RIB21.079 Procesdocument uitvoering Propositie

Publiekshal ▪ Het Rond 1, Zeist

www.zeist.nl ▪ www.twittter.com/gemeentezeist

Postbus 513, 3700 AM, Zeist

www.facebook.com/gemeentezeist

Telefoon 14 030 ▪ zeist@zeist.nl

Aan de gemeenteraad

Ontv. Griffie 15-04-2021/RIB21.079 Datum

15 april 2021

Burgerservicenummer Bijlage(n) Onderwerp

Ons kenmerk

404293

Uw kenmerk

Procesdocument Procesdocument uitvoering Propositie

Behandeld door

Inge Broekstra

Portefeuillehouder

Wethouder Jansen

Geachte leden van de raad,

Inleiding In oktober 2020 heeft u de Propositie vastgesteld. De Propositie is een toekomstbeeld voor Zeist vanuit onze eigen uniciteit, onze eigen ontwikkelkansen en met onze eigen oplossingsrichtingen. Daarin staan de (6) waarden van Zeist beschreven, de (11) ontwikkelkansen en (9) onderzoeksrichtingen. Onderdeel van de besluitvorming was dat er een uitvoeringsprogramma voor de onderzoeksrichtingen zou worden opgesteld, dat ter vaststelling aan uw raad voorgelegd zou worden. Daarbij heeft u expliciet aandacht gevraagd voor de rol van participatie in het verder brengen van de onderzoeksrichtingen. Onze organisatie is hiermee afgelopen najaar gestart. Voor u ligt nu – in plaats van een uitvoeringsprogramma ter vaststelling – ter informatie een Procesdocument Uitvoering Propositie. In deze raadsinformatiebrief lichten wij toe waarom we voor deze aanpak hebben gekozen.

Overwegingen ten aanzien van de aangepaste aanpak richting uw raad Er is een aantal redenen waarom ons college heeft gekozen voor het informeren van uw raad in plaats van het laten vaststellen van een uitvoeringsprogramma. Enerzijds is er geen sprake van een helder beslispunt. We doen – zo blijkt – al heel veel binnen de onderzoeksrichtingen, sommige lopen zelfs al volop (zie volgende kopje). Andere vragen nog meer voorbereiding, en moeten vervolgens als startdocument ten behoeve van specifieke besluitvorming aan uw raad worden aangeboden (zie daarvoor ook het bijgevoegde Procesdocument). Daarnaast past de manier van werken aan de onderzoeksrichtingen, zoals we die nu voor ons zien, in grote lijnen bij de manier van werken die in Zeist een gebruikelijke aanpak is. Nieuwe ontwikkelingen (zoals het Rekenkameronderzoek, de Omgevingswet, de motie over participatie in de raad van maart) en lessen uit projecten nemen we daarin uiteraard mee. De context, nuances en accenten, die wij daarbij nu zien en van belang achten voor uw raad, hebben we ter informatie verwerkt in bijgevoegd Procesdocument, die u als bijlage bij deze brief vindt.

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

2

Tenslotte weten we dat uw agenda en planning overvol isl. In combinatie met bovenstaande overwegingen hebben we gemeend dat de nu gekozen aanpak passend is. Het staat u uiteraard vrij om dit onderwerp naar aanleiding van deze RIB te agenderen voor de komende raadsvergadering. Ook kan er tijdens de bijeenkomst van 22 april over het Integraal Ruimtelijk Perspectief ruimte worden vrijgemaakt voor het gesprek over het Procesdocument.

Lessen uit het werken aan een concept-uitvoeringsprogramma Voor het opstellen van een uitvoeringsprogramma zijn binnen de organisatie vele gesprekken gevoerd over proces en inhoud van de onderzoeksrichtingen. Er is een grote hoeveelheid informatie opgehaald, die zeer waardevol is voor het verder brengen van de onderzoeksrichtingen uit de Propositie. Wat vooral bleek, is dat binnen de onderzoeksrichtingen eigenlijk al veel projecten en processen gaande zijn. De gesprekken hierover in relatie tot de Propositie leveren alvast een mooie focus op de samenhang en het “hogere doel” van al die losse projecten. We hebben daarnaast geconstateerd dat de onderzoeksrichtingen binnen onze organisatie wel een andere werkwijze vragen dan we tot nu toe gewend zijn. Een manier die we óók op ons af zien komen als het gaat om de Omgevingswet en meer uitgaat van de integrale opgave. Werken aan omgevingstafels, programmatafels of opgavetafels. Het gaat namelijk in bijna alle onderzoeksrichtingen om langjarige, brede en dynamische processen, waarvan de uitkomst niet op voorhand te bepalen is en waar vanuit de integraliteit vele partners bij betrokken zijn. De maakbaarheid van de toekomst neemt af (denk aan gamechangers als corona, de stikstofcrisis, het klimaatdebat en dergelijke), en gebiedsvisietrajecten zijn niet meer het (enige) juiste antwoord.

Het gaat meer om het vormen van langjarige coalities en gezamenlijk werken aan een toekomstperspectief, dat mee moet kunnen bewegen met actuele ontwikkelingen, zonder de waarden en ontwikkelkansen los te laten. Dat heeft óók effecten op hoe we om gaan met participatie. Het Procesdocument gaat daar op in.

Wel een procesdocument voor uw raad Op basis van alle gesprekken tot nu toe tekent zich zoals gezegd een aantal noties af, die voor uw raad van belang om u te realiseren te zijn als het gaat om de uitvoering van de Propositie. Dat is de reden om het procesdocument ter informatie aan u aan te bieden. Het geeft inzicht hoe we aankijken tegen de kernopgave van de uitvoering van de Propositie, over participatie, onze rollen als gemeente, over regie, over het financiële proces en prioritering van de onderzoeksrichtingen en over uw rol als raad. Dit is de paraplu voor het intern verder uitwerken van hoe we willen werken aan het uitvoeren van de Propositie. Het is ook de paraplu voor het opstellen van de startdocumenten per onderzoeksrichting.

Als context: relatie met Integraal Ruimtelijk Perpectief en Omgevingsvisie Nu het Integraal Ruimtelijk Perspectief zich verder ontwikkeld, is duidelijk dat er inhoudelijk een sterke relatie bestaat tussen de Propositie en het IRP: wat in de Propositie staat vinden we terug in het IRP. Voor specifiek Zeister belangen (zoals Het kloppend hart van Zeist) is dat uiteraard niet het geval. Het inbrengen van de Zeister agenda in het IRP was ook één van de doelen van de Propositie. Uw raad krijgt eind april de gelegenheid kennis te nemen van het concept-IRP ter voorbereiding op het indienen van een zienswijze. Zie hiervoor RIB402870. Deze zienswijze leggen we in de raad van juli aan u voor. De inhoud van de Propositie (de onderzoeksrichtingen) wordt daarnaast als projectpagina opgenomen in de Omgevingsvisie. Veel (deel)projecten uit de onderzoeksrichtingen zullen uiteindelijk uitmonden in een omgevingsplan. De Propositie vormt zo een mooie brug tussen IRP enerzijds en Omgevingsvisie anderzijds. Dat wordt versterkt doordat zowel de Propositie als de Omgevingsvisie vertrekken vanuit waarden en door de vergelijkbare aanpak van het werken aan de opgaven en initiatieven.

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

3

Vervolg: startdocument per onderzoeksrichting Als er meer helderheid is over wat één en ander betekent voor of vraagt van onze organisatie, zullen we steeds per onderzoeksrichting een startdocument aan uw raad voorleggen. De volgorde waarin we dat doen is afhankelijk van factoren als urgentie, actuele ontwikkelingen, beschikbare middelen en dergelijke. In het bijgevoegde Procesdocument Uitvoering Propositie gaan we daar dieper op in. Eén en ander is uiteraard mede afhankelijk van de financiële situatie van de gemeente en de politieke prioriteitstelling na de verkiezingen in 2022.

Tenslotte We gaan er van uit dat wij u hiermee voldoende hebben geïnformeerd. Wanneer u vragen heeft, kunt u contact opnemen met mw. I.H. Broekstra, via i.broekstra@zeist.nl

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Zeist,

de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

dr. H.S. Grotens

drs. J.J.L.M. Janssen

Bijlage: Procedocument uitvoering Propositie

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

Procesdocument uitvoering Propositie 0404293

6 april 2021

PROCESDOCUMENT UITVOERING PROPOSITIE van Zeist

Inleiding Met dit procesdocument willen we de raad informeren over de visie van ons college op de uitvoering van de Propositie. De raad heeft de Propositie in oktober 2020 vastgesteld. In de Propositie zijn 9 onderzoeksrichtingen opgenomen. Deze zijn niet hard en worden de komende tijd in vervolgprocessen nader onderzocht en uitgewerkt. Sommige onderzoeksrichtingen bieden een antwoord op de vraagstukken voor Zeist (en de regio), andere dragen bij aan de waarden van Zeist en daarmee aan de kwaliteit van Zeist en de regio. Eén van de beslispunten bij het vaststellen van de Propositie was het voorbereiden van een uitvoeringsprogramma voor de onderzoeksrichtingen, ten behoeve van vaststelling door de raad, met aandacht voor de rol van participatie bij het uitwerken van de onderzoeksrichtingen. In plaats daarvan kiezen we voor een Procesdocument ter informatie.

Doel van het procesdocument Met dit procesdocument informeren we uw raad over het speelveld, de werkwijze en deitgangspunten voor de uitvoering van de Propositie en de onderzoeksrichtingen. Tijdens het denken over de uitvoering van de onderzoeksrichtingen, kwamen deze noties naar voren. Zij zijn van belang voor uw rol bij de uitvoering van de Propositie en het werken aan de onderzoeksrichtingen, maar vragen niet om besluitvorming. Dit procesdocument gaat in op de punten die voor uw raad van belang zijn (over rol, betrokkenheid, participatie, monitoring) en schetst onze visie op het verder brengen van de Propositie. Het vormt daarmee een de context voor het verder (kunnen) werken aan de onderzoeksrichtingen. Nadere uitwerkingen per onderzoeksrichtingen volgen later. Zie ook verderop.

Karakter van de onderzoeksrichtingen vraagt anders werken De Propositie en de onderzoeksrichtingen hebben een ander karakter dan de projecten, klussen en werkzaamheden die we normaal gesproken als gemeente onder handen hebben. Dat vraagt een andere aanpak en in veel gevallen ook een andere rol van ons als gemeente en van de raad. De onderzoeksrichtingen hebben een veel meer integraal programmatisch karakter; ze hebben een dynamische context, zijn veelal langjarig of structureel, betreffen grotere gebieden of thema’s, waarbij veel partners betrokken zijn. Er is veelal een hoofdvraag, -doel, opgave en/of kans, die meerdere goede uitkomsten kent. Het is immers geen abstracte wiskunde. De bijgevoegde tabellen 1. en 2. geven daar enig inzicht in. Onze gemeentelijke rol is zeer variabel, ook omdat in een aantal gevallen andere overheden en/of partijen trekker zijn. Binnen sommige onderzoeksrichtingen doen we/gebeurt er nú al heel veel, andere moeten nog worden opgestart. Kortom, een heel divers palet. Wel zijn er rode draden te ontdekken, die voor alle onderzoeksrichtingen een rol spelen. Daar gaan we hieronder nader op in.

Kernopgave: smeden van coalities Alle onderzoeksrichtingen vragen door hun karakter langdurig commitment van partijen en vooral: het smeden van effectieve, langjarige gebiedsgerichte coalities1. Elke onderzoeksrichting kent veel partners 1 De onderzoeksrichtingen 8. Lopen en fietsen stimuleren en 9. Duurzaam, duurzaam, duurzaam zijn themagericht.

De manier van werken is in grote lijnen vergelijkbaar met de gebiedsgerichte projecten.

1

Procesdocument uitvoering Propositie 0404293

6 april 2021

en stakeholders, met elk hun eigen cirkel van invloed en hun eigen rol en positie. Daar een goede structuur in vinden, met een gedeeld doel vanuit ieders eigen verantwoordelijkheid, dat is dé voorwaarde en opgave. Partners zullen in- en uitstappen (afhankelijk van de (tijdelijke) deelopgaven), maar de focus blijft ook dan: een succesvolle coalitie met een gedeeld doel. Dat vraagt om werken in opgave-, programma- of gebiedstafels: een aanpak die steeds de opgave, het programma of het gebied centraal stelt, boven intern ‘gedoe’ in of tussen organisaties. Deze aanpak zien we ook terugkomen in de werkwijze van Omgevingswet. Het is prettig om uit te kunnen gaan van vergelijkbare werkprocessen, die we nu dus toekomstbestendig kunnen gaan opzetten. Een sterke regie is noodzakelijk. Onafhankelijk van de Propositie, steekt de vraag vanuit de samenleving om meer regie door de gemeente steeds vaker de kop op. In GMT verband zullen we door praten over wat nodig is om de regierol en werkprocessen beter vorm te geven.

Regie op proces en doel, niet op uitkomst De onderzoeksrichtingen hebben niet een vastomlijnde uitkomst, maar bieden antwoorden op de vraagstukken voor Zeist (en de regio) en/of dragen bij aan de waarden van Zeist en daarmee aan de kwaliteit van Zeist en de regio. Binnen de maatschappelijke context waarin we leven (met gamechangers als corona, stikstofregelgeving, conjunctuur, politieke speelveld en vergelijkbaar) en samen met partners wordt onderzocht hoe dat zo goed mogelijk kan: duurzaam en vanuit commitment bijdragen aan de waarden, de ontwikkelkansen en de vraagstukken die zich daarbij voordoen. De maakbaarheid van onze ambities is minder vanzelfsprekend dan voorheen: de context verandert steeds sneller, partners ook en de enige constante is verandering. De opgave is dus het voeren van regie op het proces: het goede blijven doen, in de richting van uitkomsten die bijdragen aan het doel. Dat betekent: steeds bouwen aan een brug terwijl je er over heen loopt. Juist in die veranderende context is heldere en sterke regievoering van groot belang, op basis van heldere uitgangspunten en afspraken over het doel dat we nastreven, en niet over de gewenste uitkomst.

2

Procesdocument uitvoering Propositie 0404293

6 april 2021

Zo’n aanpak heeft invloed op participatie (zie verderop), maar ook op de rol van de raad. Er zijn namelijk in een regie-op-proces-aanpak minder vaste, logische ijkpunten om invulling te geven aan de kaderstellende en controlerende rol van de raad. Daar moet in overleg met de raad, naar aanleiding van het startdocument per onderzoeksrichting, een goede modus voor worden gevonden.

Succesvol coalities smeden en regie voeren, vraagt expliciet zijn over context en eigen rol Meer dan we tot nog toe gewend zijn, zullen we expliciet en helder moeten zijn in onze eigen rol en positie bij het verder brengen van de onderzoeksrichtingen. Dit helpt onszelf en helpt in de samenwerking met partners. Regie voeren vraagt een andere rol en andere competenties, dan een rol als aanjager of facilitator. Soms hebben we ook een eigenaarsrol en in ieder geval hebben we altijd de publiekrechtelijke rol. Een grote meerwaarde heeft onze rol als verbinder in een proces. Door voor de onderzoeksrichtingen te bepalen welke rol of rollen de gemeente heeft, kunnen we gemakkelijker de juiste competenties daar bij zoeken. En vervolgens kunnen we scherper met elkaar (onze partners en de stakeholders) het gesprek voeren over wat we in die bepaalde rol van elkaar kunnen verwachten – en wat niet. De ervaring leert dat rolverwarring heldere procesvoering stevig in de wielen kan rijden. Dat geldt overigens ook voor de rollen en posities van onze partners: ook die moeten meer expliciet benoemd en bewaakt worden. Naast het expliciet zijn over rollen is daarbij ook commitment en vertrouwen nodig binnen de gemeente (raad, college, ambtelijke organisatie) en tussen/met verschillende partijen.

Dit is steeds een belangrijk onderdeel van het smeden van de coalitie ten aanzien van de onderzoeksrichting.

Fases, deeluitwerkingen en lopende projecten Een onderzoeksrichting is nog geen opgave. Om er een opgave van te maken, is het nodig om kansen te verkennen en uit te werken, kansen te pakken en te creëren, te onderzoeken wat nodig is om die kansen te verzilveren. Dat is een doorlopend proces, waarin zich onderweg deelprojecten zullen voordoen die om uitwerking en uitvoering vragen. We beginnen daarbij niet op nul. Ook nú al vinden er veel werkzaamheden plaats binnen de onderzoeksrichtingen. We hebben dat ambtelijk geïnventariseerd, zodat we de goede verbindingen kunnen leggen. Een onderzoeksrichting is als het ware een focusbepaler op basis van een of meerdere doelen, met een verzameling van deelprocessen en –projecten, die hier allemaal aan bijdragen. Zie hiervoor ook de bijgevoegde tabellen 1. en 2., die daar een eerste inzicht in geven. De focus bestaat uit een op te stellen inspirerend beeld in de vorm van een startdocument op hoofdlijnen voor elke onderzoeksrichting, vanuit richtinggevende waarden, ontwikkelingskansen en dromen. Onze eigen gemeentelijke maatschappelijke ambities en doelen staan daarbij centraal. Dat inspirerende beeld vormt ook de basis voor de uitgangspunten, en de mijlpalen en procesafspraken2.

Dat een onderzoeksrichting een opgave is met daarbinnen een verzameling is van deelprocessen en – projecten, heeft gevolgen voor de wijze waarop we betrokkenheid en participatie vorm gaan geven.

Maatwerk in participatie, vanuit coalitie-denken en betrokkenheid als basis en vanuit diversiteit als kracht Om beweging te creëren in de onderzoeksrichtingen is gezamenlijk optrekken essentieel. Iedere onderzoeksrichting vraagt hierin zijn eigen proces, mede afhankelijk van de betrokken spelers. Hierbij is het belangrijk om die gezamenlijkheid op te zoeken (wat is het dat ons bindt) en de koers te bepalen om dat te bereiken.

2 Door in hoofdlijnen de opzet te volgen van de aanpak van Projectmatig Creëren Zeist, komen we tot een heldere en

eenduidige werkwijze, die in alle fases van de onderzoeksrichting, inclusief de deelprojecten en –uitwerkingen, vergelijkbaar is.

3

Procesdocument uitvoering Propositie 0404293

6 april 2021

Het is echter een illusie om bij dergelijke veelzijdige, langjarige, veelkleurige en dynamische processen als de onderzoeksrichtingen uit te gaan van het consensusmodel als uitkomst voor samenwerking en participatie. Het doel van participatie is in het geval van de onderzoeksrichtingen: het streven naar een beter plan (dan zonder participatie). Wat “beter” is, is per definitie voor iedereen anders. Uitgangspunt is dat al die aspecten bijdragen aan een betere uitkomst bij het werken aan de onderzoeksrichting en bijdragen aan die gezamenlijkheid (wat ons bindt), en doel/focus: de diversiteit van ieders inbreng zorgt voor scherpere afwegingen op betere gronden. Deze inbreng moet zichtbaar blijven in het proces. We spreken als gemeente af te werken vanuit waarden, we hebben eigen maatschappelijke ambities (vanuit de Propositie), er is inhoudelijke en procesmatige kennis vanuit de eigen organisatie en vanuit partners en stakeholders en er zijn vele relevante belangen en meningen, die een bijdrage leveren aan dat betere resultaat.

De uitdaging qua participatie is dat er per onderzoeksrichting sprake is van een hoofdproces en deelprocessen, die verschillende vormen en niveaus van participatie met zich meebrengen met soms sterk verschillende partners en stakeholders, terwijl er wel sprake is van onderlinge relatie en soms ook afhankelijkheid met andere deelprojecten binnen (of soms buiten) de onderzoeksrichting. Dat in goede banen leiden qua terugkoppeling en onderling verbinden, ook in de kaderstelling en besluitvorming, is de uitdaging en vraagt een goed overzicht en sterke regie. Duidelijk is dat er voor elke fase en voor elke deeluitwerking vóóraf helderheid moet worden geboden over de wijze van participatie. Dit is op dit moment (voorjaar 2021) een thema, dat nader wordt uitgewerkt3. Daarin willen we blijven leren. Want ‘participatie’ is nooit af. Blijven reflecteren op hoe het gaat, en hoe het beter kan, hoort hierbij. De raad stelt vanuit bovenstaand perspectief vooraf vast wat de kaders voor participatie zijn (in proces en werkwijze en waar noodzakelijk ook op inhoud), wie de belangrijkste partners en stakeholders zijn en wat ieders rol is (ook die van de gemeente). Zij controleert tussentijds (aan de hand van rapportages) en achteraf of er ruimte is geweest voor ieders inbreng en of de uiteindelijke afwegingen op de juiste gronden zijn gemaakt.

Financieel proces uitvoering Propositie Het werken aan de onderzoeksrichtingen van de Propositie zal kosten met zich meebrengen. Het is nu nog niet duidelijk hoeveel dat zal zijn. Er is namelijk bij veel onderzoeksrichtingen sprake van een mix van:  zaken die we als gemeente al (deels) doen (en waar dus al (deels) capaciteit en budget voor is);  trekkerschap van en geldstromen via andere partijen;  mogelijke subsidiemogelijkheden (nu of in de toekomst);  nieuw beleid/nieuwe werkzaamheden die niet binnen de bestaande capaciteit zijn op te lossen;  uitvoeringsbudget voor bijvoorbeeld nieuwe projecten. Het vraagt nog tijd om dat helder te krijgen en bovendien zullen er gedurende het uitwerken van en werken aan de onderzoeksrichtingen geregeld aanpassingen nodig zijn. De meeste onderzoekrichtingen zullen immers uitmonden in langlopende en/of continue trajecten met steeds wisselende omstandigheden. Maar ook de prioriteit die er bestuurlijk en maatschappelijk aan wordt gegeven, speelt hierin een rol.

3 Er wordt op dit moment de laatste hand gelegd aan een rekenkameronderzoek over burgerparticipatie, er ligt een

motie voor over de rol van de raad als het gaat om het vooraf helder zijn over participatie en er wordt gewerkt aan een strategisch participatiehandvat. Dit is uiteraard input om voortdurend te werken aan een betere aanpak van participatieprocessen.

4

Procesdocument uitvoering Propositie 0404293

6 april 2021

Bij de start van iedere onderzoeksrichting4 wordt een projectvoorstel aan de raad voorgelegd. Voor zover er meer nodig is dan bestaande menskracht en financiële middelen, zal daar uiteraard inzicht in worden gegeven, waarbij de raad op dat moment kan beslissen of zij dat budget beschikbaar wil stellen. Dat geldt ook bij tussentijdse ontwikkelingen binnen de onderzoeksrichtingen, als die budget-gevolgen hebben. Zolang deze stap nog niet gezet is voor de afzonderlijke onderzoeksrichtingen, zullen we in de komende jaren de uitvoering van de Propositie als pm post opnemen in de Kadernota en de begroting. Ook in de P&C-cyclus moet de uitvoering van de Propositie worden ingebed. Zo borgen we dat de uitvoering van de onderzoeksrichtingen en de financiële implicaties ervan een vast gegeven zijn in onze financiële en inhoudelijke verantwoording richting de raad.

Prioritering onderzoeksrichtingen Er is onvoldoende capaciteit om alle onderzoeksrichtingen nu op te pakken, zowel ambtelijk als financieel. Er zal dus geprioriteerd moeten worden. Anderzijds zijn er onderzoeksrichtingen die (vaak op onderdelen) al volop lopen, of onderzoeksrichtingen waar andere partijen trekker zijn en de planning bepalen. We moeten steeds per onderzoeksrichting afzonderlijk bepalen of het mogelijk is om de benodigde capaciteit en budget vrij te maken. Wanneer dat niet kan, vraagt dat instemming van de raad. Prioritering zal daarom mede afhankelijk zijn van de financiële situatie van de gemeente en de politieke prioriteitstelling en ambities na de verkiezingen in 2022. Prioritering is in tabel 2. aangegeven met de termen lopend, urgent en belangrijk.  Voor lopende processen is er capaciteit en middelen beschikbaar, maar een uitbreiding van de scope of het ambitieniveau kunnen ervoor zorgen dat uitbreiding van capaciteit en financiële middelen nodig is.  Urgente processen: vragen directe aandacht, vaak omdat er vanuit andere partijen aan gewerkt wordt en/of druk is. Als we willen meesturen/meebepalen, moeten we instappen op het juiste moment. Dat vermindert onze keuzevrijheid ten aanzien van prioriteren.

 Belangrijk: zijn die onderzoeksrichtingendie ook nog kunnen wachten omdat de autonome ontwikkelingen de onderzoeksrichting niet direct in de wielen rijden als we daar niet meteen capaciteit voor vrij kunnen maken. Wel laten we kansen liggen.

Rol van de raad Bij het werken aan de onderzoeksrichtingen past niet altijd tot een proces met een duidelijk begin en een duidelijk einde met beslispunten. Zie daarvoor ook Karakter van de onderzoeksrichtingen: anders werken aan Zeist. Kaderstellend kán aan de orde zijn, voor zover er voor de onderzoeksrichtingen aanvullende kaders nodig zijn buiten al eerder vastgestelde kaders (of als de raad zelf extra kader wil stellen). Dat geldt vergelijkenderwijs voor het beschikbaar stellen van budget. Uiteraard is de raad wél te allen tijde aan zet in haar rol als volksvertegenwoordiger en in haar controlerende rol. Omdat de onderzoeksrichtingen van groot maatschappelijk belang zijn voor het goede leven in Zeist, spreken we met elkaar af om in alle gevallen een startdocument in de raad te brengen, ook als aanvullend budget of kaderstelling niet nodig is. Zie hieronder voor de punten die in dit startdocument minimaal aan de orde moeten komen. Daarnaast geven we invulling aan de controlerende rol van de raad door tussentijds te rapporteren, te evalueren en waar nodig te herijken.

Tussentijds reflecteren, evalueren en herijken Om de raad de gelegenheid te bieden om met enige regelmaat de vinger aan de pols kunnen houden als het gaat om het werken aan de onderzoeksrichtingen, moet ruimte worden geboden voor tussentijds reflecteren. In het kader van de P&C cyclus moet daarom ruimte worden ingebouwd voor rapportage (op 4 Niet voor 8. Lopen en fietsen stimuleren en niet voor 9. Duurzaam, duurzaam, duurzaam omdat die via de

programmatische en lijnfinanciering al in de begroting zijn of worden opgenomen.

5

Procesdocument uitvoering Propositie 0404293

6 april 2021

hoofdlijnen) over de uitvoering van de Propositie. De vorm waarin, is onderdeel van het startdocument, omdat elke onderzoeksrichting zijn eigen dynamiek en context heeft.

Afspraken met de raad over startmoment onderzoeksrichtingen Op basis van de uitgangspunten uit dit procesdocument neemt het college de voorbereidingen voor het opstarten van de onderzoeksrichtingen ter hand. Die voorbereidingen leiden tot een startdocument per onderzoeksrichting met daarin in ieder geval:  doel van de onderzoeksrichting  bestuurlijk en ambtelijk opdrachtgever  lopende ontwikkelingen  wenselijke koers  waarden en ontwikkelkansen (vanuit de Propositie)  benodigde middelen/capaciteit  kaders voor de koersbepaling (financieel, actieve grondpolitiek, en andere inhoudelijke kaders)  rolneming en positiebepaling  uitgangspunten voor participatie (inclusief samenwerkingspartners en stakeholdersanalyse)  afspraken over tussentijdse terugkoppeling en –evaluatie (momenten en inhoudelijk)  …

6

Procesdocument uitvoering Propositie 0404293

6 april 2021

TABEL 1. AANPAK ONDERZOEKSRICHTINGEN onderzoeksrichting

Programma aanpak

Impact/ context

Huidige fase

Participatie

Rolneming

1 Kromme Rijngebied natuurrobuust en duurzaam

Doorgroei naar integrale gebiedstafel, veel deelprojecten, lopen deels al Gebiedsvisie opstellen

Regionale natuurverbinding, veel maatschappelijke betrokkenheid.

Veel dynamiek op losse deelprojecten

Aparte participatie op gebiedsniveau en op deelprojectenniveau. Meedenken.

Regisseren, coördineren, verbinden

Mogelijkheid voor woningbouw in middensector met lage infrastructuurimpact, in gebied met veel waarden De huiskamer van Zeist aantrekkelijk, economisch gezond en levendig houden

Veel dynamiek van (externe) initiatiefnemers

Meedenken. Participatie tbv afwegingen op grond van gevarieerde input.

Regisseren, ontwikkelen, verbinden en aanjagen

Veel dynamiek op losse deelprojecten Noodzaak om reflectie in te bouwen (o.a. door corona)

Onderscheid maken tussen partners en belanghebbenden. Meedenken.

Regisseren, verbinden, coördineren, uitvoeren (openbare ruimte)

Meedenken vanuit omgeving en cocreatie (vanuit ondernemers en andere partners) Procesparticipatie en projectparticipatie met elkaar in verbinding brengen.

Aanjagen, lobbyen, verbinden en coördineren

Procesparticipatie en projectparticipatie met elkaar in verbinding brengen.

Deels volgend (N237)), deels initiatiefnemen. Coördineren en verbinden.

2 Een nieuwe kern bij station DriebergenZeist

3 Het kloppend hart van Zeist

Opgavetafel opzetten, veel deelprocessen/projecten (lopen al)

4 Recreatiepoorten naar de Heuvelrug

Opgavetafel opzetten, deelprocessen/projecten

Vanuit waarden werken aan een grote maatschappelijke behoefte

Gaan werken aan kansen in kaart brengen en opties verkennen

5 HOV USP – A’foort, bron van transformatie voor Vollenhove en Handelscentrum

Integrale gebiedstafel als “kop” op de losse (deel)projecten (in combinatie met 6)

Maatschappelijke meerwaarde creëren & ontwikkelkansen verzilveren voor Vollenhove, Zeist en regio.

Loopt al (U Ned en Vollenhove Vooruit). Overige deelopgaven verder in kaart brengen.

6 Duurzame transformatie N237 (Wegh der Weegen) en A28

Integrale gebiedstafel als “kop” op de losse (deel)projecten (in combinatie met 5)

Werken aan waarden; ontwikkelkansen verzilveren; maatschappelijke opgave (wonen)

Loopt al (provincie jaagt aan voor Wegh der Weegen, veel deel projecten vanuit gemeente)

7

Deels volgend (HOV), deels agenderend, deels initiatiefnemen. Coördineren en verbinden.

Procesdocument uitvoering Propositie 0404293 7 Nieuwe betekenisgeving voor de Stichtse Lustwarande

Opzetten integrale gebiedstafel

8 Lopen en fietsen stimuleren

Themagericht programma, vanuit mobiliteitsvisie, maar ook vanuit progamma Duurzaamehid

9 Duurzaam, duurzaam, duurzaam

Themagericht programma

6 april 2021

Werken aan waarden; toekomstbestendigheid van deze groene ruggengraat; maatschappelijke waarden toevoegen Maatschappelijke opgave (gezondheid, duurzaamheid, ruimtegebruik, etc) /regio-opgave bereikbaarheid Maatschappelijke opgave, klimaatakkoord en andere (inter)nationale afspraken

8

Veel losse initiatieven van externe partijen, als gemeente uitvoering van gebiedsvisie U’weg N

Procesparticipatie en projectparticipatie met elkaar in verbinding brengen.

Regie voeren, coördineren en verbinden. Aanjagen. Deels uitvoeren (openbare ruimte)

Mobiliteitsvisie, uitwerken tot mobiliteitsplan, actielijn uit programma Duurzaam.

Participatie in kader van mobiliteitsplan en in kader van uitvoeringsprojecten.

Regie voeren, coördineren en verbinden. Deels uitvoeren.

Programma Duurzaam

Structurele participatie via SDZ en projectparticipatie. Meedenken en meedoen.

Regie voeren, coördineren en verbinden. Deels uitvoeren.

Procesdocument uitvoering Propositie 0404293

6 april 2021

TABEL 2. PRIORITERING ONDERZOEKSRICHTINGEN onderzoeksrichting

FOCUS (korte beschrijving van opgave) Natuurrobuuste buffer met luw recreatief medegebruik

van toepassing zijnde waarden

relatie met ontwikkelkansen

1 groen 2 cultuurhistorie 6 duurzaam

4, 5, 6, 7, 9, 10

2 Een nieuwe kern bij station DriebergenZeist

Werkruimte en betaalbare woningbouw met een goede OV-bereikbaarheid

alle 6

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 11

3 Het kloppend hart van Zeist

Het kloppend hart van de kern, voor winkels, ontmoeting, recreatie en groen

alle 6

4 Recreatiepoorten naar de Heuvelrug

Versterken van de toeristische functie van Austerlitz en Den Dolder (economisch en zonering recreatie)

alle 6

Deze OV route als impuls voor sociaalmaat-schappelijke en economische ontwikkeling

alle 6

1 Kromme Rijngebied natuurrobuust en duurzaam

5 HOV USP – A’foort, bron van transformatie voor Vollehove en Handelscentrum

1, 2, (3), 4, 6, 7, 8, 10, 11

3, 4, 5, (6), (7), 8, 10, 11

1, 2, (3), (4), 7, 8, 9, 11

9

lopende ontwikkelingen in vogelvlucht Gebiedsvisie A12/ spoorzone, Groen groeit Mee als kans, bos & natuurcompensatie, vigerend beleid cfm OZR, IRP Gebiedsvisie A12/ spoorzone, veel initiatieven van grondeigenaren, Phoenix c.a. Effecten corona, afname winkels, V&D, Markt-VoorheuvelEmmaplein, beeldkwaliteitsplan, verkeerssituatie, transformatie winkelswonen, update retailperspectief, klimaatadaptatie Ontwikkeling TOP’s, campagnes en initiatieven Regionaal Bureau Toerisme, ontwikkeling routenetwerken, beleid provincie, sterk toegenomen behoefte openluchtrecreatie Tracéonderzoek HOV (U Ned), Vollenhove Vooruit, wens revitalisatie Handelscentrum, P&R

prioritering

belangrijk

urgent

urgent (verknopen lopende ontwikkelingen) belangrijk (reflectie en invulling geven aan koers)

belangrijk

loopt al, uitbreiding lopend traject is keuze,

Procesdocument uitvoering Propositie 0404293

6 april 2021 koppelen aan 6

6 Duurzame transformatie N237 (Wegh der Weegen) en A28

Vergroten leefbaarheid door vergroenen en verblijfskwaliteit toevoegen

alle 6

7 Nieuwe betekenisgeving voor de Stichtse Lustwarande

Een nieuwe toekomst voor de monumenten en landgoederen van de Stichtse Lustwarande

alle 6

8 Lopen en fietsen stimuleren

Hoe kunnen we fietsen en lopen aantrekkelijker maken, zodat dit binnen Zeist de primaire vervoersmodus wordt? Zeist wil energieneutraal zijn in 2050 door 50% besparing en duurzame energieopwek

vooral 6, met aandacht voor het samenvoegen met de andere 5 waarden

1, 4, 5, 7, 8, 9, 10

vooral 6, met aandacht voor het samenvoegen met de andere 5 waarden

3, 6, 7!, 8, 9, 10, 11

9 Duurzaam, duurzaam, duurzaam

1, 2 3, 4, 5, (6), 7, (8), (9), (10), 11

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9, 8, 10, 11

10

Gebiedsvisie Dijnselburg, Huis ter Heide West en Zuid, verkeerscirculatie, aanpassing sportpark Dijnselburg, start provinciaal project Wegh der Weegen, verbinden groene gebieden, opwek duurzame energie op talud en overkapping Uitvoering gebiedsvisie U’weg Noord, verduurzaming monumenten, terugbrengen sprengen, station DZ, vele aanvragen van initiatiefnemers/ eigenaren, ontwikkeling OV knooppunt Jordan Lyceum Mobiliteitsvisie, ontwikkeling snelfietsroutes, provinciaal en regionaal beleid

belangrijk, veel dynamiek vanuit externe partijen

Programma Duurzaam, gebiedsvisie A12/spoorzone, klimaat-adaptatie, Transitievisie Warmte

loopt al, bestaand programma

loopt al, veel lopende ontwikkelingen, koppelen aan 5

belangrijk, deels (lopende) regionale opgave met financiering

Procesdocument uitvoering Propositie 0404293

6 april 2021

11

Procesdocument uitvoering Propositie 0404293

6 april 2021

12