RIB22.147 Voortgang essentiele functies

ih

N | |

Publiekshal » Het Rond 1, Zeist

www.zeist.nl « www.twittter.com/gemeentezeist

Postbus 513, 3700 AM, Zeist

www.facebook.com/gemeentezeist

Telefoon 14 030 » zeist@zeist.nl

Gemeente Zeist

Ontv. _Geiffie Aan de gemeenteraad

RI

OA- A2.

2022

DA. IQ?yo

Datum

30 november 2022

Ons kenmerk

69300

Bijlage(n)

-

Behandeld door

Eleen Meijer

Onderwerp

Woortgang essentiële

Portefeuillehouder

Angèle Welting

Geachte leden van de raad,

De gemeente heeft een grote verantwoordelijkheid voor kinderen en jeugdigen die een vorm van jeugdhulp nodig hebben. Ten aanzien van jeugdhulp met verblijf in de essentiële functies, de meest specialistische zorg, zijn hier afspraken over gemaakt in samenwerking met de omliggende jeugdzorgregio's Utrecht Stad, Utrecht West, Lekstrook en Zuid-Oost Utrecht (U16). Graag informeren wij

u over de voortgang van de samenwerking en de wijze waarop we blijven (toe) werken aan kwaliteit maar

ook verbetering van hulp, voor betere zorg voor de meest kwetsbare groep kinderen. Inleiding

Essentiële functies is specialistische zorg voor kinderen en jongeren in een zeer kwetsbare positie. Met 24-uurs behandeling moetde stabiliteit, veiligheid en positieve interactie tussen het kind en zijn omgeving herstellen. Deze zorg werd tot 1 april 2020 geleverd onder de aparte ‘producten’ Jeugdzorg Plus,

driemilieuvoorzieningen', en klinische opname. Vanaf april 2020 wordt deze zorg, na een zorgvuldige dialooggerichte aanbesteding (2019) geboden door Yeph (samenwerkingsverband Youké, Pluryn en 's Heerenloo). Het partnerschap met Yeph is aangegaan voor 9 jaar (in vier contractdelen van 3+2+2+2 jaren). De eerste verlengingsperiode gaat vanaf 2023 in. Gezamenlijk hebben wij de ambitie om de zorg voor deze kleine en complexe doelgroep duurzaam en passend vorm te geven in hetlicht van veiligheid, eigen regie, het welzijn en toekomstperspectief van de kinderen. We willen verblijf zoveel mogelijk voorkomen dooralternatieve (gezinsgerichte) oplossingen te kunnen bieden, verblijf (wanneer dat toch nodig is) kleinschalig en gezinsgericht vormgeven en uitstroom bespoedigen en duurzaam laten zijn. In lijn met de plannen van het kabinet om vanaf 2025 alleen nog maar kleinschalige gesloten jeugdzorginstellingen te hebben, gaan wij dit al vanaf 2023 realiseren. Wat hebben we gezien afgelopen periode? De U16 en Yeph geven nu 2,5 jaar vorm aan de hoog-specialistische jeugdzorg. Waar we aanvankelijk veel hebben geïnvesteerd in elkaar leren kennen en het samen invullen van deze nieuwe manier van sturen, komen we steeds meer toe aan het sturen op de inhoud.

Helpend daarin zijn de reflecties vanuit het Expertiseteam Yeph en het samen duiden van de cijfermatige ontwikkeling (maandelijkse sturings- en ontwikkelgesprekken). De beoogde afbouw in verblijfsdagen is gerealiseerd. Daar tegenover staat dat er * Een driemilieuvoorziening is een locatie waar de drie zogenaamde milieus verblijf, scholingAwerk en vrijetijdsbesteding op één terrein aangeboden worden.

Austerlitz « Boschen Duin « Den Dolder « Huis ter Heide « Zeist

de afgelopen periode extra specifieke maatwerkoplossingen moesten worden gerealiseerd voor een kleine groep jeugdigen gezien de complexiteit van de hulpvraag. Dit bracht onvoorziene hoge kosten met zich mee. Door de toenemende complexiteit van de zorg en het veranderende zorglandschap, is de verwachting niet dat deze kosten op korte termijn zullen afnemen. Het aandeel kinderen met psychiatrische problematiek zoals depressies, psychoses, suïcidaliteit, eetproblemen, verslaving en contacten met politie/justitie is toegenomen (mede vanuit afbouw van de jeugd-GGZ en justitiële jeugdinrichtingen). De problematiek op de groepen is veelomvattend (gemiddeld genomen, is de complexiteit hoger) als logisch gevolg van de transformatie: uitsluitend de kinderen met de meest complexe vragen blijven over in de essentiële functies.

Er is sprake van reductie van instroom en verkorte gemiddelde verblijfsduur (zowel open als gesloten) op U16 niveau. De totale afname verblijfsdagen is ongeveer 30% geweest. Voor Zeist is de totale afname van het aantal verblijfsdagen 62%, mede door het gewijzigde woonplaatsbeginsel?. In toenemende mate lukt het om maatwerk te bieden aan kinderen en gezinnen met complexe opvoed- en opgroeivragen, door middel van het inzetten van het Expertiseteam en intensivering van de samenwerking met lokale teams en regionale aanbieders. Door de keuze voor taakgerichte bekostiging stimuleren we de aanbieder tot ‘doen wat nodig is’, meer innovatie en eigenaarschap. Door de keuze om een langdurig contract aan te gaan, leggen we een basis voor continuiteit, wederzijds commitment en een noodzakelijke investering in personeel en vastgoed. Gedurende 2022 zijn er door jeugdigen uit Zeist gemiddeld steeds 8 plekken bezet bij Yeph. De meeste jeugdigen verblijven tussen de vier en zes maanden. De prognose is dat er in 2022 ongeveer 18 tot 20 jeugdigen bij Yeph zullen verblijven en zorg ontvangen. Het streven is om de jeugdigen zo snel mogelijk uit te laten stromen en, indien mogelijk, in een gezinssituatie hulp te bieden. Daarom verwachten we in 2023 nog minder jeugdigen in zorg bij Yeph, al blijft het moeilijk te voorspellen. Belangrijk blijft het zorgvuldig duiden van cijfers en uitgaven.

Het aantal jeugdigen dat deze zorg nodig heeft is klein en daarmee op gemeentelijk niveau lastig voorspelbaar. De goede basis op U16 niveau is daarmeeniet bij elke gemeente terug te zien in lokale data en uitgaven. Belangrijke transformatie doelen voor de aankomende periode Voorkomen van instroom in de essentiële functies Met het partnerschap beogen de U16 en Yeph complexe problemen zoveel als mogelijk te voorkomen (met o.a. inzet van het Yeph Expertiseteam) en te zorgen dat kinderen ‘zo thuis als mogelijk’ opgroeien. Met als resultaat dat steeds minder kinderen bij Yeph verblijven. Voorwaarde daarvoor is een sterk zorglandschap waarin de sociale basis, het onderwijs, de regionaal specialistische zorg en Yeph op elkaar aansluiten. Stevige gezinsgerichte woonvormen, hoog-specialistische ambulante expertise, zorg in en om scholen en voorzieningen gericht op zelfstandigheid zijn cruciaal voor het voorkomen van verblijf en het verdertransformeren van de zorg aan deze doelgroep. De doorontwikkeling van dit landschap vraagt dus niet alleen iets van U16 en Yeph, maar vooral ook van ons lokale team, de specialistische

jeugdzorg en partners als het onderwijs en de gecertificeerde instellingen. Dit sluit aan bij ontwikkelingen in Zeist zoals het programma Sociaal in Balans waarmee wein Zeist werken aan een sterke sociale basis en toegang. Yeph zet o.a. sinds dit najaar met Samen Veilig Midden-Nederland (specifiek SAVE) in op een gezamenlijke analyse aan de voorkant. Deeffecten hiervan worden gedurende dit project onderzocht door de Academische Werkplaats Risicojeugd.

Behandeling en leefklimaat binnen essentiële functies transformeren Kleinschaligheid en gezinsgerichtheid zijn hierbij belangrijke ambities. Deze ambities hebben gemeenten

en Yeph reeds in 2020 omarmd maar zal de komende jaren verder geconcretiseerd worden door

aanpassingen in het vastgoed op zorglocaties. Het ombouwen van behandelgroepen met gemiddeld 8 tot 10 kinderen naar gemiddeld 5 kinderen is een ambitie die we gezamenlijk onderschrijven. Momenteel wordt er gebouwd aan de ombouw van de Jeugdzorg Plus plekken (gesloten jeugdzorg) waarbij er geen separeer-mogelijkheid meer zal zijn en de mogelijkheid bestaat om de groep zowel open als gesloten te gebruiken (gereed medio zomer 2023). De benodigde aanpassing in het vastgoed van

driemilieusvoorzieningen wordt op dit moment nog verder uitgewerkt en zal eind 2022 duidelijk worden.

2 Het woonplaatsbeginsel dat per 1 januari 2022 van krachtis, kent als woonplaats van een jeugdige de gemeente waar de jeugdige stond ingeschreven direct voorafgaand aan de zorg met verblijf.

Vergroten van de doorstroom door ‘niet noodzakelijk opname en verblijf in de essentiële functies te beëindigen’ Yeph monitort de opgenomen kinderen actief. Zij signaleert “opstoppingen” indien er gebrek is aan

alternatieven voorzieningen (bijvoorbeeld kamertrainingscentra, gezinshuizen, kamers etc.) welke we agenderen en stimuleren met onze ketenpartners. De volgende stap

Met de U16 hebben we conform het aangegane partnerschap met Yeph de businesscase aangepast naar de huidige actualiteiten en de ambities voor de toekomst. Om onze ambitie te realiseren om deze specialistische jeugdzorg beschikbaar te houden en kwalitatief te verbeteren voor de kinderen en gezinnen die het nodig hebben, is een financiële investering en een verhoging van het basisbudget nodig. De investering betreft de ombouw naar kleinschaligheid, zoals eerder genoemd. Voortvloeiend uit de

landelijke én onze ambitie willen wij naast afname van het aantal verblijsdagen ook hetverblijf ombouwen naar kleinschalige, gezinsgerichte groepen. Hiermee voorkomen we bijvoorbeeld dat kinderen gesepareerd moeten worden. Deze verandering vraagt een extra investering naast de door het Rijk beschikbaar gestelde vastgoedgelden (specifieke uitkeringen Transformatie vastgoed Jeugdzorg Plus en

Transformatie vastgoed Driemilieu). Want kleinschaligheid kenmerkt zich niet alleen door andere

huisvesting, maar vooral door het bieden van individuele nabijheid (ofwel, meer groepsleiding beschikbaar voor minder kinderen).

De overige kostenstijging wordt veroorzaakt door niet-beïnvloedbare zaken:

-

Wet wijziging van het woonplaatsbeginsel: de afgelopen maanden is deze administratieve wijziging geeffectueerd en dit heeft voor een aantal gemeentes, waaronder Zeist, behoorlijke impact. Sommige gemeenten worden hierdoor geconfronteerd met een forse stijging van de

-

kosten omdat er meer kinderen met hoge zorgkosten voor hun rekening komen. Tariefstijging en prijsindexatie: Pluryn (grootste partij binnen Yeph) is de afgelopen jaar verlieslatend geweest. Een belangrijke oorzaak hiervan is dat de tarieven niet goed opgebouwd waren. In 2022 heeft een volledige herziening van de tarieven plaatsgevonden.

Pluryn heeft Deloitte hierop meelaten kijken. De verwachting van Yeph en Deloitte is dat de

kosten nog meerstijgen door hogere energielasten, ze structureel meer te maken gaan krijgen met inhuur en een steeds lager wordende beddenbezetting, terwijl beschikbaarheid ook geborgd moet blijven. Daarnaast heeft Berenschot een benchmark uitgevoerd naar de efficiëntie van de bedrijfsvoering binnen grote zorgaanbieders. Pluryn kwam daar goed uit.

Indien het aantal jeugdigen in 2023 gelijk is aan dat van 2022, de samenwerkingsafspraken niet wijzigen en ook andere externe factoren hetzelfde blijven, past het budget voor 2023 ad € 1.898.000 niet in de (concept) begroting 2023 van Zeist. Er zal een tekort ontstaan van ongeveer € 300.000. In de

bestuursrapportages van 2023 zal hierover worden gerapporteerd.

De komende periode blijven wij sturen op “het beter doen met en voor kinderen, jongeren en gezinnen met meerdere, langlopende en complexe vragen: op maat, zo gezinsgericht mogelijk, de zorg verplaatsen in plaats van het kind, en waar verblijf nodig blijft mét doorgaande lijn en kleinschalig”. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. Hoogachtend,

burgemeester en wethouders van Zeist, de gemeentesecretaris,

de burgemeeste, A.

cl no

. J.J.L-M-Jafissen