RIB24.106 Bijlage 1 Evaluatie PA 2023 (vastgesteld BO apr 2024)
Tekst van het document
Evaluatie Prestatieafspraken Zeist Meerjarenafspraken 2021 - 2025 Jaarafspraken 2023
Inleiding Prettig wonen in Zeist, dat is het gezamenlijke doel dat alle partijen betrokken bij deze afspraken nastreven. We denken hierbij aan diverse doelgroepen, zoals zittende huurders, starters, instromers, statushouders en mensen die zorg nodig hebben. Wonen kent vele aspecten. Denk aan het hebben van een woning die zowel wat betreft grootte en huurprijs past bij de huurder. Prettig wonen betekent ook dat iemand geen zorgen heeft om het betalen van de huur, of misschien zelfs een huurachterstand heeft. Dat je weet waar je terecht kunt als wonen steeds lastiger wordt, bijvoorbeeld omdat je minder mobiel wordt. Ook een duurzame woning en woonomgeving draagt bij aan prettig wonen. Op korte termijn door een comfortabele woning en vaak lagere woonlasten. Op de lange termijn om bij te dragen aan een energieneutraal Zeist, waarmee we eraan bijdragen dat ook generaties na ons prettig kunnen wonen. Voor al deze onderdelen van wonen, hebben gemeenten, corporaties en huurders elkaar hard nodig. Samenwerking vormt de basis om tot resultaten te komen. Daarom zien wij prestatieafspraken vooral als samenwerkingsafspraken. Evaluatie In deze evaluatie blikken we terug op het jaar 2023. In dit document staat per prestatieafspraak het resultaat uit 2023 aangegeven. Daarnaast is er een tabel opgesteld voor de monitoring van afspraken die in cijfers zijn uit te drukken (bijlage 1).
Bijvoorbeeld over de verhuur en aantal nieuwgebouwde of gerenoveerde woningen. We nemen in de tabel ook cijfers van voorgaande jaren op, om ontwikkelingen zichtbaar te maken en jaarcijfers te kunnen duiden. In deze inleiding noemen we de successen van 2023 en beschrijven we de aandachtspunten voor 2025. In 2023 zijn beide corporaties ook bezig geweest met de voorbereidingen voor fusie. In 2024 zijn de corporaties Woongroen en NabijWonen de opvolgers van Woongoed respectievelijk RK Zeist. Successen 2023 • Huisvesting statushouders: De verhoogde taakstelling is niet alleen gehaald, maar er is meer gehuisvest (+3) dan de opgave was. • Aanpak sociaal in Vollenhove, waaronder het experiment Gericht toewijzen en de sociaal renoveren L-flat. • Verduurzamen bestaande woningen: Er zijn bijna 1.000 woningen aangepakt via renovatie/verduurzamen, energetische maatregelen uitvoeren en het plaatsen van zonnepanelen. • De actie ‘kieren dichten’ waar in Zeist ruim 630 huishoudens gebruik van hebben gemaakt. • De samenwerking tussen huurdersorganisaties, woningcorporaties en gemeente wordt positief beoordeeld. Partijen weten elkaar goed te vinden en stellen zich constructief op. Aandachtspunten 2025 • Huisvesting aandachtsgroepen: De taakstelling statushouders zal naar verwachting nog hoog blijven en daarmee blijft dit een aandachtspunt.
In de nog op te stellen woonzorgvisie zullen meer aandachtgroepen expliciet benoemd worden om te huisvesten. • Sociale aanpak zoals in Vollenhove start in de Kern (Zeist Centrum). • Aandacht voor de wijk Vollenhove: Aanpak moet breder zijn dan alleen de L-Flat. • Monumenten en voortgang verduurzamen: Verduurzaming monumenten kan technisch complex zijn en daardoor financieel lastig haalbaar. • Woningbouwopgave: Meer inzet op betaalbare woningen (sociale huur en middenhuur). 1
• •
De nieuwe woonzorgvisie en opzet prestatieafspraken vanaf 2026. De goede samenwerking voortzetten.
2
Thema 1: Beschikbaarheid Ambitie Woonvisie Meerjarenafspraak
Jaarafspraken
Zeist streeft naar gedifferentieerde wijken met voldoende betaalbare woningen voor verschillende doelgroepen. We willen doorstroming op de woningmarkt stimuleren en meer aanbod creëren voor 1- en 2-persoonshuishoudens. 1.1 We vergroten van 2021 - 2025 de sociale woningvoorraad met tenminste 300 extra sociale huurwoningen. Het totaal aantal sociale huurwoningen van ZCO in 2025 komt daarmee op tenminste 8.400. Gemeente Zeist spant zich in om hiervoor locaties beschikbaar te stellen en stuurt bij nieuwe ontwikkelingen op 20 tot 30 procent sociale huur. 1.1.1 ZCO verwacht in 2023 de volgende veranderingen in aantal van de voorraad sociale huurwoningen. Bij verkoop van woningen hebben huurders van ZCO voorrang en wordt de zelfbewoningsplicht toegepast.
1.1.2
Nieuwbouwwoningen op te leveren
93
Woningen te slopen
90
Woningen te verkopen
15
Woningen terug te kopen (Koopgarant)
2
Nieuwbouwprojecten 2023 en doorkijk komende jaren: Totaal nieuwbouw in de projecten 2023:
93
WGZ 2023: Vogelwijk EGW Kerckebosch fase 5
51 24 27
Nieuwbouw 2024 WGZ
118
3
Resultaat
Er zijn 0 nieuwbouwwoningen gerealiseerd. Alle nieuwbouw 2023 wordt opgeleverd in 2024. NabijWonen: 0 nieuwbouw 0 sloop 0 verkoop Woongroen: 0 nieuwbouw 0 sloop 8 verkoop 5 terugkoop en teruggebracht sociale huur 18 woningen aan de Kometenlaan zijn januari 2024 opgeleverd.
Nieuwbouw 2025 WGZ Nieuwbouw 2026 WGZ Nieuwbouw 2027 WGZ RK Zeist 2023: Kometenlaan Dwarsweg Nieuwbouw 2024 RK Zeist Nieuwbouw 2025 RK Zeist Nieuwbouw 2026 RK Zeist Nieuwbouw 2027 RK Zeist
266 186 88 42 18 24 43 58 43
1.1.3
In de woonvisie van de gemeente Zeist staan de kaders voor nieuwbouw met betrekking tot prijscategorieën, waaronder 20 tot 30 procent sociale huur. In 2023 wordt gekeken of deze verdeling en de prijsgrenzen nog voldoende aansluiten bij de huidige tijd of dat deze aangepast moet worden. ZCO wordt hierbij betrokken.
1.1.4
In de woonvisie is vastgelegd dat het aandeel sociale huur in nieuwbouwontwikkelingen in principe wordt geëxploiteerd door corporaties. Gemeente betrekt corporaties actief bij (potentiële) ontwikkellocaties zoals Sortie 16, Stationsgebied, Dijnselburg en WA-Hoeve. ZCO en gemeente onderzoeken hoe bij de ontwikkeling van nieuwe locaties de positie van de corporaties optimaal kan bijdragen aan de doelstellingen uit de woonvisie op het gebied van passend en betaalbaar wonen. Gemeente Zeist benut instrumenten die het mogelijk maken om betaalbaarheid van wonen te borgen, bijvoorbeeld de doelgroepenverordening. Hiermee wordt het mogelijk om het sociale segment, evenals middeldure huur en sociale koop, vast te leggen in bestemmingsplannen. Dit is een extra garantie dat sociale huur ook op de langere termijn sociaal blijft. De huidige parkeernormen zijn bij goedkope woningen vaak relatief hoog. In 2021 is de nieuwe mobiliteitsvisie opgesteld en in 2022 is het mobiliteitsplan vastgesteld. In 2023 worden uitgangspunten uit het mobiliteitsplan concreet gemaakt in vernieuwing van het parkeerbeleid. In de tussentijd onderzoeken gemeente en corporaties per project (afhankelijk van de locatie en grootte van de woningen) hoe ze hier een passende oplossing voor kunnen vinden.
1.1.5
1.1.6
1.1.7
4
Conform afspraak afgehandeld Eind 2023 is gemeente gestart met de evaluatie van de Differentiatietabel woningbouw. In eerste helft 2024 een herijking in de raad vastgesteld. Er is regelmatig overleg geweest en sommige initiatieven lijken kansrijk te worden. Dit is onderdeel van gesprekken die in het kader van afspraak 1.1.4 gevoerd worden. De doelgroepenverordening is in februari 2023 vastgesteld door de gemeenteraad van Zeist. Hiermee is er een extra instrument beschikbaar om de betaalbaarheid in nieuwbouwprojecten te borgen. De nieuwe parkeerbeleidsnota is eind 2023 opgesteld en voor inspraak aangeboden. Deze wordt begin 2024 vastgesteld.
1.1.8 1.1.9
Meerjarenafspraak
1.2
Jaarafspraken
1.2.1
1.2.2
1.2.3
Meerjarenafspraak
Jaarlijks overleggen gemeente en corporaties over de voornemens tot investeringen en de eventuele achtervang die hiervoor noodzakelijk is. De gemeente stelt middelen uit de reserve sociale woningbouw beschikbaar om in te zetten bij knelpunten die betrekking hebben op de beschikbaarheid of betaalbaarheid van woningen. In het bijzonder is geld gereserveerd om extra duurzaamheidmaatregelen te bekostigen die leiden tot lagere woonlasten voor de huurders. Gemeente doet in afstemming met ZCO een voorstel aan de raad over de inzet van deze middelen. ZCO en gemeente zetten zich gezamenlijk in voor het optimaal benutten van de bestaande voorraad. Bijvoorbeeld door doorstroming en woningruil te stimuleren, belemmeringen weg te nemen om samen te wonen, flexibele woonvormen en inzet lokaal maatwerk. Gemeente en ZCO onderzoeken kansen en belemmeringen voor woningdelen. ZCO en gemeente monitoren de resultaten van ‘Onder de Pannen’ in 2023, een project waarmee huurders toestemming krijgen om kamers tijdelijk te verhuren aan mensen die urgent een huisvestingsoplossing nodig hebben.
Bij nieuwbouw van woningen wordt doorstroming vanuit de directe omgeving gestimuleerd. Bijvoorbeeld door een voorrangsregeling en gesprekken met buurtbewoners. Het resultaat van deze inspanning wordt gemonitord: hoeveel huishoudens zijn er uiteindelijk doorgestroomd? ZCO en gemeente doen een voorstel voor de inzet van een wooncoach gericht op senioren en eventuele andere doelgroepen, bijvoorbeeld afgewezen urgenten.
1.2.4
De druk vanuit vluchtelingen uit Oekraïne, huisvesting statushouders en Zeister spoedzoekers vraagt om creatieve oplossingen op de woningvoorraad op korte termijn te vergroten. Gemeente verkent in dit kader samen met ZCO de kansen voor Flexwonen in Zeist.
1.3
ZCO verkent in overleg met de gemeente op welke manier zij bij kunnen dragen aan de behoefte aan woningen voor middeninkomens, zowel in nieuwbouw als in de bestaande bouw.
5
Conform afspraak Is meegenomen in de prestatieafspraken 2024
Er is bij Woongroen één persoon gehuisvest via ‘Onder de Pannen’. Woongroen: Woning
delen - Woongroen NabijWonen doet hieraan mee, op verzoek van huurders/ Tot op heden geen verzoeken van huurders ontvangen. Mooi initiatief, waar helaas weinig gebruik van wordt gemaakt. Er is geen nieuwbouw opgeleverd.
Afgerond, nieuwe afspraak in 2024 Op Dijnselburg (camping, chaletpark) hebben ontwikkelaar BPD, NabijWonen en gemeente onderzocht of realisatie van flexwoningen voor 10/15 jaar mogelijk is. Hier is uiteindelijk van afgezien. Inzet door partijen is de bouw van permanente woningen binnen 5 jaar.
1.3.1
ZCO verkent de mogelijkheden voor toewijzing aan middeninkomens in bestaande bouw. Dit kan onder andere bijdragen aan een meer gedifferentieerde samenstelling van complexen.
1.3.2
ZCO werkt mee aan de ontwikkeling van vrije sector – midden huur woningen, op voorwaarde dat de financiering haalbaar is. De kavelprijs is hier onderdeel van.
1.3.3
Op gemeentelijke locaties waar de realisatie van middenhuur een mogelijkheid is, wordt ZCO actief betrokken in de initiatieffase.
1.3.4
In de volgende projecten wordt de realisatie van middeldure huurwoningen verkend of uitgevoerd: Vogelwijk De Grift De aangepaste huisvestingsverordening regio Utrecht , Gemeente Zeist 2019 geeft per 1 januari 2022 de mogelijkheid woningen met voorrang toe te wijzen aan middeninkomens. Gemeente en ZCO maken afspraken over de toepassing van deze mogelijkheid. In 2023 volgt er een nieuwe huisvestingsverordening waar gemeente en ZCO over afstemmen.
1.3.5
6
Onder andere op de L-flat zijn woningen toegewezen aan middeninkomens. Het doel is door woningdifferentiatie en variatie in woningtoewijzing te zorgen voor een inclusieve buurt, die blijvend leefbaar en gemengd is, waar de sociale cohesie versterkt wordt en er een beter evenwicht is in bewonerssamenstelling. De ontwikkeling van middenhuur woningen blijkt in de praktijk ingewikkeld. Dit heeft er vooral mee te maken dat corporaties voor dit segment moeten lenen op de reguliere markt, niet via geborgde leningen zoals bij sociale huur. Als gemeente moeten we de marktwaarde voor de grond aanhouden, en kunnen we niet zoals bij sociale huur een lagere grondprijs afspreken. Dit vraagt daarom verdere verkenning hoe realisatie van middenhuur toch mogelijk gemaakt kan worden. Op verschillende locaties waar middenhuur mogelijk is, zijn we als gemeente in gesprek met corporaties. Woongroen: de projecten De Grift (44 woningen), Vogelwijk (24 woningen) en project V&D (175 woningen) Conform afspraak
Nieuwbouw combinatie middenhuur – sociale huur (Nijenheim)
Nieuwbouw Kerckebosch (2023)
7
Thema 2: Betaalbaarheid Ambitie Woonvisie
Meerjarenafspraak
Meerjarenafspraak
Jaarafspraken
Zeist wil dat iedereen in Zeist kans heeft op een prettige en betaalbare woonsituatie. Een prettig en gezond leven is wat we mogelijk willen maken. Het voorkomen van stress, onder andere door schuldenproblematiek, is daarin een belangrijke factor. We zorgen daarom voor voldoende betaalbare woningen en voorkomen dat huurders in de financiële problemen terecht komen. 2.1 We zorgen dat huurders zoveel mogelijk een woning hebben die past bij de huishoudenssituatie en het inkomen. Corporaties dragen hieraan bij door het beschikbaar stellen van sociale huurwoningen en de huurprijzen af te stemmen op de doelgroep aangewezen op een sociale huurwoning. Bij een (tijdelijke) inkomensval wordt maatwerk toegepast door ZCO en gemeente. De opbrengst van de eventuele inkomensafhankelijke huurverhoging wordt benut voor investeringen in de woningvoorraad. 2.1.1 Tenminste 60% van de beschikbare (vrijgekomen) woningen wordt aangeboden in de huurklassen goedkoop (tot € 442,46) en betaalbaar (€ 633,25 of € 678,66), afhankelijk van de vrijgekomen woningvoorraad (prijspeil 2022). 2.2 We voorkomen schuldenproblematiek en huisuitzettingen op basis van huurschuld doormiddel van goede samenwerking, voldoende betaalbaar woningaanbod en maatwerk. Corporaties signaleren vroegtijdig en voorkomen escalatie van schuldenproblematiek zodat huisuitzettingen worden voorkomen.
Na een signalering door de corporaties is er goede en snelle opvolging vanuit gemeente (Sociaal Team, CJG) en Regionale sociale dienst (RSD). Huisuitzettingen door huurschuld vanwege wanprestatie worden jaarlijks geëvalueerd. Hierbij wordt gekeken of partijen iets hadden kunnen doen om de uitzetting te voorkomen. 2.2.1 Gemeente en ZCO hebben zorg over energiearmoede onder inwoners in het algemeen en specifiek onder huurders als gevolg van de hoge energieprijzen. Gemeente en ZCO zetten zich in om de problematiek in beeld te brengen en zoveel mogelijk, samen met inwoners zelf, te voorkomen. Gemeente zet onder andere in samenwerking met ZCO de SPUK-gelden optimaal in om inwoners, waaronder huurders, te ondersteunen bij het verduurzamen om te zorgen voor lagere energielasten. Gemeente brengt in beeld waar de energiearmoede in Zeist speelt, zowel onder huurders als mensen met een koophuis. Waar nodig en mogelijk levert ZCO hiervoor data;
8
Resultaat
78% van de vrijgekomen woningen is aangeboden in de goedkope en betaalbare prijsklassen.
De vroegsignalering, waarbij onder andere verhuurders en energiebedrijven betalingsachterstanden melden bij de RSD werkt goed. De RSD acteert gericht, samen met het sociaal team door bijvoorbeeld huisbezoeken af te leggen en het aanbod voor hulp en ondersteuning kenbaar te maken. Bij de Wegwijscafe’s wordt hulp geboden voor het aanvragen van minimaregelingen. Een project om de
-
-
-
2.2.2
ZCO signaleren actief huurders die in de knel komen als gevolg van de hoge energieprijzen. Afhankelijk van de situatie/problematiek wordt er een passende oplossing gevonden; Gezamenlijk starten gemeente en corporaties een bewustwordingsactie wat mensen zelf kunnen doen om het energieverbruik te beperken; Woningen van ZCO zijn gemiddeld relatief zuinig (gem. energielabel B). Voor woningen met lagere labels wordt verkend of er laagdrempelige ingrepen mogelijk zijn die bijdragen aan een lager energieverbruik en hoger comfort (denk aan tochtstrips). Naast bovenstaande acties blijft ZCO de woningvoorraad volgens planning verduurzamen. Afspraken hierover staan in hoofdstuk 4.
Vroegsignalering van betalingsachterstanden vindt plaats op basis van de wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Hiervoor werken ZCO en de RSD intensief samen, conform de overeenkomst vroegsignalering om schulden en huisuitzettingen op basis van huurschuld te voorkomen tenzij sprake is van wanprestatie. Deze aanpak helpt specifiek ook huurschulden te voorkomen en ZCO en gemeente/RSD zetten in op verdere versterking van de samenwerking om schuldenproblematiek en huisuitzettingen te voorkomen. Gemeente, RSD, en ZCO bespreken jaarlijks de stand van zaken omtrent vroegsignalering en andere relevante zaken die lopen.
2.2.3
ZCO voert in 2023 de volgende acties uit om schulden te voorkomen: - Huurders in Vollenhove wordt een gratis training aangeboden vanuit RSD/Meander Omnium/WGZ/gemeente , waarin huurders inzicht krijgen in hun uitgavepatroon en mogelijke verbeteringen daarin, zodat zij niet meer in de problemen komen. De training wordt opgezet door de samenwerkingspartners in Vollenhove en ook gericht op woonvaardigheden en gezond samen wonen.
9
aanvraag van regelingen via een goed toegankelijke portal mogelijk te maken, wordt opgestart. Woongroen heeft in 2023 isolerende materialen uitgereikt aan huurder bij én een gezamenlijke actie met Mijn Groene Huis én in het najaar vanuit kantoor tijdens speciale spreekuren. Daarnaast werken de gemeente Zeist en de RSD ook samen met Mijn Groene huis. Een initiatief is om met een energiemaatje te bekijken welke energiebesparende maatregelen mogelijk zijn. ZCO heeft met gemeente gesproken over samenwerking vroegsignalering In 2023 zijn er meer dan 300 signalen gemaakt van inwoners met een huurachterstand in het kader van vroegsignalering. In verband met gewijzigde procesafspraken in 2023 tussen de RSD en de Sociale teams gemeente Zeist, wordt de werkwijze in zomer 2024 geëvalueerd. De training Mijn wijk & ik is ontwikkeld, maar is door te weinig aanmeldingen ‘on hold’ gezet
-
2.2.4
Huurders die moeite hebben met rondkomen of waarbij sprake is van (risico op) schuldenproblematiek worden actief doorverwezen naar de Sociaal Raadslieden voor het doen van een inkomenscheck. Gemeente voert in 2023 de volgende acties uit om schulden te voorkomen: - De gemeente handhaaft het bestaanszekerheidsbeleid en werkt in de regelingen toe naar meer maatwerk zodat de regelingen nog beter aansluiten op het voorkomen van huisuitzettingen en schuldproblematiek. - Er zijn heldere afspraken met de RSD gemaakt wat betreft snel en tijdig leveren van schuldhulpverlening. - De gemeente gaat nauwer samenwerken met zorgverzekeraar Zilveren Kruis om betalingsachterstanden en schulden te voorkomen. De samenwerking richt zich in de eerste instantie op Vollenhove. - De toegang tot minimaregelingen wordt verbeterd. Inwoners kunnen hulp krijgen voor het aanvragen van minimaregelingen bij het Wegwijscafé en er komt een digitaal loket.
10
Hier is in 2023 gevolg aan gegeven en zijn er stappen gezet en afspraken gemaakt. In 2024 zetten we de ingezette acties voort. Aanbevelingen uit een onderzoek ‘Hoe eerder, hoe beter’ (vroegsignalering van schulden door gemeenten) van de Nationale Ombudsman dat begin 2024 wordt verwacht, zullen worden meegenomen.
Thema 3: Bijzondere doelgroepen Ambitie Woonvisie
Meerjarenafspraak
Jaarafspraken
Zeist is voor iedereen, ook bijzondere doelgroepen. Tot bijzondere doelgroepen horen woningzoekenden die: Om bepaalde redenen urgent een woning zoeken en via het reguliere systeem van inschrijfduur niet of te laat aan een woning komen. Voorbeelden zijn jongeren tot 23 jaar, spoedzoekers en statushouders. Woningzoekenden met behoefte aan een specifiek woonproduct, bijvoorbeeld een woning geschikt voor mensen met een mobiliteitsbeperking en geclusterde woonvormen. Woningzoekenden met behoefte aan een bepaalde vorm van ondersteuning, begeleiding of zorg, bijvoorbeeld voor mensen die uitstromen uit de maatschappelijke opvang of beschermd wonen. Ons streven is dat deze woningzoekenden een passende plek in de wijk vinden, waarin zij (actief) kunnen deelnemen aan de samenleving. Bij de huisvesting van bijzondere doelgroepen is balans een belangrijke voorwaarde. Balans in de wijk tussen meer en minder kwetsbare inwoners, balans in toewijzing aan bijzondere doelgroepen en reguliere woningzoekenden. Iedere voorrangspositie, gaat ten koste van iemand die al jaren op een woning wacht. Dit vraagt daarmee om zorgvuldigheid. 3.1 We zorgen voor meer passende huisvesting voor de bijzondere doelgroepen. Daarbij zorgen we voor een goede balans tussen reguliere huisvesting en bijzondere doelgroepen.
Dit doen we allereerst door bestaande instrumenten te blijven benutten, namelijk: jongerencontracten, loting, lokaal maatwerk, huisvesting statushouders, tijdelijke verhuur van woningen die gesloopt worden aan (Zeister) spoedzoekers. Daarnaast zoeken we aanvullende instrumenten en doen we pilots. Gemeente zet zich hierbij in om instrumenten mogelijk te maken binnen de huisvestingsverordening. 3.1.1 De gemeente en ZCO bepalen gezamenlijk of het wenselijk is om een minimaal percentage vast te leggen voor de toewijzing aan regulier woningzoekenden. Dit gesprek volgt uit het overzicht van doelgroepen dat is opgesteld en de woonzorganalyse. 3.1.2 Voor ‘onverbeterlijken’ (mensen die herhaaldelijk overlast veroorzaken in hun directe omgeving) wordt door gemeente maatwerk geleverd in samenwerking met corporaties en instellingen. We blijven ons inzetten om met opgeschaalde zorg ook onverbeterlijken een plek te geven in de samenleving. In de op te stellen woonzorgvisie vraagt dit specifiek aandacht. 3.1.3 ZCO stellen in 2023 maximaal 10 woningen beschikbaar voor doorbraak casussen. Doorbraak gaat niet alleen over woningen, maar ook over andere situaties. De gemeente
11
Resultaat
Gesprek wordt in 2024 gestart, conform afspraak. Conform afspraak
Er zijn 4 woningen beschikbaar gesteld. Woongroen: 0 doorbraak-woningen NabijWonen 4 doorbraak-woningen
hiervoor een doorbraakbudget beschikbaar. In het geval er meer dan 10 woningen nodig zijn, treden partijen in overleg.
Meerjarenafspraak
3.1.4
Sociaal Team en CJG evalueren in 2023 de doorbraakcasussen van 2022 en stellen hun werkwijze bij. ZCO wordt geïnformeerd en indien nodig hierbij betrokken.
3.1.5
De gemeente zorgt voor coördinatie op de huisvestingsvraag vanuit verschillende doelgroepen en het beschikbare aanbod. Dit maakt onderdeel uit van de op te stellen woonzorgvisie. We zorgen voor een variatie aan verschillende woningtypen en woonvormen voor bijzondere doelgroepen, zowel in nieuwbouw, als door woningaanpassingen. Vrijgekomen woningen specifiek voor gehandicapten (investering vanaf € 7.000) worden direct toegewezen aan mensen van de wachtlijst. De gemeente bemiddelt en de corporatie houdt de woning 6 maanden vrij, corporatie betaalt de eerste maand leegstand, de gemeente vergoedt de rest. ZCO maakt in samenwerking met gemeente het huidige aanbod van woningen met specifieke kenmerken inzichtelijk op wijkniveau. Het gaat daarbij onder andere om rolstoelgeschikte woningen, toegankelijke woningen, seniorenwoningen, geclusterde woonvormen c.q. woonproduct met ontmoeten en/of lichte zorg; tussenvorm tussen wonen in instelling en zelfstandig wonen. Gemeente maakt inzichtelijk wat de vraag is (hoeveel huishoudens staan er op een wachtlijst). Deze inventarisatie maakt onderdeel uit van de woonzorganalyse die in 2022 is gestart en de uitkomsten worden in 2023 verwerkt in de woonzorgvisie. ZCO heeft verschillende initiatieven in ontwikkeling, die zich gedeeltelijk lenen voor huisvesting van bijzondere doelgroepen. In 2023 gaat het om de volgende projecten: Joost v.d.
Vondellaan (Leger des Heils)) Vogelwijk (Amerpoort) Dwarsweg (Reinaerde) Eikenstein
3.2
3.2.1
3.2.2
12
De doorbraak-casussen zijn niet geëvalueerd, het proces wel. ZCO vraagt om meer aandacht voor afstemming of een doorbraakcasus ook echt een ‘doorbraak’ is. In 2024 opgestart.
Conform afspraak, gedeeld in het kader van de woon-zorganalyse. De definitieve versie van de woonzorganalyse wordt 2024 gedeeld met ZCO.
Woongroen: project Joost van den Vondel: onder druk van omwonenden is het aantal nieuwbouwwoningen verlaagd. Project Amerpoort verloopt moeizaam. NabijWonen: Eikenstein 83 woningen, verwachte oplevering 2025/2026 Hofje van Zeist 16 woningen voor jongeren met beperking (= 1 woning voor begeleiding
en 1 woning voor gemeenschappelijke ruimte), verwachte oplevering 2025. 3.2.3 Meerjarenafspraak
3.3
Meerjarenafspraak
3.4
Gemeente en ZCO actualiseren de procesafspraken over woningaanpassingen in het kader van de WMO minimaal één keer per jaar. Daar waar nodig zorgt de gemeente in samenwerking met zorg- en welzijnsorganisaties voor de beschikbaarheid van voldoende zorg en ondersteuning van bijzondere doelgroepen. Dit wordt verder uitgewerkt onder hoofdstuk 6 Wonen, zorg en welzijn. We voldoen aan de taakstelling voor het huisvesten van statushouders. Gemeente draagt hierbij verantwoordelijkheid voor de integratie, begeleiding en ondersteuning. ZCO zorgt voor 95% van de toewijzing. SSH, Woonzorg Nederland en Habion huisvesten 5%.
Nieuwbouw combinatie van wonen met zorg (Joost van Vondellaan)
13
Conform afspraak
Thema 4: Duurzaamheid en kwaliteit Ambitie Woonvisie
Meerjarenafspraak
De verduurzaming van de totale woningvoorraad is een belangrijke opgave voor de komende jaren. De ambitie is dat we zo snel mogelijk, maar uiterlijk in 2050 als gemeente energieneutraal zijn. Dit vraagt zowel om het omlaag brengen van het energieverbruik, als om het zoeken naar nieuwe, duurzame bronnen van warmte en energie. Klimaatverandering vraagt daarnaast dat we ons beter kunnen aanpassen op langere periodes van hitte, droogte of juist natte periodes. Dit geldt met name voor openbare ruimte, maar ook woningen en tuinen kunnen hieraan bijdragen. 4.1 De sociale woningvoorraad in Zeist heeft in 2021 een gemiddelde Energie-index (EI) van 1,4 (label B). In 2030 is de gemiddelde energie-index 1,2 (Label A). Dit wordt bereikt door enerzijds te investeren in het energiezuinig maken van woningen, bijvoorbeeld door isolatie. Daarnaast wordt geïnvesteerd in duurzame vormen van energie-opwek, zoals zonnepanelen. In de afweging om duurzaamheidsmaatregelen door te voeren kijkt ZCO naar de relatie kosten – opbrengsten. De opbrengsten staat hierbij voor de bijdrage aan betaalbaarheid, ofwel de besparing voor de huurder. Uit de Nationale Prestatieafspraken volgt dat investeringen in isolerende maatregelen niet ten laste van de huurder worden gebracht. 4.1.1 ZCO investeert jaarlijks in het verduurzamen van de woningvoorraad.
De hoge energieprijzen en risico’s op energiearmoede maken deze opgave extra urgent. In 2023 worden circa 504 woningen volledig verduurzaamd.
4.1.2
Resultaat
Er zijn 329 woningen verduurzaamd. Woongroen: 324 woningen NabijWonen 5 woningen van Ons Huis, bij mutatie. Bij Woongroen is het doel van gemiddeld label A in 2030 nog steeds haalbaar.
De komende jaren blijft ZCO woningen voorzien van zonnepanelen. In 2023 gaat het om ca. 255 individuele daken (excl. projecten). Voor de periode 2024-2027 ca. 250 woningen/jaar. Daarnaast voorziet ZCO zoveel mogelijk appartementengebouwen van zonnepanelen. In 2023 gaat het om 1-2 complexen.
Woongroen: 186 EGW zijn voorzien van zonnepanelen. In het totaal inclusief projecten zijn 467 woningen voorzien van zonnepanelen.
RK Zeist gaat er van uit dat op de eengezinswoningen waarvan de huurders de afgelopen jaren geen gebruik hebben gemaakt van de aanbieding, de komende jaren op aanvraag of bij mutatie alsnog zonnepanelen worden gelegd. Voor de complexen met gestapelde woningen zonder zonnepanelen wordt in 2023 onderzocht wat de mogelijkheden zijn (kan het dak het aan en hoeveel).
NabijWonen: 4 woningen voorzien van panelen in 2023
14
Woongroen heeft voor een complex in Kerckebosch draagvlak gehaald in '23,
Totaal renovatie en verduurzamen 2023 Totaal renovatie en verduurzamen 2024 Totaal renovatie en verduurzamen 2025 Totaal renovatie en verduurzamen 2026 Totaal renovatie en verduurzamen 2027
uitvoering '24. Bij het andere complex is geen 70% draagvlak behaald voor de zonnepanelen ten behoeve van de algemene ruimten
415 691
Renovatie én verduurzamen: Bij het verduurzamen van vastgoed in een renovatieproject worden kosten en baten tegen elkaar afgewogen. Verduurzamingsingrepen hebben in principe geen hogere woonlasten voor de huurder tot gevolg. Indien mogelijk worden er zonnepanelen gelegd (of voorbereidingen getroffen).
392 213 268
Energetische ingrepen 2023 Energetische ingrepen 2024 Energetische ingrepen 2025 Energetische ingrepen 2026 Energetische ingrepen 2027
249 245 22 n.t.b. n.t.b.
Zonnepanelen 2023 Zonnepanelen 2024 Zonnepanelen 2025 Zonnepanelen 2026 Zonnepanelen 2027
255 254 254 254 254
Energetische ingrepen: het vervangen van een of meerdere onderdelen vaak bij planmatig onderhoud. Bijvoorbeeld we moeten een dak vervangen, dan brengen we ook isolatie aan. Zonnepanelen ‘los’ is vrije aanmelding: elke keer schrijven we een ander deel van onze woningen aan, en dan kunnen huurders zich aanmelden. Dit ook in afstemming met Stedin. Zonnepanelen op een complex MGW, kan alleen bij voldoende draagvlak onder huurders.
4.1.4
ZCO en gemeente gaan met elkaar in gesprek over de kansen voor circulariteit bij ontwikkeling van nieuwe woningen.
15
Conform afspraak
4.1.5
4.1.6
Meerjarenafspraak
4.2
4.2.1
4.2.2
Gemeente en ZCO gaan in gesprek over duurzaam bouwen in Zeist. In 2022 is het duurzaam bouwen beleid vanuit de gemeente vernieuwd, wat geldt voor private partijen. Dit beleid richt zich naast energieprestatie ook nadrukkelijker op klimaatadaptatie, circulariteit, groen/natuurinclusief bouwen en een duurzame bouwplaats. Met ZCO wordt verkend hoe nieuwbouw in de sociale sector op dit beleid kan aansluiten. Er vindt regelmatig bestuurlijk en ambtelijk overleg tussen gemeente en ZCO plaats over het verduurzamen van vastgoed in het algemeen waarbij knelpunten en nieuwe aandachtspunten worden besproken. De gemeente Zeist en ZCO werken samen met andere belanghebbenden en bewoners aan buurtuitvoeringsplannen voor de verkenningsbuurten conform de fasering in de Transitievisie Warmte. Gemeente en ZCO werken in 2023 samen aan de uitvoeringsplannen zoals opgenomen in de Transitievisie Warmte. Zo wordt door o.a. de gemeente verder gewerkt aan het onderzoek naar aardwarmte tussen De Bilt, De Uithof , Zeist en Odijk. Voor de complexen aan de Arnhemse Bovenweg wordt gezamenlijk naar alternatieve manieren van verwarmen gezocht. In Austerlitz wordt verder onderzoek gedaan naar individuele oplossingen per woningtype. Gemeente heeft in deze trajecten de regierol, corporaties zitten aan tafel in de buurten waar zij bezit hebben.
WGZ is gestart met het onderzoek naar de aanpak van de Staatsliedenbuurt. Onderdeel van het onderzoek waren scenario’s naar alternatieve warmteoplossingen. Vooralsnog kiest WGZ voor individuele oplossingen. Verder start WGZ het onderzoek naar de aanpak van Mamejoh. Voor onderzoek naar oplossingen naar alternatieve warmtebronnen vraagt WGZ intensieve samenwerking en capaciteit van de gemeente Zeist.
Op verschillende manieren werkt ZCO aan het verminderen van gasgebruik: a. ZCO realiseert standaard bij renovatie een perilexaansluiting om gaskoken te vervangen door inductiekoken.
16
Conform afspraak
Conform afspraak
In samenwerking met de gemeente Zeist is een masterplan opgesteld voor de herontwikkeling van Staatsliedenkwartier. In volgende stappen wordt onderzoek gedaan naar alternatieve warmteoplossingen. Stedin is geïnformeerd. De verkenning naar de aanpak van Mamejoh wordt in het eerste kwartaal van 2024 afgerond. Het onderzoek naar alternatieve warmtebronnen maakt hier nog geen onderdeel van uit. De gemeente heeft een onderzoeksboring in Zeist-West naar aardwarmte laten uitvoeren. Het onderzoek aan de Arnhemse Bovenweg loopt nog. Het onderzoek in Austerlitz is afgerond. De opgave is nu: hoe te implementeren naar een buurtuitvoeringsplan? a. en b. conform afspraak c. Er loopt de financieringskansen voor aardgasvrij/ready een onderzoek naar
b. c. d.
Meerjarenafspraak
ZCO onderzoekt binnen de begroting van een renovatieproject naar mogelijkheden om van het gas af te gaan. ZCO en gemeente zoeken gezamenlijk naar financieringskansen om woningen aardgasvrij/ready te maken. ZCO en gemeente zoeken samen naar mogelijkheden en werken samen om bij gespikkeld bezit toch hele complexen te verduurzamen.
4.3
Corporaties en gemeente werken samen om huurders bewust te maken van mogelijkheden om energie te besparen en duurzame keuzes te maken.
4.3.1
ZCO en gemeente continueren de inzet om huurders te stimuleren tot verduurzaming, klimaatadaptatie en energiebewust gedrag en stemmen hun acties onderling af. Gemeente en ZCO zetten zich in om ook in 2023 hiervoor budgetten beschikbaar te stellen, bijvoorbeeld via het benutten van subsidies.
mogelijkheden van een mini-warmtenet aan de Noordweg. d. Verduurzamen gespikkeld bezit is onderzocht, maar blijkt lastig uit te voeren (niet concurrerend). Er wordt wel door gemeente bij gespikkeld bezit gekeken naar mogelijkheden voor meeliften.
In 2023 is er wederom veel aandacht geweest voor energiearmoede. Er is ingezet met de actie ‘Kieren dichten’ waarbij bewoners materialen konden ophalen op kantoor en een afspraak plannen voor een klushulp. Bewoners konden gebruik maken van de inzet van een energiemaatje, die deze materialen helpt bij het goed aanbrengen van de materialen en daarnaast bewoners ondersteunt in het verminderen van hun energieverbruik en het verbeteren van hun energiebewustwording.
Uitgevoerd in 2023: In totaal hebben 636 huishoudens spullen opgehaald. Nabij Wonen heeft niet meegedaan aan de voorjaarsactie. Verdeling is als volgt: Aantal Woongroen: 475 Aantal Nabij Wonen: 98 Aantal koop: 63 Gemiddeld per huishouden: € 96 Klushulp en coach voor najaar (voorjaar niet beschikbaar)
17
4.3.2
Gemeente en corporaties werken samen in het voorkomen en de aanpak van energiearmoede. Afspraken hierover staan bij het thema betaalbaarheid onder 2.2.1
Conform afspraak
4.3.3
Bij reeds verduurzaamde woningen en aardgas vrije woningen worden huurders goed en regelmatig voorgelicht over het gebruik van de (nieuwe) installaties om hoge energierekeningen en ongezond binnenklimaat te voorkomen.
Voor Kerckebosch heeft Woongroen een externe energieadviseur-coach en een opzichter aangesteld op aanvraag van bewoners. Nieuwbouw wordt duurzaam opgeleverd, vaak met installaties, zoals warmtepompen. Huurders ontvangen een instructieboekje en uitgebreide uitleg bij de oplevering.
Meerjarenafspraak
4.4
Jaarafspraak
4.4.1
Zeist is een gemeente met veel cultureel erfgoed en monumenten. Dit is één van de kwaliteiten van de leefomgeving van Zeist. Eigenaren van monumenten hebben wettelijk de verplichting om deze panden in stand te houden en te onderhouden. Ook de Zeister corporaties hebben monumenten in hun bezit. Onder invloed van de klimaat- en duurzaamheidsambities van de gemeente Zeist en ZCO ligt er ook voor de monumentale panden een opgave tot verduurzaaming. Deze opgave leidt soms tot dilemma’s en verschil in inzicht tussen partijen. Bijvoorbeeld wanneer renovatie van een monument in het perspectief van ZCO niet leidt tot een woning met de gewenste toekomstbestendige en duurzame kwaliteit, erg kostbaar is en/of sloop-nieuwbouw een kans biedt tot aanzienlijk meer nieuwe betaalbare en toekomstbestendige woningen. Tegelijkertijd is het van belang om Zeister monumenten in stand te houden. Gemeente en corporaties spreken af op dit onderwerp intensief de samenwerking te zoeken en elkaar te helpen om de maatschappelijke belangen zo goed mogelijk af te wegen. ZCO en gemeente streven ernaar om te komen tot een gemeenschappelijke aanpak voor de verduurzaming van monumenten welke behoren tot de woningvoorraad van ZCO. Vanuit de gemeente wordt hier externe expertise op gefaciliteerd.
Knelpunten kunnen onder andere zijn de financiële kaders, maatschappelijk verantwoorde keuzes, het behouden van de monumentale waarden van de woningen en de opgave omtrent voldoende toekomstbestendige en duurzame, gasloze woningen. ZCO en gemeente brengen gezamenlijk in beeld hoe de komende jaren met het monumentaal bezit wordt omgegaan, vanuit het belang van erfgoed en de gemeenschappelijke maatschappelijke opgaven op het gebied van wonen (toevoegen, verduurzamen en betaalbaarheid).
4.4.2
18
Gemeente versterkt subsidie via groene leges. Vergunningsvrij verduurzamen waar het kan (o.a. plaatsen zonnepanelen) In opdracht van de gemeente onderzoekt een extern bureau de erfgoedwaarden overall van diverse monumentale woningbouwcomplexen in Zeist.
4.4.3
Meerjarenafspraak
4.5 4.5.1
We werken aan het verbeteren van de samenwerking op dit thema, door o.a.: Regelmatig bestuurlijk overleg met o.a. wethouder erfgoed Regelmatige ambtelijke afstemming over het verduurzamen van monumentaal erfgoed Ambtelijke afstemming op projectbasis Gemeente streeft naar groene, klimaatbestendige leefomgeving. ZCO verkent manieren om hier een bijdrage aan te leveren. ZCO en gemeente stimuleren vergroening van buurten en tuinen. Dit onder andere door het huurders eenvoudig te maken om tegels om te ruilen voor planten. ZCO en gemeente zoeken hierbij de samenwerking op.
19
Rapportage wordt begin 2024 geleverd. Vervolgens zal het college een afweging maken en met ZCO in overleg treden. WGZ verwacht dat er op basis van het rapport daadwerkelijk besluiten kunnen worden genomen. Conform afspraak.
In samenwerking met wijkteam West is het project ‘Meer Tuin, Meer Mens’ gecontinueerd. Bij een aantal bewoners zijn verwaarloosde tuinen aangepakt, opgeruimd en opnieuw ingericht. Verwaarlozing van een tuin is meestal een gevolg van het onderhoud niet overzien en/of geen prioriteit kunnen geven. Door dit samen met bewoners en diverse ketenpartners aan te pakken, leveren we een bijdrage aan het vergroten van het gevoel van veiligheid en de leefbaarheid in de buurt. NabijWonen en Woongroen zijn 2023 samen met de gemeente, provincie, Hoogheemraadschap en Life IP gestart (uitvoer april 2024) met afkoppelen hemelwater en vergroenen bij woningen Verzetswijk
4.5.2
De gemeente heeft de ambitie dat binnen Zeist hemelwaterafvoeren worden afgekoppeld en daken zoveel mogelijk worden vergroend. De gemeente biedt de mogelijkheid om te laten onderzoeken welke oplossingen passend zijn om dit voor elkaar te krijgen. Dit wordt waar mogelijk in samenwerking met ZCO gedaan. In Griffensteyn heeft de samenwerking geleid tot afkoppeling van verschillende woningen.
4.5.3
Gemeente informeert, adviseert en overlegt met ZCO over afkoppeling hemelwaterafvoeren voordat de gemeente een project start. Daarnaast gaan we verder in gesprek over het vergroenen van woonomgeving in het kader van klimaatadaptatie.
20
In Beukbergen is er een gescheiden rioleringsstelsel. Er is veelvuldig sprake van regenwateroverlast. Er wordt onderzoek gedaan om regenwater te bufferen in de openbare ruimte. Hiervoor is de medewerking nodig van de gemeente Zeist als het gaat om de inzet van deskundigheid, middelen en toestemming voor het bufferen op gemeentelijk terrein. Griffensteyn: Tijdens de renovatie zijn de hemelwaterafvoeren aan de voorzijde afgekoppeld van de riolering. Bij de woningen waar onvoldoende afschot is naar de straat, is niet afgekoppeld. De 76 onsite woningen zijn afgekoppeld, de 24 Airey woningen niet. Dit heeft in 2023 geresulteerd tot een pilot in Verzetswijk. De pilot omvat het afkoppelen van hemelwaterafvoeren in voor- en eventueel achtertuinen in combinatie met het vergroenen van de tuinen. De pilot is een initiatief van de gemeente Zeist en is in samenwerking met het Hoogheemraadschap Stichtse Rijnlanden, Life IP, Nabijwonen en Woongroen. De pilot vindt plaats in de eerste week van april 2024.
Project renovatie en verduurzamen Brugakker/Waterhoen (Woongroen, 165 woningen)
Projecten renovatie en verduurzamen (Woongroen, 68 woningen)
21
Thema 5: Leefbare wijken en buurten Ambitie Woonvisie
We streven naar vitale, gezonde, leefbare en veilige wijken, waar mensen met een verschillende huishoudenssituatie, inkomen en leeftijd met elkaar wonen en zich thuis voelen.
Meerjarenafspraak
5.1
Jaarafspraken
5.1.1
5.1.2
5.1.3
5.1.4
Gemeente, ZCO, maatschappelijke partners en politie werken samen in Wijkgericht Werken om de leefbaarheid en veiligheid in buurten en wijken waar corporaties bezit hebben op peil te houden en waar mogelijk te verbeteren. Voor monitoring benutten we de Leefbarometer en de veiligheidspeiling. ZCO huisvest in 2023 meer huishoudens met een secundair inkomen (hogere, sociale inkomensgroep)*. We willen geconcentreerde toewijzing aan kwetsbare groepen beperken en de wettelijke ruimte benutten om een meer gedifferentieerde instroom te bewerkstelligen. Dit draagt bij aan het versterken van de draagkracht van wijken. Voor het huisvesten van hogere inkomens zien we vooral kansen in Vollenhove en delen van Zeist-West. ZCO kunnen hierbij gebruik maken van de 15 procent vrije ruimte die wettelijk geboden wordt. Hiermee is er voldoende ruimte is voor huisvesting van (lage) middeninkomens, urgenten en zorgdoelgroepen. Bij de evaluatie wordt gemonitord welk percentage daadwerkelijk wordt toegewezen aan welke inkomensgroep. *Eenpersoonshuishoudens met een inkomen tot 40.765 euro (prijspeil 2022) en meerpersoonshuishoudens met een inkomen tot 45.015 euro (prijspeil 2022). Gemeente en ZCO bespreken in het voorjaar de meerjarenplanning van de organisaties, gericht op werkzaamheden die elkaar raken.
Het doel hiervan is om werkzaamheden beter op elkaar af te stemmen, zodat inwoners minder overlast ervaren en slimme verbindingen gevonden worden. In 2023 maken wijkteams een plan om afval en vervuiling aan te pakken en te voorkomen. Huurdersorganisaties worden hier actief bij betrokken en dragen hier ideeën voor aan. Gemeente en ZCO maken een concrete afspraak over samenwerking WGW: hoe bepalen we de aanpak, hoe bepalen we waar budget heen gaat, overkoepelend beeld van (langer termijn) opgaven in wijken, niet alleen reactief. ZCO levert beschikbare data ten behoeve van de data-analyse om te komen tot buurtfoto’s en een gezamenlijk jaarplan met prioriteiten voor het Wijkgericht werken. Onderdeel van afspraken over de samenwerking
22
Resultaat
NabijWonen heeft alles passend toegewezen in Zeist. Geen gebruik gemaakt van de 15%-ruimte. Woongroen heeft 98% passend toegewezen. En daarbij 5,7% en midden en hoge inkomens.
Conform afspraak
Doorgeschoven naar 2024. Corporaties zijn geïnformeerd en sluiten in 2024 aan. Er is in elk wijkteam met taart en een goed gesprek met bewoners gevierd dat in het WGW 25 jaar bestond.
is de bestuurlijke borging van Wijkgericht Werken. ZCO heeft hierbij de wens dat de verantwoordelijkheid bij één portefeuillehouder ligt.
5.1.5
5.1.6
Meerjarenafspraak
5.2
5.2.1
Concrete acties om leefbaarheid en veiligheid te verbeteren in 2023: 1. Aanpak woonfraude: ZCO en gemeente stellen een plan van aanpak op voor de aanpak van woonfraude, met daarin aandacht voor de rollen en verantwoordelijkheden van gemeente en ZCO. 2. In alle wijkteams wordt casuïstiek rondom het aanpakken van meervoudige problematiek besproken. 3. WGZ stelt in 2023 twee extra wijkbeheerders aan om de leefbaarheid in wijken te verbeteren. Als blijkt dat dit een positief effect heeft, wordt het na 2023 voortgezet. (Dit is in lijn met nationale prestatieafspraken) 4. RK Zeist start begin 2023 met een schoonmaakbedrijf dat tevens een sociale functie krijgt in de complexen, vergelijkbaar met een huismeester. In het kader van het verbeteren van de leefbaarheid start met een verkenning naar de aanpak/renovatie (en verduurzamen) van de Staatsliedenbuurt en Mamejoh. Het is de bedoeling dat er een samenwerking wordt opgezet net als in de L-flat en Vollenhove, ‘sociaal renoveren’. Voor onderzoek naar oplossingen als het sociaal renoveren vraagt WGZ intensieve samenwerking en capaciteit van de gemeente Zeist. In deze verkenning wordt ook de verbinding gezocht met de inrichting van de openbare ruimte, onder andere in het kader van klimaatadaptatie.
Gemeente Zeist werkt samen met vele andere partners aan het project Vollenhove Vooruit!, waarbij het doel is om te zorgen voor een gebiedsimpuls op zowel fysiek als sociaal vlak en ook op het gebied van duurzaamheid en veiligheid. In 2023 ligt er een gebiedsvisie als basis voor de verdere gebiedsontwikkeling voor de hele buurt en haar directe omgeving. Tegelijkertijd wordt ook de visie ontwikkeld voor het deelgebied rond de beide oude schoolgebouwen en gymzalen tegenover de Torenflat. Ook zijn ambities en opgaven voor de eerste jaren vertaald in een concrete aanpak en projecten. In 2022 is de begroting aangepast en bijgesteld. In het kader van de afspraken in de Regiodeal wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld met een doorkijk naar de periode tot en met 2025. Op basis hiervan vindt verantwoording plaats. Concrete acties project Vollenhove Vooruit!: 1. In 2023 continueren de gemeente en WGZ het experiment ‘Anders Toewijzen’ om, conform de ‘regiodeal Vitale Wijken’, gemotiveerde nieuwe bewoners te
23
De gesprekken over samenwerking binnen WGW en de bestuurlijke borging zijn in 2023 gestart. Concrete invulling volgt in 2024. 1. Een PvA is nog niet opgesteld. Er
wordt ondertussen gewerkt op basis van pragmatische afspraken. 2. 3. 4.
Conform afspraak Conform afspraak We hebben een huismeester aangetrokken, die ook schoonmaakwerkzaamheden doet.
Projectgroep Staatsliedenbuurt is gestart met stedenbouwkundige verkenning. De samenwerking met gemeente voor de sociale aanpak van Centrum De Kern is in 2023 gestart en loopt voorspoedig. Het project Mamejoh is in voorbereiding.
1.
Ook in 2023 heeft Woongroen woningen op de L-flat toegewezen aan gemotiveerde nieuwe
2.
3. 4.
5.2.2
5.2.3
trekken, doorstroming van huidige bewoners te bevorderen en zo een betere mix van bewoners te krijgen en de leefbaarheid te bevorderen. Het doel is om dit experiment een meer permanente invulling te geven. Hiervoor wordt samengewerkt met gemeente Utrecht (Overvecht). Najaar 2023 evalueren we het experiment. Ook benut WGZ de mogelijkheid om bij woningtoewijzing meer sturing te geven aan differentiatie in de wijk door de 85-15 regel te benutten voor middeninkomens (zie 5.1.1). Gemeente en WGZ verkennen de mogelijkheden om meer verschillende woningtypen in de wijk te realiseren door nieuwbouw op te nemen in de gebiedsvisie (met name middeldure huur) Het veiligheidsoverleg Vollenhove wordt in aangepaste vorm gecontinueerd. Bewonerscommissies van HPS in deze buurt kunnen via het bestaande 3 maandelijkse Bewonersoverleg Vollenhove actief meewerken en denken over de ontwikkelingen van de buurt.
Gemeente en WGZ werken samen aan een verdere verbetering van de leefbaarheid en veiligheid. Daartoe werken er samen met de betrokken stakeholders aan de aanpak van achterstanden van bewoners in welke vorm dan ook in de L-flat (schulden, gezondheid, kwetsbaarheid, meervoudige problematiek etc.). Dit vindt plaats o.a. door de inzet van Voor L-kaar (extra hulpverleners). De inzet van Voor L-kaar in de L-flat wordt ook in 2023 geheel of gedeeltelijk voortgezet. De uitkomsten en vervolgacties uit het onderzoek van het IPW ‘Actieonderzoekend voor L-kaar’ wordt met WGZ gedeeld en nader afgestemd. Dit project heeft als doel collectieve oplossingen te ontwerpen voor problemen die de bewoners van de L-flat ervaren. Denk aan schulden, overlast of zorgproblemen. Dit project heeft als doel collectieve oplossingen te ontwerpen en realiseren voor problemen die de bewoners van de L-flat ervaren. Denk aan schulden, overlast of zorgproblemen. In 2023 wordt de renovatie met de aanpak van de portieken en entrees afgerond; de woningen zijn eind 2022 gereed. In 2023 evalueert WGZ de renovatie van de L-flat. Eind 2022 is ook de Voor L-kaar aanpak (sociale renovatie) geëvalueerd. Dit project kent twee speerpunten: de verbetering van de leefbaarheid in het complex en het op basiskwaliteit brengen van de woningen en het gebouw.
De leefbaarheid wordt verbeterd door enerzijds esthetische en functionele verbeteringen en anderzijds een grootschalige sociale aanpak ‘achter de voordeur’ om het leef- en woonmilieu veiliger en
24
2.
3. 4.
bewoners. De evaluatie van het experiment is in opdracht van de gemeente eind 2023 gestart door Movisie. Het rapport wordt begin 2024 opgeleverd. Voorstel is om het experiment te continueren en uit te breiden. De Gebiedsvisie voor Vollenhove is opgesteld en wordt begin 2024 vastgesteld. Hierin zijn de mogelijkheden voor nieuwbouw meegenomen. Loopt Bewonersoverleg is momenteel niet actief. Er wordt gewerkt aan een andere constructie.
Voor L-kaar draait ook in 2024 en 2025 door. Doel is te kijken hoe het functioneert zonder technische renovatie. Mogelijkheid wordt onderzocht om het uit te breiden naar de Geroflat. Dit onderdeel wordt in 2024 weer opnieuw geagendeerd.
De renovatie van de L-flat is afgerond en ook met bewoners feestelijk afgesloten. Een deel van de omgebouwde ‘containerruimtes’ naast de portieken zijn inmiddels in gebruik genomen door gemotiveerde bewoners die er activiteiten
5.2.4
5.2.5
Meerjarenafspraak
5.3
5.3.1
fijner te maken. In 2023 zetten gemeente en WGZ de samenwerking met maatschappelijk partners voort o.a. in de ontwikkeling van de training woonvaardigheden voor bewoners van de L-flat en in een volgend stadium voor bewoners van Vollenhove. Verder vindt onderzoek plaats naar mogelijke financiering en het integreren van de Voor L-kaar aanpak in de reguliere bedrijfsvoering en deze uit te breiden naar in ieder geval ook de Geroflat. HPS werkt hier actief aan mee door vertegenwoordigers te hebben in de projectcommissie die als gesprekpartner fungeert met Woongoed.
voor medebewoners organiseren, het HPS en ‘Steunpunt Zelfregie & Herstel’. Ontwikkeling Woonvaardigheid is nog niet verder uitgevoerd. De Voor L-kaar aanpak is geëvalueerd en wordt gecontinueerd de komende 2 jaar. Voor 2024 en 2025 worden de kosten gedekt uit de reguliere bedrijfsvoering. In die periode wordt gekeken naar een definitieve invulling
WGZ en de Gemeente zoeken naar mogelijkheden en wenselijkheid om in 2023 in samenwerking met MeanderOmnium ’t Laantje aan de Laan van Vollenhove 2193 beschikbaar te houden voor o.a. welzijnsactiviteiten en als kantoorruimte Gemeente en WGZ zetten een pilot ‘aanpak woonfraude’ in Vollenhove op. Samenwerking tussen de betrokken partijen willen we vastleggen in een convenant, met daarin aandacht voor rollen en verantwoordelijkheden van de verschillende partijen. Doel is om in een vroegtijdig stadium alle vormen van woonfraude aan te pakken. Hierdoor ontstaat er ook meer zicht op mogelijke ondermijning. In 2023 hebben we een digitaal middel met informatie per wijk en/of buurt. Actuele informatie helpt om opgaven in de wijk te signaleren, gericht aan te pakken en te monitoren. Vanaf 2024 bepalen we onze prioriteiten op basis van dit middel. Gemeente en ZCO werken gezamenlijk naar laagdrempelige manieren om data beter te benutten. ZCO en gemeenten werken hierbij samen met politie, MeanderOmnium en eventueel andere relevante partijen. De toegepaste ervaring met dataverzameling en uitvoeringsplan Vollenhove wordt hierbij als voorbeeld gebruikt. In het kader van de regiodeal wordt voor Vollenhove Vooruit in 2023 een set van indicatoren opgesteld t.b.v. de buurtaanpak.
Conform afspraak Er zijn afspraken gemaakt voor 2024.
25
Er is gekozen is voor een praktische benadering van dit thema.
Dit is nog niet opgepakt vanwege beperkte inzet van data-analisten.
Thema 6 Wonen, welzijn en zorg Ambitie Woonvisie
Meerjarenafspraak
Meerjarenafspraak
Iedereen moet prettig kunnen wonen in Zeist, ook als iemand een zorg en/of ondersteuningsvraag heeft. Dat vraagt om voldoende geschikte woningen en woonvormen. Een geschikte woning is echter niet voldoende. Minstens zo belangrijk is dat iemand zich thuis voelt in de woning, de woonomgeving en dat alle benodigde zorg en ondersteuning aanwezig is. De grootste opgave is dan ook om wonen, zorg en welzijn meer met elkaar in verbinding te brengen. 6.1 ZCO zorgt voor voldoende passende woonvormen, zie voorgaande hoofdstukken. Gemeente zorgt dat er voldoende zorg en ondersteuning beschikbaar is voor huurders die dit nodig hebben, zowel bij nieuwe als zittende huurders. Gemeente en ZCO zorgen dat wonen en zorg goed op elkaar is afgestemd. 6.1.1 De gemeente stelt in afstemming met verschillende partijen, waaronder corporaties en huurdersorganisaties, een woonzorgvisie op voor de opgave op het gebied van wonen, zorg en welzijn. Ter voorbereiding hierop zijn in 2022 vraag en aanbod op het gebied van wonen en zorg in beeld gebracht in een woonzorganalyse.
6.2
6.2.1
ZCO zet zich in om huisvesting voor uitstroom uit de maatschappelijke opvang en beschermd wonen te faciliteren, waarbij de gemeente zorgt dat mensen die uitstromen de juiste zorg en ondersteuning krijgen, en waar nodig op- en afgeschaald wordt. In de regio ZOU hebben gemeenten, corporaties en zorgorganisaties zich op dit onderwerp gecommitteerd aan de Ambitieverklaring uitstroom maatschappelijke opvang (MO) en beschermd wonen (BW). Samen met zorg- en welzijnsorganisaties maken partijen afspraken om de uitstroom, huisvesting en begeleiding goed te organiseren. Alle uitstroom wordt via één regeling, Beter Wonen, geregeld. Instellingen kunnen zich hierbij aanmelden. ZCO zet zich in om de aantallen huisvesting uitstroom maatschappelijke opvang/beschermd wonen in Zeist tijdig te realiseren conform afspraken Beter Wonen en
26
Resultaat
In 2023 is in opdracht van de gemeente een woonzorganalyse gemaakt. Deze analyse wordt met lokaal belanghebbende partijen afgestemd en vormt vervolgens de basis voor de woonzorgvisie van Zeist. De woonzorgvisie wordt door de gemeente in 2024 opgesteld i.s.m. lokaal belanghebbende partijen. De lokale woonzorgvisie wordt ook regionaal in de U10 afgestemd. Dit gebeurt onder leiding van de provincie.
NabijWonen: 1x Beter Wonen
de ambitieverklaring uitstroom MO/BW regio Zuid Oost Utrecht. De gemeente zet zich in voor voldoende zorg en ondersteuning voor deze doelgroep. In 2023 gaat het in Zeist om de huisvesting tot 49 personen.
Meerjarenafspraak
6.2.2
ZCO, betrokken zorg- en ondersteuningspartijen en gemeente maken procesafspraken om de uitstroom naar een passende woonplek goed te laten verlopen. Hierbij is er aandacht voor benodigde zorg en ondersteuning en draagkracht van wijken en complexen. Deze afspraken volgen uit woonzorganalyse en de woonzorgvisie die in 2023 wordt opgesteld.
6.3
Gemeente en corporaties faciliteren dat huurders zelfstandig kunnen blijven wonen, ook als er zorg en ondersteuning nodig is. We zoeken naar nieuwe woonvormen die aansluiten bij de vraag van senioren die willen verhuizen. We zien dat veel ouderen niet willen verhuizen. Met hen denken we mee wat er nodig is om thuis te blijven wonen. Daarbij zien we ook kansen voor de inzet van mantelzorg en om ruimte te bieden voor woningdelen. Bijvoorbeeld door de benedenverdieping geschikt te maken voor de senior, en de bovenverdieping voor jongeren. Daarmee helpen we zowel een senior, als een starter op de woningmarkt. ZCO en Gemeente zijn in 2022 kwalitatief onderzoek gestart in de verzetswijk, naar aanleiding van het nieuwbouwproject aan de Leendert Edelmanlaan. Deze woningen geschikt voor senioren zijn met voorrang aangeboden aan oudere buurtbewoners. Hier is
6.3.1
27
Woongroen: 8x Beter Wonen en 7 woningen zijn ‘omgeklapt’: bewoners hebben een eigen contract gekregen. Doelstelling niet gehaald, door voorkeur van kandidaten (woonplaats) en soms geen passende woning beschikbaar is. Maar bovenal is het lastig woningen beschikbaar te stellen door de druk op de woningmarkt. Op verzoek van de gemeente is prioriteit gegeven aan het halen van de taakstelling van huisvesting van statushouders boven de huisvesting van uitstroom Beter Wonen. Naast de bijzondere toewijzingen is de helft van de reguliere toewijzingen ook daadwerkelijk regulier (“zonder omkijken"). De andere helft betreft huurders met een rugzak(je), waarvan meer dan de helft ‘zwaar'. Van de 52 mutaties in 2023 (NabijWonen) hebben 4 mensen zelfs aanvullende voorwaarden gekregen op hun reguliere contract.
Nabijwonen: door personele wisselingen en fusie geen vervolg aan gegeven.
slechts beperkt gebruik van gemaakt. Dit biedt kansen om meer te weten te komen over de overwegingen van senioren als het gaat om langer zelfstandig wonen: Waarom verhuizen senioren wel/niet? Wat hebben senioren nodig om zelfstandig te blijven wonen? Welke stappen zetten huurders zelf om prettig te blijven wonen? Wat hebben huurders nodig om een passende woning te vinden/stap naar verhuizing te maken?
6.3.2
Op basis van de uitkomsten van het onderzoek wat betreft de doorstroming van senioren dat in 2022 is gedaan, doet ZCO voorstellen voor (nieuwe) mogelijkheden om de doorstroming van senioren op de Zeister woningmarkt te bevorderen. ZCO en gemeente hebben samengewerkt in de ‘coalitie tegen eenzaamheid’. Deze samenwerking wordt voortgezet. Corporaties vervullen met name een signaalfunctie en communiceren over initiatieven vanuit de coalitie.
28
Conform afspraak Signalering vindt in de wijk vindt plaats en daarnaast gebruiken de corporaties hun communicatiemiddelen om acties gericht tegen eenzaamheid onder de aandacht te brengen. Afhankelijk van het onderwerp sluiten de corporaties aan in de overleggen.
Ondertekening Aldus ondertekend op 8 december 2022,
Laura Hoogstraten
Rob Wassenberg
Camiel Schuurmans
Wethouder, gemeente Zeist
Bestuurder, Woongoed Zeist
Bestuurder, R.K. Zeist
Bert van Oorschot
Martin van Bruggen
Voorzitter, HuurdersPlatform Seyst
Voorzitter, SHB Prisma
29
Bijlage 1 Tabel monitoring prestatieafspraken
Monitoring prestatieafspraken ZCO Aantallen/percentages ZCO Totaal aantal verhuringen Totaal verhuurde sociale woningen Waarvan regulier (via WoningNet): Loting
Gerealiseerd 2020 2021 per 31-12 per 31-12 645 590
20181 per 31-12 594
20192 per 31-12 555
566
527
616
425
415
17
27
2022 per 31-12 653
2023 Per 31-12 558
566
620
530
438
368
435
403
26
24
32
21
13
23
Van Groot naar Beter 408
388
412
344
390
359
% reguliere toewijzingen (inclusief loting)
Op basis van inschrijfduur
75%
79%
71%
65%
70%
72%
Waarvan niet regulier (niet via WoningNet):
141
112
178
198
185
127
Lokaal maatwerk: Beter wonen
12
7
8
21
22
16
Lokaal maatwerk: Doorbraak
8
6
4
2
2
3
1
4
4
1
1
16
27
131
136
110
65
25 (83 pers)
15 (48 pers)
12 (39 pers)
23 (84 pers)
31 (97 pers)
33 (126 pers)
22
23
16
12
18
9
Lokaal maatwerk: Laatste kansbeleid Lokaal maatwerk: Overig Woningen t.b.v. taakstelling statushouders Woningruil
0
0
3
0
1
0
% betaalbare toewijzingen (< € 693,60 in 2023)
Mindervalide woning
82%
74%
88%
87%
90%
78%
Jongerenwoning
53
41
83
96
70
62
Seniorenwoning
44
111
51
79
37
58
Totaal verhuurde vrije sectorwoningen
28
28
29
24
33
28
1 Evaluatie prestatieafspraken 2018 2 Evaluatie prestatieafspraken 2019
Aantallen/percentages ZCO
Gerealiseerd 2020 2021 per 31-12 per 31-12 8107 8153
20181 per 31-12 8107
20192 per 31-12 8121
7708
7735
7733
732
734
630
2022 per 31-12 8172
2023 Per 31-12 8194
7764
7804
7837
771
773
774
774
630
630
686
634
634
12
12
12
11
11
11
3069
3090
2783
4396
4084
4084
399
386
374
389
368
351
Nieuwbouwwoningen opgeleverd
8
0
156
48
24
0
Woningen gesloopt
0
0
135
0
0
0
Woningen verkocht
13
24
25
20
12
8
Woningen teruggekocht (Koopgarant)
8
12
4
10
8
5
Ontruimingen door huurschuld wegens wanprestatie
4
8
2
5
4
4
Trainingen omgaan met financiën bij Vitras
1
0
0
0
0
0
Maatschappelijke begeleiding vluchtelingenwerk
100
23
22
Inkomens afhankelijk
Max. 1,6%
Max. 2,6%
0%
2,3%
2,6%/ 3,1%
153
345
245
232
226
190
0
0
4
4
0
0
150
125
79
605
736
289
491
…
…
C
B
B
329 573 (gemid. € 96) B
Totale woningvoorraad Totale woningvoorraad sociaal (DAEB) Waarvan gelabeld voor: Jongeren (tot 30 jaar) Senioren Mindervaliden Betaalbare voorraad voor gezinnen (minimaal 4 kamers) Totale woningvoorraad vrije sector (niet-DAEB)
Huurverhoging per 1-7
Woningen voorzien van zonnepanelen Complexen voorzien van zonnepanelen voor algemene ruimten Woningen verduurzaamd Deelname campagne ‘Kieren dichten’ (# huishoudens) voorheen ‘Omlaag die meter’ Gemiddelde Energie-index/aandeel labels
1
?
Aantal woningen in projecten (gerealiseerd)
NabijWonen
Woongroen
Totaal
Totaal renovatie en verduurzamen 2023
1
480
481
Totaal renovatie en verduurzamen 2024
1
466
467
Totaal renovatie en verduurzamen 2025
1
201
202
Totaal renovatie en verduurzamen 2026
1
143
144
Totaal renovatie en verduurzamen 2027
1
17
18
Energetische ingrepen 2023
132
Energetische ingrepen 2024
86
Energetische ingrepen 2025
22
Egw/app
Doelgroep
Verwacht jaar oplevering
132 275
361 22
Energetische ingrepen 2026
0
Energetische ingrepen 2027
39
39
Zonnepanelen op/tbv woning 2023
9
372
381
Zonnepanelen op/tbv woning 2024
3
369
372
Zonnepanelen op/tbv woning 2025
3
360
363
Zonnepanelen op/tbv woning 2026
4
354
358
Zonnepanelen op/tbv woning 2027
3
346
349
239
709
948
24
24
EGW
Middenhuur
2024
27
27
App
Primair/secundair
2024
18
App
Primair
2024
25
App