RIB24.079 Bijlage 5 Preadvies-motie-enschede-geen-woorden-maar-daden

Samenvatting en preadvies motie “Geen woorden maar daden” Indienende gemeente(n): Enschede Ondersteunende gemeenten: Almelo, Borne, Dalfsen, Dinkelland, Groningen, Hellendoorn, Hengelo, Hof van Twente, Kampen, Oldenzaal, Olst-Wijhe, Rijssen-Holten, Steenwijkerland, Wierden en Zaanstad. Strekking van de motie De motie ‘Geen woorden, maar daden’ constateert kort samengevat dat de financiële verhoudingen met het hoofdlijnenakkoord niet meteen zijn hersteld en dat taken en middelen van gemeenten vanaf 2026 niet vanzelf in balans zijn gebracht. Zonder goede afspraken betekent dit dat gemeenten (forse) bezuinigingen in gang zullen moeten gaan zetten. De motie roept het bestuur op: - Geen nieuwe taken of uitbreiding in bestaande taken meer te accepteren totdat er weer sprake is van verbetering in de financiële vooruitzichten voor gemeenten. - In beeld te brengen uit welke bestuurlijke akkoorden we ons terug kunnen trekken omdat gemeenten niet voldoende financiële middelen hebben - Daadwerkelijk en per direct te starten met een “takengesprek” met het kabinet. Dit met de insteek om het takenpakket van gemeenten weer passend te laten zijn bij de beschikbare middelen in het gemeentefonds.

Die gesprekken te voeren langs 3 invalshoeken: o wettelijke aanpassingen die gemeenten kunnen helpen om inhoudelijk en financieel meer grip te krijgen o taken die verlegd kunnen worden naar een ander overheidsniveau omdat ze daar voortvarender danwel efficiënter opgepakt kunnen worden o taken die juist bij gemeenten moeten blijven omdat het daarop van wezenlijk belang is dat zij het dichtst bij burgers staan. Preadvies VNG-bestuur: Overnemen Toelichting Het bestuur adviseert de motie over te nemen. Het is in de constateringen een duidelijke onderstreping van de VNG inzet de afgelopen jaren. De oproep aan het bestuur krijgen wat ons betreft een plek in de gesprekken die het nieuwe kabinet met ons gaat voeren over de uitwerking van het hoofdlijnenakkoord. Aan het eind van die gesprekken zal er duidelijkheid moeten zijn over de wijze waarop en de mate waarin taken en middelen voor ons in balans zijn. Het is goed dat de indieners oog hebben voor de ingewikkeldheid van het gesprek over taken. Het simpelweg ‘teruggeven’ van taken is ook in onze ogen niet eenvoudig. De driedeling in de motie biedt daarom goede handvatten. Het bestuur gaat er vanuit dat er in de tussentijd geen sprake zal zijn van nieuwe taken of uitbreiding van bestaande taken.

Mocht dit wel het geval zijn dan zullen de leden op een passende wijze worden betrokken: bij heel ingrijpende wijzigingen zal die betrokkenheid intensiever zijn dan bij kleine of weinig ingrijpende taken. Zoals wij vorige week reeds hebben aangegeven wil de VNG zich constructief opstellen en samen met het nieuwe kabinet werken aan de uitwerking van de afspraken in het hoofdlijnenakkoord. Wij doen het kabinet op belangrijke onderwerpen voor gemeenten een aanbod op basis van de kracht van gemeenten en hun bijzondere positie dichtbij hun inwoners. Daarbij staan wij ook als gemeenten zelf aan de lat om te blijven werken aan slimmere en efficiëntere vormen van samenwerking en om daartoe ook concrete nieuwe initiatieven te nemen. De voorstellen rond GGU en het nieuwe Risicobeheerfonds zijn daar concrete voorbeelden van. In de uitwerking van de verenigingsstrategie zal het VNG-bestuur op korte termijn met een aantal voorstellen komen om door een betere samenwerking tussen gemeenten meer middelen vrij te spelen.