RIB24.065 Buurtaanpak Vollenhove Vooruit

Publiekshal ▪ Het Rond 1, Zeist Postbus 513, 3700 AM, Zeist 14 030 ▪ zeist@zeist.nl

Aan de gemeenteraad

Datum

27-03-2024

www.zeist.nl ▪ www.twitter.com/gemeentezeist www.facebook.com/gemeentezeist

Telefoon

Ontvangen: 29 maart 2024 RIB24.065

Ons kenmerk

307375

Uw kenmerk Bijlage(n)

3

Behandeld door

Hans Goorhuis

Onderwerp

Buurtaanpak Vollenhove Vooruit

Portefeuillehouder

Wethouder Hoogstraten

Geachte (buitengewone) leden van de raad, Met deze brief geven we u een overzicht van de successen, onderzoeken, ontwikkelingen, aandachtspunten en focuspunten in de buurtaanpak Vollenhove Vooruit. Een groot opgezette werkwijze om te investeren in een buurt die op alle fronten, zowel sociaal als fysiek, langdurig aandacht nodig heeft. We zijn in de loop van 2020 met de uitvoering gestart en nu ruim 3 jaar verder zijn wij trots op wat in deze relatief korte tijd is bereikt. Dit willen we vasthouden en uitbreiden. En daar is blijvend aandacht en inzet voor nodig. Om blijvende resultaten te bereiken is een lange adem nodig. Resultaten 2023 Het jaar 2023 stond in het teken van drie grote ontwikkelingen: ▪ Ontwikkeling van de gebiedsvisie samen met het ‘VAT’ team (met elementen van een Burgerberaad); Vergadering Raad 26-03-2024 Gemeente Zeist (raadsinformatie.nl) (agendapunt 8). ▪ De afronding van de grootschalige renovatie van de L-flat met Woongoed Zeist (inmiddels ‘Woongroen’), de evaluatie en op basis daarvan de verlenging (2024 en 2025) van de sociale aanpak Voor L-kaar in de L-flat; ▪ Het opstarten van een nieuw project genaamd ‘Samen opgroeien’ waarbij we met jeugd, jongeren, ouders, onderwijs- en zorginstellingen aan de slag gaan voor een educatief, veilige en gezamenlijk pad om op te groeien in Vollenhove.

Daarnaast is opnieuw geïnvesteerd in het faciliteren van een door bewoners georganiseerd buurtfeest en een braderie. Het eerste ‘gezondheidscafé’ in de gemeente Zeist groeit in haar rol, het veiligheidsoverleg heeft een nieuwe invulling gekregen en ’t Volle Hof draait op volle toeren. Denk ook aan nieuwe moestuinbakken, een nieuwe jeu de boulesbaan en de opening van voedselrandbos ’t Volle Bos. De groep inwoners die via het pilotproject ‘gericht toewijzen’ in een woning in de L-flat is komen te wonen, is uitgegroeid tot een groep van bijna 40 inwoners die zich als vrijwilliger inzetten voor de buurt onder de naam ‘Buren voor Buren’. Zij hebben intussen 2 portiekruimtes geopend, waar ze nu ook activiteiten voor de buurt organiseren. En natuurlijk hebben we ook geïnvesteerd in hoe we als organisaties onderling samenwerken aan deze buurtaanpak, om verbinding 1

en verdieping op de inhoud te bevorderen en versnippering te voorkomen. Om te weten of we hierin werkelijk de goede dingen doen, is samen met de GGDrU een “Zeister monitor” ontwikkeld die aansluit bij de ambities en de kansen van de buurtaanpak (zie kopje monitoring en de bijlage). Specifieke aandacht gaat ook meer en meer uit naar bestaanszekerheid. Verspreid over verschillende kansen zorgen we ervoor dat we bewust inzetten op het bieden van mogelijkheden, ondersteuning of soms een luisterend oor voor mensen die moeite hebben met maandelijks rondkomen, het vinden van vrijwilligerswerk of een betaalde baan, een diploma behalen of omscholing, of simpelweg mensen leren kennen om op te kunnen leunen. Denk aan de wekelijkse taallessen in het wijkinloophuis, of het WerkLeerbedrijf (opleiding mbo1). Of de nog steeds succesvol lopende pilot ‘RSD Nabij’. Dat betekent dat er werkcoaches van de RSD bij team Voor Lkaar aansluiten om mensen direct te kunnen helpen, in plaats van dat ze bij de RSD op kantoor worden verwacht. En op kantoor bij de RSD is er sinds 2022 succesvol een medewerker aangesteld als verbinder met speciale focus voor inwoners uit de buurt Vollenhove. We kunnen zeggen dat er een goede basis ligt voor de buurtaanpak, en vooral om inwoners te bereiken en te betrekken bij de eigen buurt.

Hier helpen het digitale buurtpunt www.vollenhovevooruit.nl en andere communicatieactiviteiten ook bij. We communiceren uitvoerig met inwoners over ontwikkelingen en activiteiten in de buurt en over initiatieven uit de buurt. Zo worden er bij elkaar opgeteld stappen gezet om de buurt letterlijk meer een ‘gezicht’ te geven. Aandachtspunten Uiteraard zijn er ook de nodige aandachtspunten. Deze buurtaanpak niet voor niets van start gegaan. Veel bewoners hebben (meerdere) hulpvragen, dat vraagt blijvend aandacht en geldt regelmatig ook voor nieuwe bewoners. Vandaar ook de noodzaak voor extra inzet op bestaanszekerheid. De betrokkenheid van bewoners neemt verder toe, maar blijft lastig en aandacht vragen. Het aantal bewonersinitiatieven groeit. Op het gebied van leefbaarheid en veiligheid kan nog het nodige worden verbeterd. Met name bijvoorbeeld de parkeerplaatsen op de parkeerdekken zijn gevoelig op het gebied van veiligheid en vernieling. Extra aandacht is nodig voor de problematiek m.b.t. het (grof- en zwerf)vuil in de buurt, dit is en blijft hardnekkig en geeft vaak een verkeerde (eerste) indruk van de buurt. Bewoners ervaren hierdoor een gevoel van onveiligheid. Verder is het ook nodig en wenselijk om naast de aanpak van de L-flat extra inzet op de Geroflat te gaan organiseren. Zowel bewoners als ondernemers ervaren de openbare ruimte als totaal versleten.

Praktisch gezien is het een hele opgaaf om deze te blijven beheren totdat deze openbare ruimte heringericht gaat worden. Focus 2024 Voor komend jaar staat in ieder geval centraal: ▪ De samenwerking met inwoners continueren (zowel offline als online en via participatie waar mogelijk). ▪ Het vergroten van betrokkenheid en eigenaarschap van partners (netwerkstructuur). ▪ Verlenging en mogelijk verbreden van de sociale aanpak (team Voor L-kaar) tot eind 2025 inclusief reflectie hierop. ▪ De communicatie over de buurtaanpak (actualiseren van de communicatiestrategie en -aanpak). ▪ Bestendigen van en uitbreiden naar de Geroflat van de pilot gerichte woningtoewijzing door een verlenging. van de proef of mogelijk op basis van een aanpassing van de huisvestingsverordening. ▪ Het hernieuwde veiligheidsoverleg richt zich op het structureel aanpakken van woonfraude. ▪ Aan de slag met de in 2023 toegekende subsidies voor het project ‘gezonde buurten’ (IVN/Jantje Beton) en het onderzoek naar ontmoetingsplekken voor vrouwen en meisjes met een migratieachtergrond (ZonMW). ▪ Campagne gericht op de informatie over en organisatie van de zwerf-, grof- en huisvuil. In samenwerking met de RMN, Woongroen en de BIGA.

2

Daarnaast zijn er “nieuwe” onderwerpen waar we specifiek op inzetten, onder andere: ▪ Ontwikkeling van de deelgebieden uit de gebiedsvisie. Vooruitlopend op verdere gebiedsontwikkeling pakken we quickwins die worden aangedragen door bewoners snel op. ▪ Verbetering van de veerkracht in de buurt. Een buurt die bestand is tegen een stootje als het plotseling niet goed gaat, zoals de impact van een zelfdoding. We gaan in samenwerking met experts kijken in hoeverre we de buurt hierop kunnen ondersteunen. Denk aan bewustwording en training in een omgeving met mensen en verward gedrag. Ook gaat het om het verbeteren van de samenwerkingsafspraken tussen partners onderling bij een gebeurtenis als een zelfdoding. We vragen aandacht voor specifiek kans 8 in 2024 ‘Samen opgroeien Vollenhove (SOV)’ met jeugd en jongeren. Het bovenliggende doel van SOV is het vormen van een hechte coalitie en samen een plan maken en uitvoeren ter vergroting van de ontwikkelingskansen van kinderen van 0 tot 13 jaar in Vollenhove. Het is de gebiedsgerichte uitwerking van de Nieuwe Agenda Jeugd & Onderwijs (AJO), de Samenwerkingsagenda gemeente, kinderopvang, onderwijs en zorg- en welzijnspartners 2023-2027 en ook de Nieuwe landelijke hervormingsagenda jeugdhulp. De speerpunten zijn: wijkgericht werken, pedagogische basis versterken, integraal aanbod in de wijk voor jeugdigen én gezin.

Gestart wordt met 3 projecten per jaar, waaronder in 2024 SOV. De visie en ambities uit de AJO gaan we implementeren op wijkniveau. Uiterlijk medio 2024 is het uitvoeringsplan gereed, daarna wordt het geïmplementeerd en uitgevoerd. Het is mooi dat dit qua uitvoering vrijwel gelijk valt met de inzet van ”de Rijke Schooldag” op de beide basisscholen in Vollenhove. Tot slot trekken we dit jaar uit om expliciet stil te staan bij de interne leerlessen van deze buurtaanpak tot nu toe. Het is immers een apart opgezet programma náást de reguliere lijnwerkzaamheden. Met het idee om acties uit het programma waar het kan terug te leggen in de reguliere lijn. Er is dus een afhankelijkheid, en hoe werkt dat precies wel en niet in de praktijk? Dit is ook interessant voor de verdere ontwikkeling van het Wijkgericht Werken en voor signalen uit andere buurten waar bepaalde zorg op maat nodig is en in hoeverre een aparte aanpak daar ook interessant kan zijn. Monitoring – onderzoek – evaluatie Binnen de buurtaanpak hebben we de afgelopen twee jaar veel geïnvesteerd in de monitoring van het programma, zodat we op middellange en lange termijn scherp bijhouden wat de resultaten zijn van de aanpak en kunnen bijsturen waar nodig. Hiervoor zijn er per kans (13 in totaal) doelen en indicatoren opgesteld, die vervolgens kwantitatief onderzocht kunnen worden.

Dit wordt aangevuld met bestaande monitors zoals die van de GGD. Er ligt dus nu een aparte ‘monitor Vollenhove’ oftewel: een foto van Vollenhove. Daarnaast loopt de monitoring vanuit de Regiodeal samen met het RIVM. Om de monitoring te verbeteren en vooral te verdiepen, worden later dit jaar voor het eerst ook kwalitatieve gesprekken gevoerd (denk aan focusgroepen ) met inwoners en professionals om de data te duiden. Factsheet Monitor Vollenhove Vooruit Een eerste ‘foto’, zie de bijlage, is in 2023 opgeleverd. De volgende factsheet zal later dit jaar in 2024 worden gepubliceerd. De belangrijkste constateringen in de eerste factsheet kort toegelicht per ambitie, 4 in totaal: ▪ Diversiteit als kwaliteit: In vergelijking met de rest van Zeist is het percentage 25-45 jarigen in Vollenhove wat hoger en zijn inwoners van Vollenhove ook vaker ongehuwd. Zowel de 18-64 jarigen als de 65-plussers uit Vollenhove hebben in vergelijking met leeftijdsgenoten uit Zeist minder vaak contact met de buren. Zij geven ook aan minder sociale steun te ervaren. ▪ Open en groen: Het aantal misdrijven per 1000 inwoners in Vollenhove is vergelijkbaar met het Zeister gemiddelde. 86% van de 18-64 jarigen in Vollenhove is tevreden over het groen in de buurt. Dit percentage is gelijk gebleven tussen 2020 en 2022, maar het is wel iets lager dan het gemiddelde van Zeist. Een derde 3

▪

▪

van de bewoners van Vollenhove vindt de buurt schoon en 46% vindt de buurt veilig. Dit is hoger dan het oordeel van Zeistenaren buiten Vollenhove: Hiervan vindt 18% Vollenhove schoon en 14% de buurt veilig. Een eigentijdse wijk: 18-64 jarigen uit Vollenhove ervaren vaker onvoldoende verkoeling in de woning en in de buurt (respectievelijk 31% en 45%) t.o.v. 18-64 jarigen uit Zeist (respectievelijk 15% en 21%). Bewoners van Vollenhove vinden dat je gemakkelijk met de bus naar Vollenhove kan komen. Iets meer dan de helft van de bewoners vindt dat er voldoende parkeergelegenheid is. Minder dan 50% vindt dat je er prettig kan fietsen. En iets meer dan de helft van de bewoners uit Vollenhove vindt dat je fijn kunt wandelen in Vollenhove. Een vitale gemeenschap: In Vollenhove heeft een veel hoger percentage van de ouders de afgelopen 12 maanden zorgen over de opvoeding van hun kinderen gehad in vergelijking met ouders uit de rest van Zeist. Ook heeft een hoger percentage (26,8% voor Vollenhove en 7,5% voor gemeente Zeist) van de ouders hulp nodig maar deze nog niet ontvangen. Eenzaamheid (sociale en emotionele eenzaamheid) is hoger onder 18-64 jarigen en 65-plussers. Ook financiële problematiek komt veel vaker voor onder 18-64 jarigen en 65plussers uit Vollenhove. Bovendien ervaren deze groepen vaker minder regie over het leven.

18-64 jarigen uit Vollenhove voelen zich vaker ongezond, zijn vaker te zwaar en hebben vaker een chronische aandoening en ervaren ook vaker meer stress. In Vollenhove wordt minder vrijwilligerswerk of mantelzorg gegeven door de 18-64 jarigen als de 65-plussers in vergelijking met het Zeister gemiddelde.

RIVM Regiodeal monitoring ▪ Het RIVM voert op dit moment op verzoek van de gemeente Zeist een analyse uit van de netwerksamenwerking en -structuur die we hanteren binnen de buurtaanpak, samen met partners. ▪ Het RIVM voert een secundaire analyse uitvoeren op de open antwoorden van het Imago onderzoek dat in 2022 is uitgevoerd. De open antwoorden in dit imago-onderzoek is een rijke bron van informatie. Doel van de analyse is om te kijken welke zaken we in de verdere uitwerking van de buurtaanpak kunnen meenemen/inzetten. Aanvullende onderzoeken en subsidies ▪ In de reguliere monitor van het programma Vollenhove Vooruit wordt gebruik gemaakt van registraties die er al zijn, zoals de Gezondheidsmonitor 18-64 jarigen en 65-plussers van de GGDrU, maar ook het Imago onderzoek. Voor de doelgroep 3-12 jarigen is het aantal bronnen en beschikbare informatie echter heel beperkt. Dit vraagt om een andere type onderzoek. Vanuit de Regiodeal Vitale Wijken heeft de provincie Utrecht de Hogeschool Utrecht de opdracht gegeven een onderzoek uit te voeren onder kinderen tussen de 3 en 12 jaar. Het idee is om een film te maken van de opbrengsten van dit onderzoek. Er wordt gezocht naar een passend moment om de film te presenteren.

▪ Op initiatief van de gemeente Zeist heeft een consortium van de GGD regio Utrecht, provincie Utrecht, Louis Bolk Instituut, Universiteit Utrecht en gemeenten Nieuwegein Amersfoort en Utrecht een ZonMw-subsidie binnengehaald voor een onderzoek naar het gebruik en de behoefte aan ontmoetingsplekken in Vollenhove voor tienermeisjes en vrouwen met een niet-westerse migratieachtergrond. Het onderzoek start per 1 maart en heeft een looptijd van 18 maanden. De uitkomsten gebruiken we om de ontmoetingsplekken in Vollenhove te verbeteren in aansluiting op de gebiedsvisie. Ook hier wordt onderzocht via bijzondere interactie, zo staan filmpjes en foto’s gemaakt door de doelgroep zelf centraal in het onderzoek; ▪ Vanuit het programma Vollenhove Vooruit is nog een tweede subsidie binnengehaald, meer gericht op het doén i.p.v. onderzoek. Doel van dit project is om in samenwerking met onder andere Jantje Beton te kijken hoe we de buurt Vollenhove als ‘gezonde buurt’ kunnen inrichten. Dit sluit ook aan op de Gebiedsvisie Vollenhove. Tussen het ZonMw-project als het Jantje Beton project zal uitwisseling plaatsvinden.

4

In de komende maanden gaan we u in een volgende RIB verder informeren over de resultaten van de monitoring. De kwantitatieve gegevens/cijfers gaan we toetsen. Dit doen we door in gesprek te gaan met bewoners en partners. We leggen ze de resultaten voor en toetsen (kwalitatief) of deze herkenbaar zijn. Verder zijn er dan vergelijkende cijfers bekend ten opzichte van eerdere metingen (de tweede ‘foto’ van Vollenhove) Evaluatie pilot Gericht Toewijzen L-Flat Eind 2023 is het experiment “Gericht toewijzen” door Movisie geëvalueerd. In de L-flat worden maximaal 20 appartementen per jaar gericht toegewezen aan gemotiveerde huurders die iets willen betekenen voor de andere bewoners van de L-flat en de buurt. Met deze aanpak wordt een extra impuls gegeven om de sociale cohesie en leefbaarheid te vergroten door differentiatie onder type huurders toe te passen. Het experiment is eind 2023 afgelopen. Op basis van het evaluatierapport en onze eigen bevindingen zullen we college en uw raad een voorstel voorleggen om een nieuwe proef te starten en hierbij ook de Geroflat te betrekken. Samenspel De buurtaanpak staat of valt in het samenspel met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en partners. Daar spannen we ons dagelijks voor in.

Soms is dat op een wat formelere wijze via een afgesproken samenwerkingsvorm, zoals de netwerkstructuur waarin we met veel partners werken aan de ambities en kansen. Of het gaat om een participatieproces (zoals voor de gebiedsvisie), of het zit veel meer in het dagelijkse laagdrempelige contact: samenspel. We hebben van ‘samenspel’ dan ook een aparte kans gemaakt, kans 10. Zodat we met elkaar scherp blijven: doen we het echt samen? Zijn we ons bewust van de behoeften van inwoners en klinkt dit door in onze werkzaamheden? Dus: doen we wat werkelijk nodig is voor de maximaal haalbare maatschappelijke impact? Dat kan alleen via samenspel. Voorbeelden: de buurtboa, het online buurtpunt, ontmoetingspunt ’t Volle Hof, FC Vollenhove. En de dagdagelijkse gesprekken uiteraard, waarin de wijkmanager en jongerenwerkers onmisbaar zijn. Communicatie In samenwerking met de programmapartners werken wij aan een actualisatie van de communicatiestrategie/aanpak. Uiteraard blijven wij inwoners betrekken bij ontwikkelingen en activiteiten in de buurt en in 2024 zetten wij weer nieuwe inwonerinitiatieven en actieve inwoners in de spotlights. We bouwen voort aan het bereik van het buurtpunt, sociale media en nieuwsbrieven.

Daarnaast zien wij mogelijkheden om de communicatie verder af te stemmen op behoeften van kwetsbare doelgroepen, met meer visuele communicatie voor inwoners die moeite hebben met lezen en nadrukkelijker aandacht voor ondersteunende voorzieningen (financiële regelingen, taalles, hulp bij regelen e.d.). Op het gebied van perscommunicatie zijn er nog kansen onbenut gebleven. Verschillende omvangrijker projecten zoals de uitvoering van de gebiedsvisie en gezonde buurten vragen een eigen communicatie en/of participatieaanpak. Hierbij gaan wij vaker ons participatieplatform OMZeist.nl benutten. Wij merken dat andere overheden geïnspireerd raken door onze buurtaanpak en dat directe collega’s en netwerkpartners behoefte hebben om kennis te nemen van geleerde lessen. Met een reguliere stakeholdermailing, via intranet en door aan te sluiten bij lopende activiteiten dragen wij hieraan bij. Ontwikkelingen binnen Regiodeal verband De looptijd van de huidige Regiodeal is, zoals wellicht bekend, vorig jaar met succes verlengd tot eind 2025. Weliswaar zonder extra budget, maar dit geeft de drie gemeenten de kans om de verkregen financiering zorgvuldig(er) te benutten in plaats van in sneltreinvaart. Deze verlenging is aangevraagd omwille van de verloren tijd om stappen te zetten tijdens de pandemie.

Financiën Eind 2025 loopt deze Regiodeal af en dat betekent dat er nagedacht moet worden over de vervolgfinanciering van de buurtaanpak Vollenhove Vooruit. Vanaf dat moment staan we er als gemeente alleen voor om uitvoering 5

te geven aan het meerjarige programma van de buurtaanpak tot 2035. We maken daarom dit jaar een scenario overzicht in hoeverre we de financiële stromen voor ons zien vanaf 2026. Eén van de scenario’s is een beroep doen, samen met de gemeente Utrecht/Nieuwegein en ook Amersfoort, op een nieuwe Regiodeal vanaf 2026. Dat betekent dat we dít jaar, najaar 2024, daar een propositie voor ontwikkeld moeten hebben om bij het rijk (BZK) in te dienen zodra dit kan. We zijn daarvoor inmiddels de voorbereidingen gestart en te zijner tijd zal dit ook bij uw raad in een raadsvoorstel worden voorgelegd, want een nieuwe Regiodeal vraagt opnieuw om cofinanciering. Van belang is dat het nog niet zeker is dat het rijk een nieuwe Regiodeal aanvraag (de 6 e tranche in dit geval) zal openen. Dat is afhankelijk van de regeringsformatie en de voorjaarsnota. Desondanks gaan wij verder aan de slag met de voorbereidingen voor het indienen van een propositie. De financiële huishouding voor de buurtaanpak ziet er als volgt uit: Het totaalbudget 2020-2025 voor de buurtaanpak bedraagt € 5.604.000, - (rijksmiddelen, co-financiering, provincie bijdrage en werkbudget). De uitgaven t/m 2023 bedragen € 3.506.607, -. Voor 2024/25 is nog ruim € 2.000.000, - beschikbaar. De begroting wordt jaarlijks geactualiseerd en onze inzet is voortdurend gericht op het verkrijgen van (extra) subsidies (o.a. “gezonde buurten”).

Vollenhove kent geen verdienmodel. Er zijn meer middelen nodig voor de voortzetting van de Buurtaanpak na 2025. De verantwoording van de buurtaanpak vindt plaats gekoppeld aan de reguliere P&C cyclus en via de financiële commissie Vollenhove Vooruit. Aan de hand van een Sturingsdocument (verantwoording van: financiën, risicoanalyse en monitoring) wordt een toelichting en verklaring per kans gegeven. Verder vindt jaarlijks verantwoording plaats naar Rijk en provincie via Uitvoerings- en voortgangsverslagen en de SiSa verantwoording (jaarrekening). Eind 2025/begin 2026 vindt de finale verantwoording van de Regiodeal plaats. Tot slot We hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd over de buurtaanpak Vollenhove Vooruit. We nodigen u van harte uit om in de lente de buurt te komen bezoeken om ter plekke de verbeteringen en uitdagingen van de buurtaanpak te zien. De datum en uitnodiging zal via de griffie nader bekend worden gemaakt en verspreid. Voor verdere vragen kunt u contact opnemen met de griffie.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Zeist, de gemeentesecretaris,

de burgermeester,

dr. H.S. Grotens

drs. J. Langenacker

Bijlagen - Ambitiedocument Vollenhove Vooruit - Factsheet Monitor Vollenhove Vooruit - Koers 2024 6

Op weg naar ambities voor 2035

Ambities 2035 • 1

Colofon Uitgave: Gemeente Zeist Coördinatie en inhoud: Gemeente Zeist Vormgeving: effectgroep | results-driven creativity Foto’s: Studio Niessen en Gemeente Zeist

2 • Vollenhove vooruit

Voorwoord Vollenhove, een buurt waar iedereen plezierig woont en bewoners zich met elkaar en hun buurt verbonden voelen. Dat is mijn droom voor Vollenhove. Vollenhove Vooruit! De bewoners staan voorop. Zij verdienen aandacht en krijgen de hulp die ze nodig hebben. We gaan de buurt versterken en klaarmaken voor de toekomst. Zodat iedereen er fijn, gezond en veilig kan leven, werken of verblijven. Ik vertrouw erop dat de ambities en kansen die in dit document staan verwoord, een uitnodiging vormen om volop aan de slag te gaan in de buurt. Het proces om te komen tot de ambities heeft al veel inspiratie opgeleverd. Laten we die energie vasthouden en benutten. We werken samen met bewoners en alle partners in de buurt. Want ik geloof dat juist met deze samengevoegde energie een échte beweging in de buurt op gang zal worden gebracht. In Vollenhove zit heel veel power om samen stappen te zetten voor een mooie toekomst. Hoe geweldig is het als we in 2035 met trots kunnen zeggen: Vollenhove is écht Vooruit gegaan! Marcel Fluitman Wijkwethouder Zeist-Noord Zeist, 19 november 2019

Ambities 2035 • 3

4 • Vollenhove vooruit

Inhoud

1. Inleiding

07

2. Stukje geschiedenis

09

3. Ambities voor Vollenhove

11

4. Kansen pakken

15

5. Manier van werken

25

6. Communicatie

27

7. Financiën en inzet

29

8. Meten, data, volgen en (bij-)sturen

31

Ambities 2035 • 5

1. 6 • Vollenhove vooruit

Inleiding Onder de naam Vollenhove Vooruit worden in dit document de ambities 2035 en kansen voor Vollenhove beschreven. Het begin van een aanpak voor langere tijd. Ze staan voor de vooruitgang die we voor Vollenhove voor ogen hebben. Om de ambities 2035 te realiseren, bundelen wij alle aanwezige krachten en gaan we de komende 15 jaar samen aan de slag.

Waarom Vollenhove biedt veel kansen en mogelijkheden. Er zijn al veel initiatieven en projecten. Samenwerken en zaken op elkaar afstemmen helpen om de ambities waar te maken. Het gezamenlijke gevoel is dat we nog verder vooruit kunnen komen. Sommige bewoners kunnen meer aandacht en zorg gebruiken. Ook kan de openbare ruimte en het gevoel van veiligheid verder verbeterd worden. Daarnaast zijn er mogelijkheden voor nieuwe woningen en een centrale ontmoetingsplek voor alle bewoners van de buurt. Vollenhove Vooruit richt zich op het gebied van de L-flat tot en met de Pedagogenbuurt. We trekken geen harde grenzen. En waar het kan betrekken we ook de mogelijkheden van de omliggende gebieden zoals het Sanatoriumterrein en de Warande.

Samen In Vollenhove werken bewoners, gemeente en organisaties die actief zijn in Vollenhove samen. Denk daarbij aan bewonersorganisaties, zorg- en welzijnsinstellingen, woningcorporatie Woongoed Zeist, basisschool Op Dreef, huisartsen, ondernemers, ontwikkelaars, sportaanbieders, politie en diverse samenwerkingsverbanden. Met Vollenhove Vooruit worden zaken in samenhang door bewoners en partners opgepakt.

“Een park om trots op te zijn“ In de zomer bezoekt Halina met haar kinderen vaak het Vollenhovepark. “Het park is ruim, maar ik houd mijn kinderen goed in de gaten. Het is niet overal even veilig, bijvoorbeeld bij het water.” Halina droomt van een park waar haar kinderen veilig kunnen spelen en waar veel meer te doen is. “Een park waar ik trots op ben, zodat ik mijn familie kan uitnodigen om ons er een middag te vermaken en te genieten.” Halina ( 36 jaar)

Kracht van de buurt Om de ambities (waarom) en de kansen (wat) voor Vollenhove Vooruit vorm te geven, zijn in de afgelopen 2 jaar op diverse manieren ideeën en wensen opgehaald. Tijdens bewonersvergaderingen, in het bewonersoverleg Vollenhove, op straat, in werk- en themasessies, met professionals, ondernemers en vooral een-op-een met bewoners. In al deze gesprekken kwamen grote en kleine dromen voor de buurt en de mensen die er wonen naar voren. Hierbij ontmoetten we telkens enthousiaste bewoners die ook geloven dat we met elkaar een mooie beweging in gang kunnen zetten.

Hoe In dit document staan nog geen grootse, vastomlijnde plannen. De ideeën en kansen worden in samenspel met bewoners en partners verder uitgewerkt . Op die manier komen we tot (meer) gedragen plannen. Gekozen wordt voor een vernieuwende aanpak die we met elkaar vormgeven. We starten met kansen die nu zijn opgesteld.

Ambities 2035 • 7

2. 8 • Vollenhove vooruit

Stukje geschiedenis 48 jaar woonplezier in de L-flat Voor Jannie werd in augustus 1968 een droom waar. Na 13 jaar ‘inwonen’ was de L-flat de eerste plek in Zeist waar zij, alleenstaande met een goede baan, een eigen zelfstandige woning kon betrekken. Ze heeft er ruim 48 jaar met plezier gewoond. Actief in de bewonerscommissie en altijd positief kritisch geweest op alles wat met haar buurt te maken had. Tot haar dood heeft ze in de buurt gewoond. Jannie (bewoonster eerste uur)

eengezinswoning. En die kwamen al snel vanaf de jaren zeventig in ruime mate beschikbaar in het nabijgelegen Zeist-West. De hoogbouw in Vollenhove kreeg te maken met stevige doorstroming. De buurt werd kwetsbaarder en inzet van de buurtagent en welzijnswerk werd nodig. Ook stonden er in de hoogbouw in de jaren 80 appartementen leeg, ondanks lange wachttijden. In de laatste 20 jaar is de wijk veranderd in een echte multiculturele samenleving. Veel mensen vanuit alle windstreken en achtergronden zijn in de wijk komen wonen en voelen zich thuis in Vollenhove.

Nu en toekomst Het ontstaan Onder de naam ‘Bouwproject-Parkplan Vollenhove’ werd de buurt Vollenhove eind jaren zestig gebouwd. Voor de bouw van Vollenhove maakte dit gebied deel uit van Landgoed Vollenhoven. Doel was het huisvesten van arbeiders om het bestaande woningtekort te verkleinen. Vollenhove leverde Zeist allerlei nieuwigheden: hoogbouw met flats van 13 en 19 hoog, voorzien van CV, stortkoker, douche en lavet. De L-flat was bij de oplevering met 728 woningen het grootste appartementencomplex van Europa. De huren waren vrij hoog, maar de buurt was een populaire plek om te gaan wonen. Zoveel mogelijk groen werd gespaard, er zou een ware bosstad ontstaan. De in totaal 2400 woningen moesten woonruimte bieden aan een kleine 10.000 inwoners en zou zo de woningnood van Zeist in een klap opheffen. In 10 jaar tijd is de buurt ontwikkeld door bouwbedrijf Lisman en Lisman.

De afgelopen 10 jaar is er het nodige gedaan waardoor het prettiger wonen is in Vollenhove. Ook nu zijn er in de buurt veel activiteiten en ontwikkelingen gaande. De Torenflat is van eigenaar gewisseld en de woningen worden, als deze vrijkomen, verkocht. De Weggeefwinkel heeft een eigen plek verworven, er is een bloeiende eerstelijns zorgvoorziening ontstaan en in het winkelcentrum floreert ‘Samen in Zeist’. Vlakbij de buurt worden veel woningen gebouwd. Dat is goed voor de bestaande voorzieningen in Vollenhove. De vastgoedeigenaren hebben grote plannen en willen investeren in Vollenhove. Vollenhove is één van de vijf buurten in Zeist waar we de mogelijkheden verkennen om de buurt aardgasvrij te maken. Er gebeurt dus van alles, maar we zijn er nog lang niet. De buurt en haar bewoners hebben aandacht nodig en dat is de basis voor Vollenhove Vooruit!

Vollenhove kreeg nog een primeur, in 1971 werd een buurtwerker aangesteld. Een signaal dat het niet vanzelf ging in de buurt. Voor stadsplanners met groene gedachten mag hoogbouw (een) ideaal zijn, de meeste mensen geven uiteindelijk de voorkeur aan een

Ambities 2035 • 9

3. 10 • Vollenhove vooruit

Ambities voor Vollenhove Waarom doen we dit?

Onze droom voor Vollenhove is verwoord in de ambities voor 2035. Deze ambities zijn na vele bijeenkomsten en ontmoetingen met bewoners en professionals die actief zijn in Vollenhove tot stand gekomen. Ze bepalen nadrukkelijk de richting voor de komende 15 jaar, tot 2035. De ambities zijn gericht op het verder verbeteren en versterken van de buurt. Voor huidige en toekomstige bewoners. We hebben oog voor de bestaande problemen én de grote mogelijkheden die de buurt heeft. Gekozen is voor een buurtaanpak, met aandacht voor ontmoeting, ontwikkeling, ontplooiing, gezondheid en groei van de bewoners. De buurt verdient deze aandacht en heeft veel eigen potentie en kracht in zich.

Met bewoners en de partners committeren we ons aan Vollenhove Vooruit. De afspraak is dat alle activiteiten, menskracht en middelen worden ingezet om de ambities voor 2035 te realiseren. Samen maken we de droom waar:

Een buurt waar iedereen plezierig woont en bewoners zich met elkaar en hun buurt verbonden voelen.

De ambities voor 2035 1. Een vitale gemeenschap

3. Open en groen

2. Diversiteit als kwaliteit

4. Een eigentijdse wijk

• • • •

• • • •

Jeugd groeit kansrijk op Ontmoeten en chillen staat centraal Iedereen doet mee Zorg is toegankelijk en op maat

Buren helpen en kennen elkaar Gevarieerd woningaanbod Ruimte voor initiatief en ondernemerschap Verzilveren optimale ligging

• • • •

• • • •

Sport, spel en bewegen voor iedereen Overal veilig en schoon Park verbindt de buurt en omgeving Criminaliteit krijgt geen kans

Klaar voor klimaatverandering Buurt is aardgasvrij Vernieuwende vormen van mobiliteit Bloeiende deeleconomie

Ambities 2035 • 11

Ambities 2035 Ontmoeten en chillen staat centraal

Jeugd groeit kansrijk op

Iedereen doet mee Een vitale gemeenschap

Zorg is toegankelijk en op maat

Buren helpen en kennen elkaar

Verzilveren optimale ligging Diversiteit als kwaliteit

Ruimte voor initiatief en ondernemerschap

12 • Vollenhove vooruit

Gevarieerd woonaanbod

Overal veilig en schoon

Sport, spel en bewegen voor iedereen

Park verbindt de buurt en omgeving Open en groen

Criminaliteit krijgt geen kans

Klaar voor klimaatverandering

Bloeiende deeleconomie

Buurt is aardgasvrij Een eigentijdse wijk

Vernieuwende vormen van mobiliteit

Ambities 2035 • 13

4. 14 • Vollenhove vooruit

Kansen pakken Wat gaan we doen?

In de aanpak van Vollenhove Vooruit denken we vanuit mogelijkheden. Hiervoor zijn kansen geformuleerd. Het zijn mogelijkheden die we zien om de buurt te verbeteren en te versterken. Als we ze pakken en benutten, dragen ze bij aan het realiseren van de ambities voor Vollenhove. We starten in 2020 met 13 kansen. Elke kans draagt bij aan het waarmaken van tenminste twee ambities. De kansen hebben een verschillende looptijd en omvang. De uitvoering van de kansen doen we samen met bewoners en partners. In 2020 wordt een gebiedsvisie opgesteld voor de zichtbare kansen in de openbare ruimte. Zo kunnen die kansen in samenhang opgepakt worden en een vergezicht realiseren. Onderweg ontstaan zeker nieuwe kansen. Als die passen bij de ambities, worden ze toegevoegd aan Vollenhove Vooruit.

Voor de langere termijn wordt begin 2020 ook een eerste 5-jarenplan opgesteld, steeds met de ambities voor 2035 voor ogen. Dit plan wordt jaarlijks geëvalueerd, bijgesteld en vertaald in uitvoeringsprogramma’s. De uitvoering van de meeste kansen waarmee nu wordt gestart, heeft een langere looptijd dan alleen in 2020. Verder zal om de 5 jaar een nieuw 5-jarenplan worden opgesteld.

“Actief zijn in mijn eigen buurt“ Marie kan door ziekte geen gewoon werk doen. Ze doet wel vrijwilligerswerk, maar niet in Vollenhove. “Ik wil wel iets organiseren hier in de buurt, maar ik ken geen leuke plek die ik daarvoor kan gebruiken”. De droom van Marie is dat er een gezellig buurthuis komt waar zij activiteiten kan helpen organiseren. Marie (45 jaar)

Ambities 2035 • 15

We starten in 2020 met de volgende kansen: 1. Ruimte voor ontmoeting In de buurt wonen veel mensen dicht op elkaar. Dit zorgt op sommige plekken voor een sterke sociale cohesie. Op andere plekken leidt het juist tot anonimiteit en eenzaamheid1. Uit gesprekken met bewoners en professionals die in de buurt werken, blijkt dat inwoners de behoefte hebben om elkaar te ontmoeten. Het leggen van contact vraagt bepaalde vaardigheden en er moeten plekken zijn om anderen te ontmoeten. Er bleek ook behoefte aan goede speel- en chillplekken voor kinderen. In 2018 kwam de wens van een groep meiden naar boven om een meidenhuis te vormen. Dit is onlangs geopend. Een chillplek voor jongens is ook pas in gebruik genomen. Ook het Inloophuis Vollenhove en de Weggeefwinkel zijn en blijven zeer waardevolle ontmoetingsplekken in de buurt. In 2020 wordt er (letterlijk en figuurlijk) ruimte gecreëerd voor nog meer ontmoeting. Acties: • De grootste wens van bewoners en professionals is een centrale ontmoetingsplek in Vollenhove, een gemeenschappelijke bruisende woonkamer waar iedereen welkom is. In de gebiedsvisie krijgt deze wens een prominente plek. • Bewoners en professionals hebben verteld dat zij onvoldoende weten welke activiteiten er allemaal georganiseerd worden in de buurt. De communicatie is versnipperd en het taal(-gebruik) voor sommigen onduidelijk. We maken een plan om dit aan te pakken.

• Op de begane grond van de Torenflat gaan Healthcare, Meander-Omnium, Kwintes en gemeente een toegankelijke pek voor ontmoeting realiseren. Met gelegenheid voor het nuttigen van een kopje koffie en ruimte voor activiteiten.

kinderen niet zien spelen, de mogelijkheden tot recreatie zijn weinig aantrekkelijk, de nabijgelegen vijver is gevaarlijk voor kleine kinderen en een duidelijke toegang tot het park ontbreekt. Het park mist gezelligheid. Vanwege de centrale ligging en de behoefte om dichtbij huis veilig te spelen en te recreëren, is vernieuwing van het Vollenhovepark een niet te missen kans. Acties: • In de gebiedsvisie krijgt het Vollenhovepark een plek. Het Vollenhovepark wordt ontwikkeld als groene hart van de buurt. Met open verbindingen naar omliggende locaties, veilig spelen en bewegen en activiteiten voor diverse doelgroepen. Een aantrekkelijk park voor iedereen. We maken het park ook veiliger. Met als resultaat: een Vollenhovepark 2.0.

3. Sociale aanpak bij groot onderhoud L- flat In de tweede helft van 2020 start Woongoed Zeist met het groot onderhoud van de L-flat. Voor dit groot onderhoud moet Woongoed Zeist bij elke woning naar binnen. In totaal wordt er drie jaar verbouwd in de flat. Deze opknapbeurt in de woningen voldoet aan de wens van veel bewoners. Het zorgt in deze periode ook voor overlast en kans op veel stress. Daarbij moeten we optellen dat juist in de L- flat veel mensen wonen die al (meerdere) uitdagingen hebben in het leven. Om de stress voor bewoners minimaal te houden, koppelen we een intensieve sociale aanpak aan het groot onderhoud.

2. Vollenhovepark 2.0 Het Vollenhovepark is de achtertuin voor met name de bewoners van de L- flat en de Geroflat. Het park vormt ook een deel van het speelplein voor de kinderen van basisschool Op Dreef. In het park lopen geasfalteerde paden, er staan veel bomen, er is een voetbalkooi en een grasveld. Er zijn onlangs extra picknickbanken en barbecues geplaatst. Het is er prachtig groen, maar dat geeft soms ook een onveilig gevoel. Ouders kunnen hun 1 Onderzoek van de GGDrU laat zien dat ¼ van de bewoners in Vollenhove onvoldoende sociale contacten heeft.

16 • Vollenhove vooruit

Acties: • Oprichten van een speciaal buurtteam voor de bewoners van de L- flat. Dit buurtteam kan snel ondersteuning bieden als dat nodig is. Het buurtteam is succesvol als bewoners straks vertellen: ‘Ik zat er door alle drukte echt even doorheen, maar via het buurtteam vond ik steun bij andere bewoners.’ Of: ‘Ik ben blij dat de straten ondanks de verbouwing schoon bleven’. • Met onder andere Woongoed Zeist, de Regionale Sociale Dienst, Meander-Omnium, politie en gemeente maken we afspraken over de samenwerking en over de samenstelling van het buurtteam. Het buurtteam start in de eerste helft van 2020.

4. Nieuwe woningen toevoegen en nieuwe bewoners aantrekken Vollenhove heeft voornamelijk goedkope huurwoningen. Meer woningen in bijvoorbeeld de middeldure categorie is een kans om nieuwe inwoners van Vollenhove te laten genieten. Daarnaast kunnen de huidige inwoners blijven wonen in de buurt en, als ze dat willen, een stap maken in hun wooncarrière. Acties: • Het toevoegen van nieuwe woningen krijgt een plek in de gebiedsvisie. We kijken daarbij ook naar de mogelijkheden die de Warande en eventueel het Sanatoriumterrein kunnen bieden. • Met Woongoed Zeist verkennen we hoe we de woningtoewijzing kunnen aanpassen en onderzoeken we de mogelijkheid om meer verschillende woningtypen te realiseren.

5. Samen werken aan gezondheidswinst De huisarts is voor veel mensen een vertrouwd persoon om hulp aan te vragen. Ook voor bewoners van Vollenhove. Veel buurtbewoners bezoeken de huisarts met vage, terugkerende klachten zoals angstgevoelens, pijnlijke rug, hoofdpijn en stress. Vaak is de oplossing niet alleen een pil of behandeling, maar helpt het als je vrienden hebt of van je schulden afkomt. Samenwerken met professionals in de buurt is essentieel om mensen met hulpvragen echt te kunnen helpen. Dat

levert gezondsheidswinst op. In gewoon Nederlands: dat bewoners weer lekker in hun vel zitten en weer vooruit kunnen kijken. Acties: • Partners uit onder meer de eerstelijnszorg, sociaal domein, preventie en sport zetten een aanpak op om bewoners met terugkerende, vage klachten samen te helpen. • We versterken de passende hulp voor bewoners met psychische of psychiatrische problemen via het programma ‘GGZ in de wijk’. • Uitvoering van het onderzoek ‘Samen vrij van stress’. Hierin wordt onderzocht hoe ondersteuning geboden kan worden in de buurt aan mensen met chronische stress, angst en depressieklachten. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door een coalitie van de huisartsen in Vollenhove, Pharos, Trimbos en gemeente.

6. Vollenhove als knooppunt ontsluiten Vollenhove is prachtig gelegen. Volop in het groen, dichtbij het Utrecht Science Park, nabij de A28, vlakbij de stad Utrecht, andere Zeister buurten en het sportpark Dijnselburg. Die gunstige ligging wordt onvoldoende benut. De buurt is ingesloten door wegen en niet verbonden met andere gebieden zoals het Sanatoriumbos. Dat kan anders!

Ambities 2035 • 17

Acties: • In de gebiedsvisie gaan we onderzoeken hoe we het verkeer binnen en buiten de buurt beter kunnen laten doorstromen. We onderzoeken de mogelijkheid voor een OV-transferium in de buurt. • Wandelaars, fietsers en het OV krijgen voorrang in de verkeersplannen die we maken. Loop- en fietsroutes worden logisch, uitnodigend en vernieuwd. Verbonden en bereikbaar!

7. Pilots nieuwe mobiliteit Vollenhove is heel goed bereikbaar met alle vormen van vervoer. De buurt wordt een voorbeeldbuurt voor het inzetten van nieuwe vormen van vervoer. Hierbij gaan we slimme digitale mogelijkheden inzetten (apps die je helpen om de beste vervoerskeuze te maken). We proberen bedrijven die hier gevestigd zijn daarvoor enthousiast te maken. Verder gaan we werken aan meer mogelijkheden om de auto of fiets te delen met anderen. Hiervoor lopen al initiatieven, die uitgebreid kunnen worden. Een belangrijk raakvlak hierbij is de ligging van Vollenhove. Zeer centraal tussen het Utrecht Science Park en Amersfoort. Dit wordt gecombineerd met de mogelijke regionale ontwikkelingen op het gebied van openbaar vervoer (het verder ontwikkelen van knooppunten en de aansluitingen met Utrecht en Amersfoort, bijvoorbeeld het verder ontwikkelen van een snelle fietsverbinding met Utrecht Science Park). Tenslotte wordt vooral de ‘first en last mile’ (van deur tot deur) in de mobiliteitsketen bekeken en waar mogelijk verbeterd.

Acties: • We breiden de pilot die nu loopt met deelauto’s uit. • Mogelijkheden om de buurt beter te ontsluiten worden verder verkend en daar waar snel een verbetering mogelijk is voeren we die uit. Dit doen we ook vooruitlopend op de gebiedsvisie die we opstellen.

8. Programma ‘Samen opgroeien’ Elk jaar worden er ongeveer 100 kinderen geboren2 in Vollenhove. Uit onderzoek en gegevens blijkt dat veel van deze kinderen opgroeien in een éénoudergezin, een gezin met financiële zorgen of een gezin met een niet-westerse migratie-achtergrond. Deze omstandigheden kunnen voor ouders extra uitdagingen geven bij het opvoeden van kinderen. In de buurt spelen daarnaast sommige kinderen veel op straat en anderen juist weinig. Het percentage kinderen uit Vollenhove dat lid is van een sportvereniging neemt de afgelopen jaren toe, maar is gemiddeld voor Zeist nog laag. Ouders hebben verteld dat er door de verschillende culturen in de buurt er verschillende opvattingen zijn over ‘de juiste’ manier van opvoeden. Elke ouder wil natuurlijk het beste voor zijn of haar kind. Ook de professionals die zich richten op de kinderopvang, school, welzijn of sport voor de kinderen in de buurt, zetten zich hiervoor in. We willen dit nog beter samen doen. Acties: • We gaan een netwerk vormen van ouders, partners en gemeente. Het netwerk zet het programma ‘Samen opgroeien’ op met activiteiten en onderzoekt welke behoefte er is rondom het gezond en veilig opvoeden en opgroeien van kinderen.

2 Zeist totaal: 700 geboortes per jaar. In 2019 was bijna een kwart (23,3%) van alle bewoners in Vollenhove jonger dan 18 jaar.

18 • Vollenhove vooruit

9. Oplossingen op maat voor werk en waardevolle daginvulling In Vollenhove wonen gemiddeld veel mensen met een kleine beurs, zij hebben moeite om rond te komen. Ook kunnen bewoners zich onzeker voelen door arbeidsongeschiktheid of werkloosheid. Persoonlijke belemmeringen – zoals een slechte gezondheid, geen Nederlands spreken of geen opvang voor de kinderen hebben – zitten het doen van (vrijwilligers-)werk vaak in de weg. Ook regels vormen regelmatig een knelpunt voor mensen om mee te doen. In de buurt lijkt er ook weinig plek te zijn om te ondernemen en er zijn bijna geen werk- of leerplekken. Er zijn creatieve oplossingen nodig om mensen te kunnen laten meedoen. Acties: • Met bewoners, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven starten we een ‘living lab’. Dat betekent dat we samen innovatieve ideeën bedenken voor wat er wél kan en dat we de beste ideeën gaan uitproberen. Met als doel: meer bewoners uit Vollenhove werken, ondernemen of doen vrijwilligerswerk.

10. Vollenhove 50 jaar In 2020 bestaat Vollenhove 50 jaar! Dit jubileum uitgebreid vieren is een prachtige kans voor leuke activiteiten in de buurt. Een commissie, bestaande uit vertegenwoordigers van de bewonersorganisaties uit de buurt, is al gestart met het verzamelen van ideeën voor activiteiten.

Acties: • We helpen bij de voorbereidingen en de uitvoering van de viering van het 50-jarig bestaan van Vollenhove. • De commissie schrijft een prijsvraag uit voor het bedenken van een bijzondere trekpleister voor Vollenhove.

11. (Her-)inrichten veilige en verbeterde openbare ruimte Je veilig en thuis voelen in je eigen buurt. Wie wil dat niet? Veel mensen ervaren de buurt met de (monotone) hoogbouw en veel mensen op een kleine ruimte als minder veilig. Hoe mooi is het als criminaliteit en ondermijnend gedrag meer gemeld wordt en dat die meldingen actief opgepakt worden. Door actieve samenwerking zijn kwetsbare inwoners, die gevoelig kunnen zijn voor criminelen, in beeld en worden zij zoveel mogelijk beschermd. Ontmoetingen vinden vaak plaats in de overgang tussen het gebouw en het buitengebied. Dat ontbreekt in deze buurt. De lange wanden van de flatgebouwen kunnen veel meer kansen bieden op dit contact, dan nu het geval is. Bijvoorbeeld door meer zichtlijnen te maken, doorbraken te zoeken en ruimtes op de begane grond in te zetten voor lokale initiatieven en kleine bedrijvigheid, zoals werkateliers. Hierdoor ontstaat er meer verbinding tussen het wonen, werken en het leven op straat. Ook ondermijnende handelingen kunnen door meer sociale

Ambities 2035 • 19

12. Energiegebruik op groen Vollenhove is één van de vijf buurten in Zeist waar we de mogelijkheden verkennen om de buurt aardgasvrij te maken. Technisch gezien is Vollenhove een zeer geschikte buurt vanwege de vijf grote woongebouwen met collectieve verwarmingsinstallaties. Onderzoek loopt naar de mogelijkheid voor nieuwe duurzame warmtevoorzieningen in de vorm van warmtenetten, op basis van bijvoorbeeld geothermie of warmte-koude opslag. Bewustwording en meenemen van bewoners is hierbij belangrijk. Acties: • Het onderhoudsplan in de L-flat geeft ons de gelegenheid bewoners op energiebesparingsmogelijkheden te wijzen (lagere woonlasten). Dit doen we door energieboxen3 in te zetten bij de groep bewoners met de laagste inkomens. • In het kader van de verkenning of Vollenhove aardgasvrij kan worden, onderzoeken we of het kookgas uit de woningen kan worden verwijderd. Dit kan gekoppeld worden aan kookcursussen voor groepen bewoners om het inductie-koken te stimuleren. • Een inhoudelijk onderzoek naar een effectief en betaalbaar warmtenet voor de hele buurt is gestart. controle en bedrijvigheid worden verminderd. Een kunstroute, beweeglinten en wandelpaden zijn mogelijkheden om de buurt te verlevendigen. De omgeving biedt ook kansen voor een klimaatadaptieve herinrichting. Hierbij kunnen de parkeerdekken en het grijs (bestrating) en groen een rol spelen.

Bij de inrichting wordt dan ingespeeld op de te verwachten klimaatveranderingen. Een voortdurend ervaren probleem is het dumpen van (grof) huisvuil en zwerfafval. Permanente aandacht hiervoor blijft nodig. Acties: • Het verbeteren van de openbare ruimte werken we uit in de gebiedsvisie. • De aanpak van het dumpen van (grof)afval en het opruimen van zwerfafval blijft een permanente gezamenlijke actie van Woongoed Zeist, RMN, de BIGA en de gemeente. • We gaan de meldingsbereidheid van bewoners vergroten en werken aan het aanpakken van ondermijning.

3 Een energiebox bevat hulpmiddelen om energie te besparen. Zoals tochtstrippen, een douchewekker

en een koelkasthermometer. De bewoner krijgt tevens een persoonlijk besparingsadvies.

20 • Vollenhove vooruit

13. Creatieve broedplaats In andere gemeenten is aangetoond dat het stimuleren van creativiteit en het waarderen van cultuur nieuwe energie in een buurt kan geven. Vollenhove is een multiculturele buurt. Er wonen meer dan 60 nationaliteiten. Dat kan soms lastig zijn in de communicatie, maar het is ook een prachtige kans om je wereld dichtbij te vergroten. We gaan verkennen hoe die culturele diversiteit in Vollenhove meer in de positieve schijnwerpers gezet kan worden. Hoe kan die energie en reuring bij elkaar gebracht worden en hoe kan het een positieve impuls geven in de buurt? Hiervoor heb je kwartiermakers en betaalbare werkplekken nodig. Die plekken hebben verschillende functies: ontmoeting, samenwerking, experimenten, inspiratie, discussie en debat. Zo’n ‘creatieve broedplaats’ geeft sociaal een boost aan de omgeving. Vaak betrekken de creatievelingen buurtbewoners bij hun activiteiten. Bijvoorbeeld door creatieve workshops voor kinderen, programma’s voor jongeren en nieuwkomers te organiseren. Door de energie, het ondernemerschap, innovatie en start ups is het ook aantrekkelijk voor andere bedrijven om zich in zo’n ‘creatieve broedplaats’ te vestigen.

Het is mooi als het gecombineerd kan worden met andere (buurt-)initiatieven, horeca en met de culturele omgeving (beeldenroute, kunstlint etc.). Acties: • We creëren (al dan niet tijdelijke) locaties voor creatieve broedplaatsen. • We brengen kwartiermakers in en buiten de buurt bij elkaar.

“Werk voor mijn moeder” Hafid woont met zijn ouders en broertjes in Vollenhove. Zijn moeder wil al een tijdje graag aan het werk in de zorg. Alleen heeft ze geen opleiding daarvoor gedaan. “Mijn ouders hebben het geld niet om een opleiding voor mijn moeder te betalen. Mijn moeder zou echt een fantastische verpleegster zijn!”. Hafid weet niet waar hij terecht kan om dit te kunnen oplossen. Hafid (16 jaar)

Ambities 2035 • 21

Kansen

Bijdrage ambities

1 Ruimte voor ontmoeting 2 Vollenhovepark 2.0 3 Sociale aanpak bij groot onderhoud L-flat 4 Nieuwe woningen toevoegen en nieuwe bewoners aantrekken 5 Samen werken aan gezondheidswinst 6 Vollenhove als knooppunt ontsluiten 7 Pilots nieuwe mobiliteit 8 Programma Samen Opgroeien 9 Oplossingen op maat voor werk en waardevolle daginvulling 10 Vollenhove 50 jaar 11 (Her-)inrichten veilige en verbeterde openbare ruimte

7 Pilots nieuwe mobiliteit

12 Energieverbruik op groen 13 Creatieve broedplaatsen

??

4 Nieuwe woningen toevoegen en nieuwe bewoners aantrekken

??

8

A2

ACTIVITEITENCENTRUM

BEWEEGLINT

Kansenkaart

11 (Her-)inrichten veilige en verbeterde openbare ruimte

22 • Vollenhove vooruit

e ov

h len

a La

l Vo n a nv

WINKELCENTRUM

Vollenhove 50 jaar 10

Vollenhove als knooppunt ontsluiten 6 richting USP

Vollenhove als knooppunt ontsluiten richting Dijnselburg 6

3 Sociale aanpak bij groot onderhoud L-Flat

?? VOLLENHOVE PARK 2.0

12 Energiegebruik op groen

De

Dr ee f

2

??

“In Vollenhove hebben mijn kinderen een goede start.”

SCHOOL

WEGGEEFWINKEL BROEDPLAATS

8 Programma Samen Opgroeien

“Partners uit de eerstelijnszorg, sociaal domein, preventie en sport zetten een aanpak op om bewoners integraal te helpen.”

?? 1 Ruimte voor ontmoeting 13 Creatieve broedplaatsen

5 Samen werken aan gezondheidswinst 1

“Het living lab biedt nieuwe oplossingen voor een actieve bijdrage van bewoners.”

9 Oplossingen op maat voor werk en waardevolle daginvulling

Ambities 2035 • 23

5. 24 • Vollenhove vooruit

Manier van werken Hoe doen we dat?

De beste bijdrage leveren voor Vollenhove om de ambities te realiseren en de kansen uit te voeren. Dat doel vraagt om een andere manier van werken dan we tot nu toe hebben gedaan. Dit document met ambities en kansen is hiervoor een prachtige start. De volgende stap is: hoe doen we het? Drie uitgangspunten staan centraal in onze manier van werken met Vollenhove Vooruit: • Via samenspel vooruit • Mens- én gebiedsgericht werken • Wendbaar en innovatief

Via samenspel vooruit Vollenhove Vooruit doen we nadrukkelijk samen. Dat vraagt om veel interactie tussen bewoners, partners en gemeente. Initiatieven en ideeën van bewoners krijgen alle ruimte. Daar worden met elkaar passende vormen voor bedacht. De inzet van een buurtbudget is een van de ideeën. Alle kansen pakken we samen met bewoners op. Dat kan best een uitdaging zijn en we willen bewoners ook niet overvragen. Het vraagt om zorgvuldigheid in het vormgeven van de interactieve manier van werken. Hiervoor richten we een team in dat gaat werken op locatie in de buurt. Dit helpt om elkaar te kennen en om signalen snel op te pakken. Met partners worden coalities opgebouwd rondom de uitvoering van de kansen. In 2020 spreken we af hoe we elkaar als partners verder gaan ontmoeten en in contact blijven. Tenminste twee keer per jaar wordt in ieder geval een moment van ontmoeting met alle betrokkenen bij Vollenhove Vooruit georganiseerd.

Mens- én gebiedsgericht werken In onze aanpak staat de aandacht voor de ondersteuning en ontwikkeling van de bewoners van Vollenhove centraal. Vooral via sociale programma’s (mensgericht

werken) wordt direct ingezet op het versterken van de kansen van bewoners op gezondheid, onderwijs en mee kunnen doen. Uit onderzoek van onder andere Platform 31 en lessen die we zelf hebben opgedaan als GIDSgemeente, blijkt hoe groot het belang van de kwaliteit van de buurt is voor een fijn en gezond leven. Voor Vollenhove als gebied kan die kwaliteit zeker beter. Er zijn volop mogelijkheden voor verbetering als het gaat het groen, woningbouw en bijvoorbeeld verkeer. Het overzicht met kansen (zie hoofdstuk 4) bestaat daarom bewust uit een combinatie van mens- en gebiedsgerichte inzet. We geloven dat we juist met die gecombineerde inzet stappen vooruit kunnen maken.

Wendbaar en innovatief De diversiteit aan partners, bewoners en kansen kan het vooruit brengen van Vollenhove complex maken. Daarom zorgen we ervoor dat we wendbaar zijn en dat een aanpak of proces kan worden aangepast als dat nodig is. We gaan ook niet alles met iedereen oppakken. Per kans is de samenstelling van betrokkenen telkens anders. Zij vormen samen een coalitie. Die coalities zijn verschillend in grootte en looptijd. Besluiten nemen we en regels stellen we als dat nodig is. De Zeister uitgangspunten van Vertrouwen, Nabijheid en Kracht zijn uiteraard ook de basis voor onze aanpak. Nieuwe ideeën zijn nodig om nieuwe oplossingen te krijgen. Naar die ideeën wordt gezocht en daarom krijgt innovatie volop de ruimte in onze manier van werken. Dat kan betekenen dat er eerst dingen gedaan worden en dat die soms later pas worden verantwoord. We proberen oplossingen uit, doen onderzoek en leren hier met elkaar van. Waar mogelijk worden hier kennisinstellingen bij betrokken. Zeist werkt in het sociaal domein al meerdere jaren volgens de doorbraak aanpak4: doen wat nodig is. In Vollenhove Vooruit omarmen we deze aanpak.

4 De doorbraakmethode is een gecoördineerde en gerichte hulpverlening op meerdere fronten tegelijk. De aanpak is gericht op het bieden van een nieuw toekomstperspectief.

Ambities 2035 • 25

6. 26 • Vollenhove vooruit

Communicatie Communicatie is een belangrijk onderdeel van Vollenhove Vooruit en draagt bij aan het realiseren van de ambities. Een van de belangrijkste communicatiedoelstellingen is om het imago van Vollenhove te (helpen) verbeteren. In veel gesprekken kwam naar voren dat bewoners het jammer vinden dat Vollenhove – zowel in Vollenhove als daarbuiten – een minder goede naam heeft. Als Vollenhove in het nieuws komt, is dat vaak op een negatieve manier. Dat willen we veranderen!

Communiceren vanuit kansen We zetten in op positieve communicatie. Met bewoners en ondernemers die nu al op veelal positieve wijze wonen en werken in Vollenhove, wordt bekeken hoe dat het beste gedaan kan worden. Zij zijn ambassadeurs van de buurt. We vertellen daarbij wel een eerlijk verhaal. Er zijn zeker problemen, die gaan we niet ontkennen. Maar er zijn óók mooie dingen gaande! Veel kansen en mogelijkheden, die worden veel meer belicht. We laten zien wat de kwaliteit van Vollenhove is, welke mooie initiatieven er al zijn en welke verbeteringen de komende jaren tot stand gaan komen. Hier wordt in 2020 mee gestart. In de communicatie trekken we gezamenlijk op. We zorgen voor een goed (communicatie-)netwerk in de buurt en verbinden partners aan de aanpak Vollenhove Vooruit. Met de partners in de buurt (zoals bewoners, woningbouwcorporatie, ondernemers en andere professionals) wordt een communicatiestrategie ontwikkeld die voor iedereen helder is en bij deze tijd past, met de daarbij horende communicatiemiddelen.

Voortdurend communiceren en mensen betrekken is belangrijk. Daarom blijven we vertellen en tonen in beeld wat er in Vollenhove Vooruit allemaal gebeurt en waarom het gedaan wordt. Communicatie is vaak pas interessant voor bewoners als er iets concreets te melden is. Daar moeten we dus scherp op zijn.

Overleg en informatie Regelmatig wordt de gemeenteraad op de hoogte gehouden over de ontwikkelingen en voortgang van Vollenhove Vooruit. Dat gebeurt jaarlijks door middel van een voortgangsrapportage. Verder worden raadsleden geïnformeerd en betrokken bij Vollenhove Vooruit via stamtafels. Ook nodigen we de raadsleden regelmatig uit in Vollenhove. Elk half jaar gaan we met alle stakeholders in gesprek. In de buurt worden coalities op onderwerpen gevormd. Ook deze coalities zijn belangrijke ambassadeurs in de communicatie. Met bewoners, professionals en raadsleden organiseren we een overlegstructuur in de vorm van een wijkcoalitie, waarin regelmatig met elkaar wordt gespard. We wisselen met elkaar van gedachten over alles wat speelt, bespreken of we nog op de goede weg zijn en delen met elkaar waar tegenaan gelopen wordt.

Ambities 2035 • 27

7. 28 • Vollenhove vooruit

Financiën en inzet Inzet van middelen en mensen

Regiodeal

Onze partners vragen we om mee te investeren om de gezamenlijke ambities te realiseren. Hiervoor zoeken wij met elkaar binnen de regels naar de maximale ruimte. Er valt meer te bereiken door met elkaar de inzet en middelen af te stemmen en deze te richten op de te behalen doelen. Dat vraagt goede samenwerking, vertrouwen tussen partijen en de bereidheid tot openheid. Met partners en de bewoners werken we aan het samenspel, het gaat om het ‘samen’. Hiervoor bestaat geen format maar met elkaar wordt gezocht naar de juiste samenwerking en participatievormen.

We hebben ons aangesloten bij de Regiodeal Vitale Wijken, samen met Utrecht (Overvecht) en Nieuwegein. Een regiodeal is een partnerschap tussen Rijk en regio om opgaven in de regio aan te pakken. De regiodeals richten zich op verbetering van het woon-, leef- en vestigingsklimaat en het bestrijden van criminaliteit. Onze aanpak met Vollenhove Vooruit past goed bij de doelen van deze regiodeal. Hierdoor is het binnenhalen van extra budget mogelijk. Ook in de toekomst blijven wij kijken naar mogelijke financiële impulsen vanuit het Rijk.

Uiteraard kijken we in eerste instantie naar de reguliere middelen en of verschuiving van mensen en middelen mogelijk is. Op basis van de uitvoering van ambities en kansen wordt duidelijk welke financiering nodig is voor het vervolg (projectfinanciering). In dit stadium geldt ook het principe ‘de kosten gaan voor de baten uit’. Nu extra investeren kan later tot forse besparingen leiden. Er is een spanningsveld tussen de inzet van middelen voor extra capaciteit en geld dat wordt ingezet voor ontwikkelingen en verbeteringen. Hierbij is van belang dat budgetten worden gekoppeld. Daarnaast zoeken we naar aanvullende (co-)financiering en subsidies.

“Het uitzicht is elke dag prachtig” Al 13 jaar woont Mieke met veel plezier in de Torenflat. “Ik woon op de 14e verdieping en vanaf daar kijk ik prachtig uit op een groene omgeving.” Mieke is veel van huis om vrienden te bezoeken. Eigenlijk al haar vrienden wonen niet in deze buurt, maar dat is niet erg. “Als ik hier rustig kan blijven wonen en mijn boodschappen kan doen, dan ben ik tevreden.” Mieke (67 jaar)

Ambities 2035 • 29

8. 30 • Vollenhove vooruit

Meten, data, volgen en (bij)sturen Volgen, afstemmen, leren en bijstellen in de afgelopen 2 jaren zijn veel data en informatie verzameld over de buurt en haar bewoners. Om goed te kunnen meten, willen we vooral weten wát gemeten moet worden en waarom. Het gebruik van de juiste en relevante informatie levert inzichten op die ons in staat plannen beter vorm te geven. De beschikbare gegevens van alle partijen worden naast elkaar gelegd en op elkaar afgestemd. Dat geeft een beter en meer volledig beeld en het helpt ons verder, omdat de resultaten vanuit verschillende invalshoeken beoordeeld worden. Met elkaar worden indicatoren opgesteld, afgestemd op die van de regiodeal. Deze geven ons een beeld van de voortgang. We doen niets dubbel en de regionale meting, analyse en afstemming leveren extra waardevolle informatie op. De aanpak van de opgave volgen we met de partners en bewoners gezamenlijk. Regelmatig stemmen we de gegevens met elkaar af en vragen ons af wat we er van leren en of er bijgesteld kan/moet worden. In 2020 vindt een 0-meting plaats. Naast de cijfers en de analyse daarvan gaat het om het verhaal dat achter de cijfers zit en hoe ga je daar met de partijen mee om. • Op basis van te voren vast te leggen indicatoren monitoren we de voortgang van de doelen. De cijfers en de analyse over een langere periode geven dan een goed beeld van de ontwikkelingen van de buurt.