. Belangrijke noties die voor de AVU-begroting gelden zijn: a. dat deze voor het grootste deel (meer dan 98%) wordt bepaald door de tonnages te verwerken afval maal prijs per deelnemer; b. dat de tarieven contractueel zijn vastgelegd; c. dat de AVU zelf geen beleid ontwikkelt en er daarmee voor AVU zelf weinig beïnvloedbare factoren en indicatoren zijn. In de begeleidende brief bij de ontwerpbegroting maakt AVU melding van een daling in 2027 van de kosten van de verwerking van het huishoudelijke restafval als gevolg van verlenging van een aflopend verbrandingscontract met AVR-Attero. Daarbij is een gunstiger verwerkings- c.q.

verbrandingstarief dan in het vorige contract verkregen. Dit als gevolg van veranderde marktomstandigheden. Daarbij constateert AVU wel dat die verlaging helaas weer gedeeltelijk teniet wordt gedaan door stijging van de rijksbelastingen op restafval zoals de verbrandingsbelasting (stijging naar €40 per ton) en de CO2heffing (stijging naar €17 per ton) in 2027. Onder het kopje financiën hieronder in dit voorstel gaan we nader in op de financiële impact hiervan voor Zeist. In zijn begeleidende brief attendeert AVU nogmaals op de door het Rijk voorgenomen stijging van de CO2-heffing op restafval tot een bedrag van €80 per ton in 2030. Voor grof huishoudelijk restafval wordt deze heffing volgens AVU nog hoger. De AVU heeft de gemeenten hierover in 2025 al eerder geïnformeerd en daarbij ook de effecten van deze ontwikkeling per huishouden in de AVU gemeenten in beeld gebracht, zie: PR25.162 https://zeist.raadsinformatie.nl/document/15842479/2#search= %22PR25162%20%22 . Mede door lobby/inzet van o.a. AVU, de Nederlandse Vereniging van Reinigings Directeuren (NVRD) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG], heeft de Tweede Kamer zich inmiddels in een motie tegen deze voornemens van het vorige kabinet gekeerd. We wachten af hoe zich dit met het nieuwe kabinet verder gaat ontwikkelen.

Voor de overige ontwikkelingen en wetenswaardigheden verwijzen wij u naar de bijgevoegde van AVU ontvangen stukken. Wij zien geen aanleiding tegen de ontwerpbegroting 2027 van RMN zienswijzen in te dienen.

ARGUMENTEN VOOR EN TEGEN 1. De ontwerp begroting 2027 is grondig en zorgvuldig opgezet. De toelichtingen zijn helder. De geraamde tonnages restafval en grondstoffen worden in goed overleg AVU – deelnemer geschat en zo nodig nog op basis van de jaarrekeningresultaten 2025 vóór definitieve vaststelling in het algemeen Bestuur van 24 juni 2026 bijgesteld. 2. De AVU is een goede samenwerkingspartner en is pro actief in signalering en advisering en stuurt goed op de beïnvloedbare (beheers)kosten. Het contractmanagement en het aanbesteden van de contracten is bij AVU in vertrouwde en deskundige handen. 3. De ramingen van de volumes blijven schattingen. De wereldwijde geopolitieke onrust maken realistische voorspellingen lastig.

Pagina 2 van 4

4. De begroting 2027 kent een meerjarig perspectief tot en met 2030. Er zijn vele ontwikkelingen en veranderingen in de afvalwereld aan de gang die effect hebben op de dienstverlening van de GR AVU en op de deelnemers aan AVU. De gemeenten De Ronde Venen en Eemnes treden uit de AVU en zijn al niet meer meegenomen in de ontwerpbegroting 2027. Hierover ontvangt u een separaat raadsvoorstel. Daarnaast bereiden de gemeenten Utrecht en Nieuwegein zich voor om vanaf 1 januari 2029 het (grof)restafval en GFT uit de AVU te halen en in te brengen binnen HVC, een publiek energie- en afvalbedrijf. Zie: Pr.25.116 https://zeist.raadsinformatie.nl/document/15650237/2#search=%22HVC%22 Dit betekent dat het bestuur van AVU zich in de komende bestuursperiode, met de deelnemers, zal gaan oriënteren op scenario’s voor de toekomst van AVU. TOELICHTING Participatie N.v.t. is interne bestuurlijke aangelegenheid gemeenschappelijke regeling – deelnemer(s). Financiële toelichting AVU hanteert de index conform het gemeentefonds. Voor 2027 bedraagt de indexatie 4,8% en voor 2028 tot 2030 4,1%. Dit is in lijn met de afspraken die hierover tussen de verbonden partijen en hun deelnemers zijn gemaakt. In 2026 bedraagt het verwerkingstarief per ton restafval €163,- inclusief rijksbelastingen.

Als gevolg van contractverlenging, bedraagt het verwerkingstarief van restafval in 2027 (inclusief de verhoogde verbrandingsbelasting en CO2-heffing €144. Mede hierdoor ontstaat een verlaging van onze kosten voor AVU t.o.v. de begroting 2026. Kosten voor Zeist in de begroting AVU 2026 na aftrek opbrengsten glas en papier €2.619.307,-. Kosten voor Zeist in de begroting AVU 2027 na aftrek opbrengsten glas en papier €2.427.544,-. Een verlaging met €191.763,- . In tijden van stijgende kosten een fijn resultaat. Dit is nog een voorlopige raming voor 2027. Hierop wordt als gevolg van een na ontvangen correctie (zie bijlage 2) nog een bedrag van €1.044,- in mindering gebracht. Daarnaast volgt er vóór de definitieve vaststelling van de begroting door het Algemeen Bestuur AVU op 24 juni 2026 nog een correctie als gevolg van voorgenomen splitsing van de verwerking van het grof huishoudelijk afval (GHA), totale omvang 1.540 ton GHA. Inzet is namelijk om het GHA van ons recyclingstation, wat al is ontdaan van herbruikbare grondstoffen, niet langer meer na te laten scheiden, maar direct ter verbranding aan te laten bieden. De ervaring is dat zich in dat GHA van ons recyclingstation dan -nagenoeg- geen waardevolle her te gebruiken grondstoffen meer bevinden en het dan ook vanuit circulair oogpunt feitelijk niet meer lonend is om nog na te scheiden.

Dit bespaart €100,- per ton aan meerkosten. Het effect hiervan wordt op ons verzoek door AVU in overleg met Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN), exploitant/beheerder van ons recyclingstation, berekend en verwerkt in de definitieve begroting. Het definitieve begrotingsbedrag AVU voor Zeist wordt zoals bekend 1 op 1 opgenomen in de begroting 2027 van RMN. De RMN begroting wordt vervolgens door ons als basis gebruikt voor de berekening van ons tarief voor de afvalstoffenheffing voor 2027. Bij ontvangst van de ontwerpbegroting 2027 van RMN ergens in de maand april van dit jaar zullen wij laten checken of het juiste c.q. nog te verlagen AVU begrotingsbedrag daarin is verwerkt. Juridische aspecten De artikelen 34 en 35 van de gemeenschappelijke regeling AVU zijn ten aanzien van dit P&C document van toepassing. Duurzame aspecten Met de samenwerking binnen AVU worden de volgende effecten bereikt. Bij de uitvoering van de werkzaamheden wordt nadrukkelijk gelet op de terugdringing van de belasting op het milieu en herwinning en hergebruik van grondstoffen. De verbrandingsinstallaties produceren Pagina 3 van 4

energie en warmte voor meer dan 100.000 huishoudens en meer dan 100 bedrijven. Grof huishoudelijk afval wordt omgezet in brandstof en/of grondstof, GFT wordt vergist wat leidt tot energie (groen gas, waarmee elektriciteit wordt opgewekt) en tot compost. Glas, papier, kunststofverpakkingen en textiel worden zoveel mogelijk hergebruikt. Hiermee wordt de uitstoot van CO2 fors verminderd en een circulaire stroom van grondstof tot grondstof gerealiseerd. Bij de verwerking van het restafval wordt extra CO2-afgevangen o.a. door de realisatie van volledige CO2-afvang bij de installatie in Rozenburg en door na scheiding bij de installatie in Wijster. Overigens schetst AVU in de inleiding van de begroting onder het kopje “De AVU en de actuele afvalwereld” een minder rooskleurig beeld over de situatie en de voortgang in de circulaire afvalketen. De recycling keten staat enorm onder druk, innovaties van de recyclings- en verwerkingsprocessen vertragen als gevolg van onzekere landelijke en Europese regelgeving en belastingen. Voorkomen moet worden dat jaren lange loyale inzet van inwoners en gemeenten voor circulariteit binnen de afvalketen teniet worden gedaan. We hebben er vertrouwen in dat AVU (in en met Cirkelwaarde1), de hiervoor genoemde NVRD en VNG, hier stelling en positie in zullen blijven nemen richting het Rijk en de producenten.

Samenhang met andere projecten Zoals hier boven aangegeven worden de verwerkingskosten AVU integraal onderdeel van de ontwerpbegroting RMN 2027.

VERDERE PROCES Planning en uitvoering Bekendmaking raadsbesluit aan algemeen Bestuur AVU voor 1 mei 2026 Communicatie N.v.t. Evaluatie N.v.t. BIJLAGEN 1. 2. 3. 4.

Aanbiedingsbrief AVU bij begroting 2027 d.d. 26 november 2025 Ontwerpbegroting 2027 AVU Correctieblad op AVU begroting 2027 Emailbericht AVU keuze GHA nasorteren of GHA shredderen

1

CirkelWaarde is een grondstoffen alliantie van afvalinzamelaars Circulus, AVU en ROVA. Samen werken zij aan de circulaire economie. Zie bladzijde 9 van de ontwerp-begroting 2027

Pagina 4 van 4

RAADSBESLUIT Behoort bij raadsvoorstel Nr. RV26.013

De raad van de gemeente Zeist; gelezen de van de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht (AVU) ontvangen stukken; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 10 februari 2026; BESLUIT: 1. Geen zienswijzen in te dienen over de ontwerpbegroting 2027 van de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht (AVU) 2. De AVU hierover te informeren.

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 3 maart 2026 De raad voornoemd, ValidSigned door Eva Lemaier op 05-03-2026

ValidSigned door Joyce Langenacker op 05-03-2026

drs. E.M.H. Lemaier, griffier

drs. J. Langenacker, voorzitter

Pagina 1 van 1