RIB21.082 Stava gebiedsvisie A12-spoorzone

Publiekshal ▪ Het Rond 1, Zeist

www.zeist.nl ▪ www.twittter.com/gemeentezeist

Postbus 513, 3700 AM, Zeist

www.facebook.com/gemeentezeist

Telefoon 14 030 ▪ zeist@zeist.nl

Aan de gemeenteraad

Ontv. Griffie 15-04-2021/RIB21.082

Datum

15 april 2021

Burgerservicenummer Bijlage(n) Onderwerp

Ons kenmerk

404127

Uw kenmerk

1 Stand van zaken gebiedsvisie A12 spoorzone maart 2021

Behandeld door

E. van der Aa / R. Spoelstra

Portefeuillehouder

Wethouder Catsburg

Geachte leden van de raad, N.a.v. de besluitvorming in uw raad over de ‘Aanpak duurzame elektriciteit in Zeist tot 2030’ op 13 oktober 2020, zijn wij gestart met een nadere verkenning van de geïdentificeerde kansen voor de realisatie van zonnevelden en/of windmolens in de A12/spoorzone. Naast dat dit één van de mogelijke windlocaties in Zeist is, is dit gebied in de beleidsvisie zonnevelden aangeduid als het kansrijke gebied voor de realisatie van zonnevelden (groen op de kansenkaart). Voor de nadere verkenning van kansen voor grootschalige zon- en windenergie in dit gebied wordt samen met belanghebbenden een gebiedsproces gestart, gericht op het verkennen van kansen en aandachtspunten. De gebiedsverkenning zal meer inzicht moeten geven in óf en zo ja onder welke voorwaarden er in dit gebied ruimte kan worden gevonden voor het grootschalig opwekken van duurzame elektriciteit. Naar verwachting wordt in het najaar het resultaat van de verkenning aan de raad gepresenteerd. Kaderstellend voor het proces is de besluitvorming van de raad over de Routekaart Nieuwe Energie (19RV035) en de ‘Aanpak grootschalige elektriciteitsopwek tot 2030 (20RV039). De eerst stappen om te komen tot een gebiedsverkenning A12/Spoorzone zijn ondertussen gezet. Hans Olsthoorn is aangesteld als onafhankelijk procesmanager.

Er is een startnotitie gemaakt (zie bijlage), welke met grondeigenaren, pachter, inwoners van het gebied en gemeenten Bunnik en Utrechtse Heuvelrug (de direct belanghebbenden) is besproken. De inwoners die zich verenigd hebben in ‘de Groene Driehoek’ hebben aangegeven onder protest mee te werken in het proces. De overige participanten kunnen zich zonder voorbehoud vinden in de startnotitie. De startnotitie geeft een beschrijving van het proces in de vorm van uitgangspunten. Het proces kent grofweg twee stappen: In werkgroepen wordt relevante informatie en inzichten verzameld. De opbrengst wordt vervolgens met betrokkenen en belanghebbenden besproken in onder meer een werkconferentie. De beperkingen door corona bemoeilijken een vlotte start van het proces. Ondanks de beperkingen is er bij het college vertrouwen dat er de komende maanden waardevolle stappen gezet kunnen worden in het nader inzicht krijgen in de (on)mogelijkheden voor duurzame opwek in de A12/spoorzone.

In de week van 14 april zullen we over de start van het proces communiceren via de lokale kranten die verspreid worden in Bunnik, Odijk, Driebergen en Zeist. We benadrukken in dit artikel dat het een open

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

2

verkenning is waarbij de uitkomst nog niet vaststaat. Ook wordt in het artikel aangegeven op welke manier geïnteresseerden mee kunnen praten of op de hoogte kunnen blijven, o.a. door zich te abonneren op de nieuwsbrief ‘Verkenning A12/spoorzone’.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Zeist, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

dr. H.S. Grotens

drs. J.J.L.M. Janssen

Bijlage: startnotitie

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

Startdocument: Uitgangspunten Gebiedsproces A12-Spoorzone Hans Olsthoorn, versie 10 februari 2021 Hieronder volgen de uitgangspunten voor het opstellen van de gebiedsvisie voor de A12/Spoorzone. Deze dienen als start voor het proces dat moet leiden tot een gebiedsvisie. Overeenstemming hierover is belangrijk om het proces ordelijk te laten verlopen en te zorgen voor voldoende draagvlak.

1.

De opdracht

1.1 De centrale opdracht voor de gebiedsvisie is direct afgeleid van het raadsbesluit Op 13 oktober 2020 heeft de raad van gemeente Zeist het volgende besloten m.b.t. de duurzame opwek van elektriciteit en de beleidsvisie zonnevelden: • “In te stemmen met de notitie “Aanpak duurzame elektriciteit tot 2030"; • De beleidsvisie zonnevelden vast te stellen met daarin de kansenkaart, voorwaarden en de grenswaarden per gebiedstype; • Opdracht te geven tot een verdere verkenning van de mogelijkheden in het gebied tussen de A12 en het spoor door het, samen met belanghebbenden, opstellen van een gebiedsvisie”. De verdere verkenning van mogelijkheden in het gebied betreffen de duurzame opwek van elektriciteit op grote schaal. Het raadsbesluit is met dat doel, verkenning, genomen. Daarbij staat op voorhand niet vast dat grootschalige opwek in het gebied gaat plaatsvinden. 1.2 De gebiedsvisie is integraal1 van opzet met grootschalige opwek van zonne- en/of windenergie als centraal vraagstuk Het vraagstuk is in hoeverre het mogelijk is om grootschalige duurzame energiewinning te realiseren in het gebied. De te ontwikkelen gebiedsvisie heeft als doel alle relevante aspecten te belichten (zie bijlage 1). De gebiedsvisie besteedt daarbij aandacht aan kansen voor verbetering van de kwaliteit van het gebied en aan de mogelijke knelpunten tussen de uiteenlopende vormen van landgebruik.

1.3 De gebiedsvisie beperkt zich tot hoofdlijnen De gebiedsvisie dient tot verdere besluitvorming over de duurzame opwek van elektriciteit in de gemeenteraad. De gebiedsvisie beperkt zich tot hoofdlijnen. De gebiedsvisie geeft een eerste nadere duiding van kansen en beperkingen voor grootschalige opwek van wind- en/of zonneenergie. Hierbij, de voorwaarden waaronder die grootschalige opwek, indien mogelijk, kan plaatsvinden. De gebiedsvisie bevat geen uitvoerige inhoudelijke beschrijvingen van de kwaliteiten van het gebied (hiervoor wordt zoveel mogelijk verwezen naar bestaande bronnen). Wel wordt onderzoek verricht indien dit noodzakelijk is om de kansen en beperkingen van zonne- en windenergie in het gebied te beoordelen.

1 Integraal = alle relevante onderwerpen worden meegenomen

Startnotitie gebiedsproces A12-spoorzone, versie 10 februari

1

1.4 De gebiedsvisie richt zich op de aangegeven begrenzing en zoekt aansluiting op het omringende gebied De gebiedsvisie betreft de zone op het grondgebied van de gemeente Zeist en gelegen tussen de NS-spoorlijn en de rijksweg A12 (zie bijlage 2). Hiervan uitgesloten is de eventuele nieuw te bebouwen locatie (perceel Abbing nabij NS-station Driebergen-Zeist) en eventuele ontwikkelingen rond het stationsgebied. Afstemming met ontwikkelingen direct buiten het gebied vindt wel plaats. 1.5 Naast de gebiedsvisie wordt gekeken naar oplossingen voor windturbines buiten het gebied De oplossingen betreffen de beoordeling van de kansen van mogelijke windlocaties met grote windturbines uit de “Ruimtelijke Verkenning naar windenergie” van het bureau Bosch en Van Rijn uit 2019 van de winning van windenergie voor 2030 elders op het grondgebied van Zeist. Indien noodzakelijk wordt nader onderzoek uitgevoerd. Voor de grootschalige opwek van zonneenergie geldt de door de raad vastgestelde beleidsvisie zonnevelden. 1.6 Zeistenaren en inwoners van aangrenzende gemeenten worden betrokken in het participatieproces Alle Zeistenaren zijn belanghebbend. Het gaat immers om gemeentelijk beleid dat alle inwoners treft. Daarom krijgt iedereen de gelegenheid zich uit te spreken over de gebiedsvisie, voordat deze naar de gemeenteraad gaat.

Hiernaast worden de gemeenten Bunnik en Utrechtse Heuvelrug betrokken, alsmede de direct aan het gebied wonende inwoners en grondeigenaren van die gemeenten. Voor de participatie wordt een participatieplan gemaakt waarin dit verder wordt uitgewerkt. 1.7 De gemeente betrekt direct belanghebbenden intensief in het participatieproces De grondeigenaren en pachters spelen een centrale rol in het gebiedsproces het gaat immers om hun grond. Hierna zijn de particulieren die direct in en aan het gebied wonen een belangrijke partij omdat zij mogelijk direct worden geraakt in hun belangen. Beide groepen worden intensief betrokken in het planproces en krijgen een directe vertegenwoordiging in de kerngroep (zie bijlage 2). Maatschappelijke organisaties en individueel betrokken burgers van buiten het gebied kunnen daarnaast deelnemen aan de werkgroepen. 1.8 Resultaat van het gebiedsproces is afhankelijk van het al dan niet bereiken van overeenstemming Het gebiedsproces resulteert bij het bereiken van overeenstemming tussen de direct betrokken partners in de gebiedsvisie en een verslag over het gevoerde proces. In geval geen sprake is van overeenstemming komt er een verslag op inhoud en proces.

Startnotitie gebiedsproces A12-spoorzone, versie 10 februari

2

2. De aanpak op hoofdlijnen 2.1 Procesaanpak met heldere stappen en (tussen)resultaten naar raadsvoorstel in juli2 De procesaanpak bestaat uit heldere stappen en formuleert voor elke stap een eigen doel en resultaat (zie ook bijlage 3): a. Startbijeenkomst: overeenstemming over de aanpak (feb/mrt)3 b. Verkenning en onderzoek door werkgroepen: nader te definiëren onderzoek, noodzakelijke informatie beschikbaar (feb/mrt/apr) c. Werkconferentie(s): Zoektocht naar gemeenschappelijke oplossingen en bereiken van overeenstemming en het uitwerken verschillende scenario’s en de voorwaarden waaronder die gerealiseerd kunnen worden. Dit met de direct betrokkenen in het gebied. (mei/juni) d. Presentatie van de resultaten van de werkconferentie aan het grote publiek (in publieksbijeenkomst(en) en gelegenheid tot reactie en inbreng (juni/juli) e. Slotbijeenkomst: bespreking van de inbreng vanuit de publieksbijeenkomsten met direct betrokkenen (juni/juli). f. Rapportering aan bestuur met raadsvoorstel en een gebiedsvisie (juni/juli/aug).

Geplande procesverloop in grote lijnen

2.2 Duidelijke verdeling van verantwoordelijkheden en rollen a. De gemeenteraad is de bestuurlijke opdrachtgever voor de gebiedsvisie. De raad wordt tussentijds op de hoogte gehouden van de vorderingen. Aan hem wordt een raadsvoorstel voorgelegd met de vast te stellen gebiedsvisie. 2 NB: de planning wordt aangepast naar de mogelijkheden binnen de coronamaatregelen:

Vanwege de beperkingen door de coronamaatregelen kunnen de eerste twee stappen parallel lopen of zelfs in omgekeerde volgorde. Dit kan leiden tot aanvullend werk voor informatievergaring indien hieraan behoefte is. Voor een uitwerking zie bijlage 3. 3 I.v.m. de maatregelen tegen het coronavirus vindt de start plaats met alleen de kerngroep.

Startnotitie gebiedsproces A12-spoorzone, versie 10 februari

3

b. c.

Aanspreekpunt voor het publiek is wethouder Wouter Catsburg. Hij bewaakt de kaderstelling en doet de communicatie op cruciale momenten in het proces. Voor het opstellen van de gebiedsvisie is er een kerngroep en zijn er werkgroepen en worden er werkconferenties en publieksbijeenkomsten georganiseerd. De kerngroep, de werkgroepen en de werkconferenties hebben elk hun eigen rol. Hierover het volgende:

Kerngroep • Er is een kerngroep voor het mee helpen organiseren van het proces. In de kerngroep nemen plaats: - De heer J.C.M. Olsthoorn, voorzitter, ambtelijk vertegenwoordiger gemeente Zeist; - De heer R. Spoelstra, adviseur, ambtelijk vertegenwoordiger gemeente Zeist; - De heer J. Dijk van ’t Velde (vertegenwoordiger perceel eigenaar de heer Roderick Nigel Godophin Trench); - De heer J. van der Grift en plv. de heer B. van Ginkel (mede namens agrariërs Fam. De Bie en Fam. R. van der Grift; perceeleigenaren in het gebied). - Voorts worden nog uitgenodigd: - Baron GCM van Pallandt, eigenaar perceel in gebied; - Een afgevaardigde en een plaatsvervanger van de Groene Driehoek (namens in en omwonenden). • De procesmanager, Hans Olsthoorn, is de voorzitter van de kerngroep en is verantwoordelijk voor een transparant proces. Namens de gemeente verstrekt hij opdrachten voor onderzoek en schrijft hij de gebiedsvisie. De gebiedsvisie schrijft hij op basis van de resultaten van de conferenties. In geval geen sprake is van overeenstemming komt er alleen een verslag op inhoud en proces. • De kerngroepleden hebben tot taak het contact te onderhouden met hun achterban. Alle belanghebbenden worden ook door de gemeente geïnformeerd en betrokken (hiervoor wordt een participatieplan opgesteld).

Werkgroepen • De werkgroepen dienen om vast te stellen of de juiste informatie op tafel ligt en of er wat ontbreekt. Ook om onderzoeksvragen te formuleren en onderzoek te laten uitvoeren. De werkgroepen richten zich niet op inhoudelijke discussie en dienen niet om te komen tot overeenstemming. De gebiedsthema’s en eventuele onderzoeken worden afgestemd in de kerngroep en onder leiding van de gemeente uitgewerkt. • De werkgroepen hebben tot doel onderwerpen uit te werken zonder hier conclusies aan te verbinden. Werkconferenties Met de inzet van een onafhankelijk voorzitter zijn er werkconferentie(s) voor het bereiken van overeenstemming of het uitwerken van uiteenlopende mogelijke oplossingen (inclusief de voorwaarden waaronder die zijn te realiseren). De deelname aan de werkconferentie(s) is nader vast te stellen; in elk geval de direct betrokkenen en/of een afvaardiging daarvan. Publieksbijeenkomsten De publieksbijeenkomsten zijn openbaar. Deze bijeenkomsten dienen voor het informeren van alle belangstellenden en belanghebbenden over mogelijke oplossingsrichtingen. Hiernaast om te horen tot welke reacties en voorstellen dit leidt.

Startnotitie gebiedsproces A12-spoorzone, versie 10 februari

4

2.3 Afspraken procesaanpak Aan direct belanghebbenden in het gebied met een afvaardiging in de kerngroep wordt gevraagd: • zijn of haar mening in het gebiedsproces in te brengen en geen informatie uit de gesprekken in de publiciteit in te brengen. Dit zolang de partijen onderling met elkaar in gesprek zijn. • bereidheid tot open discussie waarin alle opties voor ontwikkeling ter sprake kunnen komen: het is van belang dat alle relevante onderwerpen op tafel komen en dat er een atmosfeer ontstaat die uitnodigt tot het productief oplossen van vraagstukken waar iedereen mee vooruit kan. • Vaste afvaardiging en vaste vervanger in kerngroep: het is van belang om met een vaste samenstelling te werken om zo gezamenlijk op elkaar ingespeeld te raken en een gezamenlijk geheugen op te bouwen. De leden en plv. leden kunnen de kerngroepbijeenkomsten bijwonen. Omwille van een goede procesgang binnen de kerngroep kunnen zij zich niet laten vervangen. • De kerngroep neemt besluiten op basis van overeenstemming. Er is geen sprake van stemmen voor of tegen. Bij gebrek aan overeenstemming zorgt de gemeente er voor dat minderheidsstandpunten een plek krijgen in het proces. • De verkennings- en onderzoekfase richt zich op feiten en cijfers in hoofdlijnen en op verzamelen van beeldmateriaal. Deze fase is doelgericht en niet gericht op het voeren van inhoudelijke discussie. • Conclusies m.b.t.

de inhoud worden getrokken in de publieksbijeenkomsten en in de werkconferenties. De gemeente neemt kennis van de conclusies en neemt eventuele afwijkende meningen mee in een op te stellen rapportage aan de raad. 2.4 Inzet van experts om het beste uit het proces te halen Het planproces kent een beperkte doorlooptijd en daarom is het zaak effectief met de beschikbare tijd en budget om te gaan • Inzet van experts door de gemeente op verzoek van de kerngroep voor feiten en cijfers. • Raadplegen van expert voor het opzetten van het participatieplan. • Inzet van middelen die bijdragen aan verbeeldingskracht om tot oplossingen te komen. • Inzet van expert (mogelijk) voor leiden van werkconferentie(s).

Startnotitie gebiedsproces A12-spoorzone, versie 10 februari

5