26-Bijdrage van der Marel

Zeist, 18 juni 2021 Geachte raad van de gemeente Zeist, In de Nieuwsbode van 9 juni las ik over de voorstellen van Samen in Balans, voor een goed leven in Zeist. De voorstellen zijn bedoeld om de begroting meer in balans te brengen. Onderaan het artikel staat de uitnodiging om de raad te vertellen wat ik er als burger van vind. Op de bijbehorende website staat dat ik dit kan doen uiterlijk 21 juni. Ik kan niet bij de hoorzitting op 19 juni zijn om mijn mening toe te lichten, ik hoop met deze brief mijn mening duidelijk over te brengen. De gemeente Zeist is een groene gemeente. Bij binnenrijden van de gemeente vallen de bordjes met “Zeist zoemt”, als bij-vriendelijke gemeente, meteen op. De omgeving is prachtig met bossen, meertjes, fiets- en wandelroutes. Dat is een van de usp’s van Zeist die we zouden moeten behouden. Daarnaast begrijp ik natuurlijk dat een gezonde begroting ook een belangrijke eigenschap van een gemeente is. Het valt me op dat een deel van de voorstellen om te bezuinigen te maken hebben met natuur, milieu en duurzaamheid. Het is goed om het usp van Zeist te ondersteunen. Mij bekruipt echter het gevoel dat de voorstellen dit usp in negatieve zin beïnvloeden. Deze voorstellen kunnen een besparing op korte termijn opleveren.

Maar als je kijkt naar de langere termijn in combinatie met het groene karakter van Zeist, dan zie ik die voorstellen contraproductief werken. We kunnen trots zijn op de groene gemeente die Zeist is, maar ik zie in de voorstellen die trots niet perse terug. Ik zou ervoor willen pleiten meer in te zetten op het groen en schoon houden van de gemeente, nu en in de toekomst. Met die blik ben ik door de voorstellen heen gelopen. Ik ga in deze brief vooral in op de voorstellen 12, 15 en 13. Voorstel 12 gaat over het minder vaak GFT afval ophalen: in de zomermaanden tweewekelijks en in de overige maanden vierwekelijks. Dit zou 70.000 euro schelen. Vierwekelijks ophalen in de winter van GFT is volgens mij een prima idee, maar tweewekelijks ophalen tijdens de drukste tuinmaanden in een jaar niet. In het voorjaar en in de zomer wordt er veel in de tuin gewerkt; er wordt gesnoeid, geplant, gepoot, onkruid verwijderd, fruit geoogst, etc. Ook is er meer GFT afval uit de keuken, omdat fruit en groenten sneller vergaan in de zomer en gaan stinken en in de GFT kliko belandt. In de winter heb je dat probleem minder, want er wordt niet tot weinig in de tuin gewerkt totdat het snoeiseizoen weer begint. Als dit voorstel wordt doorgevoerd, ben ik bang dat mensen het GFT afval bij het restafval gaan doen, omdat de groene kliko al vol zit en pas over twee weken wordt opgehaald.

Ze gebruiken hun restafval kliko als alternatieve GFT kliko en dat zou je willen voorkomen. Een alternatief voorstel zou kunnen zijn het ophaalinterval van GFT en PMD en papier te handhaven, maar het ophaalinterval van het restafval te verlagen. Zo bereik je meer wat je zou willen bereiken, namelijk dat mensen nadenken over het scheiden van hun afval (GFT, PMD, papier in de juiste kliko) en de hoeveelheid restafval daarmee terugdringen. Als iemand zijn restafval vaker opgehaald wil zien, kan daarvoor een bijdrage gevraagd worden. Ik koppel mijn redenering over het dumpen van GFT bij het restafval (of erger: in de sloot, berm of bos) van voorstel 12 ook aan voorstel 15. In het tweede deel van dit voorstel wordt voorgesteld mensen die minder GFT aanbieden te belonen met een korting op de afvalstoffenheffing. Zo wordt het rendabeler om minder GFT aan te bieden. Echter, het GFT afval wordt niet vanzelf minder. Grote kans dat mensen de GFT in de restafval kliko doen, terwijl je juist wilt bereiken dat mensen goed afval scheiden en ze daar de juiste mogelijkheden voor krijgen. Daarom zou ik als tegenvoorstel willen doen dat dit voorstel gaat gelden voor restafval in plaats van voor GFT: wie minder restafval aanbiedt, krijgt een korting op de afvalstoffenheffing.

Als je daarnaast als gemeente ook inzet op “hoe kan ik goed mijn eigen afval scheiden” communicatie, bereik je volgens mij veel beter je doel en besparing en worden mensen optimaal gestimuleerd en ondersteund om afval goed te scheiden.

1

Voorstel 13 bevat het betaald maken van de huidige gratis ophaaldienst van grofvuil, weliswaar tegen een kleine betaling. Dit zou 307.000 euro opbrengen. Als dit voorstel wordt doorgevoerd, ben ik bang dat het grofvuil vaker in de berm of in het bos gedumpt wordt. Dit tast direct het schone, groene karakter van de gemeente aan en heeft een negatief effect op ons ecosysteem en natuurbeleving. Wat je hiermee mogelijk bereikt, is dat mensen met een lager inkomen hun grofvuil ergens dumpen, terwijl de mensen met een hoger inkomen dit naar de stort brengen (omdat ze een auto hebben of die 20 euro kunnen betalen). Bijkomend nadeel is dat de gemeente eens in de zoveel tijd alsnog het grofvuil moet komen verwijderen uit de bermen en bossen, wat meer geld kost omdat je dan op meldingen af moet gaan of periodiek ernaar moet zoeken. Een alternatief voorstel zou kunnen zijn dat het wel of niet gratis ophalen inkomensgrenzen kent: tot een bepaald jaarinkomen wordt je grofvuil gratis afgehaald en vanaf een bepaald jaarinkomen moet je daar zelf voor zorgen. Ik denk dat dan de kosten (van het ophalen van het grofvuil) en de baten (een schone omgeving in Zeist) veel meer tegen elkaar opwegen dan in het huidige voorstel. Graag geef ik mijn steun voor de voorstellen 16 en 18. Deze voorstellen bereiken EN een goed doel (verduurzaming) EN besparen kosten.

Ze dragen ook enorm bij aan het groene karakter van Zeist. Voorstel 16 (minder bladblazen en minder maaien van gras en bermen) is een goed voorstel, omdat minder vaak maaien beter is voor insecten, vogels en andere beestjes, omdat grassen en bermen langer blijven staan en kunnen bloeien. Ze hebben meer te eten en meer plek om te schuilen, en het ziet er ook nog eens mooier uit. Als je een groene gemeente wilt zijn, is dit bij uitstek een voorstel dat ook nog eens geld oplevert. Dit bereik je ook met voorstel 18 (verduurzaming openbare verlichting). Ik ben me ervan bewust dat niet alle inwoners dit zullen waarderen en je daar misschien goede communicatie tegenover moet zetten, die gaat over het waarom van het minder aanharken van de gemeente. Zo kun je eventuele klachten voor zijn en kun je daar op wijzen als er toch klachten komen. Dan nog een korte overdenking van de oranje (nog uit te werken) voorstellen. Het valt mij op dat de oranje voorstellen vaak investeringen vragen, terwijl onduidelijk is wat de opbrengsten zijn. Als de insteek is om te zoeken naar bezuinigingen, vraag ik me af waar die oranje voorstellen toe leiden. Is het een optie deze voorstellen alleen uit te voeren als op voorhand duidelijk is dat er opbrengsten zijn? Het verder uitwerken van dit soort voorstellen kost tijd en dus geld, terwijl de vraag is om voorstellen om te bezuinigen.

Als laatste misschien nog een tip: ik mis een visie, een kader waarlangs de voorstellen gewogen worden. Wat vinden we belangrijk voor Zeist? Langs welke weg willen we ons als Zeist profileren? Is dat groen, divers, veiligheid, ondernemerschap, economische welvaart, etc.? Als die visie helder is, heb je een duidelijk kader waarlangs je de voorstellen kunt toetsen. Als gemeente ben je dan transparant en heeft de burger houvast om te snappen waarom bepaalde voorstellen wel en niet uitgevoerd worden. De uitgevoerde voorstellen zouden niet simpelweg die met de meeste financiële besparing moeten zijn, maar juist die ook voor de toekomst iets opleveren. Ik wens u veel succes en wijsheid toe in het maken van de juiste keuzes. Ik ben altijd bereid om mijn mening toe te lichten of mee te denken over oplossingen. Vriendelijke groeten, Suzanne van der Marel

2