RIB21.163 U16+ aanpak asielopvang en huisv. statushouders

11•11Mmr UMW -AIM= WIPP-

ar...mmommi

Publiekshal . Het Rond 1, Zeist

www.zeist.n1 • www.twittter.com/gemeentezeist

Postbus 513, 3700 AM, Zeist

www.facebook.com/gemeentezeist

Telefoon 14 030 • zeist@zeist.n1

Gemeente Zeist

04V

Aan de gemeenteraad

Datum

23 september 2021

clie

qie) (th Gs Ons kenmerk

Burgerservicenummer

Uw kenmerk

BijIage(n)

Behandeld door

Onderwerp

U16+ aanpak asielopvang en huisvesting statushouders

oc_2021

Portefeuillehouder

423413 Desiree Eriks Laura Hoogstraten

Geachte eden van de raad, De Utrechtse U16 gemeenten en de drie Foodvalley gemeenten willen gezamenlijk de opgaven opvang asielzoekers en huisvesting statushouders realiseren in afstemming met regio Amersfoort en de Provincie. Om dit te realiseren is een verkenning nodig hoe dit kan worden aangepakt. De resultaten van de verkenning worden opgenomen in een voorstel naar het Rijk. De actuele situatie rondom de evacues uit Afghanistan, de toegenonnen druk op de asielopvang en achterstanden bij de huisvesting statushouders in veel gemeenten maakt deze verkenning extra urgent. Ondanks die urgentie kiest de regio er nadrukkelijk voor om oplossingen te verkennen voor de middellange termijn. Dit moet zorgen voor een robuuster en flexibelere manier van opvangen, die kan meebewegen met groeiende of afnemende aantallen asielzoekers. De acute noodopvang voor evacues uit Afghanistan, zoals nu in Huis ter Heide, is hier geen onderdeel van. Dit omdat deze opgave snel handelen vraagt en niet kan wachten op de verkenning. Wel wordt ook hier als provincie Utrecht met alle gemeenten sannen gezocht naar (tijdelijke) oplossingen. Met deze informatiebrief informeren wij u over de aanleiding en het proces om te komen tot de regionale aanpak van Asielopvang en huisvesting statushouders.

Aanleiding In mei 2020 is de Uitvoeringsagenda Flexibilisering asielketen vastgesteld aan de Landelijke Regietafel Migratie en Integratie. Het doel van de Uitvoeringsagenda is allereerst om de sannenwerking tussen gezamenlijke overheden te versterken. Ten tweede gaat het om de opvangcapaciteit voor asielzoekers flexibeler mee te laten bewegen met veranderingen in de instroom. En tenslotte om de overgang van asielopvang naar definitieve huisvesting van statushouders en integratie binnen de gemeente te verbeteren. De Uitvoeringsagenda sluit aan op de nieuwe Wet Inburgering, die per 1 januari 2022 ingaat. Gemeenten krijgen een regierol bij het verzorgen van inburgering aan statushouders, vanaf dag een na koppeling aan de genneente.

Austerlitz • Bosch en Duin • Den Dolder • Huis ter Heide • Zeist

2

Gecombineerde opgaven Naast de ontwikkeling naar een flexibelere asielketen is elke provincie gevraagd op korte termijn te komen met extra asielopvangplekken om de druk op de huidige AZC's te verlichten. Ook heeft het rijk gemeenten een verhoogde taakstelling voor de huisvesting van statushouders opgelegd. We hebben het in totaal over drie opgaven die nauw verbonden zijn met elkaar en niet los van elkaar gezien kunnen worden: 1. 2.

3.

Extra asielopvang voor de korte termijn (417 plekken voor gehele provincie Utrecht). De uitvoering van de flexibilisering asielketen op de middellange termijn. Dat kan in de vorm van een Regionale opvanglocatie (ROL) voor kansrijke asielzoekers en statushouders, met flexibele schil voor andere doelgroepen, dichtbij uitstroom gemeente en/of Satellietlocatie (SAT), hier worden minder kansrijke asielzoekers of uitgeprocedeerde gezinnen (Gezinslocatie - GLO) opgevangen Verdubbelde taakstelling voor de huisvesting van statushouders in 2021.

Naast de groep statushouders doen ook andere groepen met voorrang een beroep op de sociale huurwoningen. Dit treft indirect de slaagkansen van reguliere woningzoekenden in de sociale huur, in een woningmarkt die enorm onder druk staat. Een veel ruimer ondersteuningspakket vanuit het Rijk is daarom noodzakelijk. Hierover heeft de Provinciale RegieTafel (PRT) in mei dit jaar een brief gestuurd aan de ministeries van BZK en VenJ. Gezamenlijke aanpak met regio's en provincie De Utrechtse gemeenten willen met elkaar de schouders eronder zetten om ervoor te zorgen dat asielzoekers goed opgevangen worden en statushouders een eigen woning vinden in onze gemeenten zodat zij sneller kunnen integreren in onze samenleving. Ondanks de urgentie van het moment kiest de regio er nadrukkelijk voor om oplossingen te verkennen voor de middellange termijn. Dit zorgt voor een robuuster en flexibelere manier van opvangen, die kan meebewegen met groeiende of afnemende aantallen asielzoekers. Per regio (regio Amersfoort en de regio Utrecht en Foodvalley-gemeenten) zijn kansen en belemmeringen in kaart gebracht. Op basis hiervan is een plan gennaakt. De randvoorwaarden voor uitvoering van het plan worden nu uitgewerkt en eind 2021 in een voorstel aan het Rijk gepresenteerd.

Plan uitwerkino pezannenliike aanpak: kansen maken Asielopvang korte termijn De gemeente Utrechtse Heuvelrug heeft aangegeven op korte termijn 100 extra plekken te kunnen realiseren op het bestaande AZC, waar op dit moment ruim 500 personen verblijven. Als compensatie hebben de Utrechtse gemeenten afgesproken dat Utrechtse Heuvelrug in ruil daarvoor 3 jaar lang minder statushouders hoeft te huisvesten. Dit aantal wordt verdeeld over alle regiogemeenten. Voor Zeist gaat het om een statushouders per jaar extra. Op deze manier laten de gemeenten zien dat het een gezamenlijke opgave is. Verkennen kleinschaligheid In Nederland wordt gewerkt aan een flexibeler asielstelsel. Een van de onderdelen zijn regionale opvanglocaties. Asielzoekers die een grote kans maken op een verblijfsvergunning worden opgevangen in een regionale opvanglocatie, dicht bij de plek waar ze uiteindelijk komen te wonen. Het realiseren van meerwaarde voor de buurt en voor de bewoners staat daarbij centraal. Regio Utrecht verkent samen met het COA de kansen en belemmeringen om dit soort opvanglocaties veel kleinschaliger vorm te geven (ca. 50-70 asielzoekers). In plaats van de gangbare grootschalige locaties wordt gekeken naar een vernieuwend model waarbij meerdere kleine locaties, verspreid over de regio, onderling sannenwerken. In totaal gaat het voor de regio Utrecht om ca. 120-150 asielzoekers.

Daarbij wordt ook gekeken naar een mix met andere doelgroepen - zoals jongeren - en naar het eventueel delen van voorzieningen met de omgeving. lntegratie start zo vanaf dag 1, gewoon in de buurt. Het COA geeft aan mee te willen werken aan deze verkenning.

Austerlitz • Bosch en Duin • Den Dolder

Huis ter Heide • Zeist

3

Huisvesting statushouders Voor de huisvesting van statushouders willen we als eerste versneld woningen toevoegen, zoals (tijdelijke) gemengde woonconcepten met flexwoningen of in bestaand vastgoed. Hiervoor heeft de Provincie, namens de beide regio's, bij het Rijk aangegeven dat hiervoor een ruimer ondersteuningspakket noodzakelijk is. We kijken ook naar mogelijkheden voor een combinatie met andere doelgroepen. Op die manier !evert het woonruimte op voor andere woningzoekenden en het biedt kansen voor andere vormen van sociaal beheer door 'community vorming'. Daarnaast zoeken we naar een meerwaarde voor de omgeving (voorzieningen, ruimtelijke kwaliteit, combinaties met werkgelegenheid, etc.). Aan de hand van diverse casussen verspreid over de regio brengen we kansen en belemmeringen in beeld, die onderdeel vormen van een bid aan het Rijk. Betokenis voor Zeist Voor Zeist zien we meerwaarde in doze gemeenschappelijke aanpak. Het is in het belang van zowel statushouders en de gemeenten dat opvang, huisvesting on integratie good op elkaar zijn afgestemd. Uit de verschillende verkenningen moot blijken welke bijdrage Zeist precies kan leveren. Op korte termijn steunt Zeist het voorstel van Utrechtse Heuvelrug om extra asielplekken to creeren, en in ruil daarvoor iets minder statushouders to huisvesten.

Voor de flexibele opvang wordt in eerste instantie gekeken near enkele locaties is andere gemeenten. Mochten er locaties in Zeist in beeld komen, wordt u hierover geinformeerd. De huisvesting van statushouders in Zeist verloopt good. Door inzet en samenwerking met corporaties is de taakstelling steeds gehaald. Ook dit jaar, met een verdubbelde taakstelling, lopen we in de pas om de taakstelling to halen. Dit is niet vanzelfsprekend, veel gemeenten in Nederland hebben een achterstand. De versnelde huisvestingsopgave draagt hieraan bij. Hierdoor komen or moor woningen beschikbaar in het sociale on middeldure segment on voorkonnen we verdringing van andere woningzoekenden. Zo heeft Zeist sinds 2016 de opgave gekregen 523 statushouders to huisvesten. Gemiddeld zien we dat or voor iedere drie statushouders een woning nodig is. Daarmee waren er ca. 175 woningen nodig om to taakstelling to voldoen. De oplevering van ruim 400 woningen vanuit de versnellingsopgave zorgt ervoor dat er meer dan twee keer zoveel woningen zijn toegevoegd dan dat or met voorrang naar statushouders zijn gegaan. Kanttekening hierbij is dat ook middeldure woningen hierin nneetellen, waar statushouders alleen aangewezen zijn op sociale huurwoningen. Tot slot zijn en worden or in Zeist verschillende gemengde woonvormen gecreeerd voor bijzondere doelgroepen, zoals Seyster Veste en Eikenstein.

Ervaring on kennis met doze concepten kunnen we delen in de regio on inzetten voor nieuwe projecten. Planning In het derde on vierde kwartaal van 2021 worden de genoemde maatregelen verder verkend en businesscases opgesteld. In december 2021 ligt or een concreet voorstel van de Utrechtse gemeenten richting rijk waarin is aangeven onder welke randvoorwaarden de Utrechtse gemeenten doze drie opgaven in de Provincie Utrecht denken to kunnen realiseren. Op 1 januari 2022 gaat de nieuwe inburgeringswet in. Wij zullen u eind 2021 nader berichten over de opbrengst van de verkenningen kleinschalige asielopvang on businesscases en de voortgang van het voorstel aan het rijk.

Austerlitz . Bosch en Duin . Den Dolder • Huis ter Heide • Zeist

4

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Zeist, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

014,

dr. H.S. Grotens

Austerlitz • Bosch en Duin • Den Dolder • Huis ter Heide • Zeist

drs. J.J.L.M. Janssen