PR22.116 Verzoek 16 Maatschappelijke organisaties Participatie Omgevingsvisie

Ontv. Griffie 09-06-2022/PR22.116/537871

Aan: Onderwerp: Cc: Van: Datum: Contactadres:

Gemeenteraad van Zeist Verzoeken over behandeling en verwerking Zienswijzen Omgevingsvisie College van B&W Zeist Wijk- en bewonersverenigingen, maatschappelijke organisaties Zeist, 9 juni 2022 lyceumkwartier@gmail.com

Geachte raadsleden,

Inleiding De acht grootste Zeister wijkverenigingen, drie burgerorganisaties ter verbetering van de woon- en leefomgeving in onze gemeente en vijf groene themaorganisaties maken zich al geruime tijd, en in toenemende mate, zorgen over het gebrek aan burgerparticipatie bij de totstandkoming van de eerste Zeister Omgevingsvisie. Op 14 oktober 2021 vond een Dialoogbijeenkomst met uw raad plaats over het proces van ontwikkeling van de Omgevingsvisie. Bijgevolg stelde u raadsvragen aan het college. Op 13 januari jl. zond het college u uiteindelijk een antwoord. Wij kunnen weinig met dit antwoord. We nemen aan u, als raad, ook niet. Sindsdien is het voor betrokken bewonersorganisaties en uw raad niet mogelijk geweest om de consequenties van het collegeantwoord te bespreken. Wél startte het college dit voorjaar een zienswijzeprocedure m.b.t de concept Omgevingsvisie. Naar verluidt hebben burgers en belangenorganisaties massaal en uitgebreid zienswijzen ingediend. Betrokken organisaties vragen zich af hoe met al deze waardevolle burgerinput over de Omgevingsvisie zal worden omgegaan. De gebruikelijke Nota van Beantwoording zal naar alle waarschijnlijkheid geen recht doen aan de bijdragen, commentaren en wensen van brede delen van de bevolking van Zeist.

Dit in verband met de complexiteit van de materie en ook gezien de reeks eerdere afwijzingen van burgerverzoeken over het ontwikkelingsproces Omgevingsvisie.

Verzoeken Om redenen die hieronder verder uiteengezet worden verzoeken wij uw raad daarom: 1) Het college met klem aan te sporen de ingediende zienswijzen over de concept Omgevingsvisie in een Participatief Beantwoordingsproces te behandelen en verwerken. 2) En vervolgens, nadat duidelijkheid is gecreëerd over de (mate van) acceptatie, verwerking en opname van bovenbedoelde burgercommentaren en -verzoeken, in samenwerking met uw raad een brede Dialoogbijeenkomst met de Zeister wijkbelangenorganisaties, inwoners en andere betrokkenen te organiseren. Dit met als doel de (resterende) hoofdthema’s en -dilemma’s, waarover dan nog geen breed burgerconsent is bereikt, aan u voor te leggen en te bespreken. Mocht u behoefte hebben aan verdere uitleg over bovenstaande verzoeken dan zijn wij daarvoor te allen tijde bereikbaar. Hieronder vindt u ter informatie nog de achtergrond en redenen voor onze verzoeken.

Achtergrond en redenen Indieners van zienswijzen over de concept-Omgevingsvisie ontvingen 19 mei jl. een ambtelijk bericht dat het nieuwe college mogelijk tot na deze zomer tijd nodig heeft om eventuele wijzigingen in de concept Omgevingsvisie, voortvloeiend uit de ingediende zienswijzen, goed te keuren. Wij begrepen dat de formele zienswijzenprocedure meer dan 100 zienswijzen heeft opgeleverd. Gezien de historie van gebrek aan participatie bij de ontwikkeling van de Omgevingsvisie, verbaast deze hoge respons ons niet. Een chronologisch overzicht van input over participatie staat in Bijlage 1. Wij vragen ons af hoe, en maken ons zorgen over de wijze waarop, de Raad de ingediende zienswijzen over de Zeister Omgevingsvisie gaat behandelen. Onze zorg is dat de omvangrijke Nota van Beantwoording (van de zienswijzen) zonder goede voorbereiding samen met de bijgestelde concept Omgevingsvisie voor goedkeuring naar de Raad gestuurd wordt. Er zijn meerdere zienswijzen die tientallen pagina’s beslaan en opmerkingen bevatten over omissies, voorstellen voor andere

2

oplossingen, voorstellen voor informatie- en dialoogbijeenkomsten, voorstellen over gezamenlijke ontwikkeling van de Waardenweger, enz. Wij vinden het belangrijk dat de Raad als hoogste bestuursorgaan in onze gemeente een voldoende beeld krijgt van de vele goede voorstellen die uit de samenleving zijn gekomen. Uit de aandacht die het Coalitieakkoord 2022-2026 besteedt aan Participatie putten wij de hoop dat u streeft naar een kwalitatief hoogwaardige participatie over de Omgevingsvisie. Er heeft tot nu toe nog géén burgerparticipatie plaatsgevonden over de inhoudelijke opgaven en ambities, die al wel in de concept Omgevingsvisie zijn opgenomen. Participatie is echter een belangrijke grondslag van de Omgevingswet. Verder valt het nodige op te merken over de gebrekkige verwerking van, en het ontbreken van afwegingskaders voor, de (wijk)omgevingswaarden zoals die in 2021 naar voren gebracht zijn. Hoe wordt de Nota van Beantwoording behandeld? Het uitsluitend schriftelijk afdoen (via de Nota van Beantwoording) van alle zienswijzen brengt de volgende risico’s met zich mee: • Opmerkingen in zienswijzen worden mogelijk niet goed begrepen; de reactie van het college doet dan mogelijk geen recht aan de bedoelingen van de indieners. Deze zullen dan graag de kans krijgen om dit tijdig recht te zetten. Zo niet, dan kunnen zij zich alleen nog tot de raad wenden in een Ronde Tafel.

• Aangedragen omissies, vergissingen of fouten in teksten en kaarten (waarvan er vele zijn gesignaleerd) worden mogelijk niet of onvoldoende aangepast door het college. De indieners zullen hierover dan nog tijdig een nadere input willen geven. Zo niet, dan kunnen zij dit alleen nog doen in een Ronde Tafel. • Op veel punten in de concept Omgevingsvisie is door indieners van zienswijzen een nadere uitleg of toelichting gevraagd. Deze nadere uitleg kan ook aanleiding geven tot hernieuwde zienswijzen. Dat kan dan alleen nog maar via een Ronde Tafel. • Als de hiervoor genoemde onderwerpen uitsluitend in een raadsbehandeling via de gebruikelijke Ronde Tafel in een inspraak van 5 minuten aan de orde mogen komen, kan er onvoldoende recht worden gedaan aan de inbreng die door velen zal worden aangedragen. Het is een taak van het college om een goede raadsbehandeling mogelijk te maken. De inspraak in de vorm van schriftelijke zienswijzen moet geen technische exercitie worden, waarbij de beantwoording van de zienswijzen alleen als participatie-vinkje fungeert.

1) Participatief beantwoordingsproces Wij doen opnieuw een dringende oproep aan uw raad, zie ook de brief 7 februari 2022, om het college te vragen het beantwoordingsproces van de zienswijzen participatief te organiseren. In de buurgemeenten Utrechtse Heuvelrug en De Bilt vinden uitgebreide participatieprocedures plaats, juist ook over inhoudelijke opgaven en ambities en de conceptteksten voor de Omgevingsvisie. Dit ook ondersteund door gegevens uit milieueffectrapportages over de (verwachte) effecten van het voorgenomen beleid. Hierdoor kan de onderlinge dialoog met feiten worden ondersteund. Voordelen van een Participatief beantwoordingsproces zijn: 1. De raad kan bij zijn oordeels-en besluitvorming inhoudelijk steun vinden door het in dialoogbijeenkomsten beluisteren van de inbreng uit de samenleving. 2. Kennelijke misverstanden, vergissingen en/of communicatiestoornissen kunnen voorafgaand aan de raadsbehandeling in dialogen duidelijk worden en kunnen worden opgelost. De raad krijgt vooral met de inhoudelijke keuzen te maken. 3. De raad kan zijn taken (te weten: debat over kaders op hoofdlijnen en controle op het procesverloop) optimaal vervullen.

3

4. Er wordt beter recht gedaan aan de inbreng van velen uit de samenleving. Het draagvlak voor de Omgevingsvisie wordt veel breder en beter gefundeerd als inwoners met elkaar en met het college in een dialoog over inhoudelijke opgaven en ambities kunnen spreken. 5. Deze aanpak geeft handen en voeten aan de intenties in het nieuwe coalitieakkoord t.a.v. het betrekken van wijken en dorpen (organisaties) bij de ontwikkeling en besluitvorming rond gemeentelijk beleid. 2) Afrondende dialoogbijeenkomst over dilemma’s Wij verzoeken uw raad verder om ná het voorgestelde participatief beantwoordingsproces en voorafgaand aan de vaststelling van de Omgevingsvisie door uw raad een brede dialoogbijeenkomst met de Zeister wijkbelangenorganisaties, inwoners en andere betrokkenen te organiseren. Dit met als doel de resterende dilemma’s aan uw raad voor te leggen, zodat u als raad uiteindelijk doorwrochte beslissingen kunt nemen t.a.v. onze eerste Zeister Omgevingsvisie. Daarom hopen wij ook om op onze wens om de participatie bij de ontwikkeling van de Omgevingsvisie goed en breed te organiseren, een reactie van uw raad zelf te mogen ontvangen. Een reactie die tot nu toe is uitgebleven.

Hoogachtend, Acht wijk- en bewonersverenigingen van Het Lyceumkwartier, Bosch en Duin e.o., Den Dolder, Huis ter Heide, Hoge Dennen, Valckenbosch, Wilhelminapark en Austerlitz. Ondersteund door drie Zeist-brede organisaties, te weten Platform wijken & buurten van Stichting Beter Zeist, Vereniging Werkgroep Natuurlijk Zeist-West en Stichting Milieuzorg Zeist e.o. . Mede ondersteund door vijf groene themaorganisaties en - groepen: Stichting Behoud Sanatoriumbos Zeist, Comité Stop De Boskap Huis ter Heide e.o., Vrienden van de WA Hoeve, Werkgroep De Groene Driehoek, Aktiegroep Bescherm ons Bos (uitbreiding KNVB-campus).

Tekenend in opdracht van bovengenoemde zestien Zeister verenigingen, stichtingen en belangenorganisaties,

Sjoerd Schaafsma Vereniging Lyceumkwartier Zeist Contactadres: lyceumkwartier@gmail.com

Bijlage 1: Chronologisch overzicht van participatie t.b.v. de Eerste Zeister Omgevingsvisie

4

Bijlage 1: Chronologisch overzicht van participatie t.b.v. de Eerste Zeister Omgevingsvisie • •

•

• •

• • • • •

Op 18 december 2019 stuurden wij u aanbevelingen voor een interactieve aanpak van de omgevingsvisie Zeist. 22 april 2021 naar aanleiding van de vele kritiek op de (beperkte) inspraak bij de zogenaamde Waardensessies liet het college in RIB21.086 over de stand van zaken met betrekking tot het participatieproces weten dat het college “nadrukkelijk niet gekozen heeft voor een participatieproces waarin we met elkaar spreken over inhoudelijke opgaven en ambities.” Op 10 mei 2021 zonden in reactie daarop de voorzitters van zeven maatschappelijke organisaties uw raad een brief PR21.121 over de ontoereikende manier waarop het ontwikkelings- en participatieproces van de eerste Zeister Omgevingsvisie gestalte kreeg. Niet alleen ontoereikend in hun ogen, maar ook in afwijking van de wettelijk voorgeschreven participatiegedachte over de Omgevingsvisie als geheel. Op 23 september 2021 werd de “Petitie Red Zeist”, gesteund door meer dan 2000 personen, aan uw Raad aangeboden. De raad besloot toen tot een gesprek met de aanbieders. Op 14 oktober 2021 vond er daarop een gedachtewisseling plaats tussen uw raad en vertegenwoordigers van meerdere maatschappelijke organisaties. Conclusie was dat er aanleiding was voor een nadere dialoog over de participatie over de totstandkoming van de Omgevingsvisie.

De voorzitter van die bijeenkomst, Freerk André de la Porte, verwoordde de vragen van de raad in een brief aan het college van 29 november 2021. Op 20 december 2021 werd de concept Omgevingsvisie gepubliceerd, met gelegenheid om te reageren tot en met 28 februari 2022 en desgewenst een gesprek met het college te hebben. Op 13 januari 2022 antwoordde het college op de raadsvragen van 29 november 2021. Aan het verzoek om een bredere participatie werd niet tegemoetgekomen. Rechtstreeks contact met de zeven belangenorganisaties is hierover niet geweest. Op 7 februari 2022 hebben wij in een memo voorstellen gedaan voor aanvullende participatie over de concept Omgevingsvisie. Onder andere het houden van een aantal dialoog- en informatiebijeenkomsten. Op deze brief is geen reactie gekomen. Tot en met 28 februari 2022 zonden vele organisaties uw raad zienswijzen over de inhoud van de Omgevingsvisie. Naast reactie op de inhoud is in veel van deze brieven ook weer aandacht gevraagd voor een betere participatie in de lijn van het hiervoor genoemde memo. Op 19 mei 2022 kregen de indieners van zienswijzen over de Omgevingsvisie bericht dat de behandeling van de zienswijzen vanwege de inwerktijd van een nieuw college langer zou gaan duren. Het is de bedoeling dat er een Nota van Beantwoording komt. Deze zou wel zo goed als klaar zijn.

5