RIB22.008 Extra ALV van de VNG 13-01

Publiekshal ▪ Het Rond 1, Zeist

www.zeist.nl ▪ www.twittter.com/gemeentezeist

Postbus 513, 3700 AM, Zeist

www.facebook.com/gemeentezeist

Telefoon 14 030 ▪ zeist@zeist.nl

Ontv. Griffie 12-01-2022/RIB22.008 Aan de gemeenteraad

Datum

12 januari 2022

Burgerservicenummer Bijlage(n)

Onderwerp

Ons kenmerk

434615

Uw kenmerk

3 Extra Algemene Ledenvergadering Vereniging Nederlandse Gemeenten 13 januari 2022

Behandeld door

Arno Klarenbeek

Portefeuillehouder

J.L.M.M. Janssen

Geachte leden van de raad,

Op 13 januari vindt een extra algemene ledenvergadering (ALV) van de VNG plaats. Bij VNG ledenbrief 21/084 d.d. 16 december informeert het bestuur van de VNG de leden over de onderwerpen en stukken die voor die vergadering op de agenda staan. De ledenbrief hebben wij u via uw raadsgriffie doorgestuurd. De stukken zijn op de postlijst raad van 25 januari opgenomen onder nr. PR22.022. Zie: https://zeist.raadsinformatie.nl/document/10957001/1/PR22_012%20VNG%20Ledenbrief%20ALV%2013%20j anuari Op 4 januari is er nog een nieuwe ledenbrief met aanvullende stukken, waaronder diverse moties van de leden en de resolutie “Randvoorwaarden hervormingsagenda Jeugd" ontvangen. In de moties vragen de gemeenten aandacht voor de grote maatschappelijke opgaven waarvoor de gemeenten zich geplaatst zien. In afstemming met de leden van het platform M50 dienen wij als gemeente samen met de gemeente De Bilt de motie “Eerlijk speelveld bij woningbouwfondsen”, in. Strekking van de motie De M50 stelt vast dat de extra financiering ten behoeve van de wooncrisis niet ten laste moet komen van het gemeentefonds; de drempels voor de woningbouwimpuls (Wbi) en het volkshuisvestingsfonds (te) hoog zijn en de uitvoeringskracht van kleine en middelgrote gemeenten moet worden verbeterd.

De M50 verzoekt het VNG bestuur o.a.: Meer ondersteuning van het rijk bij de woningbouwopgave Meer investeringen in ambtelijk apparaat gemeenten Minder drempels en criteria voor de fondsenaanvraag Een integrale aanpak zodat ook gemeenten die geen goede OV verbinding hebben aanspraak op een fonds kunnen maken Tot ons genoegen adviseert het bestuur van de VNG aan de leden deze motie over te nemen.

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

2

AGENDA (MET VERGADERSTUKKEN, INCLUSIEF NAZENDING) 1.

Opening

2.

Mededelingen

3.

Benoeming notulencommissie Extra ALV 13 januari 2022

4.

Vaststelling notulen ALV 16 juni 2021 (PDF, 443kB)

5.

VNG Jaarplan 2022 (inclusief GGU) (PDF, 3,3MB) ter kennisneming

6.

Regeerakkoord - behandeling resolutie Randvoorwaarden Hervormingsagenda Jeugd (PDF, 83kB) zie ook Ledenbrief Regeerakkoord (13 december 2021)

7.

Herijking gemeentefonds – behandeling resolutie Herijking gemeentefonds (PDF, 162kB)

8a.

Stand van zaken lopende trajecten (inclusief moties) 1. Uitvoering Klimaatakkoord (PDF, 128kB) Behandeling moties 1 t/m 4 (zie Ingediende moties en preadviezen hieronder) 2. Hervormingsagenda jeugd 3. Versterking integrale dienstverlening gemeenten (PDF, 121kB) 4. Raadsverkiezingen (PDF, 291kB) 5. Werving nieuwe leden VNG bestuur en commissies na de raadsverkiezingen (PDF, 280kB) 6. VNG Visie 2030 (PDF, 191kB) Behandeling moties 5 t/m 9 (zie Ingediende moties en preadviezen hieronder)

8b.

Verantwoording bestuur over uitvoering moties eerdere ledenvergaderingen (PDF, 449kB) ter besluitvorming

9.

Wat verder ter tafel komt en rondvraag

In de ter informatie bijgevoegde collegevoorstellen/-besluiten zijn wij ingegaan op de onderwerpen. Bij de punten waarover moet worden gestemd is een stemadvies opgenomen. Wij volstaan hier met een verwijzing naar die bijgevoegde documenten. Een aantal punten was ook al aan de orde voor de uitgestelde buitengewone algemene ledenvergadering van 26 november waarover we u reeds eerder een RIB zonden. Via bijgevoegde link kunt u die stukken nog inzien: https://zeist.raadsinformatie.nl/document/10803726/1/PR21_193B%20Uitstel%20ALV%20VNG%20(04%20fe bruari%202022) Wij hebben besloten onze vertegenwoordiger tijdens de ALV in lijn met die adviezen te laten stemmen. Als gevolg van het Kerstreces, de ontvangst van de stukken en de planning van de ALV t.o.v. uw raadsvergadering zien wij, voor zover overigens ook nodig, geen gelegenheid vooraf met elkaar af te stemmen. Zoals u via ledenbrief 21/079 van de VNG door is gegeven, is overigens de BALV van 26 november jl. doorgeschoven naar 11 februari aanstaande. De komende vergadering is een extra vergadering met het oog op de urgentie rond de herijking van het gemeentefonds en de resolutie daarover, in verband met de hervormingsagenda Jeugd en de eveneens noodzakelijke resolutie daarover, alsmede gezien de grote

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

3

maatschappelijke opgaven en uitdagingen waarvoor de gemeenten zich gesteld zien en waarvoor zij in het nieuwe regeerakkoord nog onvoldoende zekerheden zien voor afdoende ondersteuning vanuit het Rijk. Wanneer u evenwel vragen, opmerkingen of suggesties heeft naar aanleiding van de stukken en onze standpunten geeft u dit dan via uw raadsgriffie aan ons door a.u.b. Dan kunnen wij bij de bespreking van de postlijst raad van januari op de 18e januari aanstaande daarover desgewenst nog in gesprek.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Zeist, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

dr. H.S. Grotens

drs. J.J.L.M. Janssen

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 1

Portefeuillehouder Burgemeester Janssen Secretaris

Burgemeester

Datum B&W-vergadering 11-1-2022 00:00:00 Wethouder

Wethouder

Wethouder

Wethouder

Akkoord Bespreken Afd./Team Opsteller Telefoon Datum Stuknummer Uiterste datum

AKKOORD

S&B A. Klarenbeek +31652405850 17 december 2021 434615 11 januari 2022

paraaf

datum

ONDERWERP

Extra Algemene ledenvergadering VNG 13 januari 2022

BESLUIT

Raad Deponeren archief

DATUM

par

Datum Datum

INHOUD (bij beknopte toelichting de volledige tekst, anders publieksgerichte samenvatting) Het bestuur van de Vereniging van Nederlandse gemeenten (VNG) heeft voor 13 januari 2022 een extra ledenvergadering uitgeschreven. De directe aanleiding voor de extra ALV was de dringende oproep aan het bestuur, in 2 informele bestuurlijke sessies over de herijking gemeentefonds op 26 november, om op zo kort mogelijke termijn een ALV te houden. Op 14 en 15 december zijn 2 nieuwe informele bestuurlijke sessies gehouden over de herijking gemeentefonds om de inbreng van de leden op te halen. Op basis hiervan heeft het VNG-bestuur de concept-resolutie ‘Naar een uitlegbaar en stabiel beter verdeelmodel gemeentefonds’ opgesteld (agendapunt 7). Andere onderwerpen die aan de orde komen zijn o.a. VNG jaarplan 2022 inclusief GGU, regeerakkoord, stand van zaken lopende trajecten hervormingsagenda Jeugd, Klimaatakkoord, dienstverlening gemeenten, raadsverkiezingen, VNG visie 2030 en verantwoording uitvoering moties eerdere ALV-en. Via de ledenbrief van 16 december 2021 Lbr.21/084 zijn we geïnformeerd en hebben wij de concept stukken ontvangen. Deze stukken treft u als bijlage aan. In dit voorstel gaan wij in op de stukken en het eventuele stemgedrag voor c.q. namens Zeist.

Een deel van de stukken maakte al eerder deel uit van de uitgestelde BALV VNG van 26 november jl., en is reeds door het college besproken en behandeld. Het betreffende CV en de raadsinformatiebrief er over zijn bij deze stukken gevoegd. VOORGESTELD WORDT 1. In te stemmen met de standpuntbepaling voor het stemgedrag namens Zeist op de wijze zoals opgenomen in dit voorstel. 2. De raad hierover schriftelijk te infomeren conform bijgevoegde raadsinformatiebrief.

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 2

ONDERWERP Extra Algemene ledenvergadering VNG 13 januari 2022

VOORSTEL 1. In te stemmen met de standpuntbepaling voor het stemgedrag namens Zeist op de wijze zoals opgenomen in dit voorstel. 2.

De raad hierover schriftelijk te infomeren conform bijgevoegde raadsinformatiebrief.

INLEIDING Het bestuur van de Vereniging van Nederlandse gemeenten (VNG) heeft voor 13 januari 2022 een extra ledenvergadering uitgeschreven. De directe aanleiding voor de extra ALV was de dringende oproep aan het bestuur, in 2 informele bestuurlijke sessies over de herijking gemeentefonds op 26 november, om op zo kort mogelijke termijn een ALV te houden. Op 14 en 15 december zijn 2 nieuwe informele bestuurlijke sessies gehouden over de herijking gemeentefonds om de inbreng van de leden op te halen. Op basis hiervan heeft het VNG-bestuur de concept-resolutie ‘Naar een uitlegbaar en stabiel beter verdeelmodel gemeentefonds’ opgesteld (agendapunt 7). Andere onderwerpen die aan de orde komen zijn o.a. VNG jaarplan 2022 inclusief GGU, regeerakkoord, stand van zaken lopende trajecten hervormingsagenda Jeugd, Klimaatakkoord, dienstverlening gemeenten, raadsverkiezingen, VNG visie 2030 en verantwoording uitvoering moties eerdere ALV-en. Via de ledenbrief van 16 december 2021 Lbr.21/084 zijn we geïnformeerd en hebben wij de concept stukken ontvangen. Deze stukken treft u als bijlage aan. De stukken staan op de postlijst van de raad van 25 januari die besproken wordt met de raad op 18 januari poststuknummer PR22.012. In dit voorstel gaan wij in op de stukken en het eventuele stemgedrag voor c.q. namens Zeist.

Een deel van de stukken maakte al eerder deel uit van de uitgestelde BALV VNG van 26 november jl., en is reeds door het college besproken en behandeld. Het betreffende CV en de raadsinformatiebrief er over zijn bij deze stukken gevoegd.

De agenda voor deze ALV ziet er als volgt uit: 1. Opening 2. Mededelingen 3. Benoeming van de notulencommissie Extra ALV 13 januari 2022 4. Vaststelling notulen ALV 16 juni 2021 5. VNG Jaarplan 2022 (inclusief GGU) 6. Regeerakkoord 7. Herijking gemeentefonds 8a. Stand van zaken lopende trajecten 1. Klimaatakkoord 2. Hervormingsagenda jeugd 3. Versterking integrale dienstverlening gemeenten 4. Raadsverkiezingen 5. Werving nieuwe leden VNG-bestuur en -commissies na de raadsverkiezingen 6. VNG Visie 2030 8b. Verantwoording uitvoering moties ALV 16 juni 2021 en eerdere ledenvergaderingen 9. Rondvraag/WVTTK 10. Sluiting

Doel van het voorstel (SMART) Voorbereiding van de BALV en creëren van bestuurlijke betrokkenheid op besluitvorming in deze ledenvergadering

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 3

Inhoudelijke reactie op de stukken voor de BALV met stemadvies: De onder huishoudelijke zaken (benoemen notulencommissie, vaststellen notulen, rondvraag/WVTTK) opgenomen punten in de agenda spreken voor zich. Voor zover besluit nodig / stemming nodig is het Advies: mee in stemmen.

5. VNG Jaarplan 2022 (inclusief GGU) Het jaarplan wordt ter kennisneming aan de leden voorgelegd. Daarbij wordt bij het onderdeel GGU, naar aanleiding van de inbreng van burgemeester Naafs van Utrechtse Heuvelrug in de ALV in juni, aandacht besteed aan de versterking van de betrokkenheid van de leden in de GGU governance. In onze ter informatie bijgevoegde collegevoorstel en RIB voor de niet doorgegane BALV van 26 november zijn we hier uitvoerig op ingegaan. Kortheidshalve verwijzen we hier naar. Met het onderstaande stemadvies is toen ook al ingestemd maar herhalen we hier voor de compleetheid en goede orde. Voorgesteld wordt uw vertegenwoordiger de informatie voor kennisgeving aan te laten nemen en de inzet van het VNG bestuur waar nodig te ondersteunen.

6. Regeerakkoord https://vng.nl/sites/default/files/2021-12/vng-reactie-regeerakkoord.pdf Het VNG bestuur heeft bij brief van 16 december aan de Tweede Kamer met de titel “valse start van het nieuwe kabinet”, zie ,link hierboven naar de brief, onomwonden reflectie gegeven over de betekenis van het akkoord voor de gemeenten en de verhoudingen tussen het rijk en de gemeenten als mede overheid. Bij ledenbrief 21/085 d.d. 20 december heeft het bestuur de leden nader geïnformeerd over de betekenis van het regeerakkoord. Daarnaast is toegezegd dat de leden van actuele ontwikkelingen op de hoogte worden gehouden en er in de ALV van 13 januari over het regeerakkoord en de reacties van de gemeenten/VNG van gedachten zal worden gewisseld. De vals start bestaat er o.a. uit dat: • de uitspraak van de arbitragecommissie jeugd eenzijdig aan de kant is geschoven; • de financiering van de woningbouwopgave een sigaar uit eigen doos is; • er in het regeerakkoord geen letter staat over versterking van de financiële positie van gemeenten; • gemeenten worden gediskwalificeerd als uitvoeringsloket in plaats van de eerste en medebepalende overheid en • het lijkt er daarnaast op dat het nieuwe kabinet dat op zoek is naar elan en een nieuwe bestuurscultuur geen plannen heeft om daadwerkelijk te werken aan verbetering van de interbestuurlijke verhoudingen; de verhouding tussen rijk en gemeenten.

De andere gemeentelijke samenwerkingsverbanden onderschrijven even deze kritiek volmondig. Het stedennetwerk G40 noemt het een gotspe dat de opschalingskorting niet van tafel is gehaald. De middelgrote gemeenten (verenigd in de M50) waarschuwen voor een oneerlijk speelveld tussen grote en kleine gemeenten en vrezen dat de financiële positie van gemeenten onder Rutte IV nog verder zal verslechteren. De plattelandsgemeenten (P10) voelen zich compleet genegeerd. Dit regeerakkoord valt voor de gemeenten na jaren van eerder getouw trek over de uitermate zorgwekkende financiële situatie en de compleet uit het lood geslagen verhoudingen rijk – gemeenten niet anders dan te zien als een directe slag in het gezicht. Het eerdere negeren door het rijk zet zich onbegrijpelijker wijs, indachtig uitspraken en adviezen van de Commissie van Wijzen, de Raad van State en de ROB dat het anders moet, “doodleuk” voort. Kortom wordt vervolgd en zal tijdens de ALV wel tot hardere woorden en wellicht daden (?) gaan leiden van zwaar teleurgestelde leden van de VNG.

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 4

Stemadvies/-besluit: mochten er eventuele uitspraken of moties worden voorgelegd waarin opgetrokken wordt tegen de hierboven geconstateerde tekortkomingen van het regeerakkoord jegens de gemeenten dan is het advies daarvoor te stemmen.

7. Herijking gemeentefonds (resolutie) Het VNG bestuur heeft in de achterliggende tijd bestuurlijke sessies over de herijking gemeentefonds georganiseerd, te weten op 26 november en op 14 en 15 december jl. In deze sessies is de inbreng van de leden opgehaald. Op basis hiervan heeft het VNG-bestuur de concept-resolutie ‘Naar een uitlegbaar en stabiel beter verdeelmodel gemeentefonds’ opgesteld. Ook voor het traject herijking gemeentefonds is het regeerakkoord van groot belang. Op basis daarvan moet worden bepaald of wordt voldaan aan de eerder door de leden vastgestelde voorwaarde rond de omvang van het gemeentefonds, oftewel ‘de koek’, moet worden vergroot. Met de overwegingen in de resolutie zijn we het volmondig eens. Bij de constateringen treden enige nuances op en kijkend naar het voorstel stellen we vast dat niet altijd duidelijk is wat de consequenties zijn. In lijn met ons eerder ingenomen standpunt en ons eerdere ambtelijke advies stellen wij voor de onderdelen 2,3 en 4 van de resolutie te steunen. Punt 5 is praktisch gezien onuitvoerbaar, omdat we de uitkomsten nog niet kennen. Punt 1 is pas uitvoerbaar, als de punten 2,3 en 4 zijn gerealiseerd. Onze mening: • • •

De 4 onvolkomenheden die de ROB noemt, moeten volledig zijn opgelost, voordat invoering kan plaatsvinden. Deze oplossing zal naar verwachting effecten hebben op de uitkomst van de herverdeling en dus op de plussen en minnen per gemeente. Zeist heeft geen baat bij snelle invoering. Het laatste punt van de motie is onuitvoerbaar, omdat je de definitieve uitkomst nog niet weet.

De strekking van de resolutie zou bondiger mogen • • •

Herijking pas invoeren als de 4 randvoorwaardelijke punten van ROB in voldoende mate zijn opgelost. En tot die tijd niks. De koek moet groter. Bzk moet transparant aangeven hoe de opbouw van het nieuwe model is en hoe de herverdeeleffecten zijn opgebouwd.

Stemadvies/-besluit: met inachtneming van de bovenstaande kanttekeningen voor de resolutie te stemmen.

8a. Stand van zaken lopende trajecten 1. Klimaatakkoord Inzet gericht op meer geld en invulling van de door de gemeenten gestelde randvoorwaarden om de taken waar te kunnen maken. Wij zitten op dezelfde lijn, geen toevoegingen. Zie overigens in de ledenbrief over het regeerakkoord ook Spoor 3 aanbod aan het kabinet: Klimaat en energie.

Moties bij dit agendapunt: - Motie Soest: ‘Financiering Energietransitie in gemeenten’ De motie beschrijft terecht het knelpunt dat de financiële middelen en gestelde randvoorwaarden voor uitvoering van het klimaatakkoord door gemeenten nog onvoldoende zijn ingevuld. Het verschijnen van het regeerakkoord maakt de motie voor wat betreft financiën enigszins achterhaald. Vanaf 2023 zijn er wel middelen gereserveerd voor gemeenten voor de uitvoering van het klimaatakkoord. Of dit voldoende is, zal moeten blijken. En blijft het punt dat er in 2022 geen extra middelen beschikbaar zijn. Dit betekent dat gemeente ruimte in hun eigen begroting moeten maken om door te kunnen werken aan de klimaatopgave, terwijl er wel extra taken zijn toegevoegd. Maar een beperkt aantal gemeente lukt dat en/of kiest daarvoor. Hier ligt dus een groot afbreukrisico zowel op realisatie als op

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 5

geloofwaardigheid. Voor Zeist geldt dat wij die ruimte wel hebben gemaakt in de begroting. Daarnaast delen wij de oproep voor een gedeelde communicatieboodschap – lokale processen, met name in de RES, worden bemoeilijkt door tegenstrijdige boodschappen vanuit het rijk. Preadvies bestuur VNG: overnemen. Stemadvies/-besluit: voor de motie te stemmen.

- Motie Eindhoven: ‘Vergroening van de woningbouwopgave’ In de motie wordt geconstateerd dat het bij de gemeentelijke woningbouwopgave onvoldoende lukt om capaciteit en geld vrij te maken voor een gezonde, groene en natuur inclusieve leefomgeving. Er is behoefte aan financiële ondersteuning vanuit het rijk en aanscherping van wet- en regelgeving. Een ander niet doormiddel van een “sigaar uit eigen doos”!

Wij staan achter de motie. Wij werken op dit moment ook zelf aan een actualisatie van het duurzaam bouwenbeleid van gemeente Zeist met aandacht voor natuur inclusief bouwen.

Preadvies bestuur VNG: overnemen.

Stemadvies/-besluit: voor de motie te stemmen.

2. Hervormingsagenda jeugd De Hervormingsagenda Jeugd heeft 2 doelen, die nadrukkelijk aan elkaar zijn gekoppeld: 1. Betere en tijdige zorg en ondersteuning, op de juiste plek en wanneer dit nodig is. 2. Een beheersbaar en daarmee duurzaam financieel houdbaar stelsel. Deze inhoudelijke doelstellingen laten zien dat de agenda een transformatiedoelstelling heeft; een inhoudelijke vernieuwing die de kwaliteit van de jeugdzorg verhoogt. In de Hervormingsagenda worden deze doelstellingen uitgewerkt. Inzet gericht op een realistische uitvoerbare (samenwerkings) hervormingsagenda met bijpassende financiering. Betrokkenheid van de gemeenten bij de totstandkoming en samenspel in gelijkwaardige verhoudingen. Doorlopende monitoring en compensatie van de benodigde financiële middelen. Prima inzet en lijnen. So far so good. Maar de VNG constateert naar onze mening naar aanleiding van het het nieuwe regeerakkoord terecht dat de uitspraak van de Commissie van Wijzen over de jeugdzorg eenzijdig terzijde wordt geschoven door het rijk door de financiële reeks niet over te nemen, maar deze vanaf 2024 met € 100 miljoen en vanaf 2025 zelfs met € 500 miljoen te verminderen. Dit is onhaalbaar. De voorgestelde eigen bijdrage van ouders en de normering van zorgkosten bieden geen adequate dekking. Het is daarom niet te vermijden dat kwetsbare kinderen en gezinnen hiervan de dupe worden.

Dit is een valse start die moet worden rechtgezet door duidelijk te maken dat het risico voor het niet behalen van deze dekking op geen enkele wijze bij gemeenten mag komen te liggen. Wij ondersteunen die lijn en adviseren u over eventuele uitspraken of moties in bovenstaande zin een positieve stem uit te (laten) brengen.

3. Versterking integrale dienstverlening gemeenten Inzet is structureel tot brede verbeteringen in beleid en uitvoering tussen en bij alle overheidsorganisaties te komen. De versterking van de dienstverlening bij gemeenten maakt hier

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 6

onderdeel van uit. ‘Betere samenwerking tussen uitvoeringsorganisaties is nodig om te voorkomen dat mensen tussen wal en schip vallen of van het kastje naar de muur worden gestuurd.’ Zie verder de ledenbrief over het regeerakkoord onderdelen Spoor 2 Interbestuurlijke verhoudingen en Spoor 4: Focus op uitvoering en ons eerdere collegevoorstel en RIB voor de BALV van 26 november jl. Wij onderschrijven de constateringen, inzet en lijn van de VNG.

4. Raadsverkiezingen Idem als voor BALV van 26 november jl.

5. Werving nieuwe leden VNG-bestuur en -commissies na de raadsverkiezingen Idem als voor BALV van 26 november jl.

6. VNG Visie 2030 Idem als voor BALV van 26 november jl. Met het onderstaande stemadvies is toen ook al ingestemd maar herhalen we hier voor de compleetheid en goede orde. Voorgesteld wordt uw vertegenwoordiger de informatie voor kennisgeving aan te laten nemen en de inzet van het VNG bestuur waar nodig te ondersteunen.

8b. Verantwoording uitvoering moties ALV 16 juni 2021 en eerdere ledenvergaderingen

Idem als voor BALV van 26 november jl. Wij kunnen ons verenigen met de verantwoordingsteksten en voorgestelde voorstellen voor afdoening. Met het onderstaande stemadvies is toen ook al ingestemd maar herhalen we hier voor de compleetheid en goede orde. Voorgesteld wordt uw vertegenwoordiger in te laten stemmen met de verantwoording en voorgestelde afdoening van de moties. Motie bij dit agendapunt: - Motie Moerdijk: ‘Bijdrage beheerskosten DSO-LV – uitstel Omgevingswet’ Met de motie wordt ingezet op het verkrijgen van een toelichting op de door de gemeenten betaalde bijdragen aan beheerskosten van het DSO. Het betreft een verantwoording van de besteding van de reeds betaalde bijdrage aan DSO beheerskosten via het gemeentefonds in de jaren 2020 en 2021. Daarnaast wordt ingezet op het later in laten gaan van de verhoging van de gemeentelijke bijdragen als gevolg van het uitstel met 1,5 jaar van de inwerkingtreding van de wet, hetgeen betekent dat het vastgestelde bedrag van maximaal €18 mln per jaar blijft gelden tot en met 2025. Wij achten het zinvol dat inzicht wordt geboden door het rijk en dat transparant wordt verantwoord, ook het doortrekken van de afspraken als gevolg van het door het rijk bepaalde uitstel is een reële en terechte vraag. Had het rijk zelfs overigens zelf al wel al pro actief in mogen voorzien.

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 7

Preadvies bestuur VNG: overnemen. Stemadvies/-besluit: voor de motie te stemmen.

9. Rondvraag/WVTTK

10. Sluiting

ARGUMENTEN 1.1. De agenda van de ALV bevat voor het takenpakket en de werkzaamheden van de gemeenten een aantal belangrijke onderwerpen met bijbehorende stukken. Het is gelet op de inhoud van die stukken van belang dat bestuurlijk en ambtelijk kennis wordt genomen van deze stukken en standpunt wordt bepaald.

KANTTEKENINGEN Ook Rutte IV trekt zich weinig aan van de 1 overheid gedachte en goede interbestuurlijke verhoudingen, laat zich daarnaast ook weinig tot niets gelegen liggen aan arbitrage uitspraken Jeugd en adviezen van ROB t.a.v. herijking gemeentefonds. Doet nota bene zonder enig overleg een greep uit dat fonds van €1,6 miljard om intensivering van woningbouw mee te dekken. De mondelinge en schriftelijke reacties van de VNG zijn helder en laten weinig aan de verbeelding over maar zetten tot nu toe niet veel zoden aan de dijk. Hoezo werken aan herstel van vertrouwen door het rijk……

PARTICIPATIE N.v.t. betreft onze interne ledenvertegenwoordiging binnen de vereniging.

FINANCIËLE TOELICHTING Er zijn nog geen directe financiële gevolgen, maar ook deze extra ALV is van groot belang voor de toekomstige financiële huishouding van onze gemeente (herijking gemeentefonds) en voor het financieel in balans brengen van de gemeentelijke taken en de daarvoor te verkrijgen Rijksmiddelen (o.a. hervormingsagenda Jeugd, Klimaat, Omgevingswet).

JURIDISCHE ASPECTEN De burgemeester vertegenwoordigt de gemeente in en buitenrechte en derhalve ook tijdens de ALV van de VNG.

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 8

DUURZAME ASPECTEN In dit voorstel dragen de agendapunten 5, 6, 8a1 en 8b bij aan het bereiken van de gemeentelijke doelen op het vlak van klimaat, energie en duurzaamheid.

UITVOERING

Planning

Communicatie en Informatie en Automatisering

Bijlagen • • • •

VNG ledenbrief 21/084 d.d. 16 december Concept raadsinformatiebrief Vastgestelde CV over uitgestelde BALV 26 november jl. Vastgestelde en verstuurde raadsinformatiebrief over BALV 26 november jl.

Evaluatie/controle door de raad •

Zie concept raadsinformatiebrief

COLLEGEVOORSTEL

Portefeuillehouder Burgemeester Janssen Secretaris

Burgemeester

Datum B&W-vergadering 11 januari 2022 Wethouder

Wethouder

Wethouder

Wethouder

Akkoord Bespreken Afd./Team Opsteller Telefoon Datum Stuknummer Uiterste datum

AKKOORD

S&B A. Klarenbeek +31652405850 10 januari 2022 0436371 11 januari 2022

paraaf

ONDERWERP

Aanvullende stukken Ledenvergadering VNG 13 januari 2022

datum

BESLUIT

Raad Deponeren archief

DATUM

par

Datum Datum

INHOUD (bij beknopte toelichting de volledige tekst, anders publieksgerichte samenvatting) In een separaat collegevoorstel voor de vergadering van het college van 11 januari zijn wij ingegaan op de agenda en stukken voor de algemene ledenvergadering van de VNG van 13 januari aanstaande. Bij ledenbrief 22/01 d.d. 4 januari zijn door het bestuur van de VNG aanvullende stukken toegestuurd, waaronder een aantal nieuwe moties met pre-adviezen daarover van het VNG bestuur alsmede een resolutie “Randvoorwaarden hervormingsagenda Jeugd". Dit voorstel gaat hierover en strekt tot advies en besluitvorming hierover voor het stemgedrag voor Zeist. VOORGESTELD WORDT 1. In te stemmen met het in dit voorstel opgenomen stemgedrag voor Zeist over de nieuwe moties en resolutie Jeugd op de agenda van de ALV VNG van 13 januari aanstaande. 2. Een afschrift van dit vastgestelde collegevoorstel ter informatie toe te sturen aan de gemeenteraad.

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 2

ONDERWERP Aanvullende stukken Ledenvergadering VNG 13 januari 2022

VOORSTEL 1. In te stemmen met het in dit voorstel opgenomen stemgedrag voor Zeist over de nieuwe moties en resolutie Jeugd op de agenda van de ALV VNG van 13 januari aanstaande. 2. Een afschrift van dit vastgestelde collegevoorstel ter informatie toe te sturen aan de gemeenteraad.

INLEIDING In een separaat collegevoorstel voor de vergadering van het college van 11 januari zijn wij ingegaan op de agenda en stukken voor de algemene ledenvergadering van de VNG van 13 januari aanstaande. Bij ledenbrief 22/01 d.d. 4 januari zijn door het bestuur van de VNG nog aanvullende stukken toegestuurd, waaronder een aantal nieuwe moties met pre-adviezen daarover van het VNG bestuur alsmede een resolutie “Randvoorwaarden hervormingsagenda Jeugd". Dit collegevoorstel gaat hierover en strekt tot advies en besluitvorming hierover voor het stemgedrag voor Zeist. Het gaat om de volgende nieuwe moties, waaronder een motie die we als Zeist samen met de Bilt namens de M50 gemeenten hebben ingediend, waarover hier onder meer: - Amersfoort: “Met prioriteit het elektriciteitsnetwerk geschikt maken voor de energietransitie” Strekking van de motie Oproep aan bestuur om: 1. De problematiek rond de netwerkcongestie onder de aandacht te brengen van de Tweede Kamer en het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat 2. De staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat en de minister van Financiën te verzoeken om binnen 6 maanden samen met TenneT en regionale netbeheerders een plan van aanpak op te stellen en hier met prioriteit uitvoering aan te geven.

Preadvies VNG-bestuur: overnemen - Ooststellingwerf: “Compenseren netwerkproblematiek energietransitie” Strekking van de motie: Verzoek het VNG-bestuur er bij het rijk op aan te dringen om: · de salderingsregeling voor particulieren in probleemgebieden met beperkte netcapaciteit die zonnepanelen op hun dak plaatsen, te verlengen en de vanaf 2023 beoogde afbouw van deze regeling op te schorten; · de netwerkbedrijven de wettelijke mogelijkheid te geven om (voor lokale initiatieven) te investeren in alternatieven, zoals opslag van elektriciteit en productie van waterstof; · subsidieregelingen voor lokale projecten, zoals de Subsidieregeling Coöperatieve Opwekking(SCE), in regio’s met netwerkproblemen, op het moment dat er weer aansluitmogelijkheden beschikbaar zijn, onder de nu geldende condities aan te bieden. Preadvies VNG-bestuur: overnemen. - Eindhoven: “Uitvoeringskosten gemeenten klimaatakkoord” Strekking van de motie: Roept het VNG bestuur op in gesprek te gaan met het rijk over: Hoe de verhoogde doelstelling (55%) en ambitie (60%) voor CO2-reductie in 2030 in het coalitieakkoord zich verhouden tot het ROB-advies dat gebaseerd is een lagere CO2-reductie (49%) en te onderzoeken wat dit betekent voor de uitvoeringskosten voor het klimaatakkoord van gemeenten.

Hoe de uitvoeringsmiddelen middelen onder decentrale overheden en planbureaus worden verdeeld en daarbij specifiek stilstaan bij het vertraagde ingroeipad ten opzichte van het ROBadvies

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 3

De rol van gemeenten in de uitvoering van het Klimaatakkoord Preadvies VNG-bestuur: overnemen - Kerkrade: “Onderwijshuisvesting/ventilatie schoolgebouwen” Strekking van de motie: Met hoge prioriteit met kabinet en parlement in gesprek te gaan over financiële maatregelen passend bij de gestelde subsidievoorwaarden en de brede klimaatdoelen die gesteld zijn, zodat gemeenten in overleg met het onderwijs op een verantwoorde manier uitvoering kunnen geven aan de te nemen stappen voor frissere en duurzamere schoolgebouwen. Preadvies VNG-bestuur: overnemen - ’s-Hertogenbosch: “Accres aanvullend maatregelenpakket € 2 miljard” Strekking van de motie Het aanvullende pakket maatregelen van ruim € 2 miljard, waartoe is besloten bij de Algemene Politieke Beschouwingen, had op basis van het trap-op-trap-af-systeem moeten leiden tot een hoger accres. Dit accres is niet toegekend. Juist in een situatie waarin de financiële positie van gemeenten structureel onder druk staat moet het Rijk gemaakte afspraken nakomen. Het VNG bestuur wordt gevraagd een strategie uit te werken om over te gaan tot arbitrage, indien het kabinet niet alsnog is overgegaan tot toepassen van de normeringsafspraken. Preadvies VNG-bestuur: ontraden Het bestuur deelt de inzet vanuit de motie dat het kabinet de afspraken over ‘trap-op-trap-af’ moet nakomen. De VNG heeft dit kenbaar gemaakt aan het kabinet.

Hierover zal overleg worden gevoerd met het nieuwe kabinet. De motie roept het bestuur op er alles aan te doen om ervoor te zorgen dat afspraken worden nagekomen. Het bestuur omarmt die oproep. Het bestuur zal zich ervoor inzetten dat in de (financiële) afspraken met het nieuwe kabinet rekening wordt gehouden met het accres dat gemeenten hebben misgelopen binnen het gemeentefonds over het jaar 2022, als gevolg van het eenzijdig niet nakomen van de toen geldende normeringsafspraken door het toen demissionaire kabinet. Om formele redenen wordt deze motie echter ontraden, omdat het middel van arbitrage op dit moment niet beschikbaar is voor interbestuurlijke conflicten over de berekening en toekenning van het accres. Zoals bekend zet de VNG zich er wel voor in dat een dergelijk instrument van arbitrage tussen bestuurslagen wordt uitgewerkt. Daar dit nu nog niet mogelijk is kan deze strategie richting arbitrage nog niet worden ontwikkeld. De VNG zal er zich wel voor inzetten om ervoor te zorgen dat recht wordt gedaan aan de geest van deze motie, zoals verwoord in deze toelichting. - De Bilt en Zeist: “Eerlijk speelveld bij woningbouwfondsen”.

Strekking van de motie De M50 stelt vast dat de extra financiering ten behoeve van de wooncrisis niet ten laste moet komen van het gemeentefonds; de drempels voor de woningbouwimpuls (Wbi) en het volkshuisvestingsfonds (te) hoog zijn en de uitvoeringskracht van kleine en middelgrote gemeenten moet worden verbeterd. De M50 verzoekt het VNG bestuur o.a.: Meer ondersteuning van het rijk bij de woningbouwopgave Meer investeringen in ambtelijk apparaat gemeenten Minder drempels en criteria voor de fondsenaanvraag Een integrale aanpak zodat ook gemeenten die geen goede OV verbinding hebben aanspraak op een fonds kunnen maken Preadvies VNG-bestuur: overnemen

Advies t.b.v. stemgedrag voor Zeist: Wij adviseren pre adviezen van het bestuur van de VNG te volgen en uw vertegenwoordiger in die lijn te laten stemmen. Dit betekent dat de vertegenwoordiger van Zeist met uitzondering van de motie van de gemeente ’s-Hertogenbosch voor de moties zal stemmen.

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 4

Conform het pre-advies van de VNG zal tegen de motie ’s-Hertogenbosch worden gestemd, in de wetenschap dat het bestuur van de VNG zich in lijn met de bedoelingen van de motie richting het nieuwe kabinet in zal blijven zetten voor de verbetering van het accress 2022.

Resolutie “Randvoorwaarden hervormingsagenda Jeugd" Met de resolutie legt het bestuur het volgende, best wel pittige voorstel aan de leden voor: De vormgeving van en besluitvorming over de Hervormingsagenda per heden op te schorten totdat er een principeafspraak is gemaakt met het nieuwe kabinet waarin zij erkent dat: - de uitspraak van de Commissie van Wijzen ten volle zal worden gerespecteerd; - de genoemde extra besparingen in het coalitieakkoord op geen enkele wijze ten koste zullen gaan van het voor kwetsbare jeugd beschikbaar gestelde budget; - alle te treffen maatregelen vooraf financieel dienen te zijn gevalideerd en getoetst op hun uitvoeringsconsequenties en dienen bij te dragen aan betere jeugdhulp en een beter beheersbaar stelsel; - de verantwoordelijkheid voor de ‘extra’ maatregelen uit het Regeerakkoord ad 500 mln bij het kabinet blijft maar wel wordt meegenomen in de context van de hervormingsagenda jeugd. Het volledig uitvoeren van de uitspraak van de commissie van Wijzen houdt het volgende in: - De interbestuurlijke verhoudingen worden gerespecteerd en artikel 108 lid 3 Gemeentewet wordt onverkort toegepast. Dit betekent dat gemeenten gecompenseerd worden voor de feitelijke uitgaven in het kader van de Jeugdwet.

- De financiële taakstelling in de Hervormingsagenda moet voldoende onderbouwd zijn en aantoonbaar op basis van monitoringafspraken tot daadwerkelijke kostenbesparingen leiden, waarbij rekenschap wordt gegeven van het effect van het financieel kader op de hulpverlening aan kwetsbare kinderen. - De uitvoering van de Hervormingsagenda wordt gemonitord door een onafhankelijke commissie. Pas als er over bovenstaande punten duidelijkheid is zullen wij als gemeenten verder gaan met de Hervormingsagenda. Dit is nodig om gezamenlijk als rijk, gemeenten en andere partners te komen tot kwalitatief betere jeugdhulp en een beheersbaar stelsel.

Advies t.b.v. stemgedrag voor Zeist: Wij herkennen ons in de overwegingen en constateringen. Helaas is een pittige uitspraak en resolute houding van de gemeenten nodig om Tweede Kamer en het kabinet zich in de richting van de gemeenten te laten bewegen in het belang van de kwetsbare jeugd die is aangewezen op door de gemeenten beschikbaar te stellen jeugdhulp. Het in onvoldoende mate beschikbaar stellen van de door de Commissie van Wijzen berekende benodigde budget stelt de gemeenten niet in staat om de gevraagde jeugdzorg volledig te kunnen bieden. Als deze randvoorwaarde niet wordt ingevuld valt er in redelijkheid ook niet te werken aan een houdbare hervormingsagenda. Daar is uiteindelijk ook niemand bij gebaat. Dit vergt duidelijke stellingname, waarin de resolutie voorziet. In een artikel in Binnenlands Bestuur van 10 januari over de kabinetsinzet voor een eigen bijdrage jeugdzorg geven de wethouders Jeugd van de G4 gemeenten overigens aanvullend ook een stevig negatief signaal af aan parlement en kabinet over de wijze waarop het Rijk invulling denkt te geven aan de hervormingsagenda Jeugd, zie onderstaande link naar het artikel:

https://www.binnenlandsbestuur.nl/sociaal/nieuws/eigen-bijdrage-jeugdzorg-onverantwoorden.19525992.lynkx?tid=TIDP1949760X524BEB65F9744F3584DF47C2A5EC3E00YI5&utm_ campaign=BB_NB_Dagelijks&utm_medium=email&utm_source=binnenlandsbestuur

Doel van het voorstel (SMART)

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 5

Voorbereiding van de bestuurlijke standpunten en het stemgedrag van Zeist tijdens de algemene ledenvergadering van de vereniging.

ARGUMENTEN De moties en resolutie zijn nodig en de bestuurlijke lijn van de VNG in de pre-adviezen is realistisch, constructief en daadkrachtig, waarbij de VNG goed op rollen en verantwoordelijkheden let. KANTTEKENINGEN Het blijft jammer dat de gemeenten hun positie en belang bij het rijk met resoluties en moties moet blijven bevechten, vanuit de 1 overheid gedachte een slechte zaak.

PARTICIPATIE N.v.t. FINANCIËLE TOELICHTING N.v.t. JURIDISCHE ASPECTEN De burgemeester vertegenwoordigt de gemeente in en buitenrechte en derhalve ook tijdens de ALV van de VNG. DUURZAME ASPECTEN Een aantal moties gaan over klimaat en energie. UITVOERING

Planning

Communicatie en Informatie en Automatisering

Bijlagen •

VNG Ledenbrief 22/001 d.d. 4 januari 2022 en bijbehorende stukken

Evaluatie/controle door de raad Wordt geïnformeerd via het toesturen van een afschrift van dit vastgestelde collegevoorstel. De stukken worden gekoppeld aan de postlijst raad van 25 januari aanstaande, na de ALV van 13 januari.