Beantwoording vragen Tjarda Struik VVD
Tekst van het document
Vragen Transitievisie warmte Tjarda Struik VVD Zeist Wat zijn de financiële gevolgen van de warmtetransitie op persoonlijk niveau? Is het mogelijk om het voor mensen te vatten in termen van 'Nu is de gemiddelde energierekening X% van het jaarlijks inkomen, over 5 jaar is dat Y% en over 10 jaar is dat Z%'?
De provincie Utrecht heeft hier in het kader van een ‘inclusieve energietransitie’ onderzoek naar laten doen. De rapportage (op buurtniveau) hebben wij ontvangen en de samenvatting voor Zeist is ook voor raadsleden inzichtelijk via het RIS: https://zeist.raadsinformatie.nl/docu ment/10011900/1/ Hierin worden alle vragen via inzichtelijke infographics beantwoord.
Wat is de verwachte impact van de coronacrisis op de warmtetransitie? Las eerder dit jaar in een artikel over dit onderwerp: "Corona tempert groene ambitie. Bij de plannen zijn vaak veel partijen betrokken, wat veel overleg kost. Corona zit ook dwars: huiseigenaren persoonlijk benaderen is cruciaal om draagvlak te vergroten, en dat kon het afgelopen jaar niet." (https://www.volkskrant.nl/nieuwsachtergrond/na-twee-jaarexperimenteren-in-aardgasvrije-wijkenzijn-slechts-206-huizen-van-het-gasaf~bf523a4d/)
Er zijn veel tips voor het verduurzamen van je woning (via Mijn Groene Huis en de bijlage 'Handreiking Stapsgewijs naar Aardgasvrij'), maar die zijn vooral gericht op woningeigenaren en niet op huurders.
Door Corona was het inderdaad moeilijk om grote bijeenkomsten met bewoners/bedrijven te organiseren. Maar voor de meeste bijeenkomsten is online overleg via Teams of Zoom een goed alternatief. In sommige gevallen is het zelfs makkelijker voor bewoners om online aan te sluiten dan naar een bijeenkomst in het gemeentehuis of energiecentrum te komen. Het energiecentrum van Mijn Groene Huis is tijdelijk dicht geweest, maar inmiddels kunnen inwoners daar gelukkig weer binnen lopen. Het totale effect van corona op de warmtetransitie in Zeist lijkt daarmee beperkt. Een positief effect van corona zien we ook: er zijn in de eerste corona maanden extreem veel zonnepanelen bij gelegd. De warme temperaturen in combinatie met het thuiswerken zorgde ervoor dat mensen aan de slag zijn gegaan met hun woning. Zie ook: Particulier steekt 8 miljard in duurzaam huis Installatie.nl Samen met de corporaties en particuliere vastgoedeigenaren bedenken we verschillende acties om ook de huurders te verleiden tot energiebesparende maatregelen. We hebben daarvoor dit jaar ook een RREW subsidie beschikbaar die zich
op minimaal 50% huurder.
Volgens schattingen van het TNO zijn er in Nederland ongeveer 750.000 huishoudens die te maken hebben met energiearmoede (https://www.tno.nl/nl/aandachtsgebiede n/energietransitie/roadmaps/systeemtran sitie/de-sociale-aspecten-van-deenergietransitie/energiearmoede/). Hebben die straks naar verwachting extra last van de energietransitie? TVW pagina 17: "Iedereen doet mee: Iedereen moet mee kunnen in de warmtetransitie. Warmte blijft betaalbaar: We streven naar de laagste totale kosten voor de warmteoplossingen, we kijken daarbij zowel naar nationale kosten, als naar individuele kosten voor eigenaren."
Bij de succesvolle omruilactie van MGH met LED lampen is nauw samengewerkt met de corporaties en huurders zijn bij die actie ook apart benaderd. Waar MGH een collectieve inkoop doet voor zonnepanelen bieden de corporaties hun huurders aan voordelig zonnepanelen te huren Dit is een belangrijk aandachtspunt in de transitie. Voor ruim 12% van de Zeistenaren lijkt de betaalbaarheid van de energietransitie een probleem. Zie voor meer getallen ook hier de eerder genoemde factsheet van de provincie. Er is een landelijk instrument in ontwikkeling: de Energiebespaarhypotheek. Deze maakt het mogelijk om te lenen naar draagkracht zodat ook mensen met een laag inkomen mee kunnen doen in een wijkaanpak. Maar ook lokaal kijken we wat er nodig is om de groep ‘niet kunners’ mee te laten doen.
Dus ook mensen met een laag inkomen moeten mee kunnen in de warmtetransitie. Heeft de gemeente op dit moment al zicht op deze groep, d.w.z. weet de gemeente welk percentage Zeistenaren in energiearmoede leeft?
'Mensen met een krappe beurs' staat niet per definitie gelijk aan mensen die wonen in een sociale huurwoning, het kan ook gaan om woningeigenaren. Uit onderzoek van Ecorys in opdracht van Milieudefensie kwam naar voren dat 420.000 eigenaren van een koopwoning geen toegang hebben tot kapitaal om hun woning te verduurzamen (bron: https://www.ecorys.com/sites/default/file s/2019-06/20190220%20%20De%20financiele%20gevolgen%20va n%20de%20warmtetransitie%20%20Eindrapport.pdf). In hoeverre speelt dat in de gemeente Zeist? En wordt deze groep extra ondersteund?
Op pagina 54 staat een lijst met
Dat speelt ook in de gemeente Zeist. Het gaat om ongeveer 300 tot 400 huishoudens die geen middelen hebben om hun huis te verduurzamen en straks de hogere energierekening niet kunnen betalen. Met een aantal VvE's zijn we hierover al in gesprek. Het gaat dan vooral om eigenaren van koopappartementen in het laagste segment (o.a. in Vollenhove en Kerckebosch). Samen met de provincie kijken we wat we kunnen doen om het voor deze eigenaren toch mogelijk te maken mee te doen. Verwachting is dat de Energiebespaarhypotheek van het Warmtefonds daarin de toekomst een belangrijke rol in gaat spelen. In een eerdere versie van de TVW
subsidies van het rijk en de provincie, maar ik mis hier een meer concrete toelichting. Waarschijnlijk wat veelgevraagd om een inschatting te kunnen krijgen van welk deel van de kosten iemand gesubsidieerd krijgt, maar iets meer informatie of context zou fijn zijn.
hadden we een rekenvoorbeeld toegevoegd, maar dit zorgde ook juist weer voor verwarring omdat het sterk van de persoonlijke situatie afhangt. Maar als voorbeeld: in Vollenhove/Pedagogenbuurt is de gemiddelde investering 8300 euro om naar aardgasvrij te gaan door aan te sluiten op een collectief warmtenet. Wij hebben een aanvraag gedaan bij het rijk om de onrendabele top te financieren. Als we deze bijdrage hadden gekregen was het resterende bedrag dat de eigenaar zou moeten betalen alsnog 5000 euro per woning geweest. In het geval van individuele oplossingen gaat het vaak om heel andere bedragen, en andere subsidies. Deze kosten zijn sterk afhankelijk van de specifieke woningen en hoeveel maatregelen je uitvoert. De totale kosten om een woning aardgasvrij te maken variëren vaak tussen de 20.000 tot 60.000 euro. Daarvan is meestal ongeveer 20% terug te krijgen middels subsidies.
In bijlage A van de TVW, in het afwegingskader 'sociaal' staat op pagina 58 "Geluidhinder: geeft de gekozen techniek geluidhinder binnen de woning of op de omgeving?" Over wat voor geluid gaat het dan precies? Mocjht het betrekking hebben op warmtepompen - er is een geluidsnorm voor warmtepompen, die mogen 's nachts maximaal 40 decibel geluid maken, maar is dan dus wel een monotoon geluid dat de hele nacht doorgaat. Geluidoverlast is subjectief, vergelijkbaar met windmolens, sommige mensen zullen er meer last van hebben. (artikel over de mogelijkheid van geluidsoverlast van warmtepompen: https://www.vakbladwarmtepompen.nl/br onnen/artikel/2018/03/geluid-buitenunitlucht-water-warmtepomp-wordt-
Verschil met de situatie met het warmtenet is wel, dat de energiekosten sterk dalen en investeringen zich op die manier dus laten terugverdienen. Beide
Daar zijn we ons van bewust. Dit aspect moet dus worden meegenomen in de afweging. In de nieuwe methodiek bij het bepalen van het maximale geluid van een warmtepomp wordt ook de tonaliteit meegenomen. Ofwel rekening houden met bepaalde tonen die vaak meer overlast veroorzaken. Het is iets uitgebreider dan alleen de maximale 40 dB in de nachturen op de erfgrens.
aandachtspunt-101226)
Ik ben benieuwd wat de gemeente concreet verwacht van particuliere verhuurders.
Door de stijgende belasting op aardgas krijgen particuliere huurders sowieso met een hogere energierekening te maken, terwijl ze zelf geen mogelijkheden hebben om te isoleren.
TVW pagina 20: " In Zeist staan verhoudingsgewijs iets meer koop- dan huurwoningen: 48% van de woningvoorraad bestaat uit huurwoningen, waarvan 31% een sociale huurwoning is." Dus dan blijft er nog 17% aan particuliere huurwoningen over, wat schat de gemeente in dat de financiële gevolgen van de energietransitie zijn voor de particuliere huurders? Beter, slechter, of neutraal ten opzichte van sociale huurders en woningeigenaren?
TVW pagina 50: "Gebouweigenaren (eigenaar-bewoners, lokale ondernemers, woningbouwcorporaties, particuliere verhuurders) besluiten in deze buurten zelf wanneer zij aan de slag gaan, en welke maatregelen ze treffen."
TVW pagina 54: "[Particuliere verhuurders in Zeist] worden ook actief betrokken omdat zij als vastgoedeigenaar een belangrijke rol spelen in de transitie."
We hebben met de meeste particuliere verhuurders (goed voor 10.000 woningen) inmiddels contact. Zij werken mee met de energiebespaarcampagne en acties in het kader van de nieuwe RREW regeling. Ook in de buurtaanpakken worden de particuliere verhuurders betrokken. Zo hebben de grote vastgoedeigenaren in Vollenhove (van respectievelijk de Torenflat en de flat boven het winkelcentrum) meegeschreven aan de subsidieaanvraag (PAW). Zij stelden zich constructief op en zijn zelf ook bereid investeringen te doen. De business case is daarbij wel belangrijk. Investeringen moeten zich (op lange termijn) wel terugverdienen.