250902 Inspraakreactie S. van Dockum Utrechts Landschap - Gebiedsvisie Driebergen Zeist

Inspraakreactie Gebiedsvisie Driebergen-Zeist Ronde Tafel gemeente Zeist en gemeente Utrechtse Heuvelrug, 4 september 2025 Mijn naam is Saskia van Dockum, directeur-bestuurder van Utrechts Landschap. U bespreekt vanavond de Gebiedsvisie Driebergen-Zeist als voorbereiding op de besluitvorming in oktober. De gebiedsvisie is nog geen uitgewerkt ontwerp maar omvat wel al robuuste richtinggevende keuzes. Ons advies aan jullie over dit raadsvoorstel: stel de gebiedsvisie in déze vorm niet vast omdat: 1. Landschap en natuur zijn aangegeven als de basis voor de gebiedsvisie, maar het noodzakelijke onderzoek naar de effecten op de natuurwaarden is nog niet uitgevoerd en vindt pas plaats in de vervolgfase. 2. De visie met de huidige krappe begrenzing van het plangebied doet geen recht aan het principe van integrale gebiedsontwikkeling en Groen Groeit Mee, namelijk dat groen evenwichtig meegroeit met rood. Door het ontbreken van noodzakelijk onderzoek naar de effecten op de natuur en het niet koppelen van deze woningbouwplannen aan versterking van natuur, zijn de risico’s voor de natuurwaarden enorm. Utrechts Landschap is beheerder van verschillende natuurgebieden nabij het station. De natuurgebieden zijn onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland en verschillende ecologische verbindingszones (van de Utrechtse Heuvelrug naar de Kromme Rijn en van Nederrijn naar Noorderpark).

Onze historische buitenplaatsen Heerewegen, De Breul en BeerschotenWillinkshof grenzen direct aan het plangebied. (De laatste twee zijn ook aangewezen als rijksmonumentaal groen.) De buitenplaatsen zijn een zeer geliefd wandelgebied. Wij vinden het belangrijk dat de buitenplaatsen opengesteld zijn en blijven, maar we zien ook de verstorende effecten van recreatie op de natuur. Ik ga wat dieper in op onze twee argumenten tegen vaststelling van de gebiedsvisie. Het eerste argument: noodzakelijk onderzoek naar de effecten van de visie op de huidige natuurwaarden is nog niet uitgevoerd De gebiedsvisie benoemt de unieke natuurkwaliteiten van het gebied en geeft aan dat natuur en landschap de basis vormen. Heel terecht geven de robuuste keuzes 1 en 2 uit de nota aan dat de natuur in en rond het plangebied behouden en versterkt dient te worden. De ecologische quickscan benadrukt dat de effecten op de natuurwaarden nader onderzocht dienen te worden. Maar desondanks schuift de nota dit onderzoek door naar de vervolgfase. Op deze manier lijkt de visie zelfs strijdig met de eigen uitgangspunten. Zoals tevens in de nota benoemd is, ziet ook Utrechts Landschap dat er steeds meer behoefte is aan recreatie in de natuur. Als er dan ook nog een duizendtal inwoners bijkomt, dan maken wij ons heel veel zorgen, want we lopen nu al tegen de grens aan van wat de natuur aan kan.

Ons advies is daarom: voer eerst het onderzoek naar de effecten op natuur en landschap uit en pas de gebiedsvisie hierop aan. Wij willen, als deskundige natuurbeheerder en gebiedskenner, graag betrokken worden bij het onderzoek naar de impact op natuur en landschap

Het tweede argument: de krappe begrenzing van het plangebied doet geen recht aan de versterking van natuur en gebalanceerde groei van rood en groen. Net zoals jullie als gemeenten zijn ook wij ondertekenaar van het Groen Groeit Mee pact. Het stationsgebied Driebergen-Zeist is onderdeel van het Kromme Rijn Linielandschap dat een eerste voorbeeldgebied is van Groen Groeit Mee. Door de krappe begrenzing is er te weinig ruimte binnen het plangebied waar extra natuur gerealiseerd kan gaan worden. Weliswaar wordt in de robuuste keuzes 1 en 2 aangegeven dat het gebied net ten noorden van het plangebied (tussen de Laan van Rijnwijk tot aan de Bunsinglaan) doorontwikkeld tot wordt natuur. Maar hoe hard is zo’n uitspraak als dit deel buiten het plangebied valt? En wordt er ook daadwerkelijk goed onderzocht hoeveel extra natuur er nodig is om deze te versterken? Dit onderzoek staat niet aangegeven bij de vervolgonderzoeken (en is iets anders dan het onderzoek naar de impact op de bestaande natuurwaarden). Ons advies is: neem de versterking van de natuur randvoorwaardelijk op in de visie, bij voorkeur door het plangebied te verruimen, en door voorafgaand aan de visie het onderzoek naar de mate waarin natuurversterking nodig is te laten uitvoeren.

Samengevat roepen wij u op natuur geen sluitstuk te maken van de plannen, maar recht te doen aan de uitgangspunten: landschap en natuur zijn de basis voor de visie. Zorg eerst dat dit fundament stevig verankerd is. Hartelijk dank voor uw aandacht.