RIB21.062 Slagkracht Vooruit (effecten corona)

Publiekshal ▪ Het Rond 1, Zeist

www.zeist.nl ▪ www.twittter.com/gemeentezeist

Postbus 513, 3700 AM, Zeist

www.facebook.com/gemeentezeist

Telefoon 14 030 ▪ zeist@zeist.nl

Aan de gemeenteraad

Ontv. Griffie 19-03-2021/RIB21.062

Datum

19 maart 2021

Burgerservicenummer Bijlage(n)

Onderwerp

Ons kenmerk

402307

Uw kenmerk

Slagkracht Vooruit: verkenning langere termijn gevolgen van de huidige crisistijd in Zeist

Behandeld door

A.Steen

Portefeuillehouder

Wethouder Jansen

Geachte leden van de raad, In deze brief treft u het procesvoorstel Slagkracht Vooruit aan. Doel van het voorstel is een start te maken met een brede verkenning op thematische onderwerpen naar de langere termijn gevolgen op alle aspecten van het leven van de huidige crisistijd voor Zeist: gezondheid, onderwijs, werkgelegenheid, economie enz.. Het voorstel gaat in op de vraag: hoe komen wij gezamenlijk tot perspectief op de toekomst? Om dat goed te kunnen plaatsen start deze brief met een overzicht van de informatievoorziening aan uw raad over de huidige crisis en de bestrijding ervan.

Inleiding In het afgelopen jaar is uw raad steeds actief geïnformeerd over de maatregelen ter bestrijding van de directe gevolgen van de crisis en de effecten hiervan. Om een nog beter gestructureerd overzicht aan te brengen in deze informatievoorziening ontvangt u vanaf heden maandelijks drie brieven: 1) Crisisbrief: Deze brief betreft de reeds bekende informatievoorziening over de uitvoering van de TWM covid-19, waarin aan uw raad verantwoording wordt afgelegd. U heeft vier crisisbrieven ontvangen: 20.153, 21.002, 21.030, 21.055. 2) Gezondheidsbrief: Deze brief betreft de actieve informatievoorziening over de GGD-gerelateerde onderwerpen, zoals de vaccinaties. Recent heeft u de eerste Gezondheidsbrief ontvangen: 21.056 3) Coronabrief: Deze brief heeft een brede oriëntatie op de maatschappelijke effecten van corona en brengt daarbij allerlei initiatieven vanuit de samenleving in beeld. De eerste Coronabrief heeft u onlangs ontvangen. De brieven geven een zo actueel mogelijk overzicht van hoe wij er in Zeist in crisistijd voor staan, rekening houdend met de voortgang in de maatregelen van het kabinet en het onvoorspelbare verloop van de crisis. Naast het beeld van het hier en nu is er echter ook behoefte aan een langere termijn perspectief. We bereiden ons voor op de tussentijd waarop ook de nieuwe tijd volgt.

Van dagkoers naar een perspectief op de toekomst Hoe komen we tot dat toekomstperspectief? We willen weten en begrijpen wat we voor ons zien, zodat we ons goed kunnen voorbereiden op wat gaat komen en positie kunnen bepalen. Overigens heeft niet iedereen die blik vooruit, hetgeen is beschreven in het document “Corona-tijd: drie temporele dimensies” (21 april

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

2

2020). Er kan verlangen zijn naar hoe het voor de crisis was. Ook kunnen mensen noodgedwongen of vanuit bijvoorbeeld gevoelens van eenzaamheid of rouw sterk in het hier en nu leven. Dat is overleven. In deze onzekere tijd zou zicht op de nieuwe tijd welkom zijn. Perspectief, licht aan het einde van de tunnel, hoop, weer plannen kunnen maken of de draad weer oppakken: allemaal invulling van de behoefte aan zekerheid. Daarnaast is er een groeiend inzicht dat de gevolgen van de crisis zich niet laten meten en weten. Het besef dat de toekomst slechts beperkt maakbaar is dringt door. De ruimte tussen het heden en de onzekere toekomst kan worden ervaren als leegte. Zo ontstaat makkelijk de neiging om te gaan voorspellen vanuit wat we nu weten of aan de haal te gaan met een toekomst die we graag voor ogen zien. We kunnen de ruimte ook benaderen vanuit het perspectief van een generatief proces. Het gezamenlijk bouwen van een brug terwijl je er over heen loopt. In dit participatieve proces gaan onderzoek en actie gelijk op. Hierbij richten we onze pijlen op versterking van de dialoog.

Welke inzichten hebben we al in handen? Op welke verschillende manieren kan je daar naar kijken? Waar lijken we naar toe te groeien? Welke acties kunnen we vervolgens nemen en tot welke inzichten leiden die dan weer? Door de manier waarop we hierover met elkaar het gesprek voeren nemen onderling begrip en vertrouwen toe. In een generatief proces creëer je zodoende gezamenlijk een wendbare blik op de toekomst, zonder te pretenderen het vooraf al te weten. Het is een kwestie van gebruikmaken van de kracht van meervoudig kijken – als met een caleidoscoop - en geeft gedeeld perspectief (en daarmee wellicht ook troost) op het omgaan met de onzekere toekomst. Een dergelijke dialoog in politiek en samenleving blijft dus in eerste instantie weg van invulling van het wat (waarheidsvinding, gelijk krijgen) maar zet in plaats daarvan in op het hoe. Dat vraagt van de partijen om boven eigen pijn of belang uit te kunnen stijgen en tegelijkertijd de eigen werkelijkheid te betrekken in de gesprekken. Kortom: vertrekken vanuit de erkenning van het niet-weten en vertrouwend op de kracht van een dialoog met deelgenoten om een beweging voorwaarts te kunnen maken. Voor Zeist is de aanpak kansrijk omdat wij al ervaring hebben met deze manier van cocreatie.

Naar een voorstel: thematafels Het organiseren van thematafels is een vorm die goed aaansluit op deze gezamenlijke toekomstverkenning. Het doel van de thematafels is het starten van een dialoog met samenleving, ervaringsdeskundigen, experts, raads- en collegeleden, ketenpartners en ambtenaren. Niet in de volle breedte van alles wat gaande is maar in de verdieping per thema (zoals jeugd, sociale zorg, cultuur, economie, financiën, scholen) of subthema (bijvoorbeeld oudere mensen (75+ brief) of de eenzaamheid bij jong volwassenen). Acceptatie van de onzekere toekomst en respect voor elkaars standpunten zijn de leidende principes. Het aan tafel delen van verhalen, ervaringen en inzichten is een tussenstap op weg naar een meer definitievere vorm van het trekken van conclusies met betrekking tot de impact van corona op een betreffend thema of doelgroep. Op basis van deze conclusies kunnen we als gemeente op de langere termijn bouwen aan toekomstig beleid. De toekomstverkenning begint overigens niet bij nul. In de trajecten van onder andere De Maaltijd en Inwoners Advies Commissie komt een rijk toekomstbeeld naar voren. Ook de coronabrief (zie inleiding) draagt aan dit beeld bij. Ons voorstel is te starten met een pilot voor één thematafel.

In het voorbeeld van een thema mentale weerbaarheid van de Zeister bevolking organiseren we een dialoog waarbij een inleiding wordt verzorgd door ervaringsdeskundigen (bijvoorbeeld huisartsen), kennisinstituten (bijvoorbeeld RIVM), en maatschappelijke organisaties uit Zeist (bijvoorbeeld MeanderOmnium). Deze presentaties of verhalen hebben niét de vorm van uitgesproken blauwdrukken of voorspellingen; zij vormen een inspiratiebron voor gesprek. Welke beelden zijn herkenbaar en spreken aan? Welke verhalen versterken elkaar? Welke initiatieven of ideeën kunnen we kansrijk inzetten? Welke rol kan de gemeente pakken? Middels het gesprek ontstaat een divers beeld waar het naartoe gaat. De waarschijnlijke toekomst (‘waarschijnlijk is iedereen in Nederland aan het einde van dit jaar gevaccineerd en kunnen we weer door met ons oude leven’) wordt vervangen door verschillende mogelijke toekomsten (‘mogelijk moeten we leren leven met de 1,5 meter samenleving met alle daarvoor te nemen maatregelen; mogelijk werkt de impact van de huidige crisis nog jaren door op de mentale weerbaarheid van jong volwassenen of ouderen; mogelijk is de eenzaamheid in onze samenleving met een sprong sterk vergroot en zien we steeds meer de mogelijkheden van initiatieven uit de samenleving om weer een sprong terug te kunnen maken’). Door de nadruk te leggen

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

3

op de gezamenlijke duiding van nieuwe inzichten ontwikkelen we gaandeweg het onderlinge vertrouwen en de effectiviteit in ons handelen die nodig zijn om wendbaar te kunnen anticiperen op de onzekere toekomst. Dat is de kern van Slagkracht Vooruit.

Planning De gedachte bij de planning is om, na de werkbijeenkomst met de gemeenteraad, te werken aan een gezamenlijk werkproces.

Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Zeist,

de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

dr. H.S. Grotens

drs. J.J.L.M. Janssen

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist