RIB22.115 Gevolgen Omgevingswet voor bestemmingsplanproc

Publiekshal • Het Rond 1, Zeist

www.zeist.nl • www.twitter.com/gemeentezeist

Postbus 513, 3700 AM, Zeist

www.facebook.com/gemeentezeist

Telefoon 14 030 • zeist@zeist.nl

� �

Gemeente Zeist Ontv. Griffie 03-10-2022/RIB22.115

Aan de gemeenteraad

Datum

29-09-2022

Ons kenmerk

45739

Uw kenmerk Bijlage(n} Onderwerp

1 Gevolgen van de Omgevingswet voor bestemmingsplanprocedures

Behandeld door

Mw. M. Balkema

Portefeuillehouder

Wethouder Welting

Geachte leden van de raad, Inleiding Naar verwachting treedt de Omgevingswet op 1 januari 2023 in werking. Dit heeft gevolgen voor de procedures van bestemmingsplannen; zowel voor lopende procedures, voor plannen waarvoor de procedure nog moet starten en voor nieuwe verzoeken voor wijziging van een bestemmingsplan. Op dit moment is het echter nog onzeker of de Omgevingswet daadwerkelijk in werking treedt op 1 januari 2023. De Eerste Kamer heeft een motie aangenomen die oproept om vast te houden aan 1 januari 2023 als invoeringsdatum van de Omgevingswet. Het voornemen is om in november een definitief besluit te nemen over het ontwerp-Koninklijk Besluit. Gemeenten verkeren door het uitblijven van het definitieve besluit in een onzekere situatie. Daarom hebben wij in beeld gebracht hoe we om kunnen gaan met bestemmingsplan procedures in aanloop naar de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Op 27 september 2022 hebben wij daar ook een besluit over genomen. Daarbij gaat het enerzijds om lopende ruimtelijke plannen die reeds in behandeling zijn, waarbij het overgangsrecht van belang is. Anderzijds gaat het om nieuwe verzoeken voor wijziging van het bestemmingsplan, die eventueel nog worden ingediend in aanloop naar de inwerkingtreding van de Omgevingswet.

Zoals reeds aangekondigd in de raadswerkgroep van 29 augustus 2022 informeren wij u via deze raadsinformatiebrief over de uitkomsten en ons besluit. 1.

Inventarisatie van lopende ruimtelijke initiatieven We hebben een inventarisatie gemaakt van lopende bestemmingsplanprocedures en in voorbereiding zijnde initiatieven die afwijken van het geldende bestemmingsplan. Per initiatief is beoordeeld of het huidige recht (Wet ruimtelijke ordening) nog van toepassing kan zijn of dat ingezet moet worden op de instrumenten van

de Omgevingswet (het nieuwe recht). Daarbij is het overgangsrecht voor lopende procedures betrokken, waarmee nieuwe wetgeving in de regel gepaard gaat. Onderstaand stroomschema geeft weer welke procedurele mogelijkheden er zijn - op dit moment en ná in werkingtreding van de Omgevingswet - om mee te werken aan ruimtelijke initiatieven.

Bijlage 1 bevat de lijst met lopende ruimtelijke initiatieven. De plannen zijn ingedeeld in één van de twee volgende categorieën: A. Plannen die op basis van het huidige recht (Wet ruimtelijke ordening) in procedure zijn of worden gebracht. Voor lopende procedures van bestemmingsplannen geldt dat deze worden afgerond op basis van het huidige recht. Voorwaarde is dat vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet een ontwerpplan ter inzage ligt of heeft gelegen. In Zeist betreft het zes plannen die nog moeten worden vastgesteld door de raad. Dit gebeurt op basis van het huidige recht en de vaststelling hoeft niet per se plaats te vinden voor inwerkingtreding van de Omgevingswet. Tevens zijn er drie plannen die reeds zijn vastgesteld door de raad, en waartegen een beroepsprocedure loopt bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. De beroepsprocedure wordt conform het huidige recht doorlopen. Tot slot zijn er binnen deze categorie plannen waarvoor de formele bestemmingsplanprocedure nog moet starten. Voor diverse ruimtelijke initiatieven is op dit moment een bestemmingsplan in voorbereiding, met als streven het ontwerp daarvan nog vóór 1 januari 2023 ter inzage te leggen. Zodoende vallen deze plannen onder het overgangsrecht en kunnen de procedures afgerond worden op basis van de huidige wetgeving.

Omdat deze plannen al langere tijd in voorbereiding zijn, verwachten wij dat tijdig een ontwerpbestemmingsplan ter inzage kan worden gelegd. Elk ontwerpbestemmingsplan wordt seperaat ter instemming voorgelegd aan het college en de raad wordt daarover geïnformeerd. De meeste plannen in deze categorie hebben betrekking op de nieuwbouw van woningen en leveren daarmee een bijdrage aan de woningbouwopgave. Doorin te zetten op de huidige wetgeving is de verwachting dat de vaart erin kan blijven bij het doorlopen van de procedure.

2

Er bestaat wel enige mate van onzekerheid of tervisielegging daadwerkelijk lukt vóór 1 januari 2023. Als om wat voor reden dan ook dit toch niet haalbaar blijkt, dan zal de voorbereiding zich moeten verbreden tot de vaststelling van een wijziging van (een deel van) het omgevingsplan of het verlenen van een buitenplanse vergunning, de zogenaamde ‘BOPA'. Een ‘BOPA'betekent een ‘buitenplanse omgevingsplanactiviteit’ en houdt concreet in dat een omgevingsvergunning wordt verleend voor een activiteit die in strijd is met de regels van het omgevingsplan. Per project zal hierin een afweging moeten worden gemaakt, in overleg met de initiatiefnemer. Een andere mogelijkheid is dat voor het betreffende project een aanvraag voor een (uitgebreide) omgevingsvergunning wordt ingediend voor datum inwerkingtreding. Er dient in dat geval sprake te zijn van een voldoende concreet en afgebakend bouwplan. Deze aanvraag kan dan afgehandeld worden op basis van de huidige wetgeving, namelijk de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). B. Reeds bekende ruimtelijke initiatieven die onder de werking van de Omgevingswet gaan vallen Er is een flink aantal ruimtelijke initiatieven die echter nog niet zover gevorderd zijn dat al sprake is van een ontwerpbestemmingsplan. Om medewerking te kunnen verlenen aan deze plannen, zetten we in op het nieuwe instrumentarium van de Omgevingswet.

Het is niet efficiënt om voor deze plannen zowel een bestemmingsplan als een wijziging van het omgevingsplan voor te bereiden, om vervolgens één van beide in procedure te brengen. Per plan dient een afweging te worden gemaakt welk instrument geschikt is om het initiatief mogelijk te maken: via een vergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) of via een wijziging van het omgevingsplan. De inhoudelijke toets voor een gewenst of ongewenst plan verandert overigens niet direct op de invoeringsdatum. Zodra de Omgevingswet in werking treedt, worden de huidige, geldende bestemmingsplannen van de gemeente Zeist van rechtswege omgevingsplannen. Dit wordt het ‘omgevingsplan van rechtswege’ of ‘tijdelijk deel’ genoemd. Feitelijk gaat het om dezelfde bestemmingsplannen die dan echter gezamenlijk één omgevingsplan vormen. Verder wordt het omgevingsplan aangevuld met andere regelgeving die vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswetin het omgevingsplan van rechtswege thuishoort, zoals beheersverordeningen en de bruidsschat. De inhoudelijke aanpassingen aan beleid en plannen komen pas later, als we het tijdelijke omgevingsplan gaan omzetten naar het definitieve omgevingsplan. Dit doen wij in dialoog met de samenleving en daarbij betrekken wij bijvoorbeeld ook de Zeister Omgevingsvisie. 2.

Nieuwe plannen Naast de lopende ruimtelijke initiatieven kan het zo zijn dat er tot aan het moment van inwerkingtreding van de Omgevingswet nog nieuwe formele verzoeken voor een bestemmingsplanwijziging worden ingediend bij de gemeente. Het beoordelen van dergelijke verzoeken, inclusief de bijbehorende onderzoeken, en besluitvorming over het verzoek vergt de benodigde tijd (minimaal enige maanden). Als de nieuwe verzoeken nog onder de huidige wetgeving de procedure willen doorlopen, dient vóór 1 januari 2023 een ontwerpbestemmingsplan ter inzage te worden gelegd. Hiermee onstaat een dreigende tijdsklem voor het tijdig en op (inhoudelijk) verantwoorde wijze ter inzage kunnen leggen van een ontwerpbestemmingsplan voor nieuwe verzoeken. Collegebesluit 27 september 2022 Wij hebben besloten om de voorgestelde keuze voor het in procedure brengen van een ontwerp bestemmingsplan of het toepassen van één van de instrumenten van de Omgevingswet, zoals opgenomen in de bijgevoegde lijst van ruimtelijke initiatieven, over te nemen. Wij hebben dit besluit genomen op basis van de volgende argumenten: 1. 2. 3.

Het overgangsrecht heeft een beperkende werking. Bestemmingsplannen kunnen alleen nog onder het ‘oude recht’ worden vastgesteld als deze vóór 1 januari 2023 als ontwerp ter inzage zijn gelegd. De omgevingswet kent nieuwe instrumenten die moeten worden toegepast. We gaan van bestemmingsplan naar omgevingsplan. Erzijn alternatieven om aan initiatieven medewerking te verlenen. Omdat aanvragen om omgevingsvergunning nog tot 31 december 2022 kunnen worden Ingediend op basis van de huidige wetgeving, is het mogelijk medewerking te verlenen aan initiatieven via een omgevingsvergunning (uitgebreide procedure). Deze procedure houdt in dat via een omgevingsvergunning kan worden

3

afgeweken van het bestemmingsplan. Er dient in dat geval sprake te zijn van een voldoende concreet en afgebakend bouwplan. Ook hebben wij besloten een ‘procedurestop' in te stellen voor nieuwe verzoeken om bestemmingsplanwijziging, die vanaf 1 oktober 2022 worden ingediend. Nieuwe verzoeken vragen om een integrale, organisatiebrede afweging en besluitvorming, voordat deze als ontwerpbestemmingsplan in procedure kunnen worden gebracht. Gelet op de beoogde inwerkingtredingsdatum van 1 januari 2023 ontstaat een dreigende tijdsklem voor het tijdig en op (inhoudelijk) verantwoorde wijze ter inzage kunnen leggen van een ontwerpbestemmingsplan voor nieuwe verzoeken. Verder willen wij voorkomen dat er onvolledige aanvragen worden ingediend. Dit gaat ten koste van de kwaliteit van de inhoud van het bestemmingsplan (regels en plankaart). Uiteindelijk heeft dat bij de uitvoering van het bestemmingsplan invloed op de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. De ‘procedurestop' betekent dat nieuwe ruimtelijke initiatieven, waaraan wij medewerking willen verlenen, mogelijk vertraging oplopen. In bepaalde situaties zijn er echter alternatieven voorhanden, zoals het afwijken van het bestemmingsplan via een uitgebreide vergunningprocedure.

Daarnaast geeft het ruimte om lopende plannen zoveel als mogelijk onder de huidige wetgeving in procedure te brengen, zodat in die gevallen juist vertraging wordt voorkomen. Indien daar aanleiding voor is, maken wij een heroverweging over de ingelaste pauze voor bestemmingsplan procedures. Na inwerkingtreding van de Omgevingswet is het mogelijk om verzoeken voor een wijziging van het omgevingsplan in te dienen. De ‘procedurestop' beslaat dus een periode van 3 maanden, uitgaande van de beoogde inwerkingtredingsdatum van 1 januari 2023. Communicatie Wij nemen contact op met de diverse betrokkenen over ons besluit en richten ons daarbij op: -__ informeren van gemeentelijke projectleiders (projectbureau); -__ informeren van externe initiatiefnemers van lopende ruimtelijke plannen; informeren KCC en team Ruimtelijke ontwikkeling zodat burgers geïnformeerd kunnen worden over de ‘bestemmingsplanstop’; gemeentelijke website, op de webpagina over bestemmingsplannen wordt vermeld dat er geen aanvragen om wijziging van een bestemmingsplan meerin behandeling worden genomen vanwegede aankomende Omgevingswet. Tot slot Als raad bent u het bevoegd gezag voorhetvaststellen van bestemmingsplannen (en straks omgevingsplannen) en daarom is het van belang dat u op de hoogte bent van de procedure ontwikkelingen zoals beschreven in deze raadsinformatiebrief.

Hoogachtend, burgemeester en wethoudersvan Zeist, de gemeentesecretaris,

ba.

loc Ö

de burgermeester,

Bijlage 1 bij collegevoorstel over gevolgen van de Omgevingswet voor bestemmingsplanprocedures (college 27 september 2022)

Lijst van lopende ruimtelijke initiatieven A. Plannen die op basis van het huidige recht in procedure zijn of worden gebracht. 1.

Ontwerpbestemmingsplannen

In Zeist zijn de volgende plannen reeds als ontwerp ter inzage gelegd, maar nog niet vastgesteld door de raad. Deze procedures worden afgerond op basis van de Wet ruimtelijke ordening. Deze plannen kunnen dus ook ná 1 januari 2023 worden vastgesteld door de raad op basis van het huidige recht. -__ -__ -__ -

Bestemmingsplan WA-Hoeve, historische middenas (functiewijziging, sloop en nieuwbouw 12 woningen) Bestemmingsplan WA-Hoeve, noordelijk en zuidelijk ontwikkelveld (nieuwbouw maximaal 175 woningen) Bestemmingsplan Sortie 16 (nieuwbouw maximaal 200 woningen) Bestemmingsplan Huis ter Heide West (nieuwbouw maximaal 82 woningen) Bestemmingsplan Eikenstein (transformatie en nieuwbouw maximaal 207 woningen) Reparatieplan Bunsinglaan 13/17 (uitvoering uitspraak Raad van State, 3 woningen in het kader van ruimte voor ruimte regeling)

2. Bestemmingsplannen waartegen beroep is ingesteld Een beroepsprocedure tegen een bestemmingsplan dat op het moment van inwerkingtreding van de Omgevingswet nog niet onherroepelijk is, wordt conform het oude recht doorlopen. In Zeist betreft het de volgende bestemmingsplannen. -_ -

3.

Uitwerkingsplan Huis ter Heide Zuid (nieuwbouw 72 woningen) Bestemmingsplan Sportpark Blikkenburg (multifunctioneel gebouw, parkeervoorziening en optimalisatie sportvelden) Wijzigingsplan Prof. Lorentzlaan 51a (wijziging van bedrijfsbestemming naar woonbestemming voor één woning) Plannen waarvoor de formele bestemmingsplanprocedure nog moet starten

Voor diverse ontwikkelingen is op dit moment een bestemmingsplan in voorbereiding, met als streven het ontwerp daarvan nog vóór 1 januari 2023 ter inzage te leggen. Zodoende vallen deze plannen onder het overgangsrecht en kunnen de procedures afgerond worden op basis van de huidige wetgeving. In Zeist betreft het de volgende bestemmingsplannen. -_ -__ -_ -

Bestemmingsplan KNVB Campus, fase 3 (aanleg 3 trainingsvelden en diverse uitbreidingen op de voetbalcampus) Bestemmingsplan Arnhemse Bovenweg 2 (nieuwbouw woonzorgcomplex Amandelhof) Bestemmingsplan Comeniuslaan 60 (nieuwbouw 15 appartementen) Bestemmingsplan Joost van den Vondellaan 61 (nieuwbouw 23 appartementen) Bestemmingsplan Kavels Westflank Vliegbasis Soesterberg (nieuwbouw 5 vrijstaande woningen) Wijzigingsplan Woonwijk Vliegbasis Soesterberg (woningbouw) Project Nooitgedacht 20-28 en 32-34 (nieuwbouw 29 woningen) 1

Project Griffensteijn (sloop/nieuwbouw woningen) Bestemmingsplan Kerckebosch (conserverend bestemmingsplan, vastleggen bestaande situatie) Bestemmingsplan Van Reenenweg (nieuwbouw ca. 21 woningen) Bestemmingsplan Oude Arnhemseweg 199-201 (herontwikkeling bedrijfslocatie naar woningbouw) Er bestaat wel enige mate van onzekerheid of tervisielegging van het ontwerp daadwerkelijk lukt vóór 1 januari 2023. Daarom zijn wij over deze plannen in overleg met de initiatiefnemer over mogelijke alternatieven (huidig of nieuw recht, vergunningprocedure of wijziging bestemmingsplan/omgevingsplan).

B. Reeds bekende ruimtelijke initiatieven die onder de werking van de Omgevingswet gaan vallen Om (planologisch) medewerking te kunnen verlenen aan de onderstaande plannen, kiezen we ervoor om één van de instrumenten van de Omgevingswetin te zetten. Per project dient een afweging gemaakt te worden welk instrument geschikt is om het initiatief mogelijk te maken: via een vergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) of via een wijziging van het omgevingsplan. Project Almata (politie academie) Project Duinweg 1 Project Utrechtseweg Noord - De Dreef 2 (nieuw/verbouw voor woningen) Gebiedsontwikkeling Drieluik Den Dolder Gebiedsontwikkeling Vollenhove Vooruit Project aanpassing waterzuivering Zeist Project De Lindenhorst Project Julianalaan 67 (sloop bedrijf en nieuwbouw woningen) Project Schermerslaan (uitbreiding voormalige zusterflat) Project Utrechtseweg 87 (26 appartementen) Gebiedsontwikkeling Dijnselburg Gebiedsontwikkeling Spoor/A12-zone Gebiedsontwikkeling Stationsgebied Gebiedsontwikkeling Vrijheidsplan (herontwikkeling winkelcentrum) Project Gemeentewerf Renesselaan Project Natuurbegraafplaats Project WA-hoeve, onderdeel zorgkern

Bestemmingsplan voor uitbreiding camping De Krakeling Project Wijngaard, Duinweg 28 en 30 (twee woonkavels) Graaf Lodewijklaan 3