RIB23.036 Uitv.progr. Schone luchtakkoord 2023
Tekst van het document
Publiekshal • Het Rond 1, Zeist
www.zeist.nl • www.twittter.com/gemeentezeist
Postbus 513, 3700 AM, Zeist
www.facebook.com/gemeentezeist
Telefoon 14 030 • zeist@zeist.nl
'bet.&11UGll3 CriWe .2{3_ O.'.l- )023 �6 2:s. o:3h
Aan de gemeenteraad
Datum
21 maart 2023
Onderwerp
152329
Uw kenmerk
Burgerservicenummer Bijlage(n)
Ons kenmerk
1
Uitvoeringsprogramma Zeist Schone Luchtakkoord 2023
Behandeld door
Michiel Beek
Portefeuillehouder
W. Catsburg
Geachte leden van de raad, 2023 Is het tweede jaar dat Zeist deelneemt aan het landelijke Schone Luchtakkoord (SLA). Met deze brief informeren wij u over de voortgang en het uitvoeringsprogramma 2023. In 2021 ondertekenden we het landelijke Schone Luchtakkoord. Een schone lucht is erg belangrijk voor de volksgezondheid. Van alle gezondheidsschade die wordt veroorzaakt door milieuaspecten, is luchtverontreiniging de grootste veroorzaker. Hoewel bijna overal in Nederland, en in de gehele gemeente Zeist, wordt voldaan aan Europese grenswaarden voor luchtverontreinigende stoffen, treden ook onder de Europese grenswaarden gezondheidseffecten op. Blijven werken aan schone lucht is dus nodig. Het past bovendien in de beleidsdoelen van onze Brede Milieuvisie. Deelname aan het SLA biedt Zeist voordelen: gemeenten die het SLA ondertekenen worden ondersteund bij het opstellen van uitvoeringsplannen en bij het monitoren van de maatregelen. Ook krijgt Zeist door deelname toegang tot veel kennis en kan gebruik maken van de uitkomsten van landelijke projecten. Tenslotte zijn er ook subsidiegelden beschikbaar. Maar deelname geeft ook verplichtingen. Eén van de verplichtingen is het maken van een gemeentelijk uitvoeringsprogramma. Een groot deel van de maatregelen daarin is verplicht, een aantal is aanvullend/facultatief. Recent stelden wij het bijgevoegde uitvoeringsprogramma 2023 vast.
Daarin staan de maatregelen die Zeist al uitvoert en gaat uitvoeren. De zogenaamde vaste activiteiten zijn 'verplicht' voor deelnemers aan het Schone Luchtakkoord. Daarnaast bevat het programma een aantal aanvullende maatregelen. De maatregelen zijn onderverdeeld in thema's, namelijk: 'mobiliteit', 'mobiele werktuigen', 'industrie', 'binnenvaart en havens', 'landbouw', burgermetingen en participatie' en 'algemene bepalingen SLA'. Voor Zeist zijn niet alle thema's even belangrijk (bijv. 'industrie' en 'landbouw') en is het thema 'binnenvaart en havens' zelfs niet van toepassing. Houtstook en mobiliteit zijn daarentegen wel belangrijke thema's in Zeist.
Austerlitz • Bosch en Duin • Den Dolder • Huis ter Heide • Zeist
Het Schone Luchtakkoord loopt nog niet erg lang. Veel van de maatregelen houden daarom in dat er (landelijk of regionaal) proeven draaien of er bijvoorbeeld landelijk nog een handreiking wordt opgesteld. Dit was vorig jaar al zo, maar geldt nog steeds. Dat houdt wel in dat we lokaal de uitkomsten van dergelijke maatregelen nog moeten afwachten, alvorens we deze voor Zeist kunnen vertalen. Er is kortom nog veel in ontwikkeling. We willen 2023 benutten om landelijke
uitkomsten te vertalen naar Zeist.
Vooral op het gebied van stimuleren van schonere vormen van mobiliteit zetten we in Zeist stappen. Ook het
thema ‘houtstook’ krijgt de nodige aandacht, waarbij we vooral inzetten op bewustwording. En het burgerinitiatief ‘Samen Meten aan Luchtkwaliteit! wordt ondersteund. Samen metde initiatiefnemers en de
provincie hebben we besproken hoe dit project een passend vervolg kan krijgen. Daartoe is door de provincie
nu een SLA-subsidieaanvraag ingediend.
Bij het besluit om het Schone Luchtakkoord (SLA) te ondertekenen concludeerden wij dat deelname geen
financiële gevolgen heeft. Op basis van het SLA heeft gemeente Zeist een inspanningsverplichting. De inzet van de Omgevingsdienst voor dit onderwerp is geborgd in het uitvoeringsprogramma (UVP) met de ODRU. De komende jaren leiden diverse (landelijke) projecten en pilots tot beslismomenten om in Zeist met zaken aan de slag te gaan. Daarbij is het goed denkbaar dat actie tot kosten leidt. Dat moet dan worden meegewogen in het besluit. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Zeist, de
S
de burgemeester,
demeentesecretaris,
dr. H.S. Grotens
mn
Austerlitz « Bosch en Duin « Den Dolder « Huis ter Heide = Zeist
Het Schone Lucht Akkoord Decentraal Uitvoeringsprogramma 2023 Gemeente Zeist
Omgevingsdienst regio Utrecht Maart 2023
Het Schone Lucht Akkoord – Decentraal Uitvoeringsprogramma 2023 Gemeente Zeist
Colofon Opdrachtnemer
Omgevingsdienst regio Utrecht
Opdrachtgever
Gemeente Zeist
Titel
Het Schone Lucht Akkoord – Decentraal Uitvoeringsprogramma 2023 Gemeente Zeist
Revisie
2
Datum
2 maart 2023
Aantal Pagina’s
6
Opgesteld door
W. Cats
Beoordeeld door
P. Out
Contactpersoon
W. Cats
ODRU
Archimedeslaan 6, 3584 BA Utrecht
Copyright
© Omgevingsdienst regio Utrecht
1
Het Schone Lucht Akkoord – Decentraal Uitvoeringsprogramma 2023 Gemeente Zeist
Inhoudsopgave 1. Inleiding............................................................................................................................................. 3 1.1 Aanleiding......................................................................................................................................... 3 2. Maatregelen per thema..................................................................................................................... 3 2.1 Mobiliteit........................................................................................................................................... 3 2.2 Mobiele werktuigen........................................................................................................................... 3 2.3 Industrie............................................................................................................................................ 4 2.4 Houtstook......................................................................................................................................... 4 2.5 Binnenvaart en havens..................................................................................................................... 4 2.6 Landbouw.........................................................................................................................................
4 2.7 Citizen Science en participatie.......................................................................................................... 4 2.8 Lokale maatregelen.......................................................................................................................... 4 BIJLAGE 1. Excel-tabel met maatregelen.............................................................................................. 6
2
Het Schone Lucht Akkoord – Decentraal Uitvoeringsprogramma 2023 Gemeente Zeist
1.
Inleiding
1.1
Aanleiding
Gemeente Zeist heeft het Schone Lucht Akkoord (SLA) ondertekend. Het doel van het Schone Lucht Akkoord is om de luchtkwaliteit in Nederland permanent te verbeteren. Het is een akkoord tussen Rijk, provincies en een groot aantal gemeenten. Samen streven de deelnemende partijen naar een gezondheidswinst van minimaal 50 procent in 2030 ten opzichte van 2016. Om dit te bereiken is er (landelijk) een aantal maatregelen opgesteld waaraan de partijen uitvoering geven. Jaarlijks leggen deelnemers aan het SLA (waaronder gemeenten) in een decentraal uitvoeringsplan (DUP) vast welke maatregelen zij gaan uitvoeren. De maatregelen zijn in 9 thema’s onderverdeeld. Eén thema betreft internationale maatregelen en is voor de gemeente niet relevant. Naast de maatregelen die volgen uit het landelijk pakket, is er een aantal specifiek lokale maatregelen. Die behandelen we apart. Hieronder behandelen we kort de thema’s, wat er gebeurd is in 2022 en wat er in 2023 gaat gebeuren. Een gedetailleerd overzicht is in de Exceltabel te vinden. Het gaat deels om maatregelen waarbij de gemeente zelf aan zet is, en deels om maatregelen die landelijk worden uitgewerkt (al dan niet in pilots) en waar vervolgens de resultaten moeten worden verwerkt in gemeentelijk beleid of maatregelen.
Bij de het opstellen van het DUP 2023 is duidelijk geworden dat veel gemeentelijke acties wel worden opgepakt, omdat het is geïnternaliseerd in andere beleidsvelden (dus buiten milieu/de ODRU), maar dat er onvoldoende overzicht is wat er precies is gebeurd. Aandachtspunt is om deze monitoring beter te borgen. Voor veel van de landelijke acties en pilots geldt dat deze nog niet in een stadium zijn waarin ze door de gemeente opgevolgd kunnen worden.
2.
Maatregelen per thema
2.1
Mobiliteit
Dit betreft vooral maatregelen die de gemeente zelf uitvoert. De ambities uit het Schone Luchtakkoord moeten worden opgenomen in gemeentelijke plannen, zoals het Mobiliteitsplan en de Omgevingsvisie. Dit is gebeurd. In het Mobiliteitsplan is ook een aantal maatregelen opgenomen, zoals realisatie van meer laadpalen en schoner vervoer. Aan de uitvoering wordt gewerkt. In 2023 wordt het aantal laadpunten in gemeentelijke parkeergarages uitgebreid naar 40. In het inkoopbeleid zijn eisen ten aanzien van de uitstoot opgenomen en dit wordt meegenomen in aanbestedingen. In 2022 bijvoorbeeld bij de (regionale) aanbesteding voor de regiotaxi, leerlingenvervoer en jeugdhulp. Het gaat bij dit thema vooral om de maatregelen uit het Mobiliteitsplan verder uit te voeren en te borgen dat de ambities uit het SLA worden opgenomen in nieuw beleid. In feite is dit in het reguliere werk opgenomen. 2.2 Mobiele werktuigen In het inkoopbeleid moeten emissie-eisen worden opgenomen. Dit is gebeurd. Er is een landelijke pilot om in omgevingsvergunningen emissie-eisen op te nemen. Als resultaten bekend worden, bekijken we de mogelijkheden/consequenties voor de gemeente/het gemeentelijk beleid en werken we dit uit in beleid of acties. Afhankelijk van de uitkomsten ligt hierbij dan de actie bij de gemeente (vergunningonderdeel bouw) of de ODRU (vergunningonderdeel milieu).
3
Het Schone Lucht Akkoord – Decentraal Uitvoeringsprogramma 2023 Gemeente Zeist
2.3 Industrie Deels gaat dit om scherp(er) toe te zien op de emissie-eisen in vergunningen. Dat wordt in regionaal verband opgepakt waarbij de ODRU voor de gemeente aangehaakt is. Daarnaast zijn er landelijke pilots om dit te verbeteren. Als resultaten bekend worden, gaan we de mogelijkheden/consequenties voor de gemeente/het gemeentelijk beleid bekijken en uitwerken in beleid of acties. Gezien de beperkte hoeveelheid industrie in Zeist is dit waarschijnlijk minder relevant. Het wordt opgepakt door de ODRU. 2.4
Houtstook
Het betreft hier voornamelijk inzet op communicatie. Dit doen we (gemeente) al, onder andere door in te zetten op bewustwording en in te springen op landelijke communicatiemomenten, zoals het stookalert. In een landelijke werkgroep worden de mogelijkheden verkend om actiever te handhaven. Als resultaten bekend worden, bekijken we de mogelijkheden/consequenties voor de gemeente/het gemeentelijk beleid. 2.5
Binnenvaart en havens
Niet van toepassing voor gemeente Zeist. 2.6 Landbouw Dit is beperkt van toepassing voor de gemeente. Landelijk worden afspraken gemaakt over het beperken van emissies, die vervolgens lokaal geborgd moeten worden. De inzet is om dit in provinciaal/regionaal verband te borgen. Daarnaast is toezicht van belang. Dit is belegd bij de ODRU en wordt uitgevoerd. 2.7
Citizen Science en participatie
Doel is burgers actief te informeren over en betrekken bij luchtkwaliteit en gezondheidseffecten. In de gemeente loopt een project met burgermetingen. De werkgroep Samen meten aan Leefomgeving (SMAL) is een burgerinitiatief dat een netwerk van sensoren wil aanleggen. De meetgegevens worden gedeeld met het RIVM en een Duits/Europees initiatief. Via een website wordt realtime gerapporteerd over de luchtkwaliteit. SMAL Zeist en een vergelijkbaar initiatief in Amersfoort hebben een projectvoorstel gemaakt om hieraan een vervolg te geven. De provincie (en ook gemeenten Amersfoort en Zeist) vinden dit een goede opvolging. Provincie heeft een SPUK-aanvraag ingediend. 2.8 Lokale maatregelen Dit zijn vooral maatregelen op het gebied van schoner verkeer, zoals het uitbreiden van het aantal laadpalen, stimuleren van fiets- en OV-gebruik en het schoner maken van het wagenpark: • • • • • • • •
In de Laadvisie staan maatregelen om de laadinfrastructuur uit te breiden. Om fietsgebruik te stimuleren worden regionale pilots en landelijke campagnes gevolgd (zoals VVN-verkeersexamen op basisscholen en Ik Fiets-campagne). De bushalte Jordaanlaan wordt omgebouwd tot een hub met deelfietsen. De fietsinfrastructuur wordt uitgebreid. De voor- en natransportmogelijkheden op OV-knooppunten worden vergroot. Het gemeentelijk wagenpark is in 2030 (op vrachtwagens na) volledig elektrisch. Deelmobiliteit wordt gestimuleerd. Vanaf 2025 alleen nog elektrische deelauto’s in Zeist.
4
Het Schone Lucht Akkoord – Decentraal Uitvoeringsprogramma 2023 Gemeente Zeist
5
Het Schone Lucht Akkoord – Decentraal Uitvoeringsprogramma 2023 Gemeente Zeist
BIJLAGE 1. Excel-tabel met maatregelen
Bijlagen
6