RIB23.106 Vernieuwd uitvoeringsbeleid Schakelklassen 2023-2026

i

il | |

Publiekshal « Het Rond 1, Zeist

www.zeist.nl_« www.twittter.com/gemeentezeist

Postbus 513, 3700 AM, Zeist

www.facebook.com/gemeentezeist

Telefoon 14 030 » zeist@zeist.nl

Gemeente Zeist

Aan de gemeenteraad

Datum

“Behancteling Gute

5 oktober 2023

Burgerservicenummer

RUB

92. 106

Ons kenmerk

AO - AD. 2022

255289

Uw kenmerk

Bijlage(n)

Notitie Schakelklassen 2023-2026

Onderwerp

Collegevoorstel vernieuwd Portefeuillehouder uitvoeringsbeleid Schakelklassen 2023-2026

Behandeld door

Dhr. R. Feenstra Wethouder Welting

Geachte leden van de raad,

Als gemeente Zeist vinden we het belangrijk dat kinderen zich optimaal kunnen ontwikkelen.

Hierbij moeten zij

zo min mogelijk worden belemmerd door factoren die zij zelf niet kunnen beïnvloeden. Wij streven naar een samenleving waarin iedereen kan meedoen en we willen dat alle kinderen in onze gemeente een goede basis meekrijgen voor hun verdere schoolloopbaan. Dit sluit aan bij het hoofddoel van het Onderwijsachterstandenbeleid, namelijk het voorkomen en bestrijden van onderwijsachterstanden (in de Nederlandse taal), het voorkomen van segregatie en het bevorderen van integratie. Het onderliggend doel van het Onderwijsachterstandenbeleid is het creëren van kansengelij kheid. Vanuit het Rijk ontvangen wij voor het Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) financiéle middelen

om taal- en/of

ontwikkelingsachterstanden tegen te gaan. Met deze middelen geven wij invulling aan onze wettelijke taak voor het realiseren van een kwalitatief hoogwaardig aanbod Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE). Uit deze middelen worden ook de Schakelklassen (Vroegschoolse Educatie) gefinancierd.

Het college heeft besloten het beleid tot extra inzet ten aanzien van de Vroegschoolse Educatie te actualisere n. Dit naar aanleiding van signalen vanuit onze organisatie als ook vanuit de betrokken schoolbesturen, dat er behoefte was om het doel, de doelgroep en de voorwaarden met betrekking tot het uitvoerings beleid Schakelklassen te herijken. Dit uitvoeringsbeleid is vastgelegd in de notitie Schakelklassen 2023-2026 als onderdeel van het Onderwijsachterstandenbeleid. Met deze nieuwenotitie geven we een vervolg aan het verder versterken van het beleid op de basisscholen met een hoge achterstandsscore. Medio 2023 is de bestaande notitie geactualiseerd, omdat de huidige notitie ‘Schakelklassen Zeist 2011-2014’ , niet meer aansluit op wat nodigis. De concentratie van het schakelonderwijs lag voorheen op de scholen met meer dan 20% risicoleerlingen. Bij

de verdeling van de gemeentelijke middelen (€140.000)is destijds uitgegaan van het aantal schakelkla

ssen en

het beschikbare bedrag evenredig over de 6 klassen verdeeld. In deze notitie is er gekozen voor een nieuwe grondslag, zijnde de CBS-achterstandsscores. Met de nieuwe grondslag komen vier basisscholen binnen onze gemeente voor deze extra financierin g in aanmerking. De nieuwe notitie Schakelklassen is in mei 2023 in een gezamenlijk overleg met deze scholen besproken en akkoord bevonden.

Austerlitz « Boschen Duin « Den Dolder « Huis ter Heide « Zeist

Notitie Schakelklassen 2023-2026

Onderwijsachterstandenbeleid ingegaan. Met Per 1 januari 2023 is er een nieuwe vierjaarlijkse periode voor het van het nieuwe beleidsplan Onderwijsachterde nieuwe notitie Schakelklassen 2023-2026, als onderdeel onderwijskansen voor basisschoolleerlingen (in standen, heeft het college het beleid voor het verbeteren van sachterstanden) vastgesteld. de leeftijd van 5 tot 13 jaar met een risico op taal- en/of ontwikkeling

nieuwe notitie Schakelklassen Zeist 2023-2026 De verschillende partijen die aan de totstandkoming van de hterstandsscore waarmee de gemeente een hebben bijgedragen, zijn de basisscholen met een hoge CBS-ac nieuwe notitie. de in cofinanciering heeft. Deze partijen kennen en herkennen zich van het Onderwijsachterstandenbeleid, past De uitvoering van het programma Schakelklassen, als onderdeel gen voor het Onderwijsachterstandenontvan Rijk binnen de beschikbare financiële middelen die we vanuit het jaar, een bedrag van €150.000 per vier van periode beleid. Binnen dit OAB-budgetis er in de komende beleids jaar gereserveerd voor het programma Schakelklassen. We hopen u zo voldoende te hebben geïnformeerd en

zijn bereid, indien daar behoefte aan bestaat, een

bijeenkomst te beleggen en over dit onderwerp informatie uit

te wisselen.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Zeist, de burgemeester,

‘

A

de gemeentesecretaris,

ba)

ne wo ioe :

Os +N Koning

_

4

|

(4

NX

|

—

NL U

drg--J-J-L.M.-Janssen/}

|

dr. H.S. Grotens

|

‘Austerlitz « Bosch en Duin « Den Dolder « Huis ter Heide =

Zeist

Notitie Schakelklassen Zeist 2023-2026 Geactualiseerd september 2023 Inleiding Activiteiten voor leerlingen in het basisonderwijs met een achterstand in de Nederlandse taal maken in de gemeente Zeist onderdeel uit van het onderwijsachterstandenbeleid (OAB). In deze notitie wordt aangegeven wat er binnen de gemeente Zeist onder het schakelprogramma verstaan wordt en hoe we dit in de periode 2023-2026 willen invullen. Het Nieuwkomersonderwijs (Taalklassen) vallen buíten de scope van het OAB-beleid en de Schakelklassen. De notitie Schakelklassen staat in verbinding met Beleidsplan Onderwijsachterstanden 2023-2026 en de Agenda Jeugd en Onderwijs (AJO). In juni 2023 is deze notitie geactualiseerd en in september 2023 definitief gemaakt. De vorige notitie, ‘Schakelklassen Zeist 2011-2014’, was verouderd en zowel vanuit de gemeente als vanuit de betrokken schoolbesturen was er behoefte om het doel, de doelgroep en de voorwaarden te herijken. De concentratie van het schakelonderwijs lag voorheen op de scholen met meer dan 20% risicoleerlingen. Bij de verdeling van de gemeentelijke middelen (€140.000) is destijds uitgegaan van het aantal schakelklassen en het beschikbare bedrag evenredig over de 6 klassen verdeeld. In deze notitie is er gekozen voor een nieuwe grondslag, zijnde de CBS-achterstandsscores.

De afspraken in deze notitie gelden nu voor 4 schoolbesturen die hiervoor in aanmerking komen, te weten: -

Stichting Al Amana Scholen (hierna: Al Amana); Stichting Scholen voor Christelijk Basisonderwijs Zeist e.o. (hierna: CBO); Stichting Openbaar Onderwijs Rijn- en Heuvelland (hierna: Wereldkidz), en Stichting voor katholiek en algemeen bijzonder primair onderwijs (hierna: Het Sticht).

De nieuwe notitie Schakelklassen is in mei 2023 in een gezamenlijk overleg met deze scholen besproken en in dat overleg akkoord bevonden. Achtergrond, wet- en regelgeving Sinds 1 augustus 2010 is de wet Ontwikkelingskansen door Kwaliteit en Educatie (OKE) van kracht. In de wet is bepaald dat schakelonderwijs deel uit kan maken van het onderwijsachterstandenbeleid. Gemeenten zijn niet verplicht om een schakelprogramma in te richten, deze keuze maakt onderdeel uit van de eigen invulling van het onderwijsachterstandenbeleid. Gemeenten en schoolbesturen hebben ten opzichte van de voorgaande periode meer ruimte gekregen om dit naar eigen inzicht in te richten; de eerdere definitie waarin per definitie sprake moest zijn van schakelklassen is namelijk uit de Wet op het primair onderwijs (WPO) gehaald. De gemeente Zeist geeft daarom vanaf nu ruimte aan een wat vrijere invulling. Het doel van het schakelprogramma moet hierbij echter niet uit het oog worden verloren. Doel Het doel van de schakelklas is om leerlingen in het basisonderwijs met een achterstand in de Nederlandse taal intensief en extra taalonderwijs te geven, waardoor de taalachterstand wordt verminderd en deze leerlingen betere kansen krijgen in hun verdere schoolloopbaan.

De focus ligt hierbij op verbetering van lezen, taal en woordenschat, maar dit kan ook positieve resultaten op het gebied van rekenen of de sociaalemotionele ontwikkeling tot gevolg hebben.

Doelgroep De schakelklas is bestemd voor basisschoolleerlingen met een taalachterstand, waarvan de school inschat dat er sprake is van een “nog onbenut leerpotentieel”. Het is aan de school om te bepalen of een leerling hiervoor in aanmerking komt. Dit kunnen zowel nieuwkomers als niet-nieuwkomers zijn. Denk ook specifiek aan leerlingen die in de voorschoolse periode als doelgroepkind voor Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) zijn aangemerkt. Locaties We concentreren het schakelonderwijs op de basisscholen met een hoge CBS-achterstandsscore (van boven de 100 (met drempel)). Dit betekent dat de volgende locaties in aanmerking komen voor subsidie: Basisscholen met een achterstandsscore boven de 100 (CBS, 2019-2022) 1. Basisschool Al Amana Zeist 3. Basisschool de Wegwijzer (CBO) 2. Basisschol Op Dreef (Wereldkidz) 4. Basisschool de Griffel (Het Sticht) Achterstandsscore per bevoegd gezag en school Naam basisschool

BRIN

Basisschool Al Amana Zeist

(31LM00)

721

Basisschool Op Dreef (12YM00) Basisschool de Wegwijzer

(10FU00)

Basisschool de Griffel

(20IR00)

443 394 153 0

100

200

400

600

Figuur 1: Gemiddelde achterstandsscore 2019-2022 (Bron: cbs.nl, achterstandsscores per school) Zo mogelijk kunnen leerlingen van de ene school aan het schakelprogramma op een andere school deelnemen. Organisatie en varianten De organisatie van de schakelklas valt onder de verantwoordelijkheid van het betrokken schoolbestuur. Het schoolbestuur bepaalt de criteria waarop de leerlingen worden geselecteerd en maakt een keuze in een geschikte methode. In Zeist kan voor de invulling van het schakelprogramma gekozen worden voor verschillende varianten: • Deeltijd schakelklas: leerlingen volgen een jaar lang minimaal 8 uur per week lessen in de schakelklas. De rest van het onderwijs volgt de leerling in de gewone groep. Leerlingen die eventueel van een ander school komen, blijven op hun eigen school ingeschreven. • Verlengde schooldag: Het onderwijs in de schakelklas vindt plaats na de reguliere schooltijd, in de vorm van een verlengde schooldag, minimaal 2,5 uur per week. • Vrije vorm schakelprogramma: leerlingen krijgen extra ondersteuning op het gebied van taal, aan de hand van een duidelijk programma, waarbij ze in hun eigen klas kunnen blijven of apart worden genomen in kleine groepjes. De leerkracht, die speciaal is opgeleid voor de beschreven doelstelling, fungeert hierbij als ‘vliegende keep’ die langs de klassen gaat, zodat alle leerlingen uit de doelgroep aan bod komen.

Tevens zorgt deze leerkracht voor de aanhaking met de vaste leerkracht van de betreffende leerling. Voorwaarden schakelklas - Leerlingen nemen in principe 1 jaar deel aan de schakelklas. Mocht dit korter of langer zijn, dan vind hier van een melding plaats in de verantwoording; - Voorafgaand aan deelname vindt een gesprek plaats met de ouders van de leerling;

-

Ouders geven expliciet toestemming voor deelname van de leerling aan de schakelklas, als het gaat om een verlengde schooldag. De deelname aan de schakelklas (extra taalaanbod) wordt met ouders besproken.

Resultaatverwachtingen en monitoring Scholen stellen voorafgaand aan het nieuwe schooljaar hun resultaatverwachting voor de schakelklas op en geven hierbij aan hoe zij het effect van het schakelonderwijs vaststellen. De ervaringen en resultaten worden jaarlijks in de Agenda Jeugd & Onderwijs uitgewisseld, waarbij de resultaten geanonimiseerd worden weergegeven. De effectmeting kan aanleiding zijn om de vorm van het schakelonderwijs (deeltijd/ verlengde schooldag/vrije vorm) aan te passen. Verdeling middelen Er is sprake van cofinanciering door de gemeente en de betrokken schoolbesturen. Voor subsidie komen de redelijk gemaakte kosten in aanmerking die direct gericht zijn op formatie en de lesmaterialen die ervoor zorgen dat het doel wordt behaald. De beschikbare middelen worden verdeeld onder de basisscholen met de hoogste achterstandsscores volgens het CBS. De vaste basissubsidie voor bijvoorbeeld een inhoudelijk ondersteuningsprogramma, aanschaf van leermiddelen en materialen en voorlichtingsactiviteiten en de werving van leerlingen en dergelijke bedraagt €25.000 per schoolbestuur. Het variabele deel bedraagt het percentage gebaseerd op de achterstandsscore; hiervoor is een totaalsubsidie van €50.000 voor beschikbaar. De verdeling van middelen komt er dan als volgt uit te zien: Basisscholen met een hoge achterstandsscore (CBS) Naam basisschool

Achterstand score (20192022) 721

Percentage

Basissubsidie

Variabele subsidie

Totaal subsidie

42,16%

€25.000

€21.000

€46.000

2. Wereldkidz Op Dreef

443

25,87%

€25.000

€13.000

€38.000

3. Basisschool De Wegwijzer (CBO)

394

23,02%

€25.000

€11.500

€36.500

4. De Griffel (Het Sticht)

153

8,96%

€25.000

€4.500

€29.500

€100.000

€50.000

€150.000

1. Al Amana Zeist

Subsidieaanvraag, vaststelling en verantwoording Gemeentelijke financiering wordt gekoppeld aan een kalenderjaar en door middel van een subsidiebeschikking verstrekt. Schoolbesturen dienen conform de Algemene Subsidieverordening (ASV) van de gemeente Zeist vóór 1 september de subsidieaanvraag in. De aanvraag bevat een projectplan, inclusief de resultaatverwachting voor de schakelklas. De verantwoording voor de schakelklassen vindt plaats volgens een door de gemeente beschikbaar gesteld format en bevat ten minste de volgende onderdelen: -

-

Het aantal deelnemende leerlingen en de uitsplitsing per groep; Een toelichting op de organisatie van schakelklas en het onderwijsaanbod binnen de schakelklas; De inhoud van het onderwijsaanbod (methodes, materialen & toetsen; De resultaatverwachting inclusief een toelichting in hoeverre deze gehaald is; Een toelichting op de globale opbrengsten (merkbare en meetbare resultaten), waarbij de focus op de taalontwikkeling ligt. De gemeente gaat ervan uit dat de school de leerwinst op leerling niveau monitort. Voor de verantwoording volstaat een toelichting op groepsniveau; Een procesevaluatie met mogelijke knelpunten en aanbevelingen; Een financiële verantwoording van de ingezette middelen.

Zeist, september 2023.