24RV49 rvTransitiestrategie Omgevingsplan Zeist 2024

RAADSVOORSTEL Transitiestrategie omgevingsplan Zeist 2024

Portefeuillehouder

Angèle Welting

Ontvangst griffie

15 juli 2024

Opsteller

M. Balkema 24RV049/407921

Ronde Tafel

3 oktober 2024

Zaak/stuknummer

Debat

17 oktober 2024

Besluit college

9 juli 2024

Raadsvergadering

12 november 2024 en 17 december 2024

Onderwerp Transitiestrategie omgevingsplan Zeist 2024

Doel van het voorstel Het doel van dit voorstel is om een aanpak vast te stellen en keuzes te maken voor de opbouw van het integrale omgevingsplan voor het gehele grondgebied van de gemeente Zeist in de periode 2024 2032.

Voorgesteld besluit De ‘Transitiestrategie omgevingsplan Zeist 2024’ met de daarbij horende bijlagen vast te stellen. Besluit Raad 17 december 2024:

Inhoud Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Om uitvoering te geven aan de Omgevingswet stelde de raad in maart 2024 het Plan van aanpak Omgevingsplan Zeist vast. In vervolg op het plan van aanpak heeft de gemeente Zeist een ‘Transitiestrategie omgevingsplan Zeist 2024’ opgesteld. In de transitiestrategie is aangegeven hoe we het integrale omgevingsplan voor het gehele grondgebied van Zeist gaan opbouwen. Het doel is om te komen tot één omgevingsplan met eenduidige en begrijpelijke regels, waarmee we de waarden en kwaliteiten van gemeente Zeist beschermen en ontwikkelen, én waarmee we kunnen bijdragen aan de invulling van maatschappelijke opgaven waar gemeente Zeist voor staat. VERDIEPING Inleiding Aanleiding De directe aanleiding voor dit collegevoorstel is het Plan van aanpak Omgevingsplan Zeist dat op 26 maart 2024 werd vastgesteld door de raad. Het plan van aanpak beschrijft de stappen die we zetten op weg naar één omgevingsplan voor het gehele grondgebied van de gemeente Zeist. Eén van de

Pagina 1 van 7

stappen is het opstellen van een zogenaamde transitiestrategie. Hierin staat de route beschreven voor het opbouwen van het integrale omgevingsplan voor gemeente Zeist. De voorliggende ‘Transitiestrategie omgevingsplan Zeist 2024’ is een vervolg op het plan van aanpak. Bij het opstellen van de transitiestrategie hebben we gesproken met de raadswerkgroep Omgevingswet om uitleg te geven over diverse zaken rondom het omgevingsplan en gelegenheid te bieden voor verduidelijkende vragen. Hoe de transitiestrategie en het omgevingsplan zich verhouden tot het gehele programma Implementatie Omgevingswet is weergegeven in de bijgevoegde tijdlijn (Bijlage 1). Verbinding met de omgevingsvisie In het vastgestelde Plan van aanpak Implementatie Omgevingswet 2024-2032 is als uitgangspunt (no.2) opgenomen dat het opstellen van het eerste deel van het omgevingsplan parallel loopt aan het opstellen van de Omgevingsvisie Zeist 2050. We hebben onze tijd tot aan 1 januari 2032 hard nodig. Daarom starten we met de opbouw van het omgevingsplan voordat de Omgevingsvisie Zeist 2050 is vastgesteld. Deze eerste wijziging(en) van het omgevingsplan baseren we naast de bestaande regels op de Eerste Zeister Omgevingsvisie en de waarden die daarin zijn beschreven. Tegelijkertijd voeren we continu regie op de wisselwerking tussen het omgevingsplan en de Omgevingsvisie Zeist 2050.

Mocht de vastgestelde Omgevingsvisie Zeist 2050 aanleiding geven tot aanpassingen in de eerste deelgebieden of thema’s, dan kunnen we deze aanpassingen alsnog doorvoeren. De opgave Onderstaande afbeelding laat de opgave zien waar we voor staan.

Op het moment van inwerkingtreding van de Omgevingswet, beschikte iedere gemeente direct over een ‘omgevingsplan van rechtswege’. Dit omgevingsplan van rechtswege wordt ook wel het tijdelijk omgevingsplan genoemd. Het bestaat uit de geldende bestemmingsplannen, de bruidsschat (voormalige Rijksregels over lokale activiteiten) en enkele specifieke lokale verordeningen die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving. Het tijdelijk omgevingsplan voldoet nog niet aan de eisen van de Omgevingswet. De gemeente krijgt vanuit de wetgever tot 2032 de tijd om de bestaande regels om te bouwen tot één integraal omgevingsplan voor het gehele gemeentelijke grondgebied, dat voldoet aan de eisen van de Omgevingswet. Ook regels over de fysieke leefomgeving die nu nog in lokale verordeningen staan (en geen onderdeel zijn van het tijdelijk omgevingsplan), komen terecht in het omgevingsplan. Het opstellen van het integrale omgevingsplan is een omvangrijke opgave voor gemeente Zeist. Het gaat om een enorme hoeveelheid regels uit de verschillende documenten, die we in samenhang moeten bekijken en samenvoegen tot één integraal omgevingsplan. Het is voorstelbaar dat er sprake is van overlap of verschillen in de regels, of zelfs van tegenstrijdigheden. Dit maakt dat het één op één Pagina 2 van 7

overzetten van regels naar het integrale omgevingsplan niet mogelijk is. Bovendien moet het omgevingsplan voldoen aan nieuwe inhoudelijke en technische eisen vanuit de Omgevingswet. En alle regels moeten leiden tot ‘een evenwichtige toedeling van functies aan locaties’ (ETFAL), wat het leidende afwegingsprincipe is binnen de Omgevingswet. Het is niet simpelweg een kwestie van een nietje door alle documenten en dat als ons integraal omgevingsplan te beschouwen. De periode tot 1 januari 2032 noemen we de transitieperiode. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten heeft ingeschat dat een termijn van acht jaar (gerekend van datum inwerkingtreding) realistisch is voor een gefaseerde opbouw van het omgevingsplan. In 2027 wordt door het Rijk een evaluatie uitgevoerd en bekeken of de termijn van acht jaar haalbaar is of moet worden heroverwegen. De inhoudelijke keuzes Het vastgestelde Plan van aanpak Omgevingsplan Zeist en het Plan van aanpak Implementatie Omgevingswet 2024-2032 bevatten een aantal uitgangspunten voor de op te stellen transitiestrategie. In de strategie zijn de uitgangspunten verder uitgewerkt in inhoudelijke keuzes over de volgende onderwerpen: •

• •

Opbouw van het omgevingsplan o Doel en strategie o Gebiedsgerichte opbouw o Themagerichte opbouw o Verwerken van buitenplanse omgevingsvergunningen Inhoud van het omgevingsplan o Hoofdstructuur omgevingsplan o Toepasbare regels en annoteren Planning, proces en participatie o Planning o Proces wijzigen omgevingsplan o Participatie

We stellen 13 keuzes aan uw raad voor die gelden voor de opbouw van het integrale omgevingsplan gedurende de transitieperiode. ARGUMENTEN 1. De transitiestrategie beschrijft op welke wijze we het doel van één integraal omgevingsplan willen bereiken. Met de transitiestrategie geven we aan op welke wijze het omgevingsplan, tussen nu en 1 januari 2032, wordt opgebouwd. Planning en proces zijn in de strategie uitgewerkt. 2. Door in de transitiestrategie duidelijke keuzes te maken voor de opbouw van het omgevingsplan geven we duidelijkheid en inzicht voor alle betrokken partijen. Niet alle keuzes zijn tot aan 1 januari 2032 vastgelegd in de strategie. De raad ontvangt jaarlijks een raadsvoorstel om over de voortgang van de implementatie van de Omgevingswet in zijn geheel te besluiten. Indien nodig of wenselijk stellen we dan keuzes bij of maken we nieuwe keuzes. KANTTEKENINGEN 1. We gaan een onbekend traject in. We moeten leren werken met het nieuwe instrument ‘omgevingsplan’ en we zijn afhankelijk van voorzieningen zoals het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Gaandeweg de transitieperiode vergroten we onze kennis en zal jurisprudentie ontstaan over het omgevingsplan. We verwachten dat er in de periode tot aan 1 januari 2032 nieuwe ontwikkelingen plaatsvinden die van invloed kunnen zijn op de transitiestrategie. We sturen bij wanneer dat noodzakelijk of wenselijk is.

Hierover informeren we de gemeenteraad tijdens de jaarlijkse bespreking van de voortgang.

Pagina 3 van 7

TOELICHTING Participatie In het Plan van aanpak Omgevingsplan Zeist heeft de raad vastgesteld dat bij het opstellen van de transitiestrategie geen participatie plaats vindt. De strategie is een voorbereidend ‘tussen’ document dat de basis vormt voor het eindresultaat, namelijk het integrale omgevingsplan. Tijdens het opstellen van het integraal omgevingsplan vindt wel participatie plaats. In het Plan van aanpak Implementatie Omgevingswet 2024-2032 is vastgelegd dat we bij de invulling van participatie uitgaan van het participatieniveau ‘raadplegen’, om hiermee op laagdrempelige wijze de samenleving in al haar pluriformiteit de kans te geven om te participeren. We streven bij de participatie naar een zo goed mogelijke weerspiegeling van de samenleving. Bij het samenspel spelen deze participanten in ieder geval een rol: • Inwoners • Ondernemers • Buurt- en belangenverenigingen • Maatschappelijke partners • Samenwerkingspartners/ketenpartners • Buurgemeenten en regionale partners We betrekken de Zeister samenleving per deelgebied op twee momenten: 1) tijdens de voorbereidingsfase (participatie over concept startnotitie) en vervolgens nogmaals 2) tijdens de formele (wettelijke) fase (zienswijzenprocedure over ontwerp wijziging omgevingsplan). Voor elk deelgebied stellen we een concept startnotitie op.

Het college stelt de concept startnotitie vast en de raad wordt daarover geïnformeerd. Vervolgens wordt uitvoering gegeven aan de participatie en daarmee inbreng opgehaald voor de definitieve startnotitie. De raad stelt de definitieve startnotitie vast. Daarna wordt een ontwerp wijziging omgevingsplan voor het deelgebied opgesteld, waarna de zienswijzenprocedure volgt. Naast de startnotitie maken we ook een procesvoorstel over de opzet van het participatieproces voor elk deelgebied. Het college stelt het procesvoorstel vast en de raad wordt daarover geïnformeerd. We volgen hierbij het Handvat Participatie voor projecten waarbij de gemeente initiatiefnemer is. Het doel van de participatie is om kennis en ervaring uit de samenleving op te halen en te benutten voor een goede belangenafweging. Denk bijvoorbeeld aan lokale kennis, wensen en belangen. Daarnaast dient de participatie bij te dragen aan betrokkenheid voor het op te stellen omgevingsplan. Belangrijk aandachtspunt hierbij is heldere communicatie over de kaders waarbinnen participatie mogelijk is. Financiële toelichting Voor het opbouwen van het integrale omgevingsplan maken we gebruik van de expertise van één of meerdere adviesbureau’s. Voor de eerste twee deelgebieden hebben we de kosten hiervoor geraamd op € 235.000,-.

Deze kosten worden gedekt uit de beschikbare budgetten voor de Omgevingswet en de bijdrage van het Rijk die we voor de Omgevingswet ontvangen. Of de budgetten voor de overige deelgebieden ook toereikend zijn is nog niet bekend. Dit nemen we op het niveau van het totaalbudget voor de omgevingswet mee in de jaarlijkse evaluatie die we aan de raad aanbieden. Juridische aspecten Op grond van artikel 2.4 Omgevingswet stelt de gemeenteraad voor het gehele grondgebied van de gemeente één omgevingsplan vast waarin regels over de fysieke leefomgeving worden opgenomen. De gemeente krijgt hiervoor de tijd tot 1 januari 2032. De transitiestrategie draagt bij aan het behalen van de doelstelling uit artikel 2.4 van de Omgevingswet.

Pagina 4 van 7

Duurzame aspecten Niet van toepassing Samenhang met andere projecten Zelfstandige ontwikkelingen Gedurende de transitieperiode is er sprake van twee opgaven. Deze twee opgaven lopen parallel aan elkaar, hebben beide betrekking op (het wijzigen van) het omgevingsplan maar dienen beide een ander doel. De eerste opgave betreft het opbouwen van het integrale omgevingsplan. De tweede opgave betreft het wijzigen van het omgevingsplan om nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk te maken. De tweede opgave loopt door zolang de Omgevingswet van toepassing is. De eerste opgave eindigt na afloop van de transitieperiode. In het Plan van aanpak Omgevingsplan Zeist heeft uw raad vastgesteld dat nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen los staan van de gefaseerde opbouw van het integrale omgevingsplan. Onderstaande afbeelding laat een schematische weergave zien van beide opgaven.

Voor de eerste opgave (de linker kolom in de afbeelding) hebben we de nu voorliggende transitiestrategie opgesteld. VERDERE PROCES Planning en uitvoering • Ronde Tafel en Debat : augustus/september 2024 • Besluitvorming raad : oktober 2024 Communicatie Via onze website www.zeist.nl is alle relevante informatie te vinden over de Omgevingswet. De pagina’s over het omgevingsplan vullen we aan met actuele informatie over het raadsbesluit over de transitiestrategie. Over de participatie communiceren wij op het gemeentelijk participatieplatform www.omzeist.nl. Evaluatie De raad ontvangt jaarlijks een raadsvoorstel om over de voortgang van de implementatie van de Omgevingswet in zijn geheel te besluiten en om, indien nodig of wenselijk, de uitgangspunten/keuzes bij te stellen. BIJLAGEN 1. Tijdlijn programma Implementatie Omgevingswet 2. Transitiestrategie omgevingsplan Zeist 2024 (gewijzigd) op 10 september 2024) met de volgende bijlagen: 2a. Achtergrondinformatie Pagina 5 van 7

2b. Begrenzing deelgebieden 2c. Planning opbouw omgevingsplan 2d. Proces gebiedsgerichte opbouw omgevingsplan Wijziging 10 september 2024 door B&W Op 10 september 2024 hebben we ons besluit van 9 juli 2024 over de transitiestrategie aangepast voor wat betreft de 1e twee deelgebieden die we oppakken bij de gebiedsgerichte opbouw van het omgevingsplan. In de transitiestrategie stellen we voor om ‘Austerlitz en deel Zeisterbossen’ als eerste deelgebied op te pakken en daarna ‘Den Dolder en Soestdijkerweg e.o.’ Hierdoor is bijlage 2 gewijzigd.

Pagina 6 van 7

RAADSBESLUIT

Behoort bij raadsvoorstel Nr. 24RV049

De raad van de gemeente Zeist; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 9 juli 2024 en 10 september 2024; BESLUIT: De ‘Transitiestrategie omgevingsplan Zeist 2024’ met de daarbij horende bijlagen vast te stellen.

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 17 december 2024. De raad voornoemd,

mr. J. Janssen, griffier

drs. J. Langenacker, voorzitter

1