RIB23.011 Decembercirculaire 2022

i

N | |

Publiekshal » Het Rond 1, Zeist

www.zeist.nl = www.twittter.com/gemeentezeist

Postbus 513, 3700 AM, Zeist

www.facebook.com/gemeentezeist

Telefoon 14 030 = zeist@zeist.nl

Gemeente Zeist

Ontv Gulle FRI’

T.a.v de gemeenteraad

Datum

7 februari 2023

Burgerservicenummer

22,

Ons kenmerk

ag- 02 - 2023

OM

132311

Uw kenmerk

Bijlage(n)

-

Onderwerp

Decembercirculaire 2022

Behandeld door

M. Hes

Geachte leden van de raad,

We hebben de decembercirculaire 2022 ontvangen, doorgerekend en geanalyseerd. In deze brief geven we u informatie over de uitkomsthiervan, inclusief het effect dat deze uitkomst heeft op het begrotingssaldo van de gemeente.

Inleiding De circulaire informeert gemeenten over de gemeentefondsuitkeringen. Het gemeentefonds is de grootste

inkomstenbron van de gemeenten. De ontwikkeling ervan bepaalt daarom in belangrijke mate de financiéle ruimte van gemeenten. Gemeenten ontvangen op drie tijdstippen in het jaar de informatie over de gemeente-

fondsuitkeringen: in mei op basis van de Voorjaarsnota, in september op basis van de Miljoenennota en in

december om hetuitkeringsjaar zoveel mogelijk, op basis van de juiste aantallen, goed af te ronden. Dit is dus de derde en laatste circulaire van 2022.

Samenvatting De decembercirculaire 2022 heeft een positief effect op het jaarrekeningresultaat 2022. Doorhettijdstip waarop de decembercirculaire verschijnt, is het niet mogelijk om nog een begrotingswijziging voor te leggen voor 2022. Voor de jaren 2023 tot en met 2026 heeft deze circulaire een negatief effect op het begrotingsaldo. Hetpositieve effect in 2022 wordt vooral veroorzaakt door compensaties voorde financiéle gevolgen van de coronacrisis. Het nadelige effect op de jaren 2023 en later wordt vooral veroorzaakt door een fout in de septembercirculaire en de bijstelling van de WOZ waardenvan (niet) woningen in onze gemeente.

Vooreen toelichting en alle overige mutaties verwijzen wij u naar de naderetoelichting verderop in dezebrief. In onderstaande tabel wordt de uitkomst van de december- en de septembercirculaire 2022 met elkaar vergleken en het effect op het begrotingssaldo getoond: Alle bedragenin de tabellen zijn in deze brief afgerond op € 1.000.

Austerlitz « Boschen Duin « Den Dolder « Huis ter Heide = Zeist

Totaaloverzicht uitkomst decembercirculaire Totale uitkering decembercirculaire 2022 Totale uitkering septembercirculaire 2022

2022 129.763 126.469

2023 124.366 125.974

2024 122.095] 124.614

2025 123.643] 126.115

2026 117.225 119.839

Verschil december- / septembercirculaire

3.294

1.609-

2.519-

2.573-

2.614-

Uitsplitsing mutaties / verschil A Mutaties met een effect op het begrotingssaldo

1.035

1.639-

2.551-

2.605-

2.645-

B _Taakmutaties en doeluitkeringen

2.259

31

32

32

31

2.573-

2.614-

Totaal mutaties gemeentefonds

3.294

1.609.

2.519-

De uitkomst van de circulaire kan doorhettijdstip waarop de circulaire is verschenen (december) niet meer

verwerkt worden in de begroting van 2022. Gevolg daarvan is dat er in de jaarrekening een verschil ontstaat tussen begroting en realisatie. Dit is jaarlijks onvermijdbaar. De financiële gevolgen voor de jaren 2023 en verder zullen in een technische, verzamelwijziging worden voorgelegd aan uw raad.

Bijgesteld financieel meerjaren perspectief Financieel perspectief Stand van de begroting 2023 Mutaties meteffect op het begrotingssaldo Financieel perspectief na decembercirculaire

2023 2.634 -1.639 995

2024 2.339 -2.551 -212

2025 1.494

2026 4.168

-2.605 -1.111

-2.645 1.524

Uitkomst decembercirculaire 2022 nadertoegelicht Het verschil tussen de december- en de septembercirculaire wordt aan de hand van de volgende onderdelen

toegelicht: A. toelichting op de mutaties met een effect op het begrotingssaldo

B. toelichting op de taakmutaties en doeluitkeringen

Ad A. Mutaties met een effect op het begrotingssaldo A [Mutaties met effect op het begrotingssaldo

2022

2023

2024

2025

2026

1 Accres en mutaties hoeveelheden 2 WOZ-waarden mutaties 3 Compensaties effecten corona-crisis

49 20885

293 1.932-

6491.901:

6851.920-

6971.947-

4 Diverse uitnamen / toevoegingen gemeentefonds

Totaal effect op begroting

121

1-

1-

1-

1-

1.035

1.639-

2.551-

2.605-

2.645.

A.1 Accres en mutaties hoeveelheden De jaarlijkse groei (positief of negatief) van de algemene uitkering wordt het accres genoemd; een frans woord voor groei. In de decembercirculaire is er geen aanpassing van het accres. Wel wordt over 2023 het restant van de verdeelreserve“1 uitgekeerd. Voor Zeist is dit een bedrag ad € 98.000.

De algemene uitkering uit het gemeentefonds wordt verdeeld over alle gemeenten met behulp van

maatstaven. Voorbeelden van maatstaven zijn: aantal inwoners, bedrijven en bijstandsontvangers. De

aantallen worden steeds geactualiseerd. Voor de toekomst wordt er gerekend met trends en ook die worden iedere circulaire bijgesteld. Beide aanpassingen hebben voor een individuele gemeente effect op de omvang van de algemene uitkering. De actualisatie van de aantallen en de prognose hebben een positief effect dat

afloopt van € 196.000 in 2023 naar € 77.000 in 2026. In oktober 2022 is door het ministerie van BZK bekend gemaakt dat er in de septembercirculaire een fout is

gemaakt. Deze fout is hersteld in de decembercirculaire. De fout, die te maken heeft met het berekenen van

de uitkeringsfactor, heeft ten opzichte van de septembercirculaire een structureel negatief effect van

€ 762.000 in 2024 oplopend naar € 774.000 in 2026.

A.2 WOZ waarden mutaties In de decembercirculaire zijn de prognoses voor de WOZ waarden geactualiseerd. Dit heeft een groot nadelig

effect. In het nieuwe verdeelmodel voor het gemeentefonds is het effect van aanpassingen van WOZ waarden

groter dan in het oude model; het wordt zwaarder meegewogen. Het verdeelmodel gaat er vanuit dat gemeenten eigen inkomsten kunnen genereren uit bijvoorbeeld de ozb belasting. Dit is per gemeente verschillend. Om er voor te zorgen dat alle gemeenten een gelijk niveau aan basisvoorzieningen kunnen bieden, vindt er in de algemene uitkering een verevening plaats met de mogelijkheid tot het genereren van eigen inkomsten. Dat betekent in de praktijk dat als de WOZ waarden van een gemeente stijgen, er minder wordt uitgekeerd uit het gemeentefonds. De totale omvang van het

gemeentefonds blijft wel gelijk. De gemiddelde totale stijging van de WOZ waarden, wordt middels de uitkeringsfactor weer geneutraliseerd. A.3 Compensatie financiële effecten coronacrisis

In deze circulaire is de afrekening opgenomen van de inkomstenderving 2021. Inkomstendervingen als gevolg van de coronacrisis zijn bijvoorbeeld gemiste parkeerinkomsten en leges. Het gecompenseerde bedrag ad

€ 812.000 komt niet exact overeen met de gemiste inkomsten die zijn vermeld in de jaarrekening 2021. De

reden hiervoor is dat er tussen VNG en het Rijk een rekenmethode is afgesproken die zo min mogelijk administratieve lasten geeft en eenvoudig is uit te voeren.

*4 Deverdeelreserve is een gedeelte van de algemene uitkering dat niet aan de gemeenten wordt uitgekeerd, maar als reservering apart wordt gehouden. De verdeelreserve dient om onverwachte effecten bij de meting van maatstaven op te vangen. Op het moment dat maatstaven definitief zijn of geen onverwachte ontwikkelingen meer kunnen doormaken wordt de verdeelreserve verrekend.

De afgesproken rekenmethode heeft tot een hogere compensatie geleid dan de bedragen die zijn vermeld in de jaarrekening 2021. Verder is er een bedrag ad € 73.000 toegevoegd voor de gemaakte meerkosten in 2022 door zorgaanbieders. A.4 Diverse uitnamen en toevoegingen gemeentefonds

Voor het financieren van de “compensatieregeling Onderbreking financieringssystematiek voogdij en 18+”is eerder een uitname gedaan uit het gemeentefonds ad € 30 min. VWSis er echter niet in geslaagd om de regeling tijdig af te handelen. Daardoor worden er nog geen compensaties uitbetaald en wordt de € 30 min.

weer toegevoegd aan het gemeentefonds van 2022. De compensaties zullen in de meicirculaire 2023 bekend worden gemaakt.

Ad B. Taakmutaties

B |Taakmutaties en doeluitkeringen

1 Energietoeslag 2 Bijzondere bijstand 3 Bijzondere bijstand studenten 4 Uitvoeringskosten Besluit bijstandverlening zelfs. 5 Breed offensief 6 Versterken sociale basis 7 Kansrijke start 8 Bed, bad en brood 9 Leerlingenvervoer Oekraine

10 Meerkosten Oekraine sociaal domein 11 Wet Goed Verhuurderschap 12 Toegankelijkheid verkiezingen & Aanpassing softw, Overige kleine mutaties niet toegelicht

2022

2023

2024

2025

2026

1.670 117 174

-

-

~ “

-

14 28 44 31 43

: .

E .

-

-

43

.

:

-

-

86

-

.

-

-

10 -

0-

-

-

-

-

0-

31

33

32

31

-

0-

0-

31 32 32 31 2.259 Totaal taakmutaties en doeluitkeringen gaathet Vaak gemeenten. van taak specifieke een tot betrekking met gemeentefonds Taakmutaties zijn mutaties in het om extra middelen die door het rijk zijn toegevoegd, soms ook om kortingen. Hoewel de middelen beschikbaarzijn gesteld voor een bepaald doel, zijn hetvrij besteedbare middelen. Hetzelfde geldt voor de doeluitkeringen. Er is dan ook geen terugbetalingsplicht bij onderbesteding. B.1 Energietoeslag Het kabinet steunt mensen met een laag inkomen bij het voldoen van de energierekening. Hiervooris onder

andere de Wetswijziging eenmalige energietoeslag 2022 tot stand gekomen. De energietoeslag bedraagt voor het jaar 2022 € 1300 voor mensen die leven van 120% van het sociaal minimum of minder. Zoals opgenomen in de Kamerbrief Aanvullende maatregelen energierekening van 20 septemberjl. is besloten om in 2023 nogmaals € 1300 aan deze doelgroep uit te keren. Om huishoudens in 2022 nog beter te ondersteunen, biedt het kabinet gemeenten de mogelijkheid om € 500 hiervan al in 2022 uit te keren. Gemeenten hebben onder de huidige wetgeving detijd om de toeslag tot 1 juli 2023 uit te keren. De begroting voor het Gemeentefonds is hier op aangepast: Van de € 1,4 miljard voor 2023 is € 500 miljoen naar 2022 overgeheveld. Hierdoor blijft er € 900 miljoen in 2023 over, waarvan de verdeling in de meicirculaire bekend zal worden gemaakt. B.2 Bijzondere bijstand

Zoals aangekondigd in de Kamerbrief Aanvullende maatregelen energierekening van 20 september jl.

ontvangen gemeenten incidenteel middelen om zowel via vroegsignalering als via de bijzondere bijstand gerichte hulp aan te bieden. B.3 Bijzondere bijstand studenten Zoals aangekondigd in de Kamerbrief Aanvullende maatregelen energierekening van 20 september

jl. ontvangen gemeenten in 2022 eenmalig een bedrag voor studenten die een beroep doen op de individuele bijzondere bijstand als gevolg van de stijgende energieprijzen.

B.4 Uitvoeringskosten Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) Aan gemeenten wordt eenmalig extra uitvoeringskosten toegekend voor derelatief hoge instroom in het Bbz in het eerste kwartaal van 2022, als gevolg van het stopzetten van de Tozo (Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers) en de vereenvoudiging van het Bbz.

B.5 Breed offensief Het wetsontwerp Breed offensief beoogt processen te stroomlijnen en te harmoniseren om meer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te krijgen. Dit wetsontwerp is 5 juli 2022 aangenomen door de Tweede Kamer. Voor de implementatie van de voorstellen uit Breed offensief heeft het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) in totaal € 53 miljoen aan incidentele middelen beschikbaar gesteld voor 2020, 2021 en 2022. De verdeling van deze middelen vindt plaats in overleg met de VNG. Op basis van die bestuurlijke afspraken ontvangen gemeenten in 2022 € 9,1 miljoen via de algemene uitkering voor de

implementatie van de onderdelen van Breed offensief die wetswijzigingen vereisen. In de septembercirculaire Gemeentefonds van 2021 is eerder € 15,5 miljoen voor 2021 beschikbaar gesteld via de algemene uitkering voor de implementatie van de onderdelen van Breed offensief die géén wetswijziging vereisen. B.6 Versterking sociale basis Vanuit het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen werkt het ministerie van VWS samen met partijen in het veld aan een samenleving waar (tbekomstige) ouderen waardig oud kunnen worden, zelf de regie hebben en met hun netwerk hun leven kunnen leiden. De norm van deze beweging is ‘zelf als het

kan; thuis als het kan; digitaal als het kan’. Een belangrijk onderdeel hiervan is dat ouderen een beroep

kunnen doen op een sterke sociale basis. Dit bevordert de vitaliteit en gezondheid van ouderen, waardoor zij beter, langer en meer kunnen participeren in de samenleving. Gemeenten spelen hier een belangrijk rol in. Zo kunnen gemeenten het ‘omzien naar elkaar in de wijk’ faciliteren door een breed, laagdrempelig en vindbaar

aanbod van activiteiten en ondersteuning in de eigen buurt of wijk. Middels de decentralisatie-uitkering versterken sociale basis kunnen gemeenten (extra) inzetten op het versterken van de sociale basis. B.7 Kansrijke start

In het kader van het actieprogramma Kansrijke Start van 12 zijn de afgelopen jaren via diverse circulaires

middelen aan het gemeentefonds toegevoegd om een lokale coalitie te vormen, versterken en behouden

rondom de eerste 1.000 dagen van kinderen. In deze circulaire wordt daar incidenteel budget aan toegevoegd, opdat gemeenten erkende interventies rondom een Kansrijke Start kunnen inzetten.

B.8 Bed, bad en brood Het pilotprogramma voor de Landelijke Vreemdelingen Voorziening (LVV) had oorspronkelijk een looptijd van 2019 tot en met 2021. In afwachting van een nieuwe, structurele, regeling heeft het kabinet, in overleg met de VNG, besloten de pilot te verlengen tot en met 31 december 2022. Tot en met 2021 werden de vergoedingen

aan gemeenten waar een LVV-pilot loopt en die aan gemeenten met overige onderdak voorzieningen (de zogenaamde bed-bad-brood voorzieningen) tezamen uitgekeerd via een decentralisatie-uitkering. Om de rechtmatigheid te waarborgen worden de middelen in het kader van de LVV-pilot in 2022 verstrekt via een

specifieke uitkering. In deze circulaire wordt de verdeling bekend gemaakt van de uitkering aan gemeenten met overige onderdak voorzieningen.

B.9 Leerlingenvervoer Oekraïne De decentralisatie-uitkering Leerlingenvervoer Oekraïense leerlingen is een tegemoetkoming aan gemeenten voor de kosten die zij hebben gemaakt, en maken voor het leerlingenvervoer. De decentralisatie uitkering ziet toe op de periode vanaf de start van het schooljaar 2022-2023 tot aan de start van de kerstvakantie in

december 2022. De bedragen die worden toegekend aan een gemeente zijn gebaseerd op het aantal

geregistreerde kinderen uit Oekraïne, met peildatum 5 september 2022.

B10. Meerkosten Oekraïne sociaal domein

De verantwoordelijkheid voor de zorg en ondersteuning vanuit de Wmo 2015 en de Jeugdwet, en de uitvoering van het basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg, het Rijksvaccinatieprogramma en het prenataal

huisbezoek uit de Wet publieke gezondheid ligt óók voor Oekraïense ontheemden bij gemeenten. Het aantal

Oekraïense ontheemden is dusdanig groot in omvang dat dit niet als een onderdeel van gebruikelijke fluctuaties gezien kan worden. Daarnaast leidt de opvang van Oekraïense ontheemden tot clustering bij

specifieke gemeenten, namelijk in die gemeenten waar opvanglocaties zijn gerealiseerd. Het kabinet heeft

besloten om gemeenten te compenseren voor de extra kosten in het jaar 2022 die zij door bovengenoemde taken maken. De compensatie is vastgesteld op basis van (een raming) van daadwerkelijke aantallen opgevangen Oekraïense ontheemden. B11. Wet Goed Verhuurderschap

In het Coalitieakkoord van het Rijk is afgesproken dat gemeenten meer mogelijkheden krijgen om malafide

verhuurderschap en discriminatie op de huurmarkt gerichter aan te pakken. Deze afspraken worden uitgevoerd in de vorm van het wetsvoorstel goed Verhuurderschap. Het wetsvoorstel zal naar verwachting in juli 2023 in werking treden. Het wetsvoorstel introduceert een landelijke basisnorm voor goed verhuurderschap, in de vorm van algemene regels, waaraan verhuurders en verhuurbemiddelaars zich dienen te houden.

Het Rijk stelt middelen ter beschikking om gemeentenfinancieel te ondersteunen bij de implementatie en

uitvoering van het wetsvoorstel. De financiering bestaat uit een incidentele bijdrage voor de eenmalige kosten die gemeenten maken als gevolg van de invoering van de landelijke regels en hetinstellen van het meldpunt.

Daarnaast bestaat de financiering uit een structurele bijdrage voor de structurele kosten als gevolg van de

handhaving van de landelijke algemene regels en het meldpunt. De structurele middelen zijn opgenomen in deze circulaire. De incidentele middelen worden in de komende meicirculaire verwerkt. B12. Toegankelijkheid verkiezingen en aanpassing software burgerlijke stand

ledere kiesgerechtigde in Nederland dient met in achtneming van de waarborging voor verkiezingen, zo zelfstandig mogelijk een stem te kunnen uitbrengen. Gemeenten ontvangen in 2022 een incidentele bijdrage als stimulans voor hettoegankelijker maken van verkiezingen bijvoorbeeld voor mensen met een visuele of andere beperking. Het wetsvoorstel gezamenlijk gezag door erkenning is in maart 2022 aangenomen in de Eerste Kamer en treed op 1 januari 2023 in werking. Voor de uitvoering van dit wetsvoorstel dienen de burgerzakensystemen

aangepast te worden. Leveranciers berekenen de kosten die hiermee gemoeid gaan door aan gemeenten. Gemeenten worden hiervoor gecompenseerd.

Overige mededelingen uit de circulaire Aanvullende prijscompensatie 2023

Het kabinet heeft in de Najaarsnota 2022 aangekondigd om bij Voorjaarsnota 2023 een extra prijsbijstelling over 2022 uit te keren, gegeven de uitzonderlijke stijgingen van de prijzen sinds het uitkeren van de prijsbijstelling voor 2022 afgelopen voorjaar. Deze prijsbijstelling geldt ook voor het Gemeentefonds. De extra structurele prijsbijstelling zal worden gebaseerd op cijfers van het Centraal Planbureau (CPB), het

zogenoemde Centraal Economisch Plan (CEP) 2023. Daarbij wordt gekeken naar de inflatieontwikkeling over 2022 ten opzichte van CEP 2022 (T-1). Het gaat om circa € 0,3 miljard per jaar tot en met 2025 en circa € 0,4

miljard vanaf 2026. De definitieve bedragen volgen bij Voorjaarsnota en de verdeling van de middelen over

gemeenten zal in meicirculaire 2023 worden opgenomen. Wat het financiële effect is voor de gemeente Zeist kan op dit moment niet worden ingeschat.

Extra middelen verkiezingen

De nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslagen kan kosten met zich meebrengen voor gemeenten. Daarom is in de Ontwerpbegroting 2023 van het ministerie van BZK opartikel 1

vanaf 2023 structureel € 3,3 miljoen beschikbaar om gemeenten jaarlijks voor deze kosten te

compenseren. Indien de Ontwerpbegroting op dit punt ongewijzigd wordt vastgesteld zullen deze

middelen bij komende Voorjaarsnota naar het Gemeentefonds worden overgeheveld en worden toegevoegd aan de algemeneuitkering. Verdeling van de middelen zal dan in de meicirculaire 2023 geschieden. Op de gemeentefondssite wordt de tentatieve verdeling van de middelen over de gemeenten gepubliceerd zodra deze bekend is.

Wij vertrouwen erop u met het verstrekken van deze informatie op afdoende wijze te hebben geïnformeerd.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Zeist,

alu, de gemeentesecretaris,

dr. H.S. Grotens

en

de burgemeester,