Inspraaknotitie Stichting Beter Zeist in Ronde Tafel RV 'Kansen Kromme Rijn Linie Landschap Zeist 2025' 20251030

Stichting Beter Zeist

30 oktober 2025

Inspraaknotitie Ronde Tafel RV Kansen Kromme Rijn Linie Landschap Zeist 2025 Wij hebben waardering voor het initiatief om te komen tot het Kromme Rijn Linie Landschap. Er zijn echter nog wel een aantal zorgpunten die voor het beleid en de uitvoering veel aandacht vergen. Anders dreigen de gestelde doelen niet te worden bereikt. Stichting Beter Zeist onderschrijft in dit verband de inspraakbijdrage van Siert de Vos namens de Adviesgroep Kromme Rijn Corridor en de inspreekreactie van Ernest Schuler. Waterkwaliteit Dit is een groot zorgpunt voor het gebied. Vooral tijdens droge perioden wordt veel gebiedsvreemd water vanuit de Kromme Rijn ingelaten (gepompt) om verdere verdroging tegen te gaan. Maar juist dan is het rivierwater maximaal verontreinigd door de geringe afvoer van de Rijn die de Kromme Rijn via de inlaat bij Wijk Bij Duurstede voedt. Bovendien is in de droge zomerperiode de kwelwaterdruk vanuit de hoger gelegen Heuvelrug minimaal waardoor schoon water weinig soelaas biedt. Zonder verbetering van het wateraanbod, de kwaliteit ervan en de waterregulering gaat de biodiversiteit verder achteruit1). Dit is een zorg voor waterleidingbedrijf Vitens, het waterschap, natuurbeheerders en de bevolking. Want zonder een goede waterkwaliteit gaan de meeste dieren en plantensoorten in aantal en soorten achteruit. Denk t.a.v.

de fauna bijvoorbeeld aan insecten, amfibieën en reptielen (kikkers, padden salamanders, ringslangen). Maar dat geldt ook voor soorten die insecten eten zoals libellen, vogels, vleermuizen. En voor roofvogels die voor hun voedselaanbod weer daarvan afhankelijk zijn. Het insectenaanbod is de laatste tientallen jaren zeer sterk achteruitgegaan waardoor het beperkte voedselaanbod een zwaar negatief effect heeft op de gehele fauna. Bodemvruchtbaarheid Zowel de wijze van bewerken van de grond (grote machines zorgen voor verdichting) als het gebruik van meststoffen en gewasbestrijdingsmiddelen heeft een grote invloed op de bodemvruchtbaarheid. Bij de zgn. pesticiden gaat het bijvoorbeeld om herbiciden tegen onkruiden, fungiciden tegen schimmels, nematiciden tegen aaltjes, en insecticiden. Deze bodemvreemde stoffen zorgen voor een afbraak van het bodemleven dat juist voor een gezonde grond nodig is. Het leidt ertoe dat veel agrarische gronden die intensief worden gebruikt in feite ecologisch woestijnen zijn geworden. De gebieden zien er wel groen uit maar uit een oogpunt van biodiversiteit gaat het om gedegenereerde gronden. De overmatige neerslag van stikstofoxiden (stikstofdepositie) helpt daarbij niet. Het zal dus een hele klus worden om daar de biodiversiteit weer te verbeteren. De maatregelen daarvoor zijn wel aanwezig maar moeten dan wel integraal toegepast worden.

Anders is het dweilen met de kraan open. Ecologische verbindingszone In het gebied loopt tussen Zeist en Bunnik een belangrijke ecologische verbindingszone tussen het Kromme Rijngebied naar het noorden via de Bilt richting de natuur van het Vechtplassengebied en de van de Utrechtse Heuvelrug. Het gebied is nu nog de zwakste schakel van de gehele ketting van ecologische verbindingen. Dus deze schakel zou juist verder versterkt moeten worden in plaats van verzwakt. Waarvoor zijn anders de investeringen voor andere doorgangen van de verbinding gedaan? Nieuwe fiets- en wandelroutes Wij begrijpen best dat mensen graag om redenen van werk en recreatie gebruik willen ) Denk bij waterregulering aan stuwtjes zodat schoon kwelwater beter wordt vastgehouden en loopt aangevoerd rivierwater niet in de kwelwatergangen. Verder zal ook hemelwater van daken en (drukke) wegen niet rechtstreeks geloosd moeten worden in kwelwater maar via helofytenfilters. Daardoor slaat de vervuiling uit het water neer en wordt stikstof gebonden. 1

Platform van buurten en dorpen voor een mooi en groen Zeist en invloed van burgers

Stichting Beter Zeist

30 oktober 2025

maken van routes door het buitengebied. Er staan in het onderzoeksrapport ‘kansen voor het Kromme Rijn Linie Landschap’ echter een aantal nieuwe fiets- en wandelroutes geprojecteerd die direct een negatieve invloed hebben op de bestaande ecologische verbindingszone. Niet alleen het gebruik van de paden maar ook de aanleg ervan zal de deze verbindingszone blijvend verstoren. Dat is ook aangevoerd door Siert de Vos van Adviesgroep Kromme Rijn Corridor en Ernest Schuler in zijn reactie. Wij ondersteunen de aanbevelingen van beide insprekers. Niet alles is altijd en overal te combineren. Het evenwichtig afwegen van belangen in het kader van de Omgevingswet en ‘Etfal’ (Evenwichtig Toedelen van Functies aan Locaties) betekent ook dat rekening moet worden gehouden met de benodigde inventarisatie van natuurwaarden en de wet- en regelgeving op dit gebied t.a.v. natuurbescherming en natuurbehoud. Financiën, actieve grondpolitiek en prioriteitstelling In feite is de realisering van de ideeën grotendeels afhankelijk van de eventueel extern beschikbare financiën en de mogelijkheid te komen tot een actieve grondpolitiek, zie de bijdrage van de Adviesgroep, punt 3.

In geval van prioriteitstelling zou het zo maar kunnen gebeuren dat alleen de discutabele fiets- en wandelpaden worden gerealiseerd zonder dat iets wordt gedaan aan de verbetering van de waterkwaliteit, bodemvruchtbaarheid, de landinrichting en versterking van de ecologische verbindingszone. Dat kan niet de bedoeling zijn. Ten slotte Wij zijn bereid op ambtelijk niveau mee te denken over de uitwerking van het vervolgtraject op basis van vakdeskundigheid en gebiedskennis.

Platform van buurten en dorpen voor een mooi en groen Zeist en invloed van burgers