Bijdrage Stichting Toeven op de Hoeve RT 10 okt 24

Den Dolder, 8 oktober 2024 Geacht college, geachte leden van de raad, Vandaag staat op uw agenda de bespreking van de begro>ng voor het komend boekjaar. Daarin is ook opgenomen een zogenaamde taakstelling voor kunst en cultuur. Taakstelling klinkt posi>ef. Als iets wat je je voorneemt. Je tot doel stelt. Je voorneemt om werkelijkheid te laten worden. Als plannen maken voor de toekomst. En volgens Van Dale betekent het dat ook. Maar taakstelling heeH een januskop. Want het betekent ook ‘een opdracht om te bezuinigen’. De gemeente Zeist neemt beide defini>es serieus, want ze neemt zich voor om in 2025 een bezuiniging van honderdduizend euro te realiseren op kunst en cultuur. Het is een bezuiniging die nominaal ongetwijfeld kan opleveren wat zij beoogt: minder uitgeven. Maar daarmee is de kous dan ook af. Want op sociaal maatschappelijk vlak, op het gebied van gezondheid en welbevinden zouden de kosten wel eens hoger kunnen zijn dan de baten. Zeker voor wie weinig draagkrach>g is. Genieten van en deelnemen aan kunst en cultuur zijn voor velen nu al onbetaalbaar, en zullen door de landelijk voorgenomen verhoging van de btw op sport, recrea>e, kunst en cultuur alleen nog maar duurder worden. Zonder bijdragen van subsidiënten als de gemeente zal veel in de kiem gesmoord worden, zoals het Toeven op de Hoeve Cultuurhuis.

Een laagdrempelige voorziening die open staat voor iedereen: ongeacht inkomen, culturele achtergrond of opleidingsniveau ben je er welkom. Exposi>es, voorstellingen en publieksac>viteiten kunnen op basis van dona>es naar draagkracht worden bezocht. En mede door de bijzondere loca>e - het terrein van de voormalige Willem Arntsz Hoeve - bereikt Toeven op de Hoeve daardoor een brede doelgroep waarvan een deel anders verstoken blijH van cultuur. Tot de vaste bezoekers van het Cultuurhuis behoren namelijk ook pa>ënten en bewoners van Altrecht, Fivoor en Reinaerde. Dat is de kracht en het verbindende karakter van het samen beleven van cultuur. Mensen worden blij van kunst en cultuur. Voor de een is dat een concert met klassieke muziek, voor de ander zijn dat theater, popmuziek, beeldende kunst of een fes>val. Van welke kunstvorm je ook houdt, hoe vaak je er ook van geniet, onderzoeken van onder andere het Trimbos Ins>tuut en de Wereldgezondheidsorganisa>e hebben inmiddels onomstotelijk aangetoond dat ac>eve en passieve cultuurpar>cipa>e de mentale gezondheid bevorderen.

Van jong tot oud, kunnen deelnemen aan kunst en cultuur betekent in staat zijn volwaardiger deel te nemen aan al die andere zaken die het leven van mensen vraagt: werk, opleiding, zorgen voor het gezin, mantelzorg … Kunst en cultuur maakt mensen weerbaar en heeH een grote invloed op de posi>eve beleving van gezondheid. Algeheel welbevinden en geluk worden mede mogelijk gemaakt door kunst en cultuur. Het zou een ankeiler kunnen zijn voor een reclame. En niet uitsluitend op sociaal maatschappelijk niveau zullen er kosten zijn. Ook op economisch gebied zou Zeist nog wel eens van een koude kermis thuis kunnen komen. Met de lancering van het pla[orm De open Slotstad beoogt de gemeente meer hoogwaardig toerisme naar Zeist te halen. Maar toerisme is het totaal van belevingen in een stad of regio: van shoppen en hotelovernach>ngen tot het bezoeken van culturele ac>viteiten. Zeist weet dat, want op de landingspagina van de website van De open Slotstad staat prominent de volgende zin in beeld: Van indrukwekkende live events tot aan in>eme concerten. Ga eropuit in Zeist!

toevenopdehoeve.nl

Daaronder prijkt een knop met de tekst: bekijk de UITagenda! In de inleidende tekst een stukje lager op de pagina wordt opnieuw als eerste verwezen naar de culturele rijkdom die de gemeente Zeist nu nog kent. Één klik verder en je krijgt alle hotspots in Zeist. De eerste tegel op de pagina met dingen ‘die je niet mag missen’? Kunst & Cultuur! Het moge duidelijk zijn dat Zeist zich iden>ficeert met kunst en cultuur. Het als een van de pijlers onder haar bestaan ziet en als Unique Selling Point. Of het nu gaat om het grote plaatje of het kleinere, zoals dat van het Toeven op de Hoeve Cultuurhuis, de taak die de gemeente zich stelt om een ton te bezuinigen op kunst en cultuur brengt een groot risico met zich mee. De grote vraag is: welke culturele partners gaan dit het hardste voelen? Of beter en eerlijker gezegd: wat wordt de inwoners van Zeist ontzegd wanneer het aanbod verschraalt? En wie zijn die inwoners? Zijn dat de mensen met een smalle beurs, voor wie het onbetaalbaar wordt? De mensen die geen zeven vinkjes kunnen zeeen en wonen in een instelling? Ouderen, omdat de jeugd de toekomst heeH? Het hierboven geschetste beeld moet voor de raad bekend voorkomen, want in het raadsvoorstel over de Cultuurvisie dat u binnenkort behandelt, staan woorden van dezelfde strekking.

Ook in dat voorstel én in de visie wordt gewezen op de brede impact van kunst en cultuur die doorwerkt in het sociale, maatschappelijke en economische domein. Terugblikkend op de cultuurvisie 2017-2020 en vooruitkijkend naar de jaren tot en met 2036 staat in het voorstel te lezen dat het de wens van de gemeente is om dat wat heeH bijgedragen aan een ‘rijkere culturele samenleving van Zeist ‘ te borgen. Het zal na de vaststelling van de begro>ng in elk geval wél duidelijk zijn hoeveel geld er in de pot zit voor iedereen in de culturele sector van Zeist, maar kan daarmee geborgd worden wat de afgelopen jaren door de vele culturele partners met veel enthousiasme en energie, en met hulp van vele vrijwilligers, is opgebouwd? Pas dan wordt duidelijk hoeveel schade de begro>ngskeuze heeH aangericht. Pas dan wordt duidelijk waar de klappen vallen. Dat is het paard achter de wagen spannen. Regeren is vooruitzien zeggen ze, maar dit is achteraf de kraan nog verder openzeeen voor een sector die toch al tegen de klippen op dweilt en desondanks door blijH gaan met waar zij in gelooH: bijdragen aan de Zeister samenleving en haar mede tot een plek maken waar plaats is voor iedereen, om te wonen, werken en recreëren, en waar antwoorden gevonden worden voor grote maatschappelijke vraagstukken.

Dat is precies wat het Toeven op de Hoeve Cultuurhuis dit jaar, maar ook in 2025 en tot ver daarna wil blijven doen: iedereen in de gelegenheid stellen te genieten van mooie dingen, daar zelf aan mee te doen en werkelijk samen te leven. Gewoon omdat het kan. Dat wil zeggen, met steun van een gemeente die weet dat het wat kost, die snapt dat een klein, lokaal ini>a>ef >jd moet krijgen om te groeien. Die zich bewust is van het feit dat ook haar externe kernen, zoals Den Dolder, gebaat zijn bij ac>viteiten die verbinden en de weg wijzen naar de toekomst. De Nederlandse leeerkundige en literatuurcri>cus Kees Fens zei ooit: ‘Een cultuur die zijn verwijzend karakter kwijtraakt, is maar een halve.’ Laat dat niet opgaan voor de cultuur in Zeist. Laat Zeist en de regio weten dat het ‘in het groen van een van de mooiste na>onale parken van Nederland, de Utrechtse Heuvelrug’ goed toeven is. Namens het bestuur van s>ch>ng Toeven op de Hoeve, Koen en Dees Wilgehof-Sodaar

toevenopdehoeve.nl