PR22.022B Aanvulling Ledenbrf. VNG voorbereiding ALV (2e nazending)

Aan de leden

Datum

12 januari 2022 Kenmerk

COS/U202200021 Lbr. 22/002 Telefoonnummer

070 373 8393 Bijlage(n)

-

Onderwerp

Tweede nazending extra ALV 13 januari 2022

Geachte leden van college en gemeenteraad, Voor de extra ALV van 13 januari a.s. ontvangt u hierbij een tweede nazending. Eerder zonden wij u met de ledenbrief van 16 december jl. en de ledenbrief van 5 januari jl. reeds de agenda en bijlagen, waaronder 2 resoluties en een aantal moties met preadviezen. Volledige vergaderset Het volledige overzicht van alle vergaderstukken voor de extra ALV van 13 januari, inclusief deze tweede nazending, vindt u op: https://vng.nl/artikelen/agenda-en-stukken-alv-13-januari-2022. Deze tweede nazending betreft de volgende stukken: - motie Breda ‘Evenwicht in coronamaatregelen’ (motie nr. 10) NB) deze wordt na de speech van de voorzitter aangeboden - aangepaste versie resolutie ‘Randvoorwaarden hervormingsagenda Jeugd’, waarin enkele passages zijn verduidelijkt (agendapunt 6. Regeerakkoord) - motie Baarn ‘Het te volgen proces in vervolg op de resolutie herverdeling gemeentefonds’ en positief preadvies bestuur (agendapunt 7. Herijking gemeentefonds; motie nr. 11) - aangepaste versie motie Zeist en De Bilt ‘Eerlijk speelveld bij woningbouwfondsen’ en positief preadvies bestuur (agendapunt 8a. Stand van zaken lopende trajecten; motie nr. 7) - aangepaste versie motie ’s-Hertogenbosch ‘Accres aanvullend maatregelenpakket € 2 miljard’ en positief preadvies bestuur (agendapunt 8a. Stand van zaken lopende trajecten; motie nr. 9).

NB: de eerdere tekst van de motie werd door het bestuur nog ontraden. Wij beseffen dat deze nazending u pas zeer kort voor de extra ALV van 13 januari bereikt en zijn u bij voorbaat dankbaar voor uw inspanningen om de standpuntbepaling in uw gemeente voor te bereiden.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl

U202200021

PROD

Stemmen in de ALV Voor de goede orde wijzen wij u erop dat alle gemeentesecretarissen begin deze week een code hebben ontvangen, waarmee de vertegenwoordiger van de gemeente de stemmen uit kan brengen en gebruik kan maken van de chatfunctie. Wij hebben de gemeentesecretarissen gevraagd om deze code door te sturen aan de beoogde vertegenwoordiger van de gemeente. Hiermee volgen wij de werkwijze bij de eerdere digitale ledenvergaderingen. Mocht u hierover vragen hebben dan kunt u die stellen via vngconnectcongressen@vng.nl De ALV wordt live gestreamd, zodat alle vertegenwoordigers van de gemeenten de vergadering via www.VNG.nl/ALV kunnen volgen. Hiervoor is geen toegangscode nodig. Wij hopen dat u op 13 januari ook digitaal weer in groten getale van de partij bent.

Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten

L.K. Geluk Algemeen directeur

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/2

RESOLUTIE M50 MIDDELGROTE GEMEENTEN – EERLIJK SPEELVELD BIJ WONINGBOUWFONDSEN De ledenvergadering van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, bijeen op 13 januari 2022, komen overeen, Constaterende dat 1. Het regeerakkoord de noodzaak van bouwen in heel Nederland onderstreept; met 100.000 woningen per jaar; 2. De woningprijs in Nederland volgens Calcasa stijgt met gemiddeld 313 euro per dag; 3. Het kabinet financiering beschikbaar stelt voor goede ontsluiting van nieuwe woningen in de 14 verstedelijkingsgebieden en daarbuiten; 4. Het kabinet 1,6 miljard aan financiering voor de woningcrisis uit het gemeentefonds haalt; 5. Er volgens het PBL en personeelsmonitor van A&O fonds gemeenten (2019-2020) er nog te weinig capaciteit bij gemeenten is om de bouwopgave uit te voeren; 6. Gemeenten volgens de tussentijdse evaluatie woningbouwimpuls onvoldoende zicht hebben op (sub)criteria en weging van het fonds en de impulskamer gemeenten onvoldoende ontlasting bieden.

Stellen vast dat: 1. In de aangekondigde nationale woon- en bouwagenda afspraken worden gemaakt over capaciteit voor vergunningverlening; 2. Gemeenten willen investeren in woningbouw, om eindelijk een doorbraak te realiseren in een woningmarkt die al veel te lang op slot zit; 3. Onderlinge samenwerking tussen overheden moet versnellend werken voor een oplossing van de woningcrisis; 4. Regionaal maatwerk nodig is in alle regio's; 5. De extra financiering ten behoeve van de wooncrisis niet ten laste moet komen van het gemeentefonds; 6. De drempels voor de woningbouwimpuls en het volkshuisvestingsfonds (inclusief businesscases en planoptimalisering) hoog zijn, vertragend werken en leiden tot onzekerheid; 7. De investeringskracht en uitvoeringslast van alle gemeenten (klein tot groot) moet worden gegarandeerd en verbeterd om de grote opgaven aan te pakken.

Verzoekt het VNG-bestuur In bestuursakkoorden met het rijk, in samenwerking met de platforms G4, G40, M50, K80 en P10 en in lijn met provinciale en regionale afspraken met het rijk zich in te zetten voor: 1. Rijksfinanciering voor gemeenten, zodat zij met voldoende slagkracht en expertise het woningtekort kunnen aanpakken;

2. Meer ondersteuning en medewerking van het rijk bij het realiseren van de woon- en bouwagenda; 3. Minder drempels en criteria voor de fondsenaanvraag en het versterken van bestaande initiatieven, zoals de Woondeals; 4. Een quickscan voorafgaand aan de fondsenaanvraag of een duidelijk weegmoment op basis van een eerste aanvraag om onzekerheden gedurende de aanvraag en onduidelijkheid over de uitkomst te verminderen; 5. Meer flexibiliteit bij de aanvragen voor omvorming winkels en bedrijventerreinen; 6. Een integrale aanpak van wonen en bereikbaarheid waarbij door een optimalisering van het (h)ov (inclusief stations) efficiënte woningbouw kwalificeert. Het bovenstaande verzoek aan het VNG-bestuur is in lijn met het speerpunt Wonen van M50: Netwerk voor Middelgrote Gemeenten.

Namens burgemeester en wethouders van de gemeente De Bilt,

Namens burgemeester en wethouders van de gemeente Zeist,

Samenvatting en preadvies motie “Eerlijk speelveld bij woningbouwfondsen” Indienende gemeenten: De Bilt en Zeist Ondersteunende gemeenten: M50-gemeenten. Strekking van de motie Oproep aan het bestuur om zich in bestuursakkoorden met het rijk, in samenwerking met de platforms G4, G40, M50, K80 en P10 en in lijn met provinciale en regionale afspraken met het rijk in te zetten voor: 1. Rijksfinanciering voor gemeenten, zodat zij met voldoende slagkracht en expertise het woningtekort kunnen aanpakken 2. Meer ondersteuning en medewerking van het rijk bij het realiseren van de woon- en bouwagenda 3. Minder drempels en criteria voor de fondsenaanvraag en het versterken van bestaande initiatieven, zoals de Woondeals 4. Een quickscan voorafgaand aan de fondsenaanvraag of een duidelijk weegmoment op basis van een eerste aanvraag om onzekerheden gedurende de aanvraag en onduidelijkheid over de uitkomst te verminderen 5. Meer flexibiliteit bij de aanvragen voor omvorming winkels en bedrijventerreinen 6. Een integrale aanpak van wonen en bereikbaarheid waarbij door een optimalisering van het (h)ov (inclusief stations) efficiënte woningbouw kwalificeert. Preadvies VNG-bestuur: overnemen Toelichting Woningbouw is voor het nieuwe kabinet een van de prioritaire dossiers. De komende periode zullen rond de 100.000 woningen per jaar gebouwd moeten worden.

Dat vraagt een inspanning van alle betrokkenen bij de woningbouw. Dat betreft zowel de (decentrale) overheden, als de marktsector. Ten aanzien de financiering van de plannen is er nog de nodige onduidelijkheid. Helder is dat de verhuurderheffing wordt afgeschaft. Dat geeft corporaties meer lucht. Andere instrumenten lijken te worden gefinancierd uit het gemeentefonds. Over de exacte hoogte van het gemeentefonds in de komende kabinetsperiode is nog geen helderheid. Tegen deze achtergrond verzoekt de M50 het bestuur van de VNG in nauwe samenspraak met gemeentelijke platforms en in lijn met bestaande provinciale en regionale afspraken, in bestuursakkoorden met het rijk ons in te zetten voor een aantal zaken die het realiseren van de woningbouw opgave bevorderen. Dat betreft onder andere meer investeringen in ambtelijke capaciteit, minder drempels voor beschikbare fondsen, meer helderheid aan de voorkant bij aanvragen voor fondsen, meer flexibiliteit bij herstructurering van winkel(gebieden) en bedrijventerreinen, meer flexibiliteit en integraliteit tussen de woningbouw en bereikbaarheid in het land en ten algemene meer ondersteuning en medewerking bij het realiseren van de opgave.

Deze verzoeken kunnen een wezenlijke bijdrage leveren aan de bestaande knelpunten voor het realiseren van meer woningbouw en zullen door de VNG daarom - in nauwe afstemming met genoemde platforms - worden ingebracht in de gesprekken met het nieuwe kabinet. Of die gesprekken zullen leiden tot een bestuursakkoord is momenteel overigens nog sterk de vraag.

Samenvatting en preadvies motie “Accres aanvullend maatregelenpakket € 2 miljard” Indienende gemeente(n): ‘s Hertogenbosch Ondersteunende gemeenten: Almelo, Breda, Dordrecht, Ede, Eindhoven, Enschede, Haarlemmermeer, Helmond, Leeuwarden, Leiden, Maastricht, Tilburg, Zaanstad Strekking van de motie Het aanvullende pakket maatregelen van ruim € 2 miljard, waartoe is besloten bij de Algemene Politieke Beschouwingen, had op basis van het trap-op-trap-af-systeem moeten leiden tot een hoger accres. Dit accres is niet toegekend. Juist in een situatie waarin de financiële positie van gemeenten structureel onder druk staat moet het Rijk gemaakte afspraken nakomen. Het VNG bestuur wordt gevraagd indien het nieuwe kabinet de komende tijd ook geen blijk geeft van naleving van de normeringsafspraken, het VNG bestuur een strategie uitwerkt, waar het instrument arbitrage onderdeel van kan uitmaken Preadvies VNG-bestuur: overnemen Toelichting bij het preadvies Het bestuur deelt de inzet vanuit de motie dat het kabinet de afspraken over ‘trap-op-trap-af’ moet nakomen. De VNG heeft dit kenbaar gemaakt aan het kabinet. Hierover zal overleg worden gevoerd met het nieuwe kabinet. De motie roept het bestuur op er alles aan te doen om ervoor te zorgen dat afspraken worden nagekomen. Het bestuur omarmt die oproep.

Het bestuur zal zich ervoor inzetten dat in de (financiële) afspraken met het nieuwe kabinet rekening wordt gehouden met het accres dat gemeenten hebben misgelopen binnen het gemeentefonds over het jaar 2022, als gevolg van het eenzijdig niet nakomen van de toen geldende normeringsafspraken door het toen demissionaire kabinet. Mocht dit onverhoopt niet het geval zijn, dan zal bij de uit te werken strategie het arbitrage-instrument betrokken worden. Zoals bekend zet de VNG zich er voor in dat een dergelijk instrument van arbitrage tussen bestuurslagen wordt uitgewerkt..

4 % ¢ Motie Accres aanvullend maatregelenpakket € 2 miljard

%%%/ ·Hertogenbosch

e

De Buitengewone Algemene Ledenvergadering van de VNG, bijeen op 13 januari Constaterende dat: • Het kabinet na de Miljoenennota tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen heeft voorgesteld om aanvullende maatregelen te treffen voor een aantal urgente vraagstukken tot een bedrag van ruim € 2 miljard. Het betreft onder meer verhoging van de salarissen in de zorg en het primair onderwijs, verlaging verhuurderheffing, politie en (groene) boa's verlaging energierekening en koopkrachtcompensatie zorgpremies burgers. • Deze inzet van het kabinet volgens de vigerende afspraken omtrent het trap-op-trap-afsysteem zou moeten leiden tot een hoger accres op de algemene uitkering gemeentefonds. • Het kabinet heeft besloten om, gelet op het bijzondere karakter van het aanvullende pakket, geen accres voor het gemeente- en provinciefonds toe te kennen over de nieuwe maatregelen. Wel heeft het kabinet besloten extra middelen ad € 80 miljoen toe te kennen aan de gemeenten ter compensatie van hogere salarissen in het gemeentelijk zorgdomein. • VNG de minister van financiën er schriftelijk op heeft gewezen dat het kabinet eenzijdig interbestuurlijke afspraken naast zich neerlegt en heeft verzocht om de normeringsafspraken alsnog toe te passen en het gesprek hierover aan te gaan. Overwegende dat: • De basis voor de VNG inzet bij de kabinetsformatie is 'herstel van bestuurlijk en financieel • • •

vertrouwen' Het kabinet geen blijk geeft van eenzelfde beleidsinzet Gemeenten door het niet toepassen van de normeringsmethodiek structureel circa € 200 miljoen mislopen. Een arbitrageprocedure bij de gemeentelijke begrotingstekorten in de jeugdzorg zijn vruchten heeft afgeworpen.

Van mening dat: • Juist in een situatie waarin de financiële positie van gemeenten structureel onder druk staat het Rijk gemaakte afspraken moet nakomen. Spreekt uit dat: • Indien het nieuwe kabinet de komende tijd ook geen blijk geeft van naleving van de normeringsafspraken, het VNG bestuur een strategie uitwerkt, waar het instrument arbitrage onderdeel van kan uitmaken.

En gaat over tot de orde van de dag. Namens het college van burgemeester en wethouders van's-Hertogenbosch, De burgemeester,

www.s-hertogenbosch.n I Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ 's-Hertogenbosch KvK nr 17278704

o

Deze wordt mede ondersteund door:

• • • • •

•

• • • • • • •

Gemeente Almelo Gemeente Breda Gemeente Dordrecht Gemeente Ede Gemeente Eindhoven Gemeente Enschede Gemeente Haarlemmermeer Gemeente Helmond Gemeente Leeuwarden Gemeente Leiden Gemeente Maastricht Gemeente Tilburg Gemeente Zaanstad

% $

%%/ ·Hertogenbosch e

www .s-hertogenbosch.n I Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ 's-Hertogenbosch KvK nr 17278704

6. Regeerakkoord Bijlage bij ledenbrief 12 januari 2022: “Nagekomen stukken Extra ALV 13 januari 2022”

Resolutie “Randvoorwaarden voor de hervormingsagenda Jeugd” (aangepaste versie 12 januari 2022) Overwegende dat: - Gemeenten in hun opgave de per 2015 gedecentraliseerde jeugdzorg inhoudelijk te transformeren, de afgelopen jaren betekenisvolle stappen hebben gezet die de jeugdhulp aantoonbaar hebben verbeterd maar er nog altijd sprake is van een forse opgave. - Gemeenten vanaf 2017 grote tekorten lijden op het jeugdzorgbudget en daarom fors hebben moeten bezuinigen op voorzieningen voor jongeren en op andere maatschappelijke voorzieningen (wijkbudget, minimaregelingen etc.). - Er in de afgelopen jaren een disbalans is ontstaan tussen de uitgebreide gemeentelijke verantwoordelijkheden en de middelen die gemeenten van het rijk ontvangen. - De VNG al vanaf 2019 in gesprek met het rijk is om te komen een adequate financiering van gemeenten, die hen in staat stelt de transformatie te realiseren en hun verantwoordelijkheden voor goede jeugdhulpverlening volledig waar te maken. - Rijk en VNG in 2019 afspraken hebben gemaakt over een uit te voeren (AEF) onderzoek en een arbitrageprocedure, bedoeld voor de onverhoopte situatie dat partijen geen overeenstemming zouden kunnen bereiken over de vraag hoe opvolging te geven aan de uitkomsten van het onderzoek. - In het voorjaar van 2021 de inzet van arbitrage (Commissie van Wijzen) nodig was.

- De Commissie van Wijzen op 18 mei 2021 een heldere uitspraak heeft gedaan: o Het rijk dient feitelijke tekorten van gemeenten op jeugd te compenseren. o Gemeenten en rijk dienen gezamenlijk een agenda uit te werken voor betere jeugdhulpverlening en een beheersbaar stelsel. - De VNG deze uitspraak, namens de gemeenten, volledig heeft omarmd en zij zich namens hen nadrukkelijk committeert aan de verbetering van de kwaliteit van de jeugdhulp en beheersbaarheid van het jeugdhulpstelsel en de daartoe binnen de Hervormingsagenda Jeugd te definiëren maatregelen en zij dit ook verwacht van het rijk. Het rijk heeft dit ook uitgesproken in de bestuurlijke afspraken van juni 2021. - Deze uitspraak, de bestuurlijke afspraken met het demissionaire kabinet van juni 2021 en de compensatie voor het jaar 2022 vormen voor rijk en gemeenten de basis aan de slag te gaan met de Hervormingsagenda Jeugd, waarbij de VNG het voorbehoud heeft gemaakt van adequate structurele financiering vanaf 2023. Constaterende dat: - Het coalitieakkoord voorziet in een extra besparing van € 100 miljoen in 2024 en vanaf 2025 structureel van € 500 miljoen zonder dat de genoemde bijbehorende maatregelen zijn onderbouwd en rekenschap is gegeven van de consequenties voor de hulp aan kinderen en de positie van gemeenten.

- Er in de reeks die volgt uit de uitspraak van de Commissie van Wijzen reeds een bezuiniging is voorzien van 214 miljoen euro in 2022 die oploopt tot een bedrag van 1 miljard; de voor 2022 beschikbaar gestelde extra middelen van 1,6 miljard worden stapsgewijs afgebouwd naar ca.

-

-

0,8 miljard euro in 2027. In combinatie met de bezuiniging uit het Coalitieakkoord gaat het dan om een bezuiniging van 1,5 miljard op een totaal jeugdzorgbudget van ca. 5,5 miljard. Hiermee de passende hulp voor kwetsbare kinderen ernstig in het gedrang komt. Alle financiële ramingen getoetst dienen te worden op uitvoerbaarheid en effect op de hulpverlening. De bedoeling en uitvoering van de Hervormingsagenda, die moet leiden tot betere jeugdhulp en een beheersbaar stelsel, door het coalitieakkoord onder grote druk komen te staan. Daarmee de uitspraak van de Commissie van Wijzen door de coalitie niet wordt gerespecteerd. Dit getuigt niet van goede interbestuurlijke verhoudingen. De coalitie met de eenzijdige toevoeging van een extra bezuiniging, zonder adequate onderbouwing, de financiële positie van gemeenten niet serieus neemt en het langdurige traject tussen rijk en gemeenten, inclusief een arbitrage, op deze wijze bruuskeert en belemmert. Hetzelfde geldt voor het complexe en delicate proces van de Hervormingsagenda en de in dat bestek door gemeenten te treffen ingrijpende maatregelen.

Stelt de leden voor om: De vormgeving van en besluitvorming over de Hervormingsagenda per heden op te schorten totdat er een principeafspraak is gemaakt met het nieuwe kabinet waarin zij erkent dat: - de uitspraak van de Commissie van Wijzen ten volle zal worden gerespecteerd; - de genoemde extra besparingen in het coalitieakkoord op geen enkele wijze ten koste zullen gaan van het voor kwetsbare jeugd beschikbaar gestelde budget; - alle te treffen maatregelen vooraf financieel dienen te zijn gevalideerd en getoetst op hun uitvoeringsconsequenties en dienen bij te dragen aan betere jeugdhulp en een beter beheersbaar stelsel; - de verantwoordelijkheid voor de ‘extra’ maatregelen uit het Coalitieakkoord ad 500 mln bij het kabinet blijft, waarbij tevens wordt gegarandeerd dat die extra besparing geen negatief effect heeft op de hervormingsagenda jeugd. Het volledig uitvoeren van de uitspraak van de commissie van Wijzen houdt het volgende in: - De interbestuurlijke verhoudingen worden gerespecteerd en artikel 108 lid 3 Gemeentewet wordt onverkort toegepast. Dit betekent dat gemeenten gecompenseerd worden voor de feitelijke uitgaven in het kader van de Jeugdwet.

- De financiële taakstelling in de Hervormingsagenda moet voldoende onderbouwd zijn en aantoonbaar op basis van monitoringafspraken tot daadwerkelijke kostenbesparingen leiden, waarbij rekenschap wordt gegeven van het effect van het financieel kader op de hulpverlening aan kwetsbare kinderen. - De uitvoering van de Hervormingsagenda wordt gemonitord door een onafhankelijke commissie. Pas als er over bovenstaande punten duidelijkheid is zullen wij als gemeenten verder gaan met de Hervormingsagenda. Dit is nodig om gezamenlijk als rijk, gemeenten en andere partners te komen tot kwalitatief betere jeugdhulp en een beheersbaar stelsel.

Motie Breda “Evenwicht in coronamaatregelen” De Buitengewone Algemene Ledenvergadering van de VNG, bijeen op 13 januari 2022, Constaterende dat • de harde lockdown de samenleving opnieuw hard heeft geraakt; • er een sterk dalend vertrouwen in het coronabeleid is en het draagvlak voor de coronamaatregelen daardoor afneemt; • er door dit afnemende draagvlak er steeds meer weerstand ontstaat en deze weerstand zich ook steeds meer uit tegen lokale bestuurders en handhavers; • dat inwoners en ondernemers de coronamaatregelen op dit moment niet uitlegbaar vinden en deze steeds meer negeren of ontwijken; • het naleefgedrag onder druk staat, omdat de regels niet altijd worden begrepen en daardoor hun waarde verliezen; • het coronabeleid niet aansluit op het coronabeleid in buurlanden en grensregio’s hun omzet naar deze buurlanden zien gaan; • de compensatie voor verliezen vaak te laat komt en onvoldoende toereikend is; • de bestaanszekerheid van steeds meer (kleine) ondernemingen en zzp’ers onzeker wordt; • de stapeling van maatschappelijke, economische, financiële, maar ook mentale en fysieke effecten voor de korte en lange termijn enorm is; • de sociaalpsychologische impact bij steeds meer doelgroepen (jongeren, jeugd, studenten) tot langdurige nadelige effecten leidt; • de impact op het onderwijs, bijvoorbeeld voor leerlingen in het praktijkonderwijs, nadelig is; • onder ouderen de

eenzaamheid toeneemt; • na 2 jaar coronabeleid perspectief voor de langere termijn ontbreekt; • de uitvoeringscapaciteit bij gemeenten voor de uitvoering van het coronabeleid onder druk staat; Overwegende dat • gemeenten constateren dat het draagvlak in de samenleving afneemt en zij zich daar grote zorgen over maken; • het coronabeleid een bredere meer gelijkwaardige afweging van gezondheids-, maatschappelijke en economische belangen behoeft; • de impact van de preventieve harde lockdown op gemeenten en het dagelijks leven op dit moment groot is en veel vraagt van iedereen; • een zorgvuldige belangafweging voor uitlegbaar coronabeleid van groot belang is. Verzoekt het bestuur van de VNG om het nieuwe kabinet op te roepen om: • bij het besluit tot het nemen van maatregelen, meer evenwicht te brengen in de aandacht voor de zorg en de aandacht voor de verschillende sociale, maatschappelijke en economische effecten; • op basis daarvan te kijken onder welke omstandigheden de samenleving wel veilig open kan; • bij het besluit tot het nemen van maatregelen, naast de aandacht voor de zorg, meer evenwicht te brengen in de verschillende sociale, maatschappelijke en economische effecten en te kijken onder welke omstandigheden de samenleving wel veilig open kan; • samen met sectoren en lokale overheden te werken aan een breder draagvlak voor het coronabeleid;

• • •

als één overheid te werken en te bespreken hoe dilemma’s in de uitvoering zijn te voorkomen; rekening te houden met de uitvoeringslast van coronamaatregelen voor gemeenten waarbij met name de handhavingscapaciteit heeft een grens bereikt; te komen tot een perspectief voor de lange termijn, waarin we als samenleving leren leven met corona en waarbij de samenleving weer meer vertrouwen krijgt in het coronabeleid. Gemeenten zijn bereid om een perspectief voor de lange termijn samen met het kabinet en sectoren uit te werken.

Burgemeester Breda

Wethouder Breda

(handtekening)

(handtekening)

Medeondertekenaars: de gemeenten Zwolle, Apeldoorn, Oude IJselstreek, Deurne, Sittard Geleen, Nijmegen en Oss.

Veiligheidsberaad Postbus 7010 6801 HA Arnhem Kemperbergerweg 783, Arnhem www.veiligheidsberaad.nl info@veiligheidsberaad.nl 026 355 24 99

Kabinet Minister-President Excellentie de heer M. Rutte Postbus 20001 2500 EA DEN HAAG

Doorkiesnummer

026-3552400 Ons kenmerk

V034-2021

Ontv. Griffie 15-12-2021/PR22.009/512203

Datum Onderwerp

14 december 2021 Coronastrategie langere termijn

Hooggeachte heer Rutte, Al bijna twee jaar werken wij met uw kabinet samen in de beheersing van de coronacrisis. Zeker sinds deze zomer is er een gezamenlijk besef ontstaan dat dit een langdurige crisis is geworden, waarvan het einde nog niet in zicht is. In gesprekken die wij voeren met de gemeenteraad, regionale besturen, inwoners en maatschappelijke organisaties merken wij dat er, naarmate de crisis voortduurt, een zekere moedeloosheid ontstaat. Bestaande maatschappelijke problemen groeien door de coronacrisis, het huidige beleid lijkt steeds minder aan te sluiten bij de behoeften van de samenleving en onze uitleg over de maatregelen resoneert steeds minder. De verschuivende aard van deze crisis vraagt daarom nu om toevoeging van perspectief gebaseerd op een strategie voor de langere termijn. Wij nodigen het kabinet uit om met ons en het maatschappelijke middenveld, in gezamenlijkheid op korte termijn deze strategie te formuleren en een narratief dat daarbij past. We willen terug naar een gezamenlijk verhaal om aan de samenleving te kunnen uitleggen waar we nu staan in de crisis, welke perspectieven we zien en wat daarvoor nodig is. Om te komen tot een breed gedragen strategie is het van belang dat burgers, maatschappelijke en culturele organisaties en getroffen sectoren zelf met voorstellen kunnen komen die het adaptief vermogen van de samenleving stimuleren.

We willen hen samen met u uitnodigen om dit gesprek te voeren. Deze crisis heeft geleerd dat er niet alleen over, maar vooral ook met de inwoners van ons land moet worden gesproken. Mensen deelgenoot maken van de oplossing zal ervoor zorgen dat zij zich ook mede-eigenaar voelen van dit gezamenlijke probleem. In een strategie voor de langere termijn staan wat ons betreft vragen centraal zoals: > wat betekent het voor onze samenleving als we van pandemie naar endemie gaan? > welke ‘dijken van beleid’ zijn daarbij nodig? > welke kaders en indicatoren hanteren we daarbij? > hoe kan de gemeenschap (burgers, ondernemers, organisaties, verenigingen) hierbij worden betrokken?

Pagina

2/3

Naast adaptieve maatregelen, gericht op de gevolgen van deze crisis in de samenleving over langere termijn, zullen periodiek ook mitigerende maatregelen nodig blijven, om acute fases in deze crisis het hoofd te bieden. Vooruitlopend op een brede dialoog geven wij de volgende noties mee, die wij graag samen met u verder uitwerken. >

>

>

>

>

Herijk de uitgangspunten voor beleid in een langdurige crisis en in een endemische situatie. Het is van belang hierbij een breed welvaartsperspectief te hanteren en niet eenzijdig op de gezondheid en epidemiologische kant te richten. Hierbij kan gebruik worden gemaakt van diverse adviesrapporten, zoals van de VNG en de planbureaus. Daarnaast kunnen mogelijk ook adviezen naar aanleiding van vorige gezondheidscrises (zoals de Mexicaanse griep en Q-koorts) van nut zijn. Vergroot daarbij de uitlegbaarheid en het voorspellend vermogen van de (inzet van) maatregelen, op basis van scenario’s en een helder routeplan op hoofdlijnen, dat brengt rust en vertrouwen. Zet hierbij in ieder geval in op zogenoemde ‘no regret-maatregelen’ – adaptieve oplossingsrichtingen die ongeacht het verloop van de pandemie bijdragen aan perspectief en draagvlak en draagkracht in de maatschappij. Hierbij noemen we ter illustratie: - adaptiever inrichten van de zorgcontinuïteit (inclusief GGD-organisaties), zodat deze ook ‘piekbestendiger’ wordt; - promoten van vaccineren en testen in Nederland, met de nadruk op verleiden (bijvoorbeeld door belonen) in plaats van aandringen, alsook in internationaal verband ten behoeve van de wereldwijde vaccinatiegraad; - preventieve maatregelen, zoals bevorderen van een gezonde leefstijl.

Daarnaast geven wij ook graag nog enkele specifieke suggesties mee: - overweeg het voeren van seizoenspecifiek beleid (zoals een week langer kerstvakantie en een week korter zomervakantie); - bezie samen met de zorgsector de mogelijkheden voor een (tijdelijk) andere inrichting (zoals coronaziekenhuizen), waarmee coronapieken minder druk leggen op de rest van de zorgcontinuïteit. Richt het beleid waar nodig ook op specifiek doelgroepen, met betrokkenheid van relevante maatschappelijke partijen, en communiceer in begrijpelijke taal, met een verbindende toon. In het bijzonder vragen wij om jeugd en jongeren te betrekken bij de uitvoering van het beleid.

Kortom, wij komen graag samen met uw kabinet en partijen in de samenleving tot een brede maatschappelijke dialoog, gericht op het samen leren leven met covid. Wij hopen dat deze brief daar een aanzet toe kan zijn.

Pagina

3/3

Met vriendelijke groet,

Dhr. J.H.C. Van Zanen voorzitter VNG

Dhr. H.M.F. Bruls voorzitter Veiligheidsberaad

Mevr. F. Halsema voorzitter G4

Dhr. P.F.G. Depla voorzitter G40-stedennetwerk

Dhr. J.J.L.M. Janssen voorzitter M50 (middelgrote gemeenten)

Mevr. E. van Selm voorzitter P10 (plattelandsgemeenten)

Dhr. B.C.M. Vostermans voorzitter K80 (kleine gemeenten)

Mevr. J.W.E. Spies voorzitter NGB

Samenvatting en preadvies motie “Het te volgen proces in vervolg op de resolutie herverdeling gemeentefonds” Indienende gemeente(n): Baarn Ondersteunende gemeenten: zie motie. Strekking van de motie: Roept het VNG bestuur op in de afstemming met de fondsbeheerder zorg te dragen voor: 1. Een stevige, meer prominente borging van de positie van de ROB tijdens de nadere analyse van de herijking. 2. Een intensieve consultatie van gemeenten tijdens het vervolgproces, door gemeenten een steviger rol te geven bij het beoordelen van de (tussentijdse) resultaten. 3. Een helder communicatie over het te lopen tijdspad van dit proces in 2022, waardoor gemeenten de uitkomsten van de effecten van de herijking tijdig (kadernota, perspectiefnota) in hun meerjarig beleid kunnen opnemen. Preadvies VNG-bestuur: overnemen Toelichting Het bestuur ziet de motie als een ondersteuning van de reeds ingezette koers. Recentelijk zijn op 26 november jl. en op 14-15 december jl. nog informele bestuurlijke sessies gehouden. Bij deze laatste sessies heeft het ROB een toelichting op haar advies gegeven, op basis waarvan de deelnemers in deelsessies nader van gedachten hebben gewisseld. Ook in de resolutie “Naar een uitlegbaar en stabiel beter verdeelmodel gemeentefonds” wordt het belang van het ROB-advies nadrukkelijk bevestigd.

Wij zullen de fondsbeheerders vragen om in het vervolgtraject opnieuw advies aan de ROB te vragen. Voor de goede orde, de ROB is een adviesorgaan van het kabinet en de borging van de positie van de ROB is uiteindelijk aan het kabinet. Uiteraard zullen wij in samenspraak met de fondsbeheerders de gemeenten een prominente rol blijven geven in het beoordelen van het verdeelmodel. De rol van de gemeenten is de laatste jaren via de begeleidingsgroepen van de onderzoeken intensief geweest, waarbij gemeenten steeds op de hoogte zijn gehouden van de ontwikkelingen. Dat gaan wij uiteraard continueren. Daarbij hoort ook een heldere communicatie over het te lopen tijdpad.