24RV067 Bijlage 5 - Stabiliteitsmonitor Begroting 2025
Tekst van het document
Dashboard Stabiliteitsmonitor Begroting 2025
Dit dashboard is gebaseerd op de nota stabiliteitscriteria. De criteria zijn onderverdeeld in 3 thema’s: Weerbaarheid: sheet 2 tot en met 5 Bestendigheid: sheet 6 tot en met 8 Wendbaarheid: sheet 9 tot en met 15 Bij diverse criteria zijn benchmarkgegevens van andere gemeenten opgenomen om de uitkomsten van onze gemeente te vergelijken. Bevolkingsaantallen op basis van het CBS 31-12-2023
Versie September 2024
Weerstandsratio
Dashboard gemeente Zeist Begroting 2025
Benchmark
Weerstandsratio
Gemeente
2
1
2,60
Signaalwaarde: 1,00
2,20
Thema Weerbaarheid
1,04
0,81
2021 Jaarrekening
2022 Jaarrekening
Ratio
Betekenis
>2.0 1.4-2.0 1.0-1.4 0.8-1.0 0.6-0.8 <0.6
Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
0 2020 Jaarrekening
2025 - Begroting 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening
Weerstands Weerstands Benodigde Algemene ratio capaciteit weerstandscapac reserve (in € mln) iteit (in € mln) (in € mln) 2,6 1,4 4,2 3,5 2,2 4,3 2,9
10,6 20,8 57,4 27,4 16,0 31,7 42,0
4,2 14,7 13,8 7,9 7,4 7,3 14,5
42,0 7,6 56,9 20,0 16,0 31,7 41,0
Kwalificatie weerstandsratio volgens de Universiteit Twente
Grenswaarde: 0,60 0,79
Zeist De Bilt Nieuwegein Soest Stichtse Vecht Utrechtse Heuvelrug Veenendaal
Jaar
2023 Jaarrekening
2025 - Begroting
Duiding: De weerstandsratio wordt als volgt berekend: beschikbare weerstandscapaciteit (actuele hoogte van de reserve weerstandsvermogen) / de benodigde weerstandscapaciteit (omvang geïnventariseerde risico’s). Periodiek monitoren we onze risico's en beoordelen we de effectiviteit van de beheersmaatregelen. Mede hierdoor is het risicoprofiel ten opzichte van de jaarrekening 2023 lager. Het totaal van geïnventariseerde risico's is met circa € 4,3 mln. gedaald en heeft een positief effect op de weerstandsratio. De hoogte van de ratio wordt beoordeeld als uitstekend. Daarnaast is het weerstandsvermogen licht gestegen hetgeen leidt tot een betere weerstandsratio. De ratio ligt boven de door de raad vastgestelde signaalwaarde. We zitten in een afrondende fase van de actualisatie van zowel ons risicomanagementbeleid als de nota stabiliteitscriteria. We zullen in deze documenten ingaan op hoogte van het weerstandsvermogen en komen met voorstellen rondom de gewenste hoogte van ons weerstandsvermogen. Als we het weerstandsvermogen van de benchmarkgemeenten beoordelen zien we dat Zeist een weerstandsratio heeft die vergelijkbaar is met de andere gemeenten. Daarbij moet aangetekend worden dat het weerstandsvermogen bij de benchmarkgemeenten veelal bestaat uit de gehele algemene reserve terwijl wij slechts een deel hiervan meenemen als weerstandsvermogen.
Stelpost onvoorzien
Dashboard gemeente Zeist Begroting 2025
Stelpost onvoorzien Benut
Onbenut
€ 400.000
Benchmark
€ 211.000
€ 300.000
Thema Weerbaarheid
€ 200.000
Signaalwaarde: € 199.887 € 175.000
€ 28.500 € 157.500
€ 127.648
€ 148.163
€ 202.554
€ 100.000 € 60.000
Gemeente
Jaar
Zeist De Bilt Nieuwegein Soest Stichtse Vecht Utrechtse Heuvelrug Veenendaal
2025 - Begroting 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening
Inwoners Onvoorzien totaal Per inwoner 66.629 43.718 65.971 47.682 65.878 50.550 69.440
€ 202.554 € 105.000 € 35.000 € 60.000 € 90.000 € 124.000 € 140.000
€ 3,0 € 2,4 € 0,5 € 1,3 € 1,4 € 2,5 € 2,0
€ 47.837
€0 2020 Jaarrekening
2021 Jaarrekening
2022 Jaarrekening
2023 Jaarrekening
2025 - Begroting
Duiding: In de begroting hebben we een stelpost voor onvoorziene uitgaven opgenomen. De hoogte is bepaald op € 3 per inwoner. De afgelopen jaren is dit bedrag voldoende geweest om onvoorziene uitgaven op te vangen. In vergelijking met andere gemeenten hanteren we een grotere marge voor onvoorzien. Dit komt de robuustheid van onze begroting ten goede. Het niet benutte deel van de stelpost komt aan het eind van het jaar ten gunste van de reserve weerstandsvermogen.
Algemene reserve per inwoner
Dashboard gemeente Zeist Begroting 2025
Algemene reserve totaal Algemene reserve
Algemene reserve per inwoner
Weerstandsvermogen
Signaalwaarde
€ 60M
€ 600 € 5.827.000
€ 40M
€ 41.293.000
€ 5.926.095
€ 5.003.046 € 39.129.755
€ 38.717.312
€ 10.462.627
€ 10.112.627
€ 40.405.116
€ 42.018.014
€ 600
Algemeene reserve per inwoner € 600
€ 600 € 587
€ 600 € 606
€ 600 € 631
€ 595
2021 Jaarrekening
2022 Jaarrekening
2023 Jaarrekening
2025 Begroting
€ 400
€ 200
€ 20M
€0
Thema Weerbaarheid
€ 0M
2020 - Jaarrekening
2021 - Jaarrekening
2022 - Jaarrekening
2023 - Jaarrekening
2025 - Begroting
Benchmark Gemeente
Zeist De Bilt Nieuwegein Soest Stichtse Vecht Utrechtse Heuvelrug Veenendaal
Jaar
2025 - Begroting 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening
Inwoners
66.629 43.718 65.971 47.682 65.878 50.550 69.440
Algemene reserve Algemene reserve incl resultaat (in € per inwoner mln) € 52,1 € 12,8 € 63,0 € 24,7 € 20,9 € 40,9 € 44,8
782,39 292,65 955,37 517,47 316,87 808,45 644,99
2020 Jaarrekening
Aantal inwoners Zeist per 31-12 Jaar
Inwoners
2019 2020 2021 2022 2023 2024
63.934 64.932 65.987 66.629 66.641 66.629
Duiding: De algemene reserve per inwoner voor de begroting 2025 is berekend op de verwachte stand reserve per 1-1-2025. De berekening die hieraan ten grondslag ligt is: (Stand algemene reserve -/- weerstandsvermogen) / aantal inwoners gemeente Zeist. Bij de jaarrekening 2023 bedroeg de algemene reserve per inwoner € 606. Hiermee zaten we boven de signaalwaarde van € 600. Bij de begroting 2025 komt de algemene reserve per inwoner met € 631 opnieuw boven de signaalwaarde. Dit komt door een toename van de algemene reserve vanwege een dotatie bij de jaarrekening 2023. In de benchmark kiezen wij ervoor om de reserve weerstandsvermogen mee te rekenen (en is het kengetal € 782 per inwoner in plaats van € 631). Hiermee wordt de algemene reserve vergelijkbaar met andere benchmark gemeenten. De andere gemeenten maken immers geen gebruik van een afgebakend deel voor het weerstandsvermogen. Duidelijk wordt in ieder geval dat Zeist, zowel met als zonder de reserve weerstandsvermogen, in vergelijking met andere gemeenten een goede reserve per inwoner heeft.
Solvabiliteitsratio Solvabiliteitsratio
Signaleringswaarde gemeente Zeist
100%
Ratio
Betekenis
>60% 50%-60% <50%
Boven de waarde Aandacht vereist Onder de waarde
65%
50%
Thema Weerbaarheid
Dashboard gemeente Zeist Begroting 2025
65%
66%
66% 52%
Signaalwaarde: 60%
Grenswaarde: 20% 0% 2020 Jaarrekening
2021 Jaarrekening
2022 Jaarrekening
2023 Jaarrekening
2025 - Begroting
Benchmark Gemeente
Jaar
Zeist De Bilt Nieuwegein Soest Stichtse Vecht Utrechtse Heuvelrug Veenendaal
2025 - Begroting 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening
Solvabiliteit
Totaal eigen vermogen incl. bestemmingsreserves (in € mln)
Totaal vermogen (in € mln)
52% 22% 30% 43% 19% 22% 34%
152,3 28,1 113,4 62,5 43,6 42,4 107,7
295,2 131,0 383,5 143,9 229,7 191,3 321,8
Duiding: Berekening: totaal van het eigen vermogen / de totale passiva (som van eigen vermogen, voorzieningen en verplichtingen). Het geeft weer welk deel van het bezit van de balans niet met schuld is belast, hoe hoger het percentage, hoe beter. Onze solvabiliteit zal de komende jaren dalen. Door onder andere grote investeringen in onderwijsgebouwen en in de openbare ruimte zullen we naar alle waarschijnlijkheid geldleningen moeten aantrekken om deze uitgaven te financieren. Dit heeft een dempend effect op de solvabilitetsratio. In vergelijking met andere gemeenten is ons solvabiliteitsratio nog zeer goed te noemen.
Meerjarenbegroting structureel en reëel evenwicht
Dashboard gemeente Zeist Begroting 2025
Voorwaarden toezichthouder • Structureel en reëel in evenwicht • Geen opschuivend perspectief
Meerjarenbegroting Structureel & reëel in evenwicht
Thema Bestendigheid
Begrotingsjaar 2024 2025 2026 2027 2028
Situatie ten tijde van begroting 2024 (huidig)
Eisen bij begroting 2024 (wettelijke eisen)
Benchmark Gemeente
2024 2025
2026
2027
2028 Oordeel
Zeist Veenendaal Utrechtse Heuvelrug Stichtse Vecht Soest Nieuwegein De Bilt
Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Ja Nee Nee Nee Nee Nee Nee
Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee
Ja
Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Repressief Repressief Repressief Repressief Repressief Repressief Repressief
Duiding: Het doel is om een begroting vast te stellen die structureel en reëel in evenwicht is. Dat wil zeggen: - Alle structurele lasten worden gedekt door structurele baten. - De geraamde baten en lasten in de begroting zijn volledig en realistisch. Onze gemeente voldoet met de begroting 2024 aan de eisen van de toezichthouder. De meerjarenbegroting 2025 laat een sluitend perspectief zien behalve voor het jaar 2027. Hier is nog sprake van een tekort. Voor alle jaren zijn aanvullende maatregelen nodig geweest om het financieel perspectief te verbeteren. Voor het begrotingsjaar 2027 zullen nog aanvullende maatregelen genomen moeten worden om een sluitend perspectief te presenteren. De benchmark is niet aangepast. Dit komt omdat de begroting 2025 van andere gemeenten (nog) niet bekend zijn.
Vijfjaarstermijn Onderhoudsplannen
Dashboard gemeente Zeist Begroting 2025
Vijfjaarstermijn Onderhoudsplannen Onderhoudsplannen
Jaar van vaststelling
Looptijd
2021 2016 2021 2021 2021 2021 2018 2017
2026 2041 2026 2026 2026 2026 2029
Begraafplaats - gebouwen Bomen Gebouwen Gemalen Parkeergarages Riolering Verkeersregelinstallaties Waterlopen
Opnieuw vaststellen in jaar (wettelijke norm = 5 jaar)
Opnieuw vaststellen in jaar (Zeisternorm = 3 jaar)
= Onderhoudsplan is actueel = Onderhoudsplan dient dit of volgend jaar geactualiseerd te worden = Termijn actualisatie onderhoudsplan is verstreken
Thema Bestendigheid
Vijfjaarstermijn Onderhoudsplannen Onderhoudsplannen
Jaar van vaststelling
Begraafplaats - Bosrustpark Begraafplaats - graven Groen Landschappelijke beplanting Speelvoorzieningen Wegen Kunstwerken Straatmeubilair Openbare verlichting
Beheerplan verwacht Q4-2024 met een looptijd van 5 jaar Beheerplan verwacht Q4-2024 met een looptijd van 5 jaar Beheerplan verwacht Q4-2024 met een looptijd van 5 jaar Beheerplan verwacht Q4-2024 met een looptijd van 5 jaar Beheerplan verwacht Q4-2024 met een looptijd van 5 jaar Beheerplan verwacht Q4-2024 met een looptijd van 5 jaar Beheerplan verwacht in 2026 Beheerplan verwacht in 2026 Beheerplan verwacht in 2027
Duiding: Eind 2024 worden de onderhoudsplannen van Wegen, Groen, speelvoorzieningen en de begraafplaats aan de raad aangeboden. Daarmee is een flinke inhaalslag gerealiseerd. Het BBV (onze boekhoudregels) schrijft voor dat we over actuele onderhoudsplannen moeten beschikken. De actuele plannen zorgen ervoor dat de kans op financiële tegenvallers als gevolg van achterstallig onderhoud verkleind wordt. Medio 2023 is de evaluatie besproken over het lange termijn bomenbeheerplan (vastgesteld 2016). De evaluatie gaf geen aanleiding voor het opstellen van een nieuw onderhoudsbeheerplan. In 2026 en 2030 wordt opnieuw een tussentijdse evaluatie aangeboden aan de raad. Voor alle kapitaalgoederen geldt dat deze zijn opgenomen in beheerssystemen waaruit de staat van het onderhoud blijkt. Met inspecties wordt de kwaliteit vastgelegd. De uitvoering van het onderhoud wordt daarbij planmatig en waar mogelijk integraal aangepakt.
Taakstelling in de begroting Taakstelling
Thema Bestendigheid
Taakstelling Organisatie Taakstelling Kunstenhuis/IDEA Taakstelling kunst en cultuur Totaal
Dashboard gemeente Zeist Begroting 2025
2025 - Begroting
2026 - Begroting
2027 - Begroting
2028 - Begroting
€ 312.991 € 300.000 €0 € 612.991
€ 212.991 € 300.000 € 100.000 € 612.991
€ 212.991 € 250.000 € 100.000 € 562.991
€ 212.991 € 250.000 € 100.000 € 562.991
Duiding: In de Begroting 2025 staan momenteel nog een drietal openstaande taakstellingen die hun oorsprong vinden in de IAC (Begroting 2022), Heroverwegingen (Begroting 2021) en de beleidskeuzes uit de Begroting 2024. Voor de taakstelling op de organisatie loopt een proces in het verlengde van het project “Grip op Personeelskosten”. Met dit project willen we het proces rondom de personeelskosten in relatie met de begroting stroomlijnen. Hierbij is aandacht voor sturing doormiddel van dashboards en het verbeteren van het doorbelastingsproces. Voor de overige twee taakstellingen (Kunstenhuis/IDEA) en Kunst & Cultuur worden momenteel de gesprekken gevoerd hoe hier invulling aan te geven. Overige taakstellingen rondom bijv. het Sociaal Domein van zowel de IAC, Heroverwegingen en Beleidskeuzes hebben allemaal een invulling gekregen. In de 2e Bestuursrapportage 2024 worden de taakstellingen verder geduid.
Kostendekkendheid leges
Dashboard gemeente Zeist Begroting 2025
Kostendekkendheid leges
Thema Wendbaarheid
Type leges
Leges afvalstoffenheffing Leges rioolheffing Leges marktgelden Leges begraafplaats Leges legestitel 1 Leges legestitel 2 Leges legestitel 3
2022 Begroting
100% 100% 72% 80% 46% 99% 25%
2022 Jaarrekening
111% 103% 45% 106% 39% 121% 68%
2023 Begroting
100% 100% 74% 81% 57% 97% 11%
2023 Jaarrekening
100% 102% 53% 88% 59% 83% 27%
2024 Begroting
100% 100% 74% 76% 53% 98% 11%
2025 Begroting
100% 100% 100% 73% 76% 100% 6%
= Leges is 100% kostendekkend. = Leges is (nog) niet kostendekkend. Er is nog ruimte om extra inkomsten te genereren. = Leges is boven 100% kostendekkend.
Duiding: Leges worden geheven over producten of diensten die we als gemeente aan inwoners of bedrijven leveren. De kosten die de gemeente voor deze producten of diensten maakt mogen doorberekend worden. De gemeente mag echter niet meer kosten doorberekenen dan zij maakt. Het streven van Zeist is dat de doorberekende tarieven 100% kostendekkend zijn, behalve voor marktgelden. Niet alle leges voldoen aan de signaalwaarde van 100% kostendekkendheid. De leges voor de begraafplaats zijn op basis van de primitieve begroting niet 100% kostendekkend. Dit komt onder meer doordat we niet alle overhead doorrekenen (conform raadsbesluit). In de ‘Verordening op de heffing en de invordering van Begraaf- en Crematierechten 2024’ wordt als onderdeel van de besluitvorming op diverse onderdelen een marktconforme bijstelling gedaan voor 2024. Dit draagt bij aan de kostendekkendheid. Bij de jaarrekening 2024 zal dit naar voren komen. De leges titel 1 en 3 zijn in de primitieve begroting momenteel niet kostendekkend. In de raadsvergadering van december 2024 worden deze legesverordeningen geagendeerd en hierin zit een voorstel om de kostendekkendheid op onderdelen te verbeteren. Dit met oog voor de maatschappelijke onderdelen binnen deze verordeningen.
Onbenutte belastingcapaciteit Onbenutte belastingcapaciteit 7%
7,20%
Dashboard gemeente Zeist Begroting 2025
Signaleringswaarde gemeente Zeist
7,00%
6%
Onbenutte belastingcapaciteit
Oordeel
>4% Tussen 1,5% en 4% <1,5%
Boven de waarde Dichtbij landelijk gemiddelde Onder de waarde
5%
Thema Wendbaarheid
4%
4,80%
Signaalwaarde: 4,00%
3% 2% 1% 0%
2020
2021
2022
Gemeente
Jaar
Onbenutte belastingcapaciteit
Zeist De Bilt Nieuwegein Soest Stichtse Vecht Utrechtse Heuvelrug Veenendaal Landelijk
2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022
4,8% 2,5% -0,2% 3,5% 3,6% 2,2% 1,1% 0,2%
Duiding: De belastingcapaciteit geeft aan hoeveel belasting een gemeente jaarlijks kan innen, ongeacht of zij dit realiseert of niet. Het heeft een directe relatie met de hoogte van de uitkering van het gemeentefonds. Deze info komt van waarstaatjegemeente.nl, deze cijfers hebben betrekking op de jaarrekening 2022 en zijn niet geactualiseerd ten opzichte van de vorige meting (2024-05) doordat de cijfers op deze website (nog) niet zijn geactualiseerd. Vanaf het begrotingsjaar 2022 stijgt het OZB tarief 3 jaar met een extra 3%. Hierdoor is de verwachting dat de onbenutte belastingcapaciteit zal afnemen.
Belastingdruk t.o.v. landelijk gemiddelde
Dashboard gemeente Zeist Begroting 2025
Belastingdruk Signaleringswaarde gemeente Zeist 120%
Signaalwaarde: 105%
Thema Wendbaarheid
100%
104%
108%
Belastingdruk
Oordeel
Tot aan 100% Tussen 100% en 105% Boven 105%
Onder de waarde Aandacht vereist Boven de waarde
104%
108%
Gemeente
50%
0% 2020 Jaarrekening
2021 Jaarrekening
2022 Jaarrekening
2023 Jaarrekening
2025 - Begroting
Zeist De Bilt Nieuwegein Soest Stichtse Vecht Utrechtse Heuvelrug Veenendaal
Jaar
Belastingdruk
2025 - Begroting 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening
108% 109% 90% 91% 100% 118% 79%
Duiding: De uitkomst hiervan betreft de som van: woonlasten van een meerpersoonshuishouden ten opzichte van het landelijk gemiddelde in het jaar daarvoor (uitgedrukt in een percentage). Hieruit blijkt of de inwoner van Zeist meer of minder betaalt voor ongeveer dezelfde dienstverlening dan de gemiddelde inwoner van Nederland. De woonlasten bestaan uit de OZB, de rioolheffing en afvalstoffenheffing voor een woning met gemiddelde waarde in die gemeente. In de begroting voor 2025 is er rekening gehouden met een stijging van de OZB opbrengst van 2,3%. De overige woonlasten zijn bepaald op 100% kostendekkendheid. Volgens de verwachting zullen daarmee de Zeister woonlasten gemiddeld 8% boven het landelijke gemiddelde uitkomen. Of dat daadwerkelijk zo uitkomt, kunnen we de komende jaren volgen op Waarstaatjegemeente.nl. De provincie hanteert een waarde van meer dan 105% als het meest risicovol. De kanttekening bij de huidige cijfers is dat onze woonlasten 2025 afgezet worden tegen het landelijk gemiddelde van 2024. Pas bij de jaarrekening 2025 worden onze cijfers van 2025 afgezet tegen het landelijk gemiddelde 2025 en kan een realistisch beeld geschetst worden. Het effect hiervan is te zien bij de cijfers van 2023 en 2024.
Financiering - Netto (gecorrigeerde) schuldquote
Dashboard gemeente Zeist Begroting 2025
Netto (gecorrigerde) schuldquote
Signaleringswaarde gemeente Zeist
150%
Quote
Oordeel
Tot aan 20% Tussen 20% en 40% Boven 40%
Zeer goed Aandacht vereist Boven de signaalwaarde
Grenswaarde: 130% 100%
Thema Wendbaarheid
Benchmark 50%
Gemeente
Jaar
Zeist De Bilt Nieuwegein Soest Stichtse Vecht Utrechtse Heuvelrug Veenendaal
2025 - Begroting 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening
39%
Signaalwaarde: 40% 8%
7%
1%
0% 2020 - Jaarrekening
2021 - Jaarrekening
2022 - Jaarrekening
-3%
2023 - Jaarrekening
2025 - Begroting
Netto (gecorrigeerde) schuldquote 39,4% 59,3% 55,0% 20,0% 68,0% 66,3% 57,0%
Duiding: Deze ratio geeft het niveau van de schuldenlast (langlopend en kortlopend) aan. Het maakt duidelijk of de gemeente haar lasten (rente en aflossing) in de exploitatie kan dragen. Bij deze netto (gecorrigeerde) schuldquote gelden dezelfde normen als voor de netto schuldquote, maar bij deze quote wordt rekening gehouden met het door de gemeente zelf verstrekken van leningen. Het betreft hier vooral eerder verstrekte hypotheken aan medewerkers. In het kader van de wet FIDO is het verstrekken van leningen sterk ingeperkt, zo is het niet meer toegestaan om nog hypotheken te verstrekken waardoor het saldo verstrekte geldleningen jaarlijks afneemt. De netto (gecorrigeerde) schuldquote zal de komende jaren stijgen door de toename aan investeringen. We gaan in 2025 naar alle waarschijnlijkheid externe financiering aantrekken waardoor de schuldquote verslechtert. Het is de verwachting dat we in 2025 nog onder de signaalwaarde blijven. Voor de jaren daarna zullen we deze waarde waarschijnlijk gaan overschrijden. Ten opzichte van de omliggende gemeenten is onze schuldquote nog steeds als goed te beoordelen.
Renterisiconorm
Dashboard gemeente Zeist Begroting 2025
Renterisiconorm Renterisico
% Ruimte onder renterisiconorm 100%
Ruimte onder Renterisico
91,38%
91,94%
91,94%
93,57%
92,90%
2022 Jaarrekening
2023 Jaarrekening
2025 Begroting
€ 60M Signaalwaarde: 75,00%
€ 47.686.000 € 42.856.000
Thema Wendbaarheid
€ 40M
50% € 29.413.400
€ 31.661.400
€ 31.675.200
Grenswaarde: 20,00%
€ 20M
€ 0M
€ 2.775.000 2020 - Jaarrekening
€ 2.775.000 2021 - Jaarrekening
€ 2.775.000 2022 - Jaarrekening
€ 3.275.000
€ 3.275.000
2023 - Jaarrekening
2025 - Begroting
0% 2020 Jaarrekening
2021 Jaarrekening
Duiding: Gemeenten hebben veelal vaste schulden. Over deze schulden moet rente betaald worden. Bij renteherzieningen of nieuwe leningen loopt de gemeente een zeker risico (hogere rente leidt tot hogere lasten). Door het inbouwen van een meerjarige spreiding van leningen of renteherzieningen wordt het renterisico ingeperkt. De renterisiconorm houdt in dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan een vastgesteld percentage van de totale lasten van de begroting (inclusief toevoegingen aan reserves). Ook in 2025 blijft Zeist ruim onder de vastgestelde norm. De ruimte onder de renterisiconorm neemt in 2025 iets af, doordat de norm een percentage is van de totale lasten in de begroting. In de begroting 2025 nemen de totale lasten ten opzichte van de primitieve begroting 2024 iets af waardoor de renterisiconorm ook lager is. Omdat we geen nieuwe leningen zijn aangegaan in 2023 en 2024 blijft de ruimte onder de renterisiconorm groot. Mogelijk sluiten we in 2025 een nieuwe geldlening af (hangt mede af van ons investeringstempo), waardoor de ruimte onder de renterisiconorm verder af zal nemen. De marge is ruimschoots voldoende om binnen de signaalwaarde te blijven.
Kasgeldlimiet
Dashboard gemeente Zeist Begroting 2025
Kasgeldlimiet Kasgeldlimiet
Inzet kort geld als % van totale lasten Inzet kort geld
8% Signaalwaarde: 8,50%
€ 20M
6%
€ 21.659.000 € 19.606.000
Thema Wendbaarheid
€ 13.680.000
€ 14.635.000
4%
€ 14.641.000
€ 10M
2%
0%
€ 0M
2020 - Jaarrekening
2021 - Jaarrekening
2022 - Jaarrekening
2023 - Jaarrekening
2025 - Begroting
0,00%
0,00%
0,00%
0,00%
0,00%
2020 Jaarrekening
2021 Jaarrekening
2022 Jaarrekening
2023 Jaarrekening
2025 Begroting
Duiding: Gemeenten kunnen bij een tijdelijk financieringstekort een tijdelijke (kortlopende) geldlening afsluiten. Dit mag niet onbeperkt. Er is een limiet (de zogenaamde kasgeldlimiet) bepaald waarbinnen gemeenten kunnen handelen. Deze is bepaald op 8,5% van het begrotingstotaal. De komende jaren neemt het investeringsniveau enorm toe. Door onder andere de geplande investeringen in het strategisch huisvestingsplan onderwijs en de investeringen in de openbare ruimte zal er een financieringstekort ontstaan. We kunnen een tijdelijk tekort opvangen door het aantrekken van kortlopende financiering. Het is dan ook de verwachting dat we hier gebruik van gaan maken. Omdat we het tijdstip waarop extra financiering nodig is nog niet exact kunnen aangeven evenals de exacte hoogte is er voor 2025 nog geen bedrag begroot.
Grondexploitatie
Dashboard gemeente Zeist Begroting 2025 Signaleringswaarde Toezichthouder
Grondexploitatie
Quote
Oordeel
30%
<20% 20%-35% >35%
Minst risicovol Neutraal Meest risicovol
20%
Benchmark
Grenswaarde: 35,00%
Gemeente
Jaar
Grondexploitatie
Zeist De Bilt Nieuwegein Soest Stichtse Vecht Utrechtse Heuvelrug Veenendaal
2025 - Begroting 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening 2023 - Jaarrekening
1,8% 1,3% 7,2% 5,0% 0,7% 1,0% 49,0%
Thema Wendbaarheid
10% Signaalwaarde: 4,00% 0%
1,00%
1,00%
2020 - Jaarrekening
2021 - Jaarrekening
0,00% 2022 - Jaarrekening
1,00% 2023 - Jaarrekening
2,00%
2025 - Begroting
Duiding: Gemeenten hebben een opgave voor de bouw van nieuwe woningen. Deze opgave vertaalt zich naar actieve projecten voor woningbouw. Gemeenten lopen financieel risico met deze projecten als zij gronden in bezit hebben die een bepaalde (balans)waarde vertegenwoordigen. Om herhaling van forse afwaardering van gronden te voorkomen heeft het Rijk continue aandacht gevraagd voor de omvang van de grondpositie die gemeenten willen gaan ontwikkelen (ten behoeve van huizenbouw of bedrijfsterreinen). Gemeenten zijn verplicht in een kengetal aan te geven wat de waarde van de te ontwikkelen gronden is. Dit kengetal geeft aan hoe groot de grondpositie (de boekwaarde van de grond) is ten opzichte van de totale jaarlijkse baten van de gemeente. Hoe lager de ratio des te lager het risico dat de gemeente loopt ten aanzien van negatieve waardeontwikkeling van de grondpositie. Als gemeente hebben wij op dit moment een tweetal lopende grondexploitaties (Huis ter Heide West en de Gemeentewerf). Het risicoprofiel blijft ruimschoots onder de signaalwaarde van 4%.