Inspraakreactie RV Manifest Goed op weg naar beter 20231128 def

Inspraakreactie RV Manifest ‘goed op weg naar beter’ E. Visscher / 28 november 2023 Ik geef deze persoonlijke reactie op basis van mijn vroegere (professionele) betrokkenheid met overheidsbeleid en evaluatie van projecten en gezien mijn ervaring in verschillende rollen gedurende 19 jaar met gemeentelijk beleid in Zeist. Algemeen 1. Het is uiteraard goed dat gemeente Zeist haar bestuurscultuur wil verbeteren. 2. De teksten van het manifest leveren daarvoor een eerste grondslag. 3. Als basistekst staat in het Manifest onder “2: Centrale waarden voor het samenspel”, want het is duidelijk dat hoe de gemeente opereert invloed heeft op alle aspecten van het leven in Zeist en omgeving. Onze gemeente kenmerkt zich door samenwerking. Samen maken we Zeist. We werken samen aan een betere gemeente: inwoners, raadsleden, wethouders, burgemeester en ambtenaren. Want voor de samenleving van Zeist doen we het uiteindelijk allemaal. Dat moeten we koesteren. Zo zorgen we voor een gemeente die vertrouwen wekt, onderling en naar buiten toe. Het politieke proces vindt plaats in de gemeenteraad. Politiek wordt nooit op de persoon gespeeld, ondanks dat politiek soms wel persoonlijk kan én mag zijn.

Door respectvol met elkaar om te gaan, werken we samen aan oplossingen voor de uitdagingen waar Zeist voor staat.” (Onderstreping door mij aangebracht.) Enkele opmerkingen (niet uitputtend) o Een gemiste kans is dat niet in een eerder stadium de mogelijkheid werd gegeven opmerkingen te maken over een voordien gepubliceerde conceptversie. Dat had dit manifest kunnen verbeteren. Het op het laatste moment houden van een ronde tafel is geen vervanging voor een volwaardige inbreng vanuit de samenleving. o In de inleiding van het Manifest staat dat op zich de verhoudingen in Zeist goed zijn. Omdat er geen toegang is tot de opbrengst van de 2 werksessies van raad, college en ambtenaren is dat voor buitenstaanders niet na te gaan. o Bestuurscultuur gaat niet alleen over de verhoudingen binnen de gemeente, maar heeft een functie voor een goed werkende democratie (inclusief tussentijdse participatie), d.w.z. voor het goed uitvoeren van de overheidstaken met inachtneming van de duale en controlerende rol van de gemeenteraad. Alleen een interne reflectie van de samenwerking tussen college, raad en ambtelijk apparaat volstaat dan niet o Onduidelijk is of er ook informatie is opgehaald bij de vele medewerkers van de ambtelijke ondersteuning die de afgelopen jaren zijn vertrokken.

o Wat ontbreekt is een nulmeting waarbij ook de burgers daarnaar worden bevraagd, bijvoorbeeld via een enquête of burgerpeiling. Zo’n peiling geeft inzicht hoe de bestuurscultuur wordt ervaren. o Een nulmeting is nodig voor evaluatie tijdens en na afloop van de uitvoering van beleidsactiviteiten. o Objectieve beleids- en projectevaluatie ontbreekt vrijwel geheel in Zeist. Dat tekort verhindert het leren van ervaringen door alle betrokkenen en het versterkt de opvattingen over het eigen functioneren. o Uit mijn contacten met maatschappelijke organisaties, groepen en personen op het gebied van omgeving, participatie en andere onderwerpen blijkt dat inwoners in ieder geval het volgende van de overheid verwachten: het op tijd ontvangen van juiste, relevante informatie, transparant bestuur, het nakomen van toezeggingen en afspraken en het respectvol en eerlijk met elkaar en met de inwoners omgaan. Dat vooral bepaalt het vertrouwen dat burgers stellen in hun bestuur.

o

De huidige situatie is m.i. niet als goed te kwalificeren. Concreet wordt door direct betrokkenen bij het Zeister beleid onder meer het volgende genoemd: -

o

o o o

Ambtenarenapparaat is uitgehold. Ontwikkelaars zijn in het gat gesprongen dat de gemeente laat. Gemeente c.q. het college volgt vaak kritiekloos de ontwikkelaars. Participatie is onder de maat, neem De Bilt als goed voorbeeld, dus het kan wel. De raad volgt college onderdanig en voert de controlerende functie te weinig uit. Er is onvoldoende dualisme. Democratische processen worden niet goed bewaakt; geen wonder dat de participerende burger vertrouwen in de overheid verliest, ook in Zeist Dat leidt tot een overmaat aan slopende beroepsprocedures (geld, energie en menskracht).

Raadsleden, college, leidinggevenden en medewerkers zullen primair zelf het goede voorbeeld moeten geven om de aanbevelingen van het Manifest uit te voeren. Het vergt wel het door iedereen aangeven van maatstaven voor succes en falen. Dat maakt het mogelijk tussentijds te leren van foute en goede resultaten om daarmee te komen tot een weg naar beter …. De aanbevelingen zijn veelal niet SMART geformuleerd, d.w.z. specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden. Dat maakt het onnodig moeilijk om na te gaan of de bedoeling ervan kan en zal worden uitgevoerd. Er is in het Uitvoeringsplan ook geen prioritering of volgorde in de uitvoering aangegeven. Het passief publiceren in Raadsinformatie van het Manifest en een jaarlijkse reflectiebijeenkomst zal m.i. weinig verschil maken om de implementatie van het Manifest te bevorderen. Daar komt bij dat deze gezien het Raadsvoorstel mede afhankelijk is van het ontwikkelingsplan van de Raadsgriffie en de invoering van het Raadsinformatiesysteem.

Graag verzoek ik uw raad de bovengenoemde opmerkingen te betrekken bij de behandeling en vaststelling c.q. aanpassing van het manifest.