RV25.054# Bijlage 4. Beleidskeuzes Begroting 2026

Bijlage 4 – “Beleidskeuzes” Begroting 2026 Om tot een sluitend meerjarenperspectief te komen zijn er enkele beleidskeuzes voorgesteld die bijdragen aan de financiële opgave. In onderstaande tabel worden deze maatregelen opgesomd en het totaal weergegeven. Hierna worden deze per onderdeel verder uitgewerkt. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) 1 Busvervoer Gymzalen 2 Kansrijke start 3 MeanderOmnium 4 Epic Youth 5 Wijkgericht werken 6 Inzet ODU 7 Temporiseren project gasloos 8 Landschappelijke beplanting 9 Duurzaamheidsregelingen & -subsidies 10 Opstellen omgevingsvisie 11 Scootmobielen 12 WMO Vervoer 13 Erfgoedbeleid 14 Geheugen van Zeist 15 Beauforthuis 16 Lokale omroep 17 Jeugdsport subsidies 18 Maatregelen openbare ruimte (wegen) 19 Parkeeropbrengsten 20 Recreatie en Toerisme (RBT, Citymarketing) 21 Toeristenbelasting 22 Beeldbank 23 Uitfasering RDS/ IV Budgetten 24 Afspraken samenwerking BghU 25 Toegankelijkheid gemeentelijk vastgoed 26 Communicatie 27 Facilitair Totaal "Beleidskeuzes"

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

2026 72 30 128 9 100 5 56 15 25 440

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

2027 20 100 45 72 50 50 100 250 45 39 30 30 10 10 15 20 100 128 9 100 5 100 300 56 15 25 1.724

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

2028 130 20 100 45 72 50 50 100 250 45 39 30 30 10 10 15 20 100 84 100 100 300 56 15 25 1.796

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

2029 130 20 100 45 72 50 50 100 250 45 39 30 30 10 10 15 20 100 84 100 100 300 56 15 25 1.796

2027 237 450 45 69 85 228 109 501 1.724

€ € € € € € € € € € €

2028 367 450 45 69 85 100 184 496 1.796

€ € € € € € € € € € €

2029 367 450 45 69 85 100 184 496 1.796

In onderstaande tabel is de verdeling per programma’s weergegeven. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) 1. Gemeente in verbinding 2. Volwaardig meedoen aan de samenleving 3. Doorpakken voor natuur en klimaat 4. Wonen op maat 5. Positieve gezondheid 6. Cultureel en sportief Zeist 7. Mobiliteit brengt ons verder 8. Levendige economie 9. Samen zorgen voor veiligheid 10. Financiële stabiliteit en organisatie Totaal Beleidskeuzes

€ € € € € € € € € € €

2026 72 30 128 109 101 440

€ € € € € € € € € € €

1 Begroting 2026 – Bijlage 4: “Beleidskeuzes” Begroting 2026

2026 2027 2028 2029 1. Busvervoer Gymzalen 0 0 130 130 Het busvervoer voor het verplaatsen van kinderen naar gymzalen kost de gemeente jaarlijks ongeveer € 260.000. De reden dat vervoer nodig is, ligt in de beschikbaarheid van voldoende gymzalen in de directe omgeving van de school. Doordat we met het huidige IHP (integraal huisvestingsplan onderwijshuisvesting) inzetten op meer nieuwe gymzalen op de juiste plekken, kan er in de toekomst, vanaf 2028, bespaard worden op de vervoerskosten. Het is nog niet geheel duidelijk hoeveel van de kosten daadwerkelijk kunnen worden voorkomen. Om die reden wordt nu 50% van het budget nu aangemeld als besparing. 2026 2027 2028 2029 2. Kansrijke start 0 20 20 20 We blijven vol inzetten op investeren aan de voorkant en in de vroege jaren van onze kinderen. Wel kunnen we € 20.000 structureel besparen door een efficiency slag in de bemensing van deze coalitie. 2026 2027 2028 2029 3. Inzet MeanderOmnium 0 100 100 100 We willen de beweging naar de sociale basis verder doorzetten. Met de gemeentelijke visie op het sociaal domein gaan we komende tijd ook het gesprek aan met onze maatschappelijke partners en onze inwoners. Een belangrijke partner in deze beweging is Meander Omnium.

We gaan met hen in gesprek over de beoogde beweging, welke speerpunten er liggen voor de lange termijn en hoe we toewerken dat steeds meer activiteiten door en met inwoners gedaan kunnen worden. We werken toe naar een structurele besparing van € 100.000, waarbij mogelijk in de eerste jaren naar incidentele dekking zal worden gezocht. 2026 2027 2028 2029 4. Epic Youth 0 45 45 45 Dit online jongerenwerk is incidenteel ingezet sinds 2022. Dit platform heeft een breder bereik dan alleen jongeren uit Zeist en wordt ook regionaal gebruikt. Voorstel is om de subsidie hiervoor af te bouwen van € 85.000 naar € 40.000. Er wordt verkend of het wenselijk is dit aanbod vanuit ZOU voort te zetten. In dat geval al er dan mogelijk ook alternatieve financiering (SPUK/AZWA) mogelijk zijn. 2026 2027 2028 2029 5. Wijkgericht Werken 72 72 72 72 Zeist heeft participatie, zelfredzaamheid en wijkgericht werken hoog in het vaandel. Zeer recentelijk hebben wij ook de visie wijkgericht werken geactualiseerd en deze werd door de stuurgroep Wijkgericht Werken goedgekeurd. Deze wijze van werken kent viertal budgetten: 1. 2.

3. 4.

Elke wijk(managers) heeft een eigen wijkbudget van € 15.885 (in totaal € 79.500 per jaar). Het budget van het Zeister Regie Team (ZRT) bedraagt € 81.000 per jaar. Per gezamenlijke aanpak door middel van een project met de corporaties worden de totale gemaakte kosten met elkaar verdeeld. De verdeelsleutel is 50% voor de corporaties en 50% voor de gemeente. Het budget Buurtontwikkeling kent een bedrag van € 143.809. Het vierde budget heet het flexibel budget. De hoogte hiervan is € 15.000. Dit budget is bedoeld voor een onverwachte kosten die betaald moet worden.

De budgetten vallen niet onder "wettelijke taak/taken. Wijkgericht Werken, samen met onze partners in de wijken, ervaart de samenleving steeds meer positief. Dat zien wij door de toename van wijkinitiatieven. Wij gaan binnenkort ook experimenteren/ meewerken met buurtbudgetten. Voorgesteld wordt om het budget “buurtonwikkeling” te halveren. Dit zal als gevolg hebben dat wij vanaf 2026 minder initiatieven kunnen ondersteunen. De maatschappelijke effecten hiervan zullen echter kleiner zijn dan als wij op andere onderdelen van wijkgericht werken bezuinigingen.

2 Begroting 2026 – Bijlage 4: “Beleidskeuzes” Begroting 2026

2026 2027 2028 2029 6. Inzet ODU 0 50 50 50 Tot en met 2025 namen wij deel aan de OmgevingsDienst Regio Utrecht (ODRU). Bij de ODRU namen wij zowel vaste uren (zogenaamde G-uren voor wettelijke milieutaken) als op verzoek af te nemen uren (zogenaamde P-uren voor aanvullende diensten) af. De afname van G-uren lag vast en is meerjarig afgesproken, waardoor op dit onderdeel geen besparing mogelijk is. Wel konden minder P-uren afgenomen worden. Een deel van deze P-uren wordt besteed aan wettelijke taken die het gevolg zijn va de inwerkingtreding van de Omgevingswet en dit deel is niet om te buigen. De overige uren worden grotendeels besteed aan bovenwettelijke taken zoals ondersteuning duurzaamheid, zwerfafval, afvalvrije scholen, extra toezicht op lozingen, maar ook milieu inbreng in Omgevingsplan en -visie en archeologie. Deze uren zijn dus (deels) ombuigbaar. Vanaf 2026 wordt de OmgevingsDienst Utrecht (ODU) opgericht waarbij de G- en P-uren komen te vervallen en overgaan in vaste en variabele opdrachten. Een deel van de oude P-uren zijn opgegaan in de nieuwe vaste uren, andere delen zijn in de variabele opdrachten gebleven. Komend jaar is het 1e jaar van de nieuwe OmgevingsDienst en gaan we kijken hoe dit aansluit bij onze ambities en wensen. Voor 2027 zullen we vervolgens inzetten op een besparing voor de variabele uren. 2026 2027 2028 2029 7.

Temporiseren project “Gasloos” 0 50 50 50 In 2023 heeft de gemeente het besluit genomen om fase 3 te starten van het gasloos maken van ons eigen vastgoed. Inmiddels zijn een drietal gebouwen binnen dit project in voorbereiding. Dit betreft Slot Zeist, MFA de Koppeling en Dorpsstraat 13 (ondernemershuis). Gezamenlijk betreft dit een investering van ca. € 800.000 die is begroot. De planvorming en uitvoering ondervindt hinder van de netcongestieproblematiek. Daarnaast vallen ook de kostenramingen/ offertes hoger uit dan is begroot. Later dit jaar wordt de raad geïnformeerd over de situatie en mogelijke bijstelling van het project Gasloos 2030. Dit gaat niet alleen over de genoemde projecten, maar ook de opgaven van gebouwen in volgende fasen. Voorgesteld wordt om het gehele project gasloos 2030 te vertragen en daarbij ook te wachten tot een structurele oplossing voor de netcongestie voordat we dit project doorzetten. Mogelijkerwijs leidt dit tot een vertraging naar 2040. Ondanks dit blijven we met ons vastgoed voldoen aan het klimaatakkoord van Parijs, in 2030 reduceren we nog steeds 50% CO₂ t.o.v. 1990. 2026 2027 2028 2029 8. Landschappelijke beplanting 0 100 100 100 Middels het beheerplan landschappelijke beplanting is via de Begroting 2025 extra budget aan de raad gevraagd voor een kwaliteitsimpuls op de landschappelijke beplanting in geheel de gemeente.

Deze kwaliteitsimpuls is onder andere nodig om achterstallig onderhoud te voorkomen. Voorgesteld wordt om een deel van het structurele budget terug te draaien. Uiteindelijk zal deze ombuiging fasering tot gevolg hebben, waardoor de doelstellingen uit het beheerplan later gerealiseerd zullen worden. 2026 2027 2028 2029 9. Duurzaamheidsregelingen & - subsidies 0 250 250 250 De voorgestelde besparing betreft vooral het verlagen van het budget van de Groene Leges regeling waar weinig gebruik van wordt gemaakt. Aanvullend zal er binnen de projecten Warme Wijken, Duurzame Opwek en Groen Bedrijven enkele kleinere besparing door worden gevoerd.

3 Begroting 2026 – Bijlage 4: “Beleidskeuzes” Begroting 2026

2026 2027 2028 2029 10. Opstellen omgevingsvisie 0 45 45 45 We werken in overeenstemming met het PvA implementatie Omgevingswet van de raad tot 2032 met name aan de Omgevingsvisie Zeist 2050 en het Omgevingsplan 2032. Voor deze implementatie hebben wij incidentele middelen van het Rijk ontvangen. Nu we steeds minder, tot geen, middelen van het Rijk meer ontvangen drukken de kosten voor de implementatie ook op de gemeentelijke begroting. Hiervoor is er een structureel budget in onze begroting opgenomen van € 377.000. Voorgesteld wordt van dit structurele budget een deel vrij te laten vallen in afwachting op de verdere invoering van de wet. Gevolg hiervan is dat het opstellen van de omgevingsvisie uit zal worden gesteld. 2026 2027 2028 2029 11. Scootmobielen 0 39 39 39 In 2025 gaan de mogelijkheden tot het starten met de deelscootmobiel verkend worden. In een aantal gemeenten wordt al gewerkt met de deelscootmobiel. Er zijn een aantal punten die maken dat er behoefte is aan het opnieuw inrichten van de wijze van indiceren van een scootmobiel: brandveiligheid, tekort aan stallingsruimte, kosten, duurzaamheid. De deelscootmobiel kan een duurzaam en kostenefficiënt alternatief zijn voor de individuele scootmobiel. Samen met de huidige hulpmiddelenleverancier wordt gekeken naar de mogelijkheden. Uit ervaringen bij andere gemeenten blijkt dat dit leidt tot een kostenbesparing.

Vooralsnog gaan we voor Zeist uit van een besparing van € 39.000. 2026 2027 2028 2029 12. WMO Vervoer 30 30 30 30 In juni 2025 is onderzoek gedaan naar het gebruik van het Wmo-vervoer in Zeist. Daaruit wordt duidelijk dat er een kleine groep gebruikers is die dagelijks gebruik maken van het Wmo-vervoer en op het maximaal aantal inzetbare kilometers uitkomen. Het betreft 62 reizigers die jaarlijks meer dan 1500 kilometer verbruiken. De kosten voor de gemeente Zeist bedragen ongeveer € 20.000. Door de verordening aan te passen per 1 januari 2026 kan dit bedrag bespaard worden. Ook toont het onderzoek aan dat het vrijwilligersvervoer nog niet voldoende bekend is bij Wmo-vervoer reizigers, of dat ze niet voldoende doorverwezen worden door consulenten. Met beleid richten we ons op ombuigen van Wmovervoer richting vrijwilligersvervoer. Dit kan een besparing van € 10.000 opleveren. Het effect van de ombuiging zal voelbaar zijn voor de Wmo-gebruikers die veel gebruik maken van het Wmo-vervoer. Dit is een relatieve kleine groep waar we ook naar maatwerk kunnen kijken. Het veelvuldiger inzetten van vrijwilligersvervoer Automaatje, Belbus en Gouden Koets heeft een positief maatschappelijk effect omdat er meer betrokkenheid zit bij de vervoerder en de doelgroep. Ook geeft het meer aandacht voor de zelfredzaamheid van mensen en hulp vanuit sociaal netwerk binnen Zeist i.p.v.

betaald vervoer. 2026 2027 2028 2029 13. Erfgoedbeleid 0 30 30 30 Op het bestaande budget van erfgoedbeleid houden wij de afgelopen jaren structureel € 30.000 over. Voorgesteld wordt dit budget vrij te laten vallen. Gevolg hiervan is dat we minder incidentele projecten op het gebied van erfgoed rechtsreeks, zonder budgetvraag bij de raad, kunnen ondersteunen. 2026 2027 2028 2029 14. Geheugen van Zeist 0 10 10 10 Het Geheugen van Zeist krijgt jaarlijks een structurele subsidie van € 53.000. Voorgesteld wordt dit bedrag vanaf 2027 te verlagen met € 10.000. Dit zal als gevolg hebben dat zij vanaf 2027 een aantal projecten niet meer uit kunnen voeren.

4 Begroting 2026 – Bijlage 4: “Beleidskeuzes” Begroting 2026

2026 2027 2028 2029 15. Beauforthuis 0 10 10 10 Op het bestaande budget is jaarlijks € 10.000 meer begroot dan de subsidie die wij verstrekken. De afgelopen jaren is dit ingezet om tegenvallers vanuit het Beauforthuis (zoals hoge energierekeningen) op te vangen. Voorgesteld wordt deze € 10.000 vrij te laten vallen. Dit heet geen gevolgen voor de jaarlijkse subsidie, echter betekent dat we minder flexibel zijn in het opvangen van tegenvallers. 2026 2027 2028 2029 16. Lokale omroep 0 15 15 15 Vooruitlopend op de nieuwe streekomroep waarbij het budget rechtstreeks vanuit het Rijk gaat komen, zal een besparing van maximaal € 15.000 per jaar mogelijk zijn, vanaf 2027. Het budget rechtstreeks vanuit het Rijk komt (vooralsnog) pas vanaf 2028. 2026 2027 2028 2029 17. Jeugdsportsubsidies 0 20 20 20 Onderdeel van die sociale basis is ook gezondheid sport en bewegen. Met ons vastgestelde beleidskader en het bijbehorende uitvoeringsprogramma maken we gericht keuzes. We investeren in die wijken en buurten waar de gezondheidswinst het grootst is. Daarbij maken we bewust ook de koppeling met ons bestaanszekerheidsbeleid. We bezuinigen dus niet op het jeugdfonds sport en cultuur. Wel hebben we de vergoeding gemaximeerd, om deze voorziening voor zoveel jeugdigen toegankelijk te houden.

Er komt wel een taakstelling van 20k op de jeugdsportsubsidie die jaarlijks wordt uitgekeerd aan sportverenigingen en scoutingsclubs vanaf 2027. Komend jaar benutten om goed naar de systematiek te kijken, zodat deze korting beperkt is voor de verschillende clubs. Ook het volwassenenfonds, dat nu een pilot is, loopt in 2026 en 2027 door. Dit wordt goed gemonitord en na de evaluatie moet bepaald worden of dit gecontinueerd wordt. Hier is nog geen structurele dekking voor gevonden in de meerjarenbegroting. 2026 2027 2028 2029 18. Maartregelen openbare ruimte (wegen) 0 100 100 100 Middels het wegenbeheerplan is via de Begroting 2025 extra budget aan de raad gevraagd voor een kwaliteitsimpuls op de verhardingen in geheel de gemeente. Deze kwaliteitsimpuls is onder andere nodig om achterstallig onderhoud te voorkomen. Voorgesteld wordt om een deel van het structurele budget terug te draaien. Uiteindelijk zal deze ombuiging fasering tot gevolg hebben, waardoor de doelstellingen uit het beheerplan later gerealiseerd zullen worden. 2026 2027 2028 2029 19. Parkeeropbrengsten 128 128 0 0 Op basis van het nieuwe parkeerbeleid zijn de tarieven in 2024 aangepast. In 2025 zien we dat de aantallen hoger zijn dan de we eerder hadden verwacht. De begroting kan daarmee € 128.000 positief worden bijgesteld zonder dat de tarieven verhoogd hoeven te worden.

In dit bedrag is rekening gehouden met de verschuiving van straat- naar garage parkeren. Omdat richting de toekomst de effecten nog onzeker zijn wordt voorgesteld deze positieve bijstelling alleen voor 2026 en 2027 op te nemen. Deze bijstelling zorgt er echter wel voor dat we voortaan meer opbrengsten ramen dan dat we kosten verwachten te maken. Doordat dit in strijd is met het vastgestelde parkeerbeleid nemen we de financiële effecten mee als beleidskeuze.

5 Begroting 2026 – Bijlage 4: “Beleidskeuzes” Begroting 2026

2026 2027 2028 2029 20. Recreatie en Toerisme (RBT, Citymarketing) 9 9 84 84 Onder Recreatie en toerisme valt de bijdrage aan Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT) en Citymarketing Zeist. De open slotstad. Voorgesteld wordt de bijdrage voor de Citymarketing vanaf 2028 af te schalen om de investering van de afgelopen jaren niet teniet te doen. Daarnaast kan er een bedrag van € 9.000 vanaf 2026 al worden gerealiseerd, dit betreft de internationale marketing. 2026 2027 2028 2029 21. Toeristenbelasting 100 100 100 100 Voorgesteld wordt de toeristenbelasting te verhogen, om een bedrag van € 100.000 aan extra inkomsten te generen zullen de tarieven 20-25% moeten stijgen. In de raad van december 2025 zal doormiddel van het raadsvoorstel voor de (leges)verordeningen het effect van deze beleidskeuze worden verwerkt in de “Verordening op de heffing en de invordering van Toeristenbelasting 2026”. 2026 2027 2028 2029 22. Beeldbank 5 5 0 0 Jaarlijks betalen we voor de beeldbank terwijl er weinig tot geen foto's worden gebruikt. De afdelingen Communicatie en IV zijn in voorbereiding een andere tool aan te schaffen die beter past bij de praktijk. Vooruitlopend kan de Beeldbank worden opgezegd, hetgeen tot een besparing van € 5.000 in de jaren 2026 en 2027 leidt. 2026 2027 2028 2029 23.

Uitfasering RDS/ IV Budgetten 0 100 100 100 Op dit moment bieden we diverse applicaties aan voor medewerkers via de RDS-omgeving. Door verdere versaasing wordt dit steeds minder nodig. Tegelijkertijd werken veel medewerkers ook alleen nog maar in de RDS om bij de netwerkschrijven te kunnen. Door in teams te gaan werken en daar ook bestanden te delen hoeven veel gebruikers niet meer in de RDS te zijn. Daarmee wordt het mogelijk de server capaciteit sterk terugbrengen op dit vlak wat direct effect heeft in de kosten. Aanvullend zullen er aanvullende keuzes worden gemaakt om in totaal € 100.000 te besparen. 2026 2027 2028 2029 24. Afspraken samenwerking BghU 0 300 300 300 Gemeente Zeist heeft een groot deel van de inning van diverse belastingen aan de BghU uitbesteed. De verdeelsleutels van de kostentoerekening over de gemeenten is bij de oprichting van de BghU vastgesteld. Door gewijzigde afname van bepaalde dienstverlening (bv wegvallen hondenbelasting) wordt toegewerkt naar nieuwe verdeelsleutels. Voor Zeist zou dit een besparing van € 300.000 op kunnen leveren. 2026 2027 2028 2029 25. Toegankelijkheid gemeentelijk vastgoed 56 56 56 56 Ons gemeentelijk vastgoed voldoet aan de bouwbesluit eisen vanuit het betreffende bouwjaar.

Hiermee voldoen niet alle gebouwen aan overstijgende toegankelijkheidseisen zoals gewenst vanuit het gemeentelijke inclusieprogramma (minimaal niveau Brons). In de huidige kostenramingen voor planmatig onderhoud (waar maatregelen voor toegankelijkheid in zijn opgenomen), zorgt dit voor een kostenpost van ca. € 400.000 voor de komende jaren. Ondanks dat we staan voor goede, gezonde en veilige gebouwen kan ervoor gekozen worden om de toegankelijkheid niet overstijgend uit te voeren en de huidige situatie te behouden. De kosten kunnen uit de onderhoudsreserve worden gehouden en verlagen daarmee de jaarlijkse storting voor een aantal jaren. Met het restant van € 24.000 per jaar uit de inclusieagenda is het mogelijk om naar maatwerk voor de uitvoering te kijken. In principe kun je er van uit gaan dat we ca. 25% van de oorspronkelijke opgave kunnen uitvoeren. Omdat we werken met een reservemethodiek kunnen we ook bedragen van meerdere jaren samenvoegen.

6 Begroting 2026 – Bijlage 4: “Beleidskeuzes” Begroting 2026

2026 2027 2028 2029 26. Communicatie 15 15 15 15 Voorgesteld wordt om vanuit communicatie ons meer te richten op communicatie online wat minder kosten tot gevolg zal hebben. Vanuit de middelenmix betekent dit wel dat je minder gericht kunt communiceren richting betreffende doelgroep, afhankelijk van het onderwerp. 2026 2027 2028 2029 27. Facilitair 25 25 25 25 Voorgesteld wordt om rondom facilitair een structurele besparing van € 25.000 te realiseren. Onderdeel van deze besparing zijn de portokosten door het verminderen van fysieke post. Daarnaast wordt ingezet op het scheiden van plastic wat tot een besparing in de kosten zal leiden. Tot slot zal ook naar de inzet van de beiaardier worden gekeken.

7 Begroting 2026 – Bijlage 4: “Beleidskeuzes” Begroting 2026