RIB22.077 Zienswijze begroting GGDrU
Tekst van het document
€
1.483.395
Toezicht Kinderopvang
waarvan Kindbijdrage
€
1.453.670
Basistakenpakket 0-18
waarvan inwonerbijdrage Toezicht WMO
€
14.665
RVP 0-18
waarvan Forensische zorg
€
15.060
Inwonerbijdrage APG - WMO
Saldo
(ontwerp)Begroting GGDrU 2023
Inwonerbijdrage APG
74
Gemeente:
Woudenberg
Aantal inwoners: ***
13.639
Aantal kinderen: ***
3.248
BIJDRAGEN
VERGOEDINGEN Wettelijk verplicht uit te voeren door GGD en/of onder de verantwoordelijkheid van de DPG
Basistaken
Intensivering basistaken
Gezondheidsbescherming
Gezondheidsbescherming Technische Hygiëne Zorg (THZ): Advisering Publieksevenementen
Infectieziektebestrijding (IZB) * TBC bestrijding (TBC) * Medische Milieukundige zorg (MMK) * Technische hygiënezorg (THZ) * Seksuele gezondheid: soa bestrijding *
Gezondheidsbevordering Gezondheidsbeleid * Onderzoek: Gezondheidsmonitor *
€
205
Gezondheidsbevordering Lokaal onderzoek: Epidemiologische ondersteuning JGZ € Projectmanagement Gezondheidsbevordering €
650 3.125
Toezicht & Advies Inspecties Kinderopvang: Landelijk register Kinderopvang en lichte handhaving Inspectie Kinderopvang: LRK
Toezicht & Advies Inspecties Kinderopvang
€
5.000
€
8.980
Crisisfunctie: advies en ondersteuning *
€
113.130
Bijdrage voor 2023
Collectief als GGD
Basistaken-plus
€
585.890
Individueel door gemeenten
Maatwerk
Gezondheidsbevordering Seksuele gezondheid: Sense * Toezicht & Advies Forensische zorg Inspecties tatoeage- en piercingshops WMO toezicht *
via derden
JGZ 0-18 Basistakenpakket **
€
Gezondheidsbevordering Coordinatie B.Slim Coordinatie Gezonde Wijk Woon Hygiënische Problematiek (WHP) Seksuele gezondheid; Collectieve preventie Preventie huiselijk geweld Meld- en Adviespunt Bezorgd Meld- en Adviespunt Bezorgd 24/7
€ € € € € € €
1.915 230 1.040 2.840 785
JGZ Maatwerk Stevig Ouderschap VVE Advisering vrijstelling leerplicht
€ € €
5.310 925 955
JGZ Overige Huisvesting (individueel afgerekend)
€
23.500
€
37.500
426.280
Niet wettelijk verplicht uit te voeren door GGD en/of onder de verantwoordelijkheid van de DPG BIJDRAGEN
VERGOEDINGEN
** = inwonerbijdrage gefinancierd ** = kindbijdrage gefinancierd
*** = peildatum 1 januari 2021 Saldo
1: Basistaken
€
113.130
waarvan inwonerbijdrage
€
78.130
waarvan inspecties kinderopvang
€
35.000
3: Basistaken-plus
€
426.280
Toezicht Kinderopvang
waarvan Kindbijdrage
€
420.475
Basistakenpakket 0-18
waarvan inwonerbijdrage Toezicht WMO
€
3.795
RVP 0-18
waarvan Forensische zorg
€
2.010
Inwonerbijdrage APG - WMO
Saldo
(ontwerp)Begroting GGDrU 2023
2: Intensivering basistaken 4: Maatwerk
Inwonerbijdrage APG
75
Gemeente:
Zeist
Aantal inwoners: ***
65.043
Aantal kinderen: ***
13.647
BIJDRAGEN
VERGOEDINGEN Wettelijk verplicht uit te voeren door GGD en/of onder de verantwoordelijkheid van de DPG
Basistaken
Intensivering basistaken
Gezondheidsbescherming
Gezondheidsbescherming Technische Hygiëne Zorg (THZ): Advisering Publieksevenementen
Infectieziektebestrijding (IZB) * TBC bestrijding (TBC) * Medische Milieukundige zorg (MMK) * Technische hygiënezorg (THZ) * Seksuele gezondheid: soa bestrijding *
Gezondheidsbevordering Gezondheidsbeleid * Onderzoek: Gezondheidsmonitor *
€
1.030
Gezondheidsbevordering Lokaal onderzoek: Epidemiologische ondersteuning JGZ € Projectmanagement Gezondheidsbevordering €
4.335 21.425
Toezicht & Advies Inspecties Kinderopvang: Landelijk register Kinderopvang en lichte handhaving Inspectie Kinderopvang: LRK
Toezicht & Advies Inspecties Kinderopvang
€
-
€
26.790
Crisisfunctie: advies en ondersteuning *
€
532.585
Bijdrage voor 2023
Collectief als GGD
Basistaken-plus
€
2.529.960
Individueel door gemeenten
Maatwerk
Gezondheidsbevordering Seksuele gezondheid: Sense * Toezicht & Advies Forensische zorg Inspecties tatoeage- en piercingshops WMO toezicht *
via derden
JGZ 0-18 Basistakenpakket **
€
Gezondheidsbevordering Coordinatie B.Slim Coordinatie Gezonde Wijk Woon Hygiënische Problematiek (WHP) Seksuele gezondheid; Collectieve preventie Preventie huiselijk geweld Meld- en Adviespunt Bezorgd Meld- en Adviespunt Bezorgd 24/7
€ € € € € € €
-
JGZ Maatwerk Stevig Ouderschap VVE Advisering vrijstelling leerplicht Convenantbeheer Verwijsindex Intensivering Verbindende JGZ Voorzorg
€ € € € € €
43.100 28.995 3.820 18.275 4.115 35.220
JGZ Overige Huisvesting (individueel afgerekend)
€
22.660
€
156.185
1.814.400
Niet wettelijk verplicht uit te voeren door GGD en/of onder de verantwoordelijkheid van de DPG BIJDRAGEN
VERGOEDINGEN
** = inwonerbijdrage gefinancierd ** = kindbijdrage gefinancierd
*** = peildatum 1 januari 2021 Saldo
1: Basistaken
€
532.585
2: Intensivering basistaken
waarvan inwonerbijdrage
€
372.585
4: Maatwerk
waarvan inspecties kinderopvang
€
160.000
3: Basistaken-plus
€
1.814.400
Toezicht Kinderopvang
waarvan Kindbijdrage
€
1.766.700
Basistakenpakket 0-18
waarvan inwonerbijdrage Toezicht WMO
€
18.105
RVP 0-18
waarvan Forensische zorg
€
29.595
Inwonerbijdrage APG - WMO
Saldo
(ontwerp)Begroting GGDrU 2023
Inwonerbijdrage APG
76
Bijlage 5. Afkortingenlijst
ABR
Antibioticaresistentie
APG:
Algemene Publieke Gezondheid
Arts M&G:
Arts Maatschappij en Gezondheid
ASG:
Aanvullende subsidie Seksuele Gezondheid
AZC:
Asielzoekerscentrum
BBV:
Besluit begroting en verantwoording
CIb:
Centrum Infectieziektebestrijding
CJG:
Centrum voor Jeugd en gezin
COA:
Centraal Orgaan voor opvang Asielzoekers
DPG:
Directeur Publieke Gezondheid
FEMK:
Forensisch Medisch Expertise Kindermishandeling
GGID:
Digitaal Dossier Jeugdgezondheidszorg
GG&GD:
Gemeentelijke Geneeskundige & Gezondheidsdienst (gemeente Utrecht)
GGZ:
Geestelijke Gezondheidszorg
GHOR:
Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio
HG
Huiselijk Geweld
HPV:
Humaan Papilloma Virus
ICP:
Integraal Crisisplan
IGZ:
Inspectie voor de Gezondheidszorg
IZB:
Infectieziektenbestrijding
JGZ:
Jeugdgezondheidszorg
KM
Kinder Mishandeling
KNMG:
Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot bevordering van de geneeskunst
LPK:
Landelijk Professioneel Kader
MAB:
Meld- en Adviespunt Bezorgd
MBO:
Middelbaar Beroepsonderwijs
MMK:
Medische Milieukunde
MJOP:
Meerjaren onderhoudsplan
MSM:
Mannen die seks hebben met mannen
NHS:
Neotale Hielprik Screening
NODO(K):
Nader Onderzoek DoodsOorzaak (Kinderen)
NVWA:
Nederlandse Voedsel- en Waren autoriteit
(ontwerp)Begroting GGDrU 2023
77
NZA:
Nederlandse Zorg autoriteit
OGGZ
Openbare Geestelijke Gezondheidszorg
OTO:
Opleiden, trainen en oefenen
PGA:
Publieke gezondheid Asielzoekers
PGJ:
Publieke gezondheid Jeugd
PGO:
Publieke Gezondheidsonderzoeker
PO:
Primair onderwijs
PPP:
Positive Perception Program
ROC:
Regionaal opleidingscentrum
RI&E:
Risico-inventarisatie en Evaluatie
RIVM:
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
RMC:
Regionaal Meld- en Coördinatiepunt Voortijdig Schoolverlaters
RVP:
Rijksvaccinatieprogramma
ROTA:
Rotavirusinfectie
SAVE:
Samenwerken aan veiligheid
SO:
Speciaal onderwijs
SOA:
Seksueel overdraagbare aandoening
TBC:
Tuberculosebestrijding
THZ:
Technische Hygiëne Zorg
UMCU:
Universitair Medisch Centrum Utrecht
VGV:
Vrouwelijke Genitale Verminking
VIA:
Voorkomen Huisuitzettingen
VO:
Voortgezet onderwijs
Wgr:
Wet gemeenschappelijke regelingen
WHP:
Woon Hygiënische Problematiek
Wpg:
Wet publieke gezondheid
Wmo:
Wet maatschappelijke ondersteuning
WvGGZ:
Wet verplichte Geestelijke Gezondheids Zorg
(ontwerp)Begroting GGDrU 2023
78
GGD regio Utrecht Postbus 51 3700 AB Zeist T 030 608 608 6 E info@ggdru.nl I www.ggdru.nl Uitgave © GGD regio Utrecht Tekeningen Bureau voor Beeldzaken
GGD regio Utrecht Postbus 51 3700 AB Zeist T 030 608 608 6 E info@ggdru.nl I www.ggdru.nl Uitgave © GGD regio Utrecht Tekeningen Bureau voor Beeldzaken
Titel document GGD regio Utrecht- Pagina 5
Zienswijzen Kaderbrief 2023
Kaderbrief 2023 Zienswijze Steun / geen zienswijze (g.z.)
Waardering inzet
Gemeenten Houten (g.z.) Montfoort (g.z.) Vijfheerenlanden (g.z.) Bunschoten (g.z.) Renswoude (g.z.) Woudenberg (g.z.) Stichtse Vecht (g.z.) Lopik (g.z.) Leusden (g.z.) Utrechtse Heuvelrug (g.z.) Nieuwegein (g.z.) Baarn (g.z.) Wijk bij Duurstede (g.z.) IJsselstein (g.z.) Rhenen (g.z.) De Ronde Venen (g.z.) Amersfoort Utrecht De Bilt Houten Zeist Soest Bunnik Eemnes
Uitspreken vertrouwen in werkwijze
Veenendaal Amersfoort
Raad betrekken bij formuleren lessen van de Coronapandemie
Utrecht
Reactie bestuur
Als GGDrU gebruiken we de lessen van de bestrijding van de pandemie voor onze toekomstgerichte crisisorganisatie. Die lessen delen we waar mogelijk ook met de raden.
Kaderbrief 2023 Zienswijze Herstelplan met aandacht voor de effecten van COVID-19 op de fysieke en mentale gezondheid, wonen, werken, een gezondere leer- en leefomgeving en armoede/schulden.
Gemeenten Utrecht
Reactie bestuur COVID-19 heeft effect op veel leefgebieden. Het beleid en een eventueel herstelplan op een groot deel van deze leefgebieden wordt in de gemeente gemaakt. GGDrU denkt graag mee met de gemeenten op de thema's rond preventieve gezondheid, zoals mentale gezondheid en gezond gewicht.
Plan voor structurele financiering ism gemeenten en VNG
Utrecht
Financiering voor uitvoering publieke gezondheidstaken is cruciaal. Daarom zijn we landelijk en lokaal in gesprek over structurele financiering.
Randvoorwaarden voor nieuwe of nieuw in te vullen taken: i) voldoende beschikbare externe middelen voor uitvoering ii) budgettaire neutraliteit
Utrecht
Bij nieuw in te vullen taken wordt het gesprek hierover (inclusief de bijbehorende financiering) vroegtijdig gevoerd in het AB.
Wgr: betrek de raden in de discussie over de nieuwe GR
Utrecht
GGDrU trekt hierin op met de andere grote GR’en in regio Utrecht (VRU en RUD/ODRU). Hierover worden de raden dan ook tijdig geïnformeerd.
Veenendaal We vragen de GGDrU de lange doorlooptijd van de besluitvorming in acht te nemen, de raden vroegtijdig te betrekken en reeds in 2022 te beginnen met de voorbereidingen op de implementatie van de wetswijziging.
GGDrU trekt hierin op met de andere grote GR’en in regio Utrecht (VRU en RUD/ODRU). Hierover worden de raden dan ook tijdig geïnformeerd.
Kaderbrief 2023 Zienswijze Expertisecentrum vaccinatiezorg: na zomer 2022 informeren over plannen voor 2023 incl. betrokkenheid JGZ gemeente Utrecht
Gemeenten Utrecht
Reactie bestuur We verwachten de bespreking hierover in het Algemeen Bestuur na de zomer, waarin we ook het gesprek hebben hoe JGZ van gemeente Utrecht wordt betrokken.
Uitwerking regionale samenwerking forensische geneeskunde
Utrecht
Komt in het Algemeen Bestuur in 2022
Utrecht Voorbereiding op Wet aanpak Meervoudige problematiek sociaal domein en overeenkomst COA
Komt in het Algemeen Bestuur in 2022
Financiering seksuele gezondheid: inzet op meer middelen uit de huidige ASGregeling + prioritering moeilijk bereikbare groepen
Utrecht
Komt in het Algemeen Bestuur in 2022
Fijnmazig prikken/acties kwetsbare groepen
Utrecht
GGDrU zet zich volop in op bescherming van kwetsbare groepen en laagdrempelig vaccineren. Mede afhankelijk van de toekomstige scenario's van VWS blijven we dat doen zolang het bijdraagt aan de bestrijding van de pandemie.
Kaderbrief 2023 Zienswijze Opstellen begroting binnen huidige beschikbare budget en huidige begroting / binnen bestaande financiële kaders blijven
Gemeenten De Bilt Oudewater Woerden
Reactie bestuur GGDrU houdt als uitgangspunt om te kijken hoe de taken binnen de bestaande financiële kaders kunnen worden uitgevoerd. Mocht dat niet lukken wordt daarover vroegtijdig het gesprek gevoerd met het AB.
Het bewaken van de uitvoering van basistaken, ondanks de benodigde inzet voor de bestrijding van het COVID-19 virus;
Oudewater Woerden
Met het wijzigen van de opdracht van VWS voor de covid-19 bestrijding zal de opdracht aan ons coronabedrijf wijzigen. Desalniettemin bewaakt GGDrU de uitvoering van de wettelijke basistaken voor de gezondheid en veiligheid van onze inwoners.
Inzichtelijk maken financiële risico’s in begroting
Zeist
Waar mogelijk en bekend zal GGDrU in de begroting inzichtelijk maken welke risico’s zich voordoen.
GGD regio Utrecht In vogelvlucht
12 januari 2022 Publiek jaarverslag 2021
Inhoudsopgave 2
Inhoudsopgave.�����������������������������������������������������������������������������������������������������2 Wie zijn wij en wat doen wij...������������������������������������������������������������������������������� 4 Thema’s.. ���������������������������������������������������������������������������������������������������������������6 Kansrijk opgroeien.���������������������������������������������������������������������������������������������� 6 Gezonde leefomgeving.���������������������������������������������������������������������������������������� 8 Langer gelukkig en gezond zelfstandig.���������������������������������������������������������������� 10 Kansengelijkheid.���������������������������������������������������������������������������������������������� 12 Coronabedrijf.������������������������������������������������������������������������������������������������������� 15 Cijfers coronabedrijf over het jaar 2021.��������������������������������������������������������������� 18 In het nieuws #ggdru.������������������������������������������������������������������������������������������20 Onderzoeken. ������������������������������������������������������������������������������������������������������� 22 GGDrU in cijfers ...������������������������������������������������������������������������������������������������ 24
3
Wie zijn wij en wat doen wij GGD regio Utrecht (GGDrU) is de gemeentelijke gezondheidsdienst van de 26 gemeenten in regio Utrecht. Gezondheid en preventie zijn de sleutelwoorden in alles wat wij doen. Vanuit onze brede (sociaal medische) ervaring en deskundigheid bevorderen én beschermen we de gezondheid van alle inwoners in regio Utrecht. Zoals het beschermen van inwoners tegen gezondheidsrisico’s waar ze zelf geen invloed op hebben. Denk hierbij aan milieuvervuiling, hittestress, klimaatverandering, infectieziekten, gevaarlijke stoffen. We focussen hierbij op gezond gedrag en het voorkomen van gezondheidsschade (preventie). GGDrU wil de gezondheid van alle inwoners verbeteren door collectieve maatregelen te nemen en adviseert en ondersteunt gemeenten om gezonde keuzes te maken. Voorbeelden daarvan zijn dat wij aansluiten bij sociale wijkactiviteiten, of gemeenten adviseren hoe de openbare ruimer zo gezond mogelijk kan worden ingericht. Wij spannen ons in om voor alle inwoners goede omstandigheden te creëren, voor een zo gezond mogelijk leven, thuis, in de directe woonomgeving, op school, op het werk en in de vrije tijd. Inwoners kunnen bij ons informatie krijgen over hoe zij hun gezondheid kunnen verbeteren en risico’s kunnen verkleinen.
Wij zijn er voor ouders met opvoedvragen, jongeren over hun ontwikkeling, reizigers over benodigde vaccinaties en voor mensen die zich zorgen maken over de impact van hun woonomgeving op hun gezondheid. Wij zijn er voor iedereen. En omdat wij iedereen een gelijke kans willen geven, doen we extra moeite voor hen voor wie het moeilijker is om zonder hulp gezonde keuzes te maken. Wij hebben hiervoor een viertal thema’s benoemd: Kansrijke start Gezonde leefomgeving Langer gelukkig en gezond zelfstandig Kansengelijkheid Bij alles hebben wij een positieve blik op gezondheid: we kijken naar mogelijkheden en kansen om mee te kunnen doen in de samenleving. Want gezondheid is zoveel meer dan niet-ziek zijn. In dit overzicht staat een aantal uitgevoerde taken die wij in het kader van onze opdracht hebben uitgevoerd.
Aan de slag voor een gezonde en veilige regio Utrecht!
4
Keer terug naar inhoudsopgave
Een bijzonder jaar Het afgelopen jaar stond nog steeds in het teken van Covid-19. En daarmee ook onze werkzaamheden. Als ik daar op terug kijk, ben ik trots op de prestaties die wij hebben geleverd. We hebben heel wat schakelmomenten beleefd met op- en afschalen, grootschalig en fijnmazig vaccineren doordat we elke keer toch weer verrast werden door het virus. Dankzij de drive en inzet van onze medewerkers zijn we er in geslaagd zo goed mogelijk mee te bewegen in deze rollercoaster om elke dag weer de klus te kunnen klaren. Testen, zicht houden op bronnen en uitbraken, vaccineren, doelgroep- en wijkgerichte aanpak. Met als doel om zicht te houden op het virus en de druk op de zorg te beheersen en om kwetsbaren in onze samenleving te beschermen. Het is mooi om te zien dat we samen er in geslaagd zijn om het hele jaar onze taken te kunnen (blijven) uitvoeren. Dit heeft GGDrU gemaakt tot een voortvarende organisatie die bezig is met COVID, en natuurlijk ook met non-COVID. Want ook de reguliere werkzaamheden gingen door zoals aandacht voor kansrijk opgroeien, leven in een gezonde leefomgeving, zorgen dat iedereen gelijke kansen heeft, ongeacht waar zijn/ haar wieg heeft gestaan en hoe dit zo goed mogelijk te ondersteunen. Allemaal hele belangrijke onderwerpen die bijdragen aan een langer gelukkig en gezond zelfstandig leven.
En waar onze medewerkers zich elke dag weer voor 100% voor inzetten en resultaten in behalen, zoals verderop te lezen is. Ook dat maakt mij trots. Voor 2022 zal corona nog een onderwerp blijven. Maar er komt ook een nieuw bestuur aan na de gemeenteraadsverkiezingen. Deze nieuwkomers wil ik graag meenemen in het inzicht dat je er niet alleen bent om mensen te vaccineren. De focus op kwetsbare groepen is belangrijk. En dat mensen gelijke kansen krijgen. Vanaf jongs af aan. Ook willen we intensief blijven samenwerken met organisaties als de politie, of Veilig Thuis. Belangrijk om met onze nieuwe bestuurders straks tot een goede Bestuursagenda te komen voor de bestuursperiode 2023-2027; het is immers hun opdracht aan ons! Nicolette Rigter, Directeur Publieke Gezondheid GGD regio Utrecht
Keer terug naar inhoudsopgave
5
Thema’s Opgroeien in armoede en stress beperkt kinderen in hun groei en ontwikkeling. Al op een leeftijd van 4 maanden blijken kinderen uit de armste gezinnen vaker een hoger gewicht te hebben dan kinderen uit de rijkste gezinnen. Peuters uit een arm gezin kunnen op 2-jarige leeftijd vaak minder goed praten. Ook hebben kinderen uit arme gezinnen een hogere kans op psychische of sociale problemen.
“Ik wilde geen hulp. Maar ik wil het wel goed doen voor mijn kind. Daarom heb ik toch geappt en kennisgemaakt met een verpleegkundige van GGDrU. Het klikte. Nu komt ze af en toe bij me thuis. Toen ik vragen had over mijn zwangerschap, gaf zij daar antwoord op. Nu geeft ze me tips bij het opvoeden. Echt alles kan ik met haar bespreken. Ik heb zoveel steun aan haar! Ik ben trots op mijn kind, en ook best op mezelf, eigenlijk.” Ervaring van een moeder
Kansrijk opgroeien
Met het merendeel van de kinderen in de regio Utrecht gaat het gelukkig goed. 14% van de kinderen heeft echter een minder gunstige start. Dit heeft gevolgen voor hun gezondheid en ontwikkeling op jonge en latere leeftijd. Daarom is het belangrijk dat we samen zorgen voor onze kinderen. We willen dat kinderen gezond en veilig opgroeien en naar vermogen meedoen. De eerste duizend dagen van een kind zijn cruciaal voor een goede ontwikkeling. In onze visie is Jeugdgezondheidzorg (JGZ) dé sleutel voor kansrijk opgroeien. Door kinderen te volgen, de ouders te adviseren en door snel in te grijpen bij beginnende problematiek, kunnen we voorkomen dat later zwaardere zorg nodig is. Ons doel is dat ouders en kinderen zelf oplossingen voor problemen kunnen vinden (waar dat nodig is met begeleiding), dat kinderen en jongeren mogelijkheden hebben om gezond te leven en dat jongeren succesvol school verlaten met goede perspectieven. Daarom richten we ons bij het kansrijk opgroeien op het versterken van ouderschap, gezondheid en weerbaarheid. Dat begint al voordat de aanstaande moeder zwanger is en gaat door tot het kind 18 jaar is. Een van de programma’s die daarbij kan helpen, is VoorZorg.
6
Keer terug naar inhoudsopgave
VoorZorg in regio Utrecht 2021 Ieder kind heeft vanaf de geboorte recht op een gezonde en veilige start. Een problematische thuissituatie kan enorme gevolgen hebben voor de gezondheid en de ontwikkeling van jonge kinderen met alle gevolgen van dien. Daarom bieden wij VoorZorg. VoorZorg is een effectief bewezen programma voor jonge vrouwen die zwanger zijn en een opeenstapeling van problemen hebben. Zij krijgen 2,5 jaar ondersteuning van een vaste VoorZorg-verpleegkundige, om de gezondheid en ontwikkelingskansen van henzelf en hun kind te bevorderen. Kinderen kunnen hierdoor kansrijk en veilig opgroeien. De kracht en daarmee effectiviteit van VoorZorg is o.a.: •
•
De Vertrouwensband tussen de moeder en de VoorZorg-verpleegkundige. Vrouwen die VoorZorg krijgen, zijn het vertrouwen in professionele hulpverleners soms kwijt. VoorZorg gaat altijd door, ook tijdens de coronatijd en ook als vrouw (letterlijk) niet direct thuis geeft. Veel aandacht voor de band tussen ouder en kind. De ouders krijgen veel gelegenheid om hun kind positief op te voeden, in tegenstelling tot de negatieve opvoedervaringen die ze zelf vaak hebben gehad.
Redenen van moeders in de regio Utrecht om mee te doen aan VoorZorg zijn: • • • •
“Ik wil een goede moeder zijn.” “Ik wil weer naar school gaan.” “Ik wil goede keuzes maken in mijn uitgaven.” “Ik wil mijn schulden afbetalen.”
Hoe mooi is het om hen daar bij te helpen? Dit doen we door thuis bij de (aanstaande) moeders in gesprek te gaan over hoe het gaat en wat er speelt. We praten met elkaar, maken een wandeling, of ik ga (we gaan) mee naar de verloskundige. We bieden een luisterend oor, geven advies, maar we kijken bijvoorbeeld ook samen naar informatieve filmpjes. Daarnaast bespreken we de interactie met andere gezinsleden, zoals de partner of oma. Wat kan daar beter of anders? Met alles wat we dan weten, kijken we samen hoe we aan haar doelen werken. Zo staan we ouders, die het zelf vaak niet getroffen hebben in het leven, bij in een goede start voor hun kind. Annet Roose – van Leijden, Strategisch beleidsadviseur Jeugd
Keer terug naar inhoudsopgave
7
Gezonde leefomgeving
Wij maken ons hard voor een leefomgeving, die uitnodigt tot gezond gedrag en beschermt tegen gezondheidsrisico’s. Omdat wij inwoners willen beschermen tegen gezondheidsrisicio’s waar ze zelf geen/ weinig invloed op hebben. De omgeving waarin mensen wonen, werken, leren en spelen is van grote invloed op de keuzes die zij elke dag kunnen en soms moeten maken en daarmee op hun gezondheid. Een gezonde leefomgeving is een leefomgeving die bewoners als prettig ervaren, die voldoende voorzieningen biedt, die uitnodigt tot gezond gedrag en waar de negatieve invloed van die omgeving op gezondheid zo klein mogelijk is. Zo ben je eerder geneigd om je fiets te pakken als er mooie en veilige fietsroutes in je omgeving zijn, of om te gaan wandelen als er parken in de buurt zijn. Een veilige en gezonde leefomgeving vergroot het woonplezier van inwoners. Het is dus een belangrijke bouwsteen in omgevingsvisies van gemeenten. Vanuit verschillende expertises adviseren wij de gemeenten bij het ontwikkelen en inrichten van de omgeving. We kijken naar ongewenste gezondheidssituaties. We kijken naar de impact van windmolens, 5G zendmasten, de oorzaken en gevolgen van hittestress, concentraties fijnstof etc. Dit resulteert in lokale hitteplannen, Schone Lucht akkoord, plan van aanpak voor gevolgen van klimaatveranderingen.
8
Keer terug naar inhoudsopgave
Klimaatverandering en hittestress: werken aan lokale hitteplannen Klimaatverandering is aan de orde van de dag. Sommige effecten gaan heel geleidelijk, zoals de langzame gemiddelde opwarming en zeespiegelstijging. De veranderingen in ons klimaat hebben op lange termijn, maar ook op korte termijn al grote gevolgen voor onze leefomgeving en onze gezondheid. De belangrijkste gevolgen van extreme weersomstandigheden door klimaatverandering zijn hitte en droogte, en wateroverlast tijdens buien of door overstroming. De effecten hiervan zijn erg divers, denk bijvoorbeeld aan effecten op wegen, bruggen en spoorwegen, op de landbouw, op onze telecommunicatie en het elektriciteitsnet, en zeker ook op onze gezondheid. Kijken we alleen al naar hitte, is er al een heel divers palet aan effecten. De Hogeschool van Amsterdam bracht dat mooi in beeld met in een interactieve ‘mindmap’ over hitte in de stad [https://www.hittebestendigestad.nl/mindmap/]. Effecten op de gezondheid zijn vooral te zien bij kwetsbare groepen, zoals jonge kinderen en ouderen, of mensen met specifieke medicatie. Vooral in de groep van de eenzame ouderen zijn er tijdens hittegolven aanzienlijke risico’s voor de gezondheid. Bij een aankomende hittegolf wordt op nationaal niveau vanuit het RIVM het Nationale Hitteplan in werking gesteld.
Hiermee wordt het land als het ware even op scherp gezet en herinnerd aan het treffen van maatregelen op hittestress en schade te voorkomen. Op lokaal niveau kunnen ook afspraken gemaakt worden wie welke acties onderneemt. Dit kan worden vastgelegd in een lokaal hitteplan. GGDrU heeft zich in 2021 samen met en ondersteund door de Provincie Utrecht en Klimaatverbond Nederland ingespannen om in de regio lokale hitteplannen te realiseren. In een lokaal hitteplan wordt op gemeentelijk niveau gekeken welke groepen kwetsbaar zijn voor hittestress, en waar hittestress met name optreedt. Er worden dan samen met sociale partners, zoals zorgkoepels en huisartsenpraktijken, afspraken gemaakt over te treffen maatregelen tijdens periodes waarin hittestress optreedt. Bijvoorbeeld extra aandacht voor vochtinname en maatregelen om de woning koel te houden bij kwetsbare ouderen. Lokale hitteplannen vergen bij uitstek een integrale benadering, waarin het fysieke domein (vergroenen) nauw samenwerkt met het sociale domein. Ook kan het helpen als ambities op het gebied van hitte-adaptatie specifiek worden vastgelegd door gemeenten of in regionale samenwerkingsverbanden. In 2022 werkt GGDrU verder aan de lokale hitteplannen. Elders in het land beginnen lokale hitteplannen ook vorm te krijgen, die kennis proberen we weer toe te passen in onze eigen regio.
Op 24 maart 2022 organiseert de Provincie Utrecht een bijeenkomst ‘Hittestress: aanpak in binnen- en buitenland’ in het muntgebouw. GGDrU verzorgt daar een sessie over lokale hitteplannen. Voor vragen over hitte-adaptatie zijn wij natuurlijk altijd bereikbaar via mmk@ ggdru.nl en 030-6086086. Fedor Gassner, Adviseur Milieu en Gezondheid
Team Milieu en Gezondheid houdt zich samen met enkele andere afdelingen binnen GGDrU bezig met klimaatverandering
Keer terug naar inhoudsopgave
9
Langer gelukkig en gezond zelfstandig
Langer gelukkig en gezond zelfstandig kunnen leven begint al bij de geboorte en hangt samen met een gezonde leefstijl. Gezond ouder worden is dus van álle leeftijden. Het is ook een thema dat maatschappelijk steeds belangrijker wordt. Ouderen wonen steeds langer zelfstandig thuis en willen regie blijven houden over hun eigen leven. Maar bij het ouder worden, komen er meestal ook ouderdomskwalen en/of chronische aandoeningen om de hoek kijken. Ook worden ouderen geconfronteerd met eenzaamheid. In de helft van de gevallen is de chronische ziekte gerelateerd aan een ongezonde leefstijl. Er valt dus veel gezondheidswinst te boeken door mensen aan te zetten tot een gezondere manier van leven. Meer bewegen, gezond eten. Wij willen met aandacht voor preventie gedurende de hele levensloop een bijdrage leveren om een aantal problemen bij ouderen te voorkomen of te verminderen. Met preventieve ouderenzorg, gericht op een gezonde leefstijl en het vergroten van veerkracht, hopen we dat ouderen van de toekomst zo gezond mogelijk oud worden en zo lang mogelijk zelfredzaam blijven. Denk hierbij aan een slim ingerichte leefomgeving die tot bewegen uitnodigt met toegankelijke en passende voorzieningen waarmee ouderen veilig kunnen (blijven) wonen in hun eigen omgeving.
“Positief en Bewust bezig zijn” gericht op zingeving, vitaliteit, veerkracht, woonsituatie en sociale contacten bevordert de zelfredzaamheid van ouderen.
Een gezonde leefstijl kan problemen in de toekomst voorkomen en vergroot de kans op gezond ouder worden. Daarom is het belangrijk om al zo vroeg mogelijk gezond gedrag te stimuleren. Want hoe langer er sprake is van ongezond gedrag, des te moeilijker is het om dat (weer) af te leren. Dat zien we bijvoorbeeld bij roken. Iedereen weet dat het slecht voor je is en toch zien we dat deze verslaving heel moeilijk af te leren is. Omdat het nooit te laat is, om te veranderen, helpen wij onze inwoners om van hun rookverslaving af te komen.
10
Keer terug naar inhoudsopgave