RIB22.117 Concept reactienota en aangepaste 1e Zeister Omg. visie

Inleiding

Context

Waar gaan we voor?

Opgaven van Zeist

Waarden per gebied

Zeist, Utrechtseweg

Bijzondere natuurwaarden, onder andere: Venwitsnuitlibel in de waterpartijen langs de Dreef. ■ Kale rode bosmier langs de Utrechtseweg (inmiddels helaas verdwenen). ■ Stadsvogels als huismus en gierzwaluw en vleermuizen. ■ Eekhoorn. ■

Ontwikkelingen en ambities In de gebiedsvisie Utrechtseweg-Noord worden de drie ambities voor het gebied beschreven: 1. Het versterken van de identiteit en uitstraling van de Stichtse Lustwarande Het ruimtelijk beeld van de Stichtse Lustwarande is zo waardevol dat de identiteit en uitstraling van het gebied nog sterker wordt gemaakt. De Utrechtseweg is en blijft een kralensnoer van verschillende deel­ gebieden met een diversiteit aan functies en uitstraling. 2. Een robuust Groen Raamwerk Het groene raamwerk van de Stichtse Lustwarande wordt ontwikkeld tot een robuust netwerk van groenverbindingen. Waarbij de groene omgeving uitnodigt tot ontmoeten. Het gebied moet een kralensnoer blijven van locaties met verschillende functies. Dat kunnen de voormalige monumentale buitenplaatsen zelf zijn.

Waardenweger

Vervolg en uitvoering

Bijlagen

Eerste Zeister Omgevingsvisie 2022-2025

92

3. Een duurzame en gezonde leefomgeving: de Gezonde stad In het gebied wordt uitgegaan van ontwikkelingen in een duurzame en gezonde leefomgeving: klimaatneutraal, levensloopbestendig en flexibel. Of het nu gaat om wonen, werken of recreëren. Daarmee krijgt het gebied een toegevoegde kwaliteit: de wijk van de toekomst. Gezien de vele werklocaties die vrijkomen, geldt aanvullend op bovenstaande ambities ook dat de bedrijfsmatige bestemmingen die vrijkomen, behouden blijven. Dit kan gecombineerd worden met nieuwe huisvestingsconcepten zoals ‘serviced offices’ en ‘co-working spaces’. Buurt Vollenhove Vollenhove ligt in het bosgebied van de Utrechtse Heuvelrug en ligt dus in een bosrijke omgeving. Deze buurt wordt gedomineerd door grootschalige flats, waaronder de (landelijk) bekende L-flat. Deze flat is ‘een dorp op zich’. Onder de naam ‘Bouwproject-Parkplan Vollenhove’ werd de buurt Vollenhove eind jaren zestig gebouwd. Vóór de bouw van Vollenhove maakte dit gebied deel uit van landgoed Vollenhoven. Doel was het huisvesten van arbeiders om het bestaande woningtekort te verkleinen. Om het bestaande bos zo min mogelijk aan te tasten, maar toch een groot aantal woningen te kunnen bouwen, ontwierp prof. Ir. W. de Bruyn een compositie van grote hoogbouwblokken. Hierdoor bleven grote open groene, ruimten gespaard, die benut konden worden voor recreatieve doeleinden.

Vollenhove leverde Zeist toen allerlei nieuwigheden: hoogbouw met flats van 13 en 19 verdiepingen hoog, voorzien van cv, stortkoker, douche en lavet. De L-flat was bij de oplevering met 728 woningen het grootste appartementencomplex van Europa. Deze appartementengebouwen zijn zeer beeldbepalend in Zeist. De buurt Vollenhove is ‘een dorp’ dat veel op loop- en fietstafstand heeft. Van diverse winkels en horeca in het winkelcentrum, tot onderwijs, sport, een gezondheidscentrum en onlangs een nieuw ontmoetingscentrum ‘ ’t Volle Hof’. De openbare ruimte zelf is aan een opknapbeurt toe. Zo is er een sterke scheiding tussen het wonen en leven op straat, doordat er vooral veel ‘beton’ is en minder groen of aantrekkelijke sport- en speelvoorzieningen. Er is bij inwoners behoefte om elkaar nog veel te kunnen ontmoeten. Bewoners zelf hebben geen tot weinig eigen middelen om hun buurt te verbeteren, dat neemt niet weg dat er ontzettend veel wil is in de vorm van buurtinitiatieven.

Inleiding

Context

Waar gaan we voor?

Opgaven van Zeist

Waarden per gebied

Zeist, Vollenhove

In de laatste 20 jaar is de buurt door een opeenstapeling van factoren veranderd. Door onder andere toewijzingsbeleid en extramuralisering van de zorg zijn de sociale huurwoningen in de flats een verzamelplek geworden voor mensen in een kwetsbare situatie. Vollenhove kent een hoog percentage van 56% sociale huurwoningen, in totaal is ongeveer 80% een huurwoning. In de flats wonen veel mensen met een laag inkomen, een migratieachtergrond en/of mentale problemen. Veel bewoners hebben het zwaar, zijn eenzaam en kampen met tegenslag. Net als in andere buurten waar deze factoren samen­ komen, blijkt ook hier dat een hoge concentratie van kwetsbare mensen bij elkaar de sociale problematiek versterkt. In de Torenflat worden intussen op relatief grote schaal huurwoningen verkocht.

Waardenweger

Vervolg en uitvoering

Bijlagen

Eerste Zeister Omgevingsvisie 2022-2025

93

Waarden, onder andere: De kansen op een gezond en perspectiefrijk leven is kleiner in een buurt met veel sociale huurwoningen. In de buurt Vollenhove gaat het erom dat iedereen plezierig woont en bewoners zich met elkaar en hun buurt verbonden voelen. Het is de droom voor Vollenhove waar op dit moment door inwoners, maatschappelijke organisaties en de gemeente hard aan gewerkt wordt. Waarden die hierbij aansluiten zijn in ieder geval: ■ Samen. ■ Gezond. ■ Veilig. ■ Identiteit. ■ Duurzaam. ■ Diversiteit. De buurt kent een sterke mix aan mensen, een grote kracht van de buurt. ■ Betaalbaarheid. In Vollenhove is wonen nog betaalbaar. Een belangrijke waarde die voor de toekomst behouden moet blijven. ■ Groen. Vollenhove kent zelf een groene opzet, maar wordt ook omringd door groen met een belangrijke recreatieve functie, zoals het bos achter de Torenflat.

Ontwikkelingen en ambities De buurt Vollenhove is aan ontwikkeling onderhevig, doordat er op het moment een langetermijnprogramma gestart is onder de naam ‘Vollenhove Vooruit’ dat doorloopt tot ten minste 2035. Doel is om Vollenhove verder vooruit te brengen. Dit programma heeft de gemeenteraad begin 2020 unaniem vastgesteld. Vollenhove is ook tot 2024 aangesloten bij de Regiodeal Vitale Wijken, samenwerking met Utrecht (Overvecht), Nieuwegein (Batau) en Amersfoort (Soesterkwartier). Er gebeurt dan intussen ook veel in Vollenhove. Deze buurt zal zich nog verder ontwikkelen en verbeteren. Sommige bewoners kunnen meer zorg en aandacht gebruiken. Ook kunnen de openbare ruimte en het gevoel van veiligheid verbeterd worden. Daarom zijn in het programma ambities uitgewerkt – Wat willen we bereikt hebben in 2035? – en dit is verder verdiept in kansen – Wat gaan we doen? Iedere vier jaar wordt een nieuw meerjarenplan opgesteld om de ambities uit ‘Vollenhove Vooruit’ te realiseren. De vier ambities op een rij: ■ Een vitale gemeenschap (iedereen doet mee, zorg toegankelijk, ontmoeten en ‘chillen’). ■ Diversiteit als kwaliteit (buren helpen elkaar, gevarieerd woningaanbod, ruimte ondernemers). ■ Open en groen (sport, spel, bewegen, weinig kans voor criminaliteit, veilig, schoon, park verbindt). ■ Een eigentijdse wijk (klaar voor klimaatverandering, aardgasvrij, mobiliteit).

Kansen die bij opstellen van deze Eerste Zeister Omgevingsvisie zijn opgestart en/of gerealiseerd zijn: ■ Een grootschalig renovatieplan (L-flat), waarbij ook intensief is ingezet op hulpverlening voor bewoners die dit nodig hebben (Ook wel: ‘voor L-kaar’); ■ Nieuwe ontmoetingsplek in de zorgplint van de Torenflat (samenwerking nulde- en eerstelijnszorg); ■ Gerichte toewijzing voor een deel van de woningtoewijzingen; ■ Centrale ontmoetingsplek ‘ ’t Volle Hof’.

Inleiding

Context

Waar gaan we voor?

Opgaven van Zeist

Waarden per gebied

Waardenweger

Vervolg en uitvoering

Bijlagen

Eerste Zeister Omgevingsvisie 2022-2025

94

De aanpak gaat zich verder richten op het verbeteren van de mogelijkheden van het opgroeien van kinderen, gezondheidswinst, meer bewegen, ontmoeten en het versterken van mogelijkheden voor werk(gelegenheid) en een beter inkomen. Daarnaast is er vanuit de Propositie van Zeist 2020 een specifieke onder­ zoeksrichting 5 voor een ‘Hoogwaardig Openbaar Vervoer’ verbinding (HOV) tussen Utrecht Science Park (USP) en Amersfoort opgestart. Een tracé langs Mooi Zeist, via Vollenhove tot het Handelscentrum vormt de beste HOVontsluiting voor deze intensief benutte gebieden en kan een impuls bieden voor vernieuwing van Vollenhove en het Handelscentrum Dijnselburg. De warmtetransitie in de gemeente Zeist, die zorgt voor een aardgasvrij Zeist in uiterlijk 2050, is vastgelegd in de Transitie Visie Warmte. In die visie is Vollenhove één van de buurten waar op korte termijn verkenningen plaatsvinden om stap voor stap aardgasvrij te worden. Doel is een aardgasvrije buurt in 2035. Buurt Mooi Zeist Mooi Zeist bestaat overwegend uit laagbouw. De bebouwingsdichtheid is hoog, zodat zoveel mogelijk bos van landgoed Vollenhoven kon worden gespaard.

Onderdeel van deze buurt is voormalig tuchtschool Eikenstein, voormalig datacenter Rabofacet van Rabobank Nederland, de Warande, één van de grote Utrechtse studentencomplexen en het nieuwbouwwijkje Overplaats van Oirschot (terrein voormalige VW-garage aan de Sanatorium­ laan). Ook het welbekende Sanatoriumterrein ‘Altrecht’ ligt in deze buurt. Een terrein waar mensen met een ernstige en complexe psychiatrische ziekte terecht kunnen voor specialistische behandeling. Het Sanatoriumterrein ligt in de bewoonde kern van de gemeente Zeist. Het betreft bosgebied en een deel met zorglocaties. Op het terrein zijn enkele specialistische klinische afdelingen gevestigd. Een groot deel van het terrein is bosgebied. Omwonenden kunnen hier vrij wandelen.

Inleiding

Context

Waar gaan we voor?

Opgaven van Zeist

Waarden per gebied

Zeist, Mooi Zeist, Kapel Altrecht

Waarden, onder andere: Groen. Het Sanatoriumbos is een groene long tussen de omliggende nieuwbouwwijken, waar je heerlijk kunt wandelen. ■ Cultuurhistorie. Het Sanatoriumgebouw is een blikvanger aan de Oude Arnhemseweg die behouden dient te blijven voor de toekomst. ■

Ontwikkelingen en ambities ■ Ook voor deze buurt geldt een aansluiting op een mogelijk tracé voor de ‘Hoogwaardig Openbaar Vervoer’-verbinding tussen het Utrecht Science Park (USP) en Amersfoort. Hetzelfde geldt voor de buurt Vollenhove. Zie ook onderzoeksrichting 5 uit de Propositie van Zeist 2020.

Waardenweger

Vervolg en uitvoering

Bijlagen

Eerste Zeister Omgevingsvisie 2022-2025

95

Componistenbuurt Op de plek waar de Componistenbuurt is aangelegd, lag vroeger het natuur­ zwembad van Zeist, met daarbij het paviljoen Mooi Zeist. De woonwijk dateert uit het begin van de jaren ’90. Het terrein heeft vele jaren braak gelegen als gevolg van de bodemvervuiling, die eerst moest worden gesaneerd. De buurt is aan alle kanten ingekaderd door bosrestanten. De Oude Beukenlaan is het hart van de buurt. De Oude Beukenlaan en de speelweide op het voormalige zwembadterrein geven groene allure aan de wijk en herinneren aan de historie van de plek. De buurt kent alleen geschakelde laagbouw met kap met relatief kleine voor- en achtertuinen. In deze buurt ligt het Jordan College, een middelbare school en daartegenover een appartementencomplex. Er zijn enkele bedrijven gevestigd en deze buurt sluit aan op de buurt Mooi Zeist. Waarden, onder andere: ■ Bereikbaarheid. Een gunstige ligging. Vanuit de Componistenbuurt ben je zo in Utrecht.

Buurt Patijnpark Deze buurt heeft een rijke historie van ontstaan om te delen. Het Patijnpark ligt op de Utrechtse Heuvelrug, in een gebied dat in het verleden deels tot de buitenplaatsen Ma Retraite en Schaerweijde behoorde. In de jaren ’20 ontstond grote behoefte aan arbeiders- en middenstandswoningen. Men kon echter niet op elke willekeurige plek een arbeidersbuurt bouwen. Ten noordwesten van de Van Reenenweg lag een uitgestrekt bos- en heidegebied, doorsneden door de Schaerweijdelaan (een oude schapendreef ). Langs deze weg was al enige bebouwing aanwezig. Deze woningbouw was de aanzet voor de bouw van andere arbeiderscomplexen. De buurt is gefaseerd gebouwd door verschillende woningbouwverenigingen en ontwikkel­ maatschappijen. De geplande wegen lieten een rechthoekig patroon zien, dat gedeeltelijk op de oude bospaden was ontworpen. Ten westen van de Schaerweijdelaan is dit deel van de buurt ook zo gerealiseerd. Vanaf 1920 werd de buurt verder aangelegd, maar volgens een geheel ander stedenbouwkundig ontwerp. Het rechte stratenpatroon werd vervangen door de gebogen en rechte straten, onderbroken door pleinen van verschillende vorm en afmeting. Door de tijd ziet men in de bouw de toegenomen welvaart terug. De eerstgebouwde woningen zijn arbeiderswoningen, vervolgens kleine middenstandswoningen en tenslotte zijn de grotere woningen met een ruimere opzet gebouwd.

Waarden, onder andere: ■ Ontmoeting. Voor de buurt én zeker ook voor de rest van Zeist is het Kunstenhuis een culturele ontmoetingsplek waar mensen hun artistieke talenten kwijt kunnen en geïnspireerd worden. Dichtersbuurt In de jaren ’30 en ’40 werden in de achterste gedeelten van huize Sint-Jan (ook wel ‘Ma Retraite’ genoemd) en huize Veldheim villa-achtige middenstandswoningen gebouwd. Dit is wat we nu Dichtersbuurt noemen. Ook de overplaats van Ma Retraite, ten zuiden van de Utrechtseweg, werd verkaveld.

Zeist, Componistenbuurt Inleiding

Context

Waar gaan we voor?

Opgaven van Zeist

Waarden per gebied

Waardenweger

Vervolg en uitvoering

Bijlagen

Eerste Zeister Omgevingsvisie 2022-2025

96