RV25.054# Begroting 2026

RAADSVOORSTEL Begroting 2026

Portefeuillehouder Opsteller Zaak/stuknummer Besluit college

W.J. van Dijk P. Deijns 934992 / RV25.054# 30 september 2025

Ontvangst griffie

1 oktober 2025

Ronde Tafel

9 oktober 2025

Debat

4 november 2025

Raadsvergadering

11 november 2025

Onderwerp Begroting 2026 Doel van het voorstel Het doel van dit voorstel is te komen tot een heldere kaderstelling voor de uitvoering van het gemeentelijk beleid in 2026. Dit wordt bereikt door het vaststellen van de begroting 2026 en de bijbehorende aanvullende besluiten. Voorgesteld besluit Voorstel 1. De Begroting 2026 vast te stellen en daarmee de budgetten per programma en de geplande investeringen 2026 te autoriseren. 2. Akkoord te gaan met het inhoudelijk en financieel perspectief en bijbehorende voorstellen conform tabel 2 in dit raadsvoorstel: a. Akkoord te gaan met de meldingen Kadernota 2026 & nakomende meldingen Begroting 2026 (zoals opgenomen in bijlage 2) b. Akkoord te gaan met de financieel technische maatregelen Begroting 2026 (zoals opgenomen in bijlage 3) c. Akkoord te gaan met de beleidskeuzes Begroting 2026 (zoals opgenomen in bijlage 4) d. Akkoord te gaan met de voorgestelde verhoging van de OZB van € 358.000 vanaf 2027 3. Kennis te nemen van de structurele uitkomsten van de 2e Bestuursrapportage 2025. 4. Kennis te nemen van de incidentele effecten die leiden tot het structureel meerjarenperspectief. 5. In te stemmen met de “Investeringsagenda 2026” (zoals opgenomen in bijlage 5) en het benodigde bedrag van € 4.912.225 beschikbaar te stellen vanuit de Reserve Integrale Ontwikkeling Zeist (RIOZ) 6.

De bij dit raadsvoorstel behorende begrotingswijziging 2026001 vast te stellen. Besluit Raad

Pagina 1 van 12

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

VERDIEPING Inleiding Voor u ligt de meerjarenbegroting 2026-2029 van de gemeente Zeist. Net als de afgelopen jaren is het ook in Zeist ieder jaar lastiger om tot een sluitende begroting te komen. Ook dit jaar hebben we weer, in lijn met de Nota Financiële Stabiliteitscriteria 2021-2024 (RIB 20.170), diverse voorstellen moeten doen in lijn met onze financiële behoedzaamheid. Met deze voorstellen komen zijn we de jaren 2026 en 2027 (structureel) sluitend. De jaren 2028 en 2029 laten echter ieder jaar een structureel tekort van circa. € 2 mln. per jaar zien. Met deze opbouw van ons meerjarenperspectief volgen wij het advies van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) van 20 mei jl. Hierin roept de VNG op nog geen grote aanvullende bezuiniging in te voeren vanaf 2028, in afwachting van het rijksbeleid rondom de gelden voor de jeugdzorg. Deze meerjarenbegroting is tevens de laatste begroting van deze coalitieperiode. In lijn met het coalitieakkoord ‘Samen bouwen aan een mooi en duurzaam Zeist’ hebben wij afgelopen periode nadrukkelijk aandacht gehad voor hetgeen inwoners van onze gemeente mogen verwachten. Ondanks actuele financiële ontwikkelingen en onzekerheden leggen wij ook in deze begroting, belangrijke accenten op de thema's sociale basis, goed samenspel tussen inwoners en de gemeente, wonen, duurzaamheid en fysieke leefomgeving, veiligheid en economie.

In deze laatste begroting zetten we dit kracht bij doormiddel van de “Investeringsagenda 2026”. Hierin geven we in 2026, in lijn met onderdelen vanuit het coalitieakkoord, een extra impuls aan diverse projecten die ten goede komen aan onze samenleving. Voorbeelden zijn het realiseren van een dorpshuis in Den Dolder en de doorontwikkeling van ons gemeentehuis. Maar ook rondom toegankelijkheid, welzijn, sport en de openbare ruimte gaan we met diverse zaken aan de slag. Voor goede zorg en ondersteuning, nu en in de toekomst, is het belangrijk dat we blijven inzetten op de beweging naar ‘voorkant’. Een sterke sociale basis waarin we investeren in hulp op maat, praktische ondersteuning tot zorg en sociale activiteiten. Een beweging waarin we meer groepsgewijs aanbod ontwikkelen, inzetten op het voorkomen van zorg en nauw samenwerken met sterke maatschappelijke partners. Specifiek voor jeugd zoeken we actief de verbinding met onze scholen, sportverenigingen en culturele partners. Inzet van jongerenwerkers en het creëren van ontmoetingsplekken voor jongeren, zowel fysiek als online, heeft daarbij onze aandacht. Hiervoor hebben we een tijdelijke investering nodig, voordat we de middelen structureel kunnen verschuiven van de geïndiceerde 2 e lijn richting de 1e lijn en de sociale basis.

Aanvullend hierop blijven we investeren in onze sociale teams en het centrum voor jeugd en gezin (CJG). Ook blijven we investeren in het gebruik van data om ontwikkelingen in het sociaal domein beter te kunnen voorspellen zodat we tijdig(er) kunnen anticiperen. We werken door aan het verduurzamen van Zeist. Dat doen we door forse stappen te nemen in het verminderen van het gasverbruik bij ons eigen vastgoed maar ook blijven we onze inwoners, bedrijven en ondernemers ondersteunen in de energietransitie. Met de warmtevisie die we in 2026 presenteren geven we ook wat meer duidelijkheid over de planning welke wijken in onze gemeente van het aardgas af gaan. Ook op het gebied van mobiliteit zetten we de lijn naar duurzamer en veiliger verkeer door. Gedenkpark Zeister Bosrust ontwikkelt zich verder door het aanbieden van natuurbegraven en de mogelijkheid om gebruik te maken van de buiten-aula. Ook in 2026 zorgen we ervoor dat onze dienstverlening weer van topniveau is. En kunnen we een nóg groenere gemeente worden? Wij denken van wel, daarom nemen we maatregelen om de biodiversiteit te vergroten en blijven we ons groen koesteren.

Pagina 2 van 12

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

We zijn trots op onze veerkrachtige en innovatieve ondernemers. Zeist maakt deel uit van een van de meest competitieve regio’s van Europa. Daar leveren we een actieve bijdrage aan, en daar profiteren we ook van. Tegelijkertijd heeft Zeist een eigen, onderscheidend profiel als vestigingsplaats: een groene, goed bereikbare omgeving met ruimte voor wonen, werken en recreëren. Deze kwaliteiten dragen we actief uit, zowel lokaal als in regionaal verband, samen met onze partners. Mede hierdoor zien we het aantal bedrijven dat zich in Zeist vestigt stijgen, net als het aantal arbeidsplaatsen dat zich van jaar op jaar positief ontwikkelt. Het college heeft in augustus 2023 besloten om de medewerkers van het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) en het Sociaal Team (ST) onder te brengen in de gemeentelijk organisatie. Om deze medewerkers op een goede manier in het gemeentehuis te kunnen huisvesten dienen een aantal aanpassingen te worden gedaan aan het gebouw. Zo zijn er aanpassingen nodig om meer werkplekken te creëren, aan ARBO-richtlijnen te kunnen voldoen en het is nodig om de capaciteit van vergaderfaciliteiten uit te breiden. Daarnaast is dit een geschikt moment om een aantal andere aanpassingen die al langere tijd nodig en/of gewenst zijn, mee te nemen.

Op een aantal andere vlakken is het nodig om het gebouw te verbeteren en moderniseren, en om het beter aan te laten sluiten bij de veranderende wensen in de samenleving en bij nieuwe manieren van werken. Zo verbeteren we de ruimten waar we in gesprek gaan met onze inwoners en ketenpartners. Deze maken we toegankelijker, laagdrempelig en veilig, met een warme uitstraling. Ook wordt de publiekshal aangepast, zodat de uitstraling meer uitnodigend wordt en de ruimte multifunctioneler te gebruiken is. Door een deel van de totale kosten te dekken uit de hiervoor beschikbare reserve (het RIOZ) dalen de benodigde structurele lasten. Belangrijk financieel aandachtspunt in deze begroting is naast het structurele meerjarenperspectief onze liquiditeitspositie. Als gevolg van grote investeringen in de komende jaren zullen wij genoodzaakt zijn om leningen aan te trekken om voldoende liquide middelen tot onze beschikking te hebben. Dit is in de basis een heel normaal fenomeen aangezien we regelmatig leningen afsluiten als onze liquiditeitspositie daarom vraagt. Bijzonder is dat veel investeringen in onze openbare ruimte maar ook investeringen in schoolgebouwen en sportlocaties de komende tijd samenvallen en het aantrekken van de benodigde leningen zorgt er voor dat diverse kengetallen, waaronder de solvabiliteit en de schuldquote, verslechteren.

In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing en het dashboard stabiliteitscriteria besteden we hier aandacht aan. Het komende jaar zullen we de raad verder in dit onderwerp meenemen om daarbij de keuzes die we omtrent dit onderwerp kunnen maken zichtbaar te maken.

Pagina 3 van 12

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

ARGUMENTEN VOOR EN TEGEN Hieronder wordt per voorstel een toelichting gegeven. Op sommige punten wordt voor verdere informatie verwezen naar de bijlagen. Beslispunt 1: De begroting 2026 vast te stellen en daarmee de budgetten per programma en de geplande investeringen 2026 te autoriseren. De begroting 2026 is opgesteld op basis van de vastgestelde uitgangspunten van de kadernota 2026 met het uitwerken van bestaand beleid en het indexeren van budgetten. Voor een aantal kostencategorieën geldt dat ze jaarlijks opnieuw worden berekend. Dit betreft onder andere de kapitaallasten, de huuropbrengsten en de financieringskosten en –baten. Zoals wettelijk verplicht, is de uitkomst van de meicirculaire in deze begroting verwerkt. Dit leidt tot een volgend structureel (primitief) meerjarenperspectief. Tabel 1

Structureel saldo primitieve begroting 2026

2026 4.073

2027 3.964

bedragen x € 1.000 2028 2029 411 2.211

Het meerjarige begrotingssaldo (primitieve begroting) wordt in bijlage 1 toegelicht. Vanuit de kennis die we nu hebben betreft dit een reële begroting. Dit neemt niet weg dat er gedurende het jaar 2026 budgetten bijgesteld zullen worden omdat de realiteit anders zal zijn dan nu ingeschat. Met het vaststellen van het boekwerk, met bijhorende budgetautorisatie, autoriseert u als raad ook de daarin opgenomen investeringen. De dekking van deze investeringen is reeds voorzien in de exploitatiebudgetten van de primitieve begroting. In tegenstelling tot het verleden zal het autoriseren van de investeringskredieten daarom later niet nogmaals via de technische begrotingswijzigingen plaatsvinden. Voor nieuwe kredieten en/of bijstellingen zal die uiteraard wel gebeuren. Beslispunt 2: Akkoord te gaan met het inhoudelijk en financieel perspectief en bijbehorende voorstellen om de begroting (structureel) sluitend te krijgen, conform tabel 2 in dit raadsvoorstel: Allereerst nemen we u kort mee in het meerjarenperspectief (tabel 2), waarna we de voorstellen verder specificeren. Het meerjarenperspectief 2026-2029 Tabel 2 Meerjarenperspectief Begroting 2026

bedragen x € 1.000 2028 2029 411 2.211 -5.411 -6.880 370 370 1.796 1.796 358 358 -2.887 -4.356 -938 -1.189 1.337 1.337

Structureel saldo primitieve begroting 2026 2a Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026 2b Financieel (technische) maatregelen 2c Beleidskeuzes 2d OZB verhoging 2 Subtotaal onderdelen raadsvoorstel Begroting 2026 3 Structurele effecten 2e bestuursrapportage 2025 4 Correctie Structureel/Incidenteel (onderdeel 2 & 3)

2026 4.073 -3.766 195 440 -3.131 -2.315 3.302

2027 3.964 -3.933 480 1.724 358 -1.371 -661 -1.932

Structureel Meerjarenperspectief 2026-2029

1.930

-

-2.077

-1.997

Begrotingssaldo

798

914

-2.342

-2.258

Pagina 4 van 12

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

2a. Akkoord te gaan met de meldingen Kadernota & Begroting 2026 (zoals opgenomen in bijlage 2) Op basis van de inventarisatie bij de Kadernota 2026 en ontwikkelingen na vaststelling van de Kadernota 2026 wordt er voorgesteld om diverse onderdelen aan de Begroting 2026 toe te voegen. Deze onderdelen vallen uiteen in de categorieën “wettelijke ontwikkelingen”, “overige ontwikkelingen” en “wensen nieuw beleid”. In bijlage 2 van dit raadsvoorstel worden de meldingen inhoudelijk toegelicht. Onderstaand een totaaltelling van deze voorstellen. Tabel 3 Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

Gemeente in verbinding Volwaardig meedoen aan de samenleving Doorpakken voor natuur en klimaat Wonen op Maat Positieve Gezondheid Cultureel en Sportief Zeist Mobiliteit brengt ons verder Levendige Economie Samen zorgen voor Veiligheid Financiële Stabiliteit en organisatie

2026 -30 -130 -193 -119 -250 -100 -175 -2.769

2027 -30 -138 -153 -250 -100 -70 -88 -3.104

(Sub)Totaal

-3.766

-3.933

bedragen x € 1.000 2028 2029 -30 -30 -170 -170 -153 -153 -489 -978 -100 -100 -70 -70 -4.399 -5.379 -5.411

-6.880

2b. Akkoord te gaan met de financieel technische maatregelen Begroting 2026 (zoals opgenomen in bijlage 3) Om tot een sluitend meerjarenperspectief te komen worden conform de stappen uit de Nota Stabiliteitscriteria 2021-2024 (RIB 20.170) financieel (technische) maatregelen voorgesteld. Deze maatregelen worden in bijlage 3 van dit raadsvoorstel uitgewerkt en toegelicht. Tabel 4 Financieel (technische) maatregelen

bedragen x € 1.000 2028 2029

2026

2027

Financieel (technische) maatregelen

195

480

370

370

(Sub)Totaal

195

480

370

370

2c. Akkoord te gaan met de beleidskeuzes Begroting 2026 (zoals opgenomen in bijlage 4) In aanvulling op de financieel (technische) maatregelen worden, eveneens conform de stappen uit de Nota Stabiliteitscriteria 2021-2024 (RIB 20.170) ook dit jaar diverse beleidskeuzes voorgesteld. Deze beleidskeuzes worden in bijlage 4 van dit raadsvoorstel verder toegelicht. Tabel 5 Beleidskeuzes 2026

2027

bedragen x € 1.000 2028 2029

Beleidskeuzes

440

1.724

1.796

1.796

(Sub)Totaal

440

1.724

1.796

1.796

Pagina 5 van 12

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

2d. Akkoord te gaan met de voorgestelde verhoging van de OZB van € 358.000 vanaf 2027 De laatste stap om tot een sluitende begroting te komen conform de stappen uit de Nota Stabiliteitscriteria 2021-2024 (RIB 20.170) is het verhogen van de gemeentelijke inkomsten. Voorgesteld wordt om in 2027 de onroerendzaakbelasting (OZB), bovenop de dan geldende index, met 2,1% te verhogen. Deze verhoging zal de gemeente € 358.000 aan extra inkomsten opleveren. Met deze maatregel krijgen we begrotingsjaar 2027 structureel sluitend. Tabel 6 OZB verhoging

bedragen x € 1.000 2028 2029

2026

2027

OZB verhoging

-

358

358

358

(Sub)Totaal

-

358

358

358

Beslispunt 3: Kennis te nemen van de structurele uitkomsten van de 2e Bestuursrapportage 2025 De 2e Bestuursrapportage 2025 kent diverse financiële meldingen met structurele effecten. Deze 2e Bestuursrapportage 2025 wordt via een separaat raadsvoorstel, eveneens op 11 november 2025, aan de raad te besluitvorming voorgelegd. In het daarbij horende boekwerk worden de diverse meldingen verder toegelicht. In het meerjarenperspectief van de Begroting 2026 houden we rekening met de structurele uitkomsten hiervan. Tabel 7 2e Bestuursrapportage 2025

bedragen x € 1.000 2028 2029

2026

2027

Financiële rapportage (met effect op saldo) Rapportage IAC/Heroverwegingen/Beleidskeuzes Effecten Kredietrapportage

-1.944 -370 -1

-410 -250 -1

-686 -250 -2

-936 -250 -2

(Sub)Totaal

-2.315

-661

-938

-1.189

Beslispunt 4: Kennis te nemen van de incidentele effecten die leiden tot het structureel meerjarenperspectief. In de beoordelingsbrief over de Begroting 2025 van de Provincie Utrecht (PR25.014) heeft de provincie, in haar rol als toezichthouder, aandacht gevraagd voor ons structurele begrotingssaldo. Structureel vs. incidenteel Conform de financiële wetgeving, het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV), zijn gemeenten verplicht hun structurele lasten te bekostigen uit de structurele inkomsten. Structurele laten zijn in basis alle jaarlijks terugkerende vaste kosten. Denk aan de kosten van personeel, afschrijvingen, (dagelijks) onderhoud, kosten voor de WMO & Jeugd, etc. Structurele inkomsten zijn de gelden die wij via het gemeentefonds vanuit het Rijk ontvangen en daarnaast de inkomsten die gemeenten zelf genereren doormiddel van belastingen en leges, maar bijvoorbeeld ook de huurinkomsten van ons vastgoed. Incidentele lasten zijn beperkt tot een maximum van enkele jaren, dit betreft vaak afgebakende projecten, pilots voor nieuwe activiteiten, etc. Ook het grootste gedeelte van het Uitvoeringsprogramma Coalitieakkoord 2023-2026 is hier een voorbeeld van. Incidentele inkomsten zijn bijvoorbeeld de specifieke uitkeringen vanuit het Rijk, maar ook zijn in basis alle onttrekkingen uit reserves incidenteel. Pagina 6 van 12

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

Structureel begrotingssaldo In Zeist zijn wij gewoon te werken vanuit en te communiceren over het “begrotingssaldo”. Dit saldo is het totaal van alle inkomsten en uitgaven, inclusief reservemutaties etc. De provincie beoordeelt echter het structurele saldo. Dit is het saldo waar alle incidentele effecten uit zijn gehaald om tot de structurele basis te komen. In onderstaande tabel is deze correctie, fictief, weergegeven. Tabel 8 Presentatie van structureel begrotingssaldo ( x € 1.000) Saldo baten en lasten

2026

2027

2028

2029

-1460

-1500

-1690

-1335

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves

1660

1630

1500

1250

Begrotingssaldo na bestemming

200

130

-190

-85

Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)

-150

-100

200

50

50

30

10

-35

Structureel begrotingssaldo

Normaliter stopte onze eigen presentatie bij de regel “begrotingssaldo na bestemming”, de provincie kijkt een slag verder en corrigeert doormiddel van de regel “waarvan incidentele baten en lasten (saldo)” de incidentele effecten om tot het structurele begrotingssaldo te komen. Voor de beoordeling van de provincie is van belang dat dit saldo structureel in evenwicht is. Het 1e (of laatste) begrotingsjaar zijn daarin het belangrijkste en één van deze twee moet minimaal sluitend zijn. Effect meerjarenperspectief Om dit effect niet alleen voor de primitieve begroting, maar ook voor de overige onderdelen van het meerjarenperspectief in beeld te brengen is regel 4 “Correctie Structureel/Incidenteel (onderdeel 2&3) aan het meerjarenperspectief (tabel 2) toegevoegd. In deze regel zijn de incidentele effecten uit de beslispunten 2a t/m 2d en die van de 2e Bestuursrapportage 2025 (regel 3) volgens bovenstaande spelregels gecorrigeerd.

Pagina 7 van 12

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

Beslispunt 5: In te stemmen met de “Investeringsagenda 2026” (zoals opgenomen in bijlage 5) en het benodigde bedrag van € 4.912.225 beschikbaar te stellen vanuit de Reserve Integrale Ontwikkeling Zeist (RIOZ). Zoals bij de Kadernota 2026 besproken stelt het college de gemeenteraad voor een investeringsagenda vast te stellen. De investeringsagenda is bedoeld om diverse, reeds lopende, projecten in 2026 een eenmalige impuls te geven. Dekking voor de investeringsagenda komt uit de Reserve Integrale Ontwikkeling Zeist (RIOZ). Onderstaand een overzicht van de beoogde projecten. In bijlage 5 worden de diverse meldingen toegelicht. Tabel 9 Onderdeel (Bedragen x € 1.000) 1 Dorpshuis Den Dolder 2 Parkeerproblematiek Beauforthuis (motie) 3 Vernieuwing Boswerf 4 Sportonderzoek 5 Openbare toiletten 6 Blikkenburg-West Freerunning 7 Blikkenburg-West Dynamische verlichting 8 Drinkwater sportparken Dijnselburg en Noordweg 9 Verduurzamingsonderzoek zwembad Dijnselburg 10 Doorontwikkeling gemeentehuis 11 Horeca Stewards

€ € € € € € € € € € €

2026 2.300 200 790 40 465 50 30 20 100 857 60

€ € € € € € € € € € €

2027 -

€ € € € € € € € € € €

2028 -

€ € € € € € € € € € €

2029 -

Totaal "Investeringsagenda 2026"

€

4.912

€

-

€

-

€

-

Binnen het RIOZ is momenteel € 7.564.077 onbestemd beschikbaar. Met de inzet van bovenstaande middelen blijft nog een restant van minimaal € 2.651.852 over. Aanvullend hierop verwachten we op dit moment bij de Jaarstukken 2025 een aanvullende dotatie van circa € 6.7 mln. als gevolg van het vrijvallen van een deel van het weerstandsvermogen. Naast de bovenstaand genoemde projecten zijn er enkele projecten die nu nog in de voorbereiding zitten waarbij nu op dit moment nog geen concreet bedrag benoemd kan worden of waarvan de uitvoering na 2026 plaats zal vinden. Dit betreft: Tabel 10 Doel/Project (Ver)nieuwbouw De Klinker (incl. wijkcentrum de punt) Gebiedsvisie Markt e.o. Vernieuwing Dorpsboerderij (motie) Fonds netcongestie

Bedrag PM PM PM PM

Het restant in het RIOZ van minimaal € 2.651.852 zal hiervoor beschikbaar kunnen komen. Besluitvorming hierover zal via de Begroting 2027 plaatsvinden. Beslispunt 6: De bij dit raadsvoorstel behorende begrotingswijziging 2026001 vast te stellen. In deze begrotingswijziging (bijlage 6) zijn de financiële effecten verwerkt van voorstellen onder beslispunten 2 (a t/m d). Voor de onderdelen van de investeringsagenda zal per onderdeel in 2026, na besluitvorming, separaat via technische begrotingswijzigingen de begroting worden bijgesteld.

Pagina 8 van 12

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

TOELICHTING Participatie Dit voorstel is in samenspel tussen organisatie, directie en college van B&W tot stand gekomen. Financiële toelichting Stabiliteitscriteria Op 8 juli 2021 heeft uw raad ingestemd met de nota stabiliteitscriteria en het bijhorende dashboard. Hiermee heeft u een instrument in handen waarmee u de financiële staat van onze gemeente kunt volgen. Zoals afgesproken zijn er twee momenten waarop we de actualiteit van het dashboard in beeld brengen, te weten bij de begroting en bij de jaarrekening. Bij dit raadsvoorstel treft u in bijlage 7 het geactualiseerde dashboard aan. Hierin zijn naast de vastgestelde signaalwaarden ook de werkelijke waarden van de diverse criteria weergegeven. Een aantal criteria wordt pas bij de jaarrekening weer geactualiseerd. Dit betreft Begrotingsresultaat versus jaarrekeningresultaat, Garanties en borgstellingen, Rentemix langlopende leningen, Kapitaallasten als % van de totale lasten, Personeelslasten als % van de totale lasten en Subsidielasten als % van de totale lasten. Deze criteria zijn nu niet meegenomen in het dashboard. De meeste criteria blijven onder de vastgestelde signaalwaarde en voldoen daarmee aan uw kader. Bij een aantal criteria willen we graag een extra duiding meegeven omdat deze afwijken van de signaalwaarde en/of zijn veranderd ten opzichte van het dashboard bij de jaarrekening 2024. •

•

•

•

•

De weerstandsratio is ten opzichte van de jaarrekening 2024 licht gedaald van 2,7 naar 2,63. Periodiek monitoren en beoordelen we onze risico’s en de impact van beheersmaatregelen. In de beoordeling voor deze begroting zijn risico’s met een netto risico lager dan € 25.000 niet meer opgenomen. Mede hierdoor is het risicoprofiel ten opzichte van de jaarrekening 2024 lager. Er is afgesproken dat we een weerstandsratio van 1,0 hanteren. Een correctie van de reserve weerstandsvermogen (bijstorten of afromen) wordt na de inventarisatie voor de jaarrekening pas gedaan. Voor deze begroting vindt derhalve geen correctie plaats De algemene reserve per inwoner is ten opzichte van de jaarrekening 2024 verder gestegen. Bij de jaarrekening bedroeg de algemene reserve per inwoner € 630. Vanwege een dotatie in 2025 is de algemene reserve verder toegenomen waardoor de algemene reserve per inwoner bij de begroting 2026 met € 652 opnieuw boven de signaalwaarde van € 600 komt. De netto (gecorrigeerde) schuldquote zal de komende jaren stijgen door de toename aan investeringen. We trekken in 2025 meer externe financiering aan waardoor de schuldquote verslechtert naar 61%. Dit zet door in 2026 en 2027 en we komen daardoor in 2026 boven de signaalwaarde van 40% uit. We blijven nog wel ruim onder de grenswaarde van 130%.

Onze solvabiliteitsratio zal de komende jaren dalen, in 2026 naar verwachting naar 44%. Door onder andere grote investeringen in onderwijsgebouwen en in de openbare ruimte moeten we langlopende geldleningen aantrekken om deze uitgaven te financieren. Hierdoor loopt de solvabiliteit sterk terug waarbij we de signaalwaarde van 60% passeren en naderen we de grenswaarde van 20%. Vanuit treasury sturen we op de juiste timing om nieuwe leningen aan te trekken. Zodra we de grenswaarde verder naderen kan het zijn dat de financieringsmogelijkheden invloed gaan hebben op de besluitvorming rondom onze plannen en dat kan leiden tot beperkingen die we tijdig met uw raad zullen bespreken. In de Begroting 2026 blijkt dat de meerjarenbegroting niet structureel en reëel in evenwicht is. We kunnen geen sluitend perspectief laten zien voor de jaren 2028 en 2029. Voor alle jaren zijn aanvullende maatregelen nodig om het financieel perspectief te verbeteren. Voor 2026 en 2027 zijn die gevonden en verwerkt. Voor de jaren 2028 en 2029 moet nog aanvullende maatregelen genomen worden om een sluitend perspectief te kunnen presenteren.

Pagina 9 van 12

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

•

•

In de Begroting 2026 staan momenteel nog een tweetal taakstellingen, voor de organisatie en voor kunst en cultuur. Voor de taakstelling op de organisatie (€213.000 per jaar) is een melding gemaakt als onderdeel van het raadsvoorstel van de Begroting 2026. Wanneer dit voorstel wordt aangenomen komt deze taakstelling te vervallen. Voor de taakstelling Kunst & Cultuur is bij de behandeling van de Begroting 2025 een amendement aangenomen om de taakstelling voor 2025 te verlagen naar € 30.000. Vanaf 2026 geldt het volledige bedrag van € 100.000 weer. Momenteel wordt het voorstel uitgewerkt hoe dit invulling te geven. De inzet van kort geld als onderdeel van onze kasgeldlimiet is doorgaans niet nodig of niet verwacht. Door onder andere de geplande investeringen in het strategisch huisvestingsplan onderwijs en de investeringen in de openbare ruimte zal er in 2026 echter een financieringstekort ontstaan. We kunnen een tijdelijk tekort opvangen door het aantrekken van kortlopende financiering. Hiervoor is voor 2026 een bedrag begroot en daardoor zien de grafieken er anders uit dan voorgaande jaren. We blijven hiermee nog wel onder de ingestelde signaalwaarde voor de inzet van kort geld à 8,5% van de totale lasten.

Juridische aspecten De raad dient op basis van artikel 191 van de Gemeentewet de begroting vast te stellen in het jaar voorafgaande aan dat waarvoor zij dient. Vaststelling dient op grond van genoemd wetsartikel plaats te vinden vóór 15 november 2025; dan moet het document zijn aangeleverd bij Gedeputeerde Staten. Duurzame aspecten De begroting wordt digitaal beschikbaar gesteld. Tevens is ook dit jaar via de paragraaf duurzaamheid meer aandacht gegeven aan dit thema. Samenhang met andere projecten N.v.t. VERDERE PROCES Planning en uitvoering In onderstaande tabel zijn de rondes van de (technische) schriftelijke vragen opgenomen. Hierbij is rekening gehouden met diverse behandelingen in de raad. Tabel 11 Ronde 0

1

2

Datum donderdag 2 oktober 2025 donderdag 9 oktober 2025 woensdag 15 oktober 2025 maandag 20 oktober 2025 woensdag 29 oktober 2025 dinsdag 4 november 2025 woensdag 5 november 2025 maandag 10 november 2025 dinsdag 11 november 2025

Actie (Technische) informatiebijeenkomst Ronde Tafel Deadline aanlevering vragen 1e ronde Herfstvakantie Deadline beantwoording vragen (1e ronde & toezeggingen ronde tafel) Debat Deadline aanlevering vragen 2e ronde Deadline beantwoording vragen (2e ronde & toezeggingen debat) Raadsbehandeling

Pagina 10 van 12

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

Communicatie N.v.t. Evaluatie De raad evalueert de uitvoering van de Begroting 2026 door middel van de zogenoemde planning & control documenten: de bestuursrapportages en de jaarrekening. BIJLAGEN 0. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Begroting 2026 Bijlage 1 – Toelichting saldo primitieve begroting Bijlage 2 – Inventarisatie Kadernota & Begroting 2026 Bijlage 3 – Financieel (technische) maatregelen Begroting 2026 Bijlage 4 – Beleidskeuzes Begroting 2026 Bijlage 5 – Investeringsagenda 2026 Bijlage 6 – Begrotingswijzing 2026001 Bijlage 7 – Dashboard Stabiliteitscriteria Begroting 2026

Pagina 11 van 12

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

RAADSBESLUIT Behoort bij raadsvoorstel Nr. RV25.054# De raad van de gemeente Zeist; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 30 september 2025; BESLUIT: 1. De begroting 2026 vast te stellen en daarmee de budgetten per programma en de geplande investeringen 2026 te autoriseren. 2. Akkoord te gaan met het inhoudelijk en financieel perspectief en bijbehorende voorstellen conform tabel 2 in dit raadsvoorstel: a. Akkoord te gaan met de meldingen Kadernota 2026 & nakomende meldingen Begroting 2026 (zoals opgenomen in bijlage 2) b. Akkoord te gaan met de financieel technische maatregelen Begroting 2026 (zoals opgenomen in bijlage 3) c. Akkoord te gaan met de beleidskeuzes Begroting 2026 (zoals opgenomen in bijlage 4) d. Akkoord te gaan met de voorgestelde verhoging van de OZB van € 358.000 vanaf 2027 3. Kennis te nemen van de structurele uitkomsten van de 2e Bestuursrapportage 2025. 4. Kennis te nemen van de incidentele effecten die leiden tot het structureel meerjarenperspectief. 5. In te stemmen met de “Investeringsagenda 2026” (zoals opgenomen in bijlage 5) en het benodigde bedrag van € 4.912.225 beschikbaar te stellen vanuit de Reserve Integrale Ontwikkeling Zeist (RIOZ) 6. De bij dit raadsvoorstel behorende begrotingswijziging 2026001 vast te stellen. Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 11 november 2025 De raad voornoemd,

drs. E.M.H. Lemaier, griffier

drs. J. Langenacker, voorzitter

1

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist