RIB21.014 Strat. kaders Participatiewet - onderdeel risicodeling BUIG

Publiekshal ▪ Het Rond 1, Zeist

www.zeist.nl ▪ www.twittter.com/gemeentezeist

Postbus 513, 3700 AM, Zeist

www.facebook.com/gemeentezeist

Telefoon 14 030 ▪ zeist@zeist.nl

Aan de gemeenteraad

Ontv. Griffie 22-01-2021/RIB21.014

Datum

22 januari 2021

Burgerservicenummer Bijlage(n)

Onderwerp

Ons kenmerk

395718

Uw kenmerk

2 Strategische Kaders Participatiewet 2020 – 2023 onderdeel risicodeling Buig 2020

Behandeld door

Arno Klarenbeek

Portefeuillehouder

Marcel Fluitman

Geachte leden van de raad,

Hierbij informeren wij u over ons collegebesluit risicodeling Buig 2020. In het eind 2019 vastgestelde raadsvoorstel strategische kaders participatiewet, staat over de risicodeling Buig dat er in 2020 nieuwe afspraken gemaakt worden over de risicodeling Buig. Dit gaat over de bijstandslasten. Sinds de vaststelling van deze strategische kaders is hieraan door de gemeenten intensief gewerkt. Er zijn grote belangen tegenstellingen, maar er is draagvlak bij de deelnemers om een vorm van risicodeling of regionale solidariteit in stand te houden. Er volgt een voorstel voor nieuwe vast te stellen afspraken 2021 en verder. Dit voorstel ontvangt u binnenkort ter behandeling. Vooruitlopend hierop is naar aanleiding van de najaarsnota van de RSD Kromme Rijn Heuvelrug door de portefeuillehouders Participatie ook gesproken over de uitkomsten Buig in 2020. Hierbij kwam aan de orde dat in het huidige Buig risicodelingsmodel gemeenten met een negatief resultaat op de Buig kunnen eindigen met een fors positief resultaat door toepassing van de huidige verdeelafspraken. Deze uitwerking van de onderlinge solidariteit is in de huidige tijd met omvangrijke tekorten op de gemeentebegrotingen bij alle deelnemers niet wenselijk. Het zet de solidariteit onbedoeld onder druk.

Er kan een voorstel tot herziening van de afspraken voor de risicodeling Buig in 2020 worden geformuleerd waarbij het principe van de solidariteit en het huidige verdeelmodel zoveel mogelijk in tact wordt gehouden. Dit kan door de afspraken zodanig aan te passen dat nadeelgemeenten worden gecompenseerd tot een uitkomst Buig van maximaal € 0,-. Daarmee wordt maximaal het nadeel Buig gecompenseerd. Deelnemers compenseren elkaar niet naar een overschot op Buig. In bijgevoegde memo is dit uitgewerkt. Hierin ziet u dat 2 nadeel gemeenten door de overige 3 deelnemers volledig voor hun Buig nadeel worden gecompenseerd en het resultaat Buig 2020 voor hen op €0,- uitkomt. Wij achten dit een passende vorm van solidariteit. Bij raadsinformatiebrief 20.202 d.d. 3 december 2020 en geplaatst op uw postlijst voor de raadsvergadering van 8 december, voortgezet 15 december, hebben wij u over deze insteek van ons college al eerder geïnformeerd onder het kopje Addendum najaarsnota 2020 en definitief budget BUIG 2020 https://zeist.raadsinformatie.nl/document/9504128/2 . In onze vergadering van 19 januari jl. hebben wij op basis van het inmiddels tussen alle partijen bereikte commitment op collegeniveau, hierover kunnen besluiten, zie bijlage.

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

2

Wij verzoeken de besturen van de RDWI bij de voorbereiding van de jaarrekening 2020 RDWI voor dit onderdeel met deze tussen partijen overeengekomen wijziging op de afspraak uit 2010 rekening te houden. Tevens hebben wij onze vertegenwoordigers in de besturen van de RDWI mandaat gegeven hiernaar te handelen. Onze portefeuillehouder bespreekt dit nog met uw raadsrapporteurs Jos van Lozenoord en Jeroen van den Heuvel. Omdat dit een afwijking betreft van de in 2010 door uw raad vastgestelde participatiekaders informeren wij u hiermee actief over dit besluit. Bij instemming dit voorjaar met de jaarrekening 2020 van de RDWI bekrachtigen de besturen van de deelnemers e.e.a. definitief. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Zeist, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

dr. H.S. Grotens

drs. J.J.L.M. Janssen

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

Memo risicodeling Buig December 2020 Aanleiding Op 23 november jl. hebben de wethouders Strategische kaders Participatiewet uit regio onder andere gesproken over nieuwe afspraken met betrekking de risicodeling Buig. Wethouders hebben een nieuw verdeelmodel vastgesteld met ingang van 2021. We verdelen vanaf 2021 alleen tekorten als het gaat om de resultaten Buig per gemeente. Dit met een verdeelsleutel op basis van het aandeel in de Buig rijksuitkering. Wethouders hebben bij bespreking van een nieuw model voor risicodeling Buig ook gesproken over de uitkomsten 2020. Dit op basis van de najaarsrapportage van de RSD Kromme Rijn Heuvelrug. Hierbij is ter sprake gekomen om al in 2020 de afspraken met betrekking tot risicodeling te herzien. Belangrijk argument was dat gemeenten in het huidig model met een negatief resultaat op de uitvoering Buig kunnen eindigen met een positief resultaat door toepassing van de huidige verdeelsleutel. Wethouders hebben uitgesproken dat dit onwenselijk wordt geacht. Een voorstel tot herzien van de afspraken voor risicodeling Buig in 2020 kan op basis hiervan worden geformuleerd waarbij het huidige model zoveel mogelijk in tact wordt gehouden. Er vindt alleen een aanpassing plaats in die zin dat nadeelgemeenten worden gecompenseerd tot maximaal € 0,=.

Om deze reden doen gemeente De Bilt en Zeist het volgende voorstel: Voorstel: In de strategische kaders als uitwerking voor 2020 de huidige afspraken met betrekking tot risicodeling Buig aan te vullen met de afspraak dat gemeenten met een nadelig Buig resultaat kunnen worden gecompenseerd tot maximaal € 0,=. In 2021 doen we een bestandsonderzoek dat de grote verschillen tussen gemeenten in onze regio verklaart. Proces: De RSD Kromme Rijn Heuvelrug heeft in het Algemeen Bestuur van 2 december jl. het normenkader voor 2020 vastgesteld. Nieuwe afspraken m.b.t. risicodeling dienen te worden aangevuld als input voor opstellen jaarrekening 2020 en uitvoeren van accountantscontrole bij de RSD. Hierbij is aangegeven dat deze uiterlijk 15 januari 2021 binnen moeten zijn. Het betreft dan een door deelnemende gemeenten ondertekend addendum. Voorgesteld wordt om bovengenoemd beslispunt te bespreken in de eerstvolgende bijeenkomst van de wethouders Strategische kaders Participatiewet en hierna de formele afhandeling binnen betreffende in januari 2021 af te handelen. Uitwerking: Op basis van de prognose in de najaarsnota van de RSD Kromme Rijn Heuvelrug wordt de voorgestelde afspraak voor 2020 in de rechterkolom uitgewerkt.

Laura de Jong gemeente De Bilt Elly Kramer gemeente Zeist

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 1

Portefeuillehouder Wethouder Fluitman Secretaris

Burgemeester

Datum B&W-vergadering Wethouder

Wethouder

Wethouder

Wethouder

Akkoord Bespreken Afd./Team Opsteller Telefoon Datum Stuknummer Uiterste datum

AKKOORD

Fin/Samen Leven/S&B C.W. Kramer-Gaasbeek, J.S. Eilander en A.Klarenbeek 0640756256 7 januari 2021

ONDERWERP

Strategische Kaders Participatiewet 2020 – 2023 onderdeel risicodeling Buig 2020

395718 19 januari 2021

paraaf

datum

BESLUIT

DATUM

Besluit 19-01-2021 Raad Deponeren archief

par

Datum Datum

INHOUD (bij beknopte toelichting de volledige tekst, anders publieksgerichte samenvatting) Eind 2019 is door de raden van de deelnemende gemeenten in de gemeenschappelijke regeling RDWI het raadvoorstel Strategische Kaders Participatiewet 2020-2023 aangenomen. In 2020 is een aantal onderdelen verder uitgewerkt. Dit voorstel beoogt een besluit te nemen over een aanvullende afspraak over de financiering Buig (gebundelde uitkering) 2020. VOORGESTELD WORDT 1. Instemmen met het bijgevoegde gewijzigde financieringsvoorstel voor de gebundelde uitkering (Buig) waarmee de regionale risicodeling voor 2020 wordt aangepast, met de afspraak dat gemeenten met een nadelig Buig resultaat kunnen worden gecompenseerd tot een uitkomst van maximaal €0,-. 2. De besturen van de RDWI te verzoeken om bij de voorbereiding van de jaarrekening 2020 en de verdeling van het risico Buig deze door de deelnemers gewijzigde afspraak te hanteren. 3. Onze vertegenwoordigers in het Algemeen Bestuur van de RDWI mandaat te verstrekken om in lijn met dit besluit te stemmen over dit specifieke onderdeel in de jaarrekening 2020 van de RDWI in het komende voorjaar. 4. Instemmen met bijgaande concept raadsinformatiebrief en deze ter informatie door te geleiden naar de gemeenteraad.

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 2

ONDERWERP Strategische Kaders Participatiewet 2020 – 2023 onderdeel risicodeling Buig 2020

VOORSTEL 1. Instemmen met het bijgevoegde gewijzigde financieringsvoorstel voor de gebundelde uitkering (Buig) waarmee de regionale risicodeling voor 2020 wordt aangepast, met de afspraak dat gemeenten met een nadelig Buig resultaat kunnen worden gecompenseerd tot een uitkomst van maximaal €0,-.. 2. De besturen van de RDWI te verzoeken om bij de voorbereiding van de jaarrekening 2020 en de verdeling van het risico Buig deze door de deelnemers gewijzigde afspraak te hanteren. 3. Onze vertegenwoordigers in het Algemeen Bestuur van de RDWI mandaat te verstrekken om in lijn met dit besluit te stemmen over dit specifieke onderdeel in de jaarrekening 2020 van de RDWI in het komende voorjaar. 4. Instemmen met bijgaande concept raadsinformatiebrief en deze ter informatie door te geleiden naar de gemeenteraad

.INLEIDING

In het eind 2019 vastgestelde raadsvoorstel strategische kaders participatiewet, staat over de risicodeling Buig dat er in 2020 nieuwe afspraken gemaakt worden over de risicodeling Buig. Dit gaat over de bijstandslasten.Sinds de vaststelling van deze strategische kaders is hieraan door de gemeenten intensief gewerkt. Er zijn grote belangen tegenstellingen, maar er is draagvlak bij de deelnemers om een vorm van risicodeling of regionale solidariteit in stand te houden. Er volgt een voorstel voor nieuwe door de gemeenteraden op voorstel van de colleges vast te stellen afspraken 2021 en verder. Dit voorstel treft u separaat in deze collegevergadering aan. Vooruitlopend hierop is naar aanleiding van de najaarsnota van de RSD Kromme Rijn Heuvelrug door de portefeuillehouders Participatie ook gesproken over de uitkomsten Buig in 2020. Hierbij kwam aan de orde dat in het huidige Buig risicodelingsmodel gemeenten met een negatief resultaat op de Buig kunnen eindigen met een fors positief resultaat door toepassing van de huidige verdeelafspraken. Deze uitwerking van de onderlinge solidariteit is in de huidige tijd met omvangrijke tekorten op de gemeentebegrotingen bij alle deelnemers niet wenselijk. Het zet de solidariteit onbedoeld onder druk.

Er kan een voorstel tot herziening van de afspraken voor de risicodeling Buig in 2020 worden geformuleerd waarbij het principe van de solidariteit en het huidige verdeelmodel zoveel mogelijk in tact wordt gehouden. Dit kan door de afspraken zo danig aan te passen dat nadeelgemeenten worden gecompenseerd tot een uitkomst Buig van maximaal € 0,-. Daarmee wordt maximaal het nadeel Buig gecompenseerd. Deelnemers compenseren elkaar niet naar een overschot op Buig. In bijgevoegde notitie is dit uitgewerkt. Hierin ziet u dat 2 nadeel gemeenten door de overige 3 deelnemers volledig voor hun Buig nadeel worden gecompenseerd, een passende vorm van solidariteit. Doel van het voorstel (SMART) Bestuurlijke besluitvorming en bestuurlijke afstemming en verantwoording aanpassing van de risicodeling Buig 2020 . ARGUMENTEN Gemeenten hebben in 2020 sterk wisselende uitkomsten op Buig. Binnen de huidige verdeelafspraken kunnen gemeenten met tekorten niet alleen worden gecompenseerd maar ook eindigen met een fors positief saldo. Met de aanpassing van de afspraken wordt voorzien in een passende en duurzame vorm van solidariteit.

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 3

KANTTEKENINGEN In financieel slechte tijden voor alle deelnemers kan er druk komen op onderlinge solidariteit. Er verschuiven aanzienlijke bedragen tussen de deelnemers. PARTICIPATIE Er is commitment onder de deelnemers over de aangepaste uitwerking Buig 2020 en het voorstel uitwerking participatie kaders 2021 en verder. Wel is tevens tussen de deelnemers afgesproken dat een onderzoek wordt verricht met een analyse en duiding van de grote verschillen op de uitkomsten Buig tussen de deelnemers. Hier wordt in het eerste kwartaal van 2021 door de deelnemers een opdracht toe verstrekt en uitgewerkt. FINANCIËLE TOELICHTING De aanpassing van de afspraken rondom risicodeling op BUIG heeft consequenties voor de deelnemende gemeenten. Uit de resultaten van de afgelopen jaren blijkt dat deze resultaten fluctueren; er kan echter wel gesteld worden dat deze aanpassing voor sommige gemeenten positiever uitwerken dan voor andere gemeenten. Resultaat zonder ontschotting

Aandeel Buig

Huidig verdeelsleutel GR resultaat op aandeel Buig

Voorstel 2020 Huidige verdeelsleutel GR resultaat op aandeel Buig waarbij geen positieve resultaten mogelijk zijn voor nadeelgemeente n

Bunnik

161.534

5%

74.453

107.202

De Bilt

782.108

21%

328.223

472.595

UH

-757.775

21%

333.998

0

WBD

-107.675

9%

142.941

0

Zeist

1.483.042

44%

681.619

981.437

1.561.234

100%

1.561.234

1.561.234

prognose 2020

De nieuwe afspraak betekent voor Zeist een voordeel in 2020 van €981.437 – €681.619 = €299.818,t.o.v. het handhaven van de bestaande afspraak.

JURIDISCHE ASPECTEN Het Algemeen Bestuur (AB) van de RDWI is op grond van de wet gemeenschappelijke regelingen en de tekst van de GR RDWI eigenstandig bevoegd tot het nemen van besluiten over de financiële uitgangspunten en in dit geval de toepassing van de risicodeling. Terecht attendeert het Dagelijks Bestuur het AB daarbij wel op het aspect van rechtmatigheid in het licht van de eerder door de gemeenteraden vastgestelde risicodeling (uit 2010 onderdeel van de strategische kaders participatiewet).

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 4

Dit betekent echter niet dat het AB niet mag besluiten om af te wijken. Het AB en de individuele leden nemen in dat geval echter wel een verantwoordingsrisico t.o.v. hun colleges en raden wanneer ze voor het nemen van dat besluit niet vooraf gedekt zijn. Hoe de AB leden die dekking regelen is een interne kwestie van / voor de deelnemers. Het is aan de mores en bestuurlijke cultuur per gemeente om dit te bepalen. Onze lijn en die van de andere deelnemers is om de colleges een besluit te laten nemen en de gemeenteraad door middel van een raadsinformatiebrief actief te informeren en daarna via de jaarrekening te verantwoorden. De gemeenteraad berkrachtigd met instemming op de jaarrekening dan achteraf definitief de gewijzigde toepassing van de afspraak. Overigens heeft uw college bij de behandeling van de najaarsnota RDWI de inzet van portefeuillehouder/college voor het resultaat Buig 2020 in RIB20.202 aan de raad kenbaar gemaakt. De brief heeft op de lijst van ingekomen stukken van de raad van 8 december gestaan en niet tot opmerkingen uit de raad geleid. Zoals gesteld is er commitment onder de deelnemers anders geldt er overigens de wet en de regeling op basis waarvan besluiten bij meerderheid worden genomen. DUURZAME ASPECTEN De aanpassing c.q. het besluit draagt bij aan gedragenheid voor de onderlinge solidariteit. UITVOERING

Planning Behandeling in college van 19 januari 2021 Plaatsing RIB op postlijst raad van 16 februari Communicatie en Informatie en Automatisering Bijlagen   

Memo risicodeling Buig December 2020 Concept raadsinformatiebrief RIB20.202