PR22.016 Mobiliteitsplan burgerparticipatie

Ontv. Griffie 30-12-2021/PR22.016/514162 Aan: de gemeenteraad van Zeist

Betreft: Mobiliteitsplan en burgerparticipatie Zeist, 30 december 2021 Geachte raadsleden,

Natuurlijk volgen wij, als Van Lenneplaan Comité, de ontwikkelingen rond de Mobiliteitsvisie en het Mobiliteitsplan op de voet. Wij hebben actief geacteerd bij o.a. de online wijkbijeenkomsten en op het digitale platform OmZeist.nl. Bovendien hebben wij een enquête gehouden onder de bewoners van de Jacob van Lenneplaan en hebben wij ingesproken bij de Ronde Tafel. Ook van de raadsvergaderingen, berichten in de Nieuwsbode, andere insprekers bij de Ronde Tafel, et cetera, et cetera, hebben wij kennis genomen. Een aantal punten zijn tijdens de verschillende overleggen ter sprake gekomen. Punten waar ook wij ons zorgen over maken en vragen over hebben, zoals het veel te weinig concreet zijn van het Mobiliteitsplan (wat betekent het Mobiliteitsplan nu concreet voor de laan waar je woont?), welke invloed kunnen wij (lees: de burger) hebben op het niveau van de eigen laan, waar kan maatwerk geleverd worden en welke richtlijnen zijn er over maatwerk afgesproken? Een voorbeeld is hier het niet meer bestempelen als onderdeel van het hoofdfietsroutenetwerk van de Jacob van Lenneplaan, waarmee een hoogst merkwaardig ‘gat’ in het hoofdfietsroutenetwerk (dat zo zorgvuldig in het GVVP is geanalyseerd en beschreven) ontstaat en waarbij er zeker vanuit gegaan mag worden dat de vele scholieren die van de Jacob van Lenneplaan gebruik maken echt niet gaan omfietsen om op een hoofdfietsroute te

blijven rijden. Hoe lossen we dit op? Is hier dan ruimte om maatwerk te leveren en de fietsstroken te behouden (iets waarvan de bewoners van de Van Lenneplaan in hun enquête hebben aangegeven dit graag te willen)? En wordt het Mobiliteitsplan nog geëvalueerd en hoe gaat dit dan? Naast bovenstaande is ons opgevallen dat er een belangrijk gemeenschappelijk punt is waar zorgen over worden geuit, namelijk de participatie van de bewoners. Natuurlijk hebben de bewoners al zaken aan kunnen geven, waarbij echter toch niet duidelijk (genoeg) is waar nu wel over meegepraat kan worden, waarover niet, hoe zaken worden gewogen, de nodige transparantie en terugkoppeling in dit proces en dergelijke. Bijna alle insprekers bij de Ronde Tafel hebben aandacht gevraagd voor serieuze participatiemogelijkheden. U heeft vast en zeker het artikel in De Nieuwsbode van 8 december gelezen met de kop: “Zorgen over Mobiliteitsplan Zeist” (zie bijlage 1). Ook tijdens de Ronde Tafel van 16 december jl. waar de fracties in de raad vragen konden stellen aan het college, hebben verschillende raadsleden burgerparticipatie bij (de verdere ontwikkeling en uitvoering van) het Mobiliteitsplan 1

onder de aandacht gebracht. Zo vragen onder andere dhr. van Ginkel (D’66) en dhr. Tompot (SP) naar het betrekken van bewoners. Wethouder Catsburg antwoordt dat in het eerste kwartaal van 2022 contact gezocht wordt met (groepen) bewoners die van zich hebben laten horen en dat er “wel degelijk” naar hen geluisterd zal worden, ook zo voegt hij toe zal dat wanneer er niets met de input van bewoners gedaan wordt dit beargumenteerd zal worden. Dhr. Van Ginkel (kennelijk niet tevreden met dit vast en zeker welgemeende, maar weinig concrete antwoord van de wethouder) stelt vervolgens dat er veel groepen, verenigingen en individuen betrokkenheid hebben getoond en er belang aan te hechten deze energie vast te houden en de bewoners in een uitvoeringsplan meer positie te geven, daarnaast biedt het Mobiliteitsplan veel minder houvast aan de burger dan het GVVP. Dhr. Luca (Seyst.Nu) sluit zich hierbij aan. Later stelt dhr. Bredius (NDZ) op 13 januari een debat te willen. Als comité hebben wij, in het licht van burgerparticipatie, van alle partijen het lokale verkiezingsprogramma (2018 – 2022) en de standpunten eens nagelopen en hieronder volgt een bloemlezing van onze quick-scan (in willekeurige volgorde). VVD: De VVD Zeist realiseert deze ambities door: - Het enthousiasme van de samenleving zoveel mogelijk te benutten.

We zitten initiatieven van inwoners, ondernemers en verenigingen zo min mogelijk in de weg met regels en vergunningen en denken proactief mee. - Bij het opstellen van nieuw beleid iedereen die dit direct raakt te betrekken. De VVD is vóór participatie en blijft daarbij tegelijkertijd uitgaan van de representatieve democratie: inwoners delegeren het bestuur en de controle daarop op aan het college van B&W en de gemeenteraad. Daarbij creëert de gemeente bij participatieprocessen vooraf duidelijke verwachtingen om teleurstellingen achteraf te voorkomen. Zo werken we aan draagvlak en beter beleid. Dat draagvlak wordt ook groter als niet steeds dezelfde partijen/individuele personen participeren, zonder democratische controle, waardoor een democratisch tekort zou kunnen ontstaan. Participatie op die momenten dat het nodig is, met heldere kaders en verwachtingen moet plaatsvinden met zoveel mogelijk inwoners die meedoen. - Vooraf duidelijk te maken langs welke route iedere belanghebbende kan participeren in de besluitvorming van de gemeente. Dat schept duidelijkheid voor iedere belanghebbende en zo houden we balans bij het maken van keuzes. PVDA: We staan voor schoon, heel, veilig en prettig en willen dat bewoners zich meer betrokken gaan voelen bij en actief worden bij het beheren van hun directe woonomgeving.

Het wonen in het centrum geeft zowel lusten als lasten die zorgvuldig afgewogen moeten worden. De PvdA vindt het belangrijk dat bewoners betrokken worden bij ontwikkelingen in het centrum, zodat hun stem mee kan wegen bij beslissingen. 2

CDA: [5] Buurten en kernen 1. Wijkgericht werken bevordert de betrokkenheid van haar bewoners; 6. Voorzieningen en wijzigingen van bestemmingsplannen passen binnen het karakter van de verschillende wijken. Iedere wijk is anders, iedere wijk verdient een eigen afweging, in samenspraak met de bewoners. D’66: Meer invloed voor inwoners Voor D66 is het belangrijk dat het gemeentebeleid draagvlak heeft onder haar inwoners en betrekt hun mening actief in de (voorbereiding op de) besluitvorming. Juist omdat de gemeente beslissingen neemt die directe invloed hebben op inwoners, maar ook omdat inwoners hun buurt het beste kennen en weten wat er nodig is. Directe democratie en moderne vormen van inspraak zijn voor D66 een belangrijke aanvulling op de representatieve democratie. Voor D66 is het belangrijk dat iederéén kan inspreken en participeren en daartoe wordt aangemoedigd. D66 verwelkomt ideeën en initiatieven die invulling geven aan meer invloed voor inwoners. Dat betekent: Voor een sterke lokale democratie met een goed en integer bestuur: D66 streeft naar een coalitieakkoord op hoofdlijnen. Dat geeft ruimte voor wisselende meerderheden in de raad op onderwerpen die geen deel uitmaken van het akkoord.

Hierdoor kan het bestuur over meer onderwerpen besluiten nemen en zorgt het ervoor dat er beter kan worden geluisterd naar de wensen van inwoners en sneller kan worden ingespeeld op de actualiteit. Nieuw Democratisch Zeist: BURGERPARTICIPATIE Burgerpeiling is een goede vorm van burgerparticipatie, vindt NieuwDemocratischZeist. Zo kan de burger invloed krijgen. De burger wordt inspraak geboden, waarmee de gemeente ook daadwerkelijk aan de slag moet. Inwoners ervaren nog steeds dat er onvoldoende naar hen geluisterd wordt, zo blijkt uit onze peiling. Het is in de eerste plaats de overheid die vanaf het begin de communicatie met de burger onderhoudt. Voor voldoende draagvlak moeten inwoners zo vroeg mogelijk betrokken moeten worden bij planvorming. Goed voor Zeist is: • transparante besluitvorming • duidelijk beleid ten aanzien van burgerparticipatie • draagvlak omwonenden bij bouw- en (veilige en duurzame) verkeersprojecten Zeister Belang: Samen staan we sterker

Samen maken we Zeist nog mooier en dat doen we door met u in gesprek te gaan.

3

Praat mee over de verschillende topics die binnen Zeist spelen. Zeist maken we immers samen beter.

SeystNU: (uit programma 2022-2026) Maximaal inwonersbetrokkenheid in heldere taal. Partij van de Arbeid: 1.9 …….. De PvdA wil een gemeente die er is vóór en van de burgers van Zeist, klantgericht en slagvaardig. De PvdA wil gebruik maken van de kennis en vaardigheden van de burger. De gemeente stelt de kaders en voert de regie maar geeft de burgers daarbinnen ruimte voor eigen initiatieve n en faciliteert waar dat nodig is. De PvdA wil dat er beleidsregels komen waarin de burgerparticipatie vorm krijgt. GroenLinks: DEMOCRATISCHE VERNIEUWING Inwoners van Zeist hebben een goed beeld van wat goed is voor hun omgeving en voor henzelf. Om deze kracht te bevorderen is GroenLinks voorstander van het actief betrekken van inwoners bij het ontwikkelen van beleid. Inwoners moeten zich welkom voelen hun stem te laten horen. Op die manier krijgt de gemeente een representatiever beeld van de opvattingen die leven binnen de Zeister samenleving. De gemeente zet zich nu al in voor inspraak en participatie, denk bijvoorbeeld aan de Ronde Tafels, maar het kan nog beter. GroenLinks pleit voor nieuwe vormen van besluitvorming De gemeente gaat verder met de ontwikkeling van nieuwe vormen van besluitvorming en inspraak. Er wordt geëxperimenteerd met nieuwe vormen zoals Right to Challenge en Digitale Democratie.

GroenLinks wil dat de gemeente deze initiatieven actief onder de aandacht van inwoners brengt om zoveel mogelijk mensen te betrekken. ChristenUnie/SGP: Per dorp/wijk wordt er een verkeers(veligheids)plan ontwikkeld, samen met de inwoners.

Burgers worden als lokale experts vroegtijdig betrokken bij ontwikkelingen in hun wijk. SP: Jan Voogdt (6) 'Politiek is een kwestie van keuzes maken, de SP maakt ook in de gemeente zijn keuzes op basis van ons beginselprogramma. Wat goed is steunen we, want niet goed is bestrijden we, samen met bewoners. Voor elkaar!'

Wij kunnen niet tot een andere slotsom komen dan dat alle partijen burgerparticipatie hoog in het vaandel hebben staan. Voeg hier aan toe het ‘Hoofdlijnenakkoord gemeente Zeist 2018 – 2022’van VVD, GroenLinks, CDA en ChristenUnie/SGP, met de veelbelovende ondertitel “Op weg naar een 4

Inwonersakkoord”, waarin (om er maar een paar te noemen) o.a. te lezen valt: “Dat vraagt dat het gemeentebestuur meer naar buiten toe is gericht. De gemeenteraad wordt mede hierdoor continu gevoed vanuit de samenleving en speelt hier actief op in. In het verlengde daarvan voelen bewoners zich actief betrokken en hebben zij invloed op de keuzes die gemaakt worden door de gemeenteraad”, en “De inwoners van Zeist zijn dus meer dan ooit aan zet en daar gaat deze coalitie ruimte aan geven”. Lees dan het recente (voorjaar 2021) eindrapport van de Rekenkamer Zeist met de titel ‘Lessen voor effectieve(re) burgerparticipatie in Zeist’, waarin heldere en direct bruikbare adviezen staan die verder gaan en duidelijke handvatten biedt dan het “wel degelijk luisteren” zoals dhr. Catsburg (zoals eerder gezegd, vast goed bedoeld) aangaf, dan ligt hier de kans voor de politiek om elkaar te vinden en nu echt met elkaar te gaan staan voor de inwoners van Zeist! Wij vragen om het opnemen van een participatieparagraaf in het Mobiliteitsplan. Logischerwijs kunnen voor een dergelijke participatieparagraaf de constateringen en adviezen van de Rekenkamer Zeist leidend zijn.

Na alle toestanden rond het Centrumplan (waar in het rapport over burgerparticipatie van de Rekenkamer van Zeist over wordt gezegd: “In het nieuws komen vooral de trajecten waar het niet goed gaat, zoals met het Centrumplan”), de gevoeligheden, het wantrouwen, de vragen en de onzekerheid bij de burgers rond het thema ‘verkeer in Zeist’ en meer specifiek rond het Mobiliteitsplan, de behoefte bij ambtenaren om op dit thema meer houvast te hebben (zie het rapport van de Rekenkamer), maar ook de vragen in de raad over (het ontbreken en/of te onduidelijke) burgerparticipatie leent het Mobiliteitsplan zich bij uitstek voor een addendum in de vorm van een tot op straatniveau uitgewerkte participatieparagraaf. Beste politici van de gemeente Zeist, hoe mooi zou het zijn als het u lukt om, met de verkiezingen in zicht, in gezamenlijkheid uw verkiezingsbelofte over burgerparticipatie écht waar te maken? U zit al op één lijn, in elk geval om (zo leert onze quick-scan) met een grote meerderheid een motie om een tot op straatniveau uitgewerkte participatieparagraaf, die in lijn is met eindrapport van de Rekenkamer Zeist, toe te voegen aan het Mobiliteitsplan.

Wie van u pakt dit op? Wie van u dient hier het nodige amendement in? Op de steun van uw collega’s moet u kunnen rekenen! Wij vragen u, als inwoners van Zeist, onze brief ter harte te nemen en wij hopen dat u (naast het oppakken van onze vragen en zorgen) gaat voor het opnemen van een participatieparagraaf in het Mobiliteitsplan en dat dit tot voorbeeld zal zijn voor vele andere (toekomstige) plannen in onze gemeente. Mocht u nog een toelichting willen hebben dan zijn uiteraard bereid deze te komen geven. Met vriendelijke groet, Contact: comite@vanlenneplaan.nl

5

Bijlage

6

7