Aanvullende informatie n.a.v. RT beleidskader financiele bestaanszekerheid

Datum

12 september 2024

Opstellers

M. van der Vaart, I. Vermeulen en L. Meijer

Aan

Gemeenteraad

Onderwerp

Aanvullende informatie en antwoorden n.a.v. Ronde Tafel Beleidskader Financiële Bestaanszekerheid

Geachte leden van de raad, Naar aanleiding van de Ronde Tafel van 5 september over het beleidskader Financiële bestaanszekerheid ontvangt u hierbij een aanvullende toelichting op enkele besproken onderwerpen en gestelde vragen. Monitoren van de doelstellingen Tijdens de Ronde Tafel zijn vragen gesteld over de doelstelling "meer inwoners ervaren meer financiële bestaanszekerheid". Is het doel uit het vorige beleid behaald? Is deze nieuwe doelstelling voldoende SMART geformuleerd? En hoe wordt deze gemonitord of gemeten? Antwoord/toelichting: In de eerder gedeelde evaluatierapportage hebben we een toelichting gegeven over het behalen van de doelstellingen uit het vorige beleidskader. Uit deze evaluatie is gebleken dat het effect van het gevoerde bestaanszekerheidsbeleid zich moeilijk laat meten en de coronacrisis en de energie- en inflatiecrisis impact hebben gehad op de gestelde beleidsdoelstellingen. Naar aanleiding van deze evaluatie hebben we ervoor gekozen om procesdoelstellingen te formuleren. Procesdoelen geven richting aan het proces. Zoals ook toegelicht in het beleidskader geven de doelstellingen richting aan de gezamenlijk met maatschappelijke partners te ontwikkelen uitvoeringsagenda. In deze uitvoeringsagenda wordt deze doelstelling verder geconcretiseerd en afspraken gemaakt over monitoring.

Een andere reden waarom we hebben gekozen voor deze formulering is dat bestaanszekerheid een complexe opgave is en vraagt het om een lange adem. Door de doelstelling op deze manier te formuleren houden we rekening met de dynamische, veranderende omgeving en zijn we in staat om de doelstellingen aan te passen of bij te stellen. Tot slot hebben we geen inzicht over de gehele doelgroep in Zeist van inwoners met een laag inkomen. Daardoor kunnen we geen uitspraken doen over aantallen in relatie tot de geformuleerde doelstelling. Hierbij is het van belang om te vermelden dat dit een op landelijk niveau een probleem is en het tot dusver niet mogelijk is om data over deze doelgroep onderling beschikbaar te stellen. Dit neemt niet weg dat we met monitoring en jaarlijkse evaluatie wel vinger aan de pols houden en we eventueel kunnen bijsturen. Stijgende woonlasten Tijdens de bijeenkomst werd gevraagd naar de rol van de gemeente bij het ondersteunen van inwoners die worden geconfronteerd met stijgende woonlasten. Antwoord/toelichting: Als gemeente ondersteunen we onze inwoners die geconfronteerd worden met stijgende woonlasten op verschillende manieren. Vanuit de aanpak energiearmoede ondersteunen we inwoners met hoge energiekosten. Zoals genoemd in het beleidskader, wordt deze aanpak de komende periode verder doorontwikkeld vanuit het beleidsterrein Duurzaamheid.

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

pagina 2 van 3

Daarnaast werken we vanuit de Woonvisie aan betaalbaar wonen voor inwoners in Zeist. Hiervoor zijn prestatieafspraken gemaakt met de woningcorporaties. De focus van deze prestatieafspraken ligt op voldoende betaalbare woningen en het voorkomen dat huurders in de financiële problemen terecht komen. We voorkomen schuldenproblematiek en huisuitzettingen op basis van huurschuld door middel van goede samenwerking, voldoende betaalbaar woningaanbod en maatwerk. Middeninkomens Er is gesproken over het gebruik van inkomensondersteunende regelingen en de bijbehorende inkomensgrenzen, die variëren van 100% tot 130% van het wettelijk sociaal minimum, afhankelijk van de regeling. Aandacht werd gevraagd voor preventie en vroegsignalering, met name voor mensen die (net) buiten deze regelingen vallen. Antwoord/toelichting: We werken op verschillende manieren samen met onze partners aan preventie en vroegsignalering. Denk aan vroegsignalering van schuldenproblematiek (vanuit de RSD) en het tegengaan van (financiële) laaggeletterdheid via de Taalaanpak. Daarnaast willen we ook de kennis en vaardigheden van jongeren vergroten zodat ze een financieel gezonde start kunnen maken. Ook halen we regelmatig signalen op vanuit onze samenwerkingspartners en CJG/ST. De coördinator bestaanszekerheid die we gaan aanstellen, gaat hier ook een belangrijke rol in spelen.

Doelgroepen Het rapport van K2 beschrijft drie doelgroepen: dak- en thuislozen, mensen met een uitkering en werkende armen. Tijdens de Ronde Tafel werd gevraagd naar de verhouding tussen deze groepen. Antwoord/toelichting: K2 heeft verschillende straat interviews en 8 diepte interviews afgenomen. In hun analyse hebben ze inwoners gecategoriseerd in drie groepen. In het rapport is genoemd dat de meeste inwoners die ze hebben gesproken een uitkering Op basis van de grote van de onderzoeksgroep kunnen er geen uitspraken gedaan worden over de totale doelgroep in Zeist. In het rapport staat hierover ook het volgende opgenomen: ‘’Uiteraard valt niet iedereen te categoriseren in één groep en kunnen er grote verschillen tussen mensen in een groep zijn. Wel geeft het op hoofdlijnen inzicht in welke mensen in bestaansonzekerheid leven.’’ Innovaties Er werd opgemerkt dat het beleidskader Financiële bestaanszekerheid grotendeels een voortzetting is van bestaand beleid. Er zijn vragen gesteld over innovaties en de mogelijkheden om, binnen de kaders van de AVG, inwoners beter te bereiken of regelingen automatisch toe te kennen. Antwoord/toelichting: We hebben het versimpelen van de minimaregelingen als een van de ambities meegenomen onder speerpunt 2 (‘Meer inwoners ervaren dat het hebben van een laag inkomen geen belemmering is om mee te kunnen doen’).

Hierbij hoort ook dat we verkennen of regelingen automatisch toe te kennen zijn, binnen de kaders van de AVG. Tijdens het werkbezoek ‘Proactieve dienstverlening’ aan Gent in september hebben we hier waardevolle inspiratie over op kunnen doen en een eerste lijst aan ideeën opgesteld met de RSD hoe we hier invulling aan kunnen geven, binnen de mogelijkheden die wij als gemeente hebben. We gaan dit verder verkennen en uitwerken met onze partners en nemen dit mee als actie in het uitvoeringsplan.

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

pagina 3 van 3

Uitvoeringsplan Tot slot werd er gevraagd naar de planning van het uitvoeringsplan. Hoe ziet dit proces eruit, en wanneer en wat krijgt de raad hiervan te zien? Antwoord/toelichting: De planning is dat het uitvoeringsplan in Q4 wordt opgesteld met de samenwerkingspartners en in januari door het College wordt vastgesteld. Na vaststelling door het College informeren we u middels een RIB met het uitvoeringsplan als bijlage. We plannen daarnaast een raadsinformatiebijeenkomst in Q1. Met vriendelijke groet, Laura Hoogstraten

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist