NIOZ over samenwerking tussen vrijwilligers en professionals in Zeist

De sociale basis en de samenwerking tussen vrijwilligers en professionals in Zeist Netwerk Informele Ondersteuning Zeist (NIOZ), 23 maart 2023 In de gemeente Zeist zijn er veel initiatieven en vrijwilligersorganisaties die zich richten op het bieden van hulp en steun aan inwoners. Het Netwerk Informele Ondersteuning Zeist (NIOZ) heeft zich met circa twintig vrijwilligersorganisaties in de afgelopen jaren ontwikkeld als een platform dat zich richt op het samenwerken tussen vrijwilligers bij het ondersteunen van inwoners. De Kerngroep van het NIOZ bestaat uit Handjehelpen, Samen Oplopen, de Wegwijscafés, welzijnsorganisatie MeanderOmnium, Hip Helpt en Humanitas Heuvelrug. NIOZ is stabiel en bekend bij de partners en de gemeente, maar nog weinig bij organisaties buiten dit circuit. De ambitie is om toe te werken naar breed en goed gestructureerd netwerk. In 2022 is er aansluiting gemaakt met de Coalitie tegen Eenzaamheid en in 2023 willen we dat doen met andere (vrijwilligers)projecten, zoals Zorg voor Zeist en Welzijn op Recept. Belangrijk is dat vrijwilligers en hulpverleners elkaar in de praktijk van de hulp en ondersteuning aan inwoners beter kunnen vinden. Voor een belangrijk deel kan dit gebeuren op wijkniveau.

Hier gaat het om een nauwe verbinding te maken tussen de vrijwilligersorganisaties en de welzijnsvoorzieningen (0e lijn) en de professionele hulp van de gemeente en medisch (1e en 2e lijn). We willen een situatie bereiken waarin we de vraag van een inwoner vroeg signaleren en dan een passend aanbod van vrijwillige ondersteuning vinden. Als burgers sneller en beter in staat zijn hun medeburgers te helpen wordt de sociale basis van Zeist versterkt. Dat willen we doen op plekken in de wijk waar mensen elkaar nu al makkelijk ontmoeten. In de huidige wijkservicepunten (met daarin de Wegwijscafés) en de wijkinloophuizen is dat het geval. Dan is er tegelijk ook aandacht voor sociale cohesie, wat helpt om sociaal isolement te verminderen. Eén van de doelen daarbij is het terugdringen van eenzaamheid in de gemeente Zeist. Dit doel is verwoord in de op 29 september jl. ondertekende samenwerkingsovereenkomst van de Coalitie tegen Eenzaamheid binnen de gemeente. In 2023 willen de partners van NIOZ echter al een meer nabij liggend doel bereiken, namelijk het vergroten van het aantal gelukte ‘matches’ tussen de ondersteuningsvraag van een inwoner en het aanbod van het vrijwilligerswerk. Vaker en beter dan nu moet een geslaagde connectie worden gemaakt tussen vraag en aanbod. Daarbij willen we ook het aantal lokale vrijwilligers vergroten.

Deze resultaten willen we in kaart brengen door samen vraag en aanbod (en wel/niet geslaagde ‘matches’) te gaan bijhouden. Ons doel is om al in de loop van 2023 meer inwoners te bereiken, die ook tevreden zijn over deze steun. Dit houdt ook in dat professionele hulpverleners kunnen ‘opschalen’ naar een vrijwilliger in plaats van verdere professionele begeleiding. Zo willen we het

effect bereiken van een (verdere) ontlasting van professionals in het Sociaal team, het CJG en de RSD dank zij de inzet van meer vrijwilligers. Het NIOZ heeft daarom per 1 maart jl. in Zeist-Noord en Zeist-West een project gestart, waarin we dit in het komende jaar in de praktijk gaan brengen. Dank zij externe subsidie1 zetten we twee parttime wijkambassadeurs informele ondersteuning en een netwerkcoördinator in. Daarmee krijgt de sociale basis in Zeist meer stevigheid. Dit project voeren we uit in samenspraak met de gemeente, ook al is deze hierbij geen subsidiegever. Het NIOZ is positief over het Beleidskader De sociale basis. Hierin worden lijnen uitgezet voor een sterke basisondersteuning in Zeist, ook belangrijk als fundament voor de door de gemeente georganiseerde hulp en ondersteuning en ook voor de medische zorg. Hiervan uitgaande benadrukken wij het volgende: 1. Met de start van de het project informele ondersteuning in Zeist-Noord en ZeistWest loopt het NIOZ vooruit op het gemeentelijke beleid voor de sociale basis. In feite wordt zo invulling gegeven aan de doelen van het beleidskader. Het is echter nu nog onduidelijk op welke manier ons project zal gaan ‘landen’ in het gemeentelijke beleid.

Wij nemen graag de verantwoordelijkheid om het project door te zetten, maar vinden het ook nodig dat dit goed aansluit op de activiteiten in nevenliggende projecten en de dienstverlening van MeanderOmnium2. Van de gemeente verwachten wij hierin een regisserende rol. 2. Wanneer de sociale basis in de toekomst een essentiële functie krijgt in het gemeentelijke beleid voor het sociaal domein vereist dit ook een daarbij behorende financiële ondersteuning. Veel organisaties die bij het NIOZ zijn aangesloten worden door de gemeente financieel ondersteund, maar de subsidiëring groeit niet mee met het toenemende aantal inwoners die wij ondersteunen. Vrij maken van financiën voor de sociale basis is nodig om die te laten bloeien. Informele ondersteuning is natuurlijk minder kostenintensief dan professionele hulp, maar vraagt wel degelijk financiële steun voor vrijwilligerswerk en hun organisaties. Daarbij kan o.i. ook geput worden uit de extra middelen uit landelijke convenanten (IZA, GALA). 3. Ook de samenwerking tussen vrijwilligersorganisaties vraagt om capaciteit voor verbinding en coördinatie, zoals in 2023 nu door subsidie buiten de gemeente mogelijk is gemaakt. Hoe groot die inzet uiteindelijk moet zijn gaan we dit jaar na. 4.

Wenselijk is dat gemeente, Sociaal team en CJG met de vrijwilligersorganisaties een gedeelde visie ontwikkelen op de dienstverlening die gezamenlijk en afzonderlijk wordt verricht. Hierbij horen een uitwerking van de toegang van de dienstverlening, de aansturing van de samenwerking en de vereiste middelen daarvoor. We gaan er van uit dat de gemeente een hierop gerichte dialoog wil organiseren.

1

Dit project is mogelijk geworden dank zij een ruimhartige subsidie van het Oranje Fonds, de Van Tellingen-Pul Stichting en het Stimuleringsfonds Zorg en Welzijn Zeist (SOZW). 2 Vanwege interne omstandigheden bij MeanderOmnium doet deze welzijnsorganisatie nu niet mee aan het project. Maar MeanderOmnium blijft wel partner van het NIOZ.