24RV051 Bijlage 2 BHBW Jong Proef Onderzoek 6e meting gemeente Zeist
Tekst van het document
BHBW Jong Proef Onderzoek - 6e onderzoek in opdracht van Gemeente Zeist Uitgevoerd in de periode juli-november 2023
Inhoudsopgave 1
Inleiding
2
2
Resultaten
3
2.1
Naleving door detailhandelsbedrijven
3
2.2
Naleving door commerciële horeca
4
2.3
Naleving door paracommerciële horeca
5
2.4
Naleving tijdens het 6e BHBW Jong Proef Onderzoek
6
3
Conclusies en aanbevelingen
7
3.1
Conclusies
7
3.2
Aanbevelingen
8
Bijlage: Bezochte locaties
10
1
1 Inleiding Op verzoek van de gemeente Zeist heeft Bureau Horeca Bijzondere Wetten het BHBW Jong Proef Onderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek, welke ditmaal voor de 6e keer is uitgevoerd, heeft plaatsgevonden in de periode juli-november 2023. Het BHBW Jong Proef Onderzoek is bedoeld om een objectief beeld te krijgen over hoe het met de alcoholverstrekking aan jongeren binnen de gemeente is gesteld. De informatie uit dit rapport heeft als doel inzicht te verschaffen. De informatie kan gebruikt worden om het naleefgedrag met de juiste keuzes en middelen te verbeteren. Kenmerkend voor het BHBW Jong Proef Onderzoek is de praktijkgerichte benadering. De verstrekker van alcoholhoudende drank heeft de wettelijke verplichting (artikel 20, eerste en tweede lid van de Alcoholwet) om naar een identiteitsbewijs te vragen als hij twijfelt of jongeren de vereiste leeftijd van 18 jaar hebben bereikt. BHBW onderzoekt of de verstrekker zich houdt aan artikel 20, eerste en tweede lid van de Alcoholwet, door middel van het inzetten van mysterykids.
2
2 Resultaten Tijdens het 6e BHBW Jong Proef Onderzoek in de gemeente Zeist hebben er in totaal 61 aankooppogingen plaatsgevonden. Deze 61 aankooppogingen zijn uitgevoerd in de volgende categorieën: - 21 aankooppogingen bij detailhandelsbedrijven (supermarkten, slijtersbedrijven etc.); - 31 aankooppogingen bij commerciële horeca (cafés, restaurants etc.); - 9 aankooppogingen bij paracommerciële horeca (sportverenigingen). In de volgende tussenkopjes worden de resultaten per categorie weergegeven. In tussenkop 2.4 bekijken we het resultaat van het gehele 6e onderzoek.
2.1 Naleving door detailhandelsbedrijven De 21 aankooppogingen bij detailhandelsbedrijven hebben geleid tot de volgende resultaten: - bij 8 bezoeken vroeg de verstrekker de jongeren om een identiteitsbewijs en heeft de verstrekker de aankoop van alcoholhoudende drank door een persoon jonger dan 18 jaar geweigerd; - bij 7 bezoeken vroeg de verstrekker de jongeren om een identiteitsbewijs, maar is deze niet goed gecontroleerd waarna er toch alcoholhoudende drank is verstrekt aan een persoon jonger dan 18 jaar; - bij 6 bezoeken was er sprake van directe verstrekking van alcoholhoudende drank aan een persoon jonger dan 18 jaar. Concreet houdt dit in dat de bezochte detailhandelsbedrijven een nalevingspercentage scoren van 38%.
Eerdere resultaten1
Resultaat 6e onderzoek 100% 82%
29%
80%
65%
38%
62%
66%
60%
33% Weigering verkoop Wel gevraagd om ID, toch verkoop alcohol <18 jaar Directe verkoop alcohol <18 jaar
1
40% 20%
35%
38%
2014
2015
59% 41%
34%
18%
0% 2013
Nalevingspercentage
2017
2019
Afwijkingspercentage
In 2016 heeft er geen BHBW Jong Proef Onderzoek plaatsgevonden waardoor we van dat jaar geen cijfers hebben. In 2018 heeft er een onderzoek met minder aankooppogingen plaatsgevonden waardoor dat geen jaar is waarmee vergeleken kan worden.
3
2.2 Naleving door commerciële horeca De 31 aankooppogingen bij de commerciële horeca hebben geleid tot de volgende resultaten: - bij 6 bezoeken vroeg de verstrekker de jongeren om een identiteitsbewijs en heeft de verstrekker de aankoop van alcoholhoudende drank door een persoon jonger dan 18 jaar geweigerd; - bij 6 bezoeken vroeg de verstrekker de jongeren om een identiteitsbewijs, maar is deze niet goed gecontroleerd waarna er toch alcoholhoudende drank is verstrekt aan een persoon jonger dan 18 jaar; - bij 1 bezoek vroeg de verstrekker naar de leeftijd van de jongeren waarbij de jongeren in opdracht hebben geantwoord dat zij 18 jaar waren, zonder verdere controle heeft de verstrekker alcoholhoudende drank verstrekt aan een persoon jonger dan 18 jaar; - bij 18 bezoeken was er sprake van directe verstrekking van alcoholhoudende drank aan een persoon jonger dan 18 jaar. Concreet houdt dit in dat de bezochte commerciële horeca een nalevingspercentage scoort van 20%.
Eerdere resultaten1
Resultaat 6e onderzoek
94%
100% 83%
20%
83%
78%
80% 61%
58%
60%
19%
39%
40%
3% Weigering verkoop Wel gevraagd om ID Enkel gevraagd om leeftijd Directe verkoop alcohol <18 jaar
1
20%
17%
22%
17% 6%
0% 2013
2014
Nalevingspercentage
2015
2017
2019
Afwijkingspercentage
In 2016 heeft er geen BHBW Jong Proef Onderzoek plaatsgevonden waardoor we van dat jaar geen cijfers hebben. In 2018 heeft er een onderzoek met minder aankooppogingen plaatsgevonden waardoor dat geen jaar is waarmee vergeleken kan worden.
4
2.3 Naleving door paracommerciële horeca De 9 aankooppogingen bij de paracommerciële horeca hebben geleid tot de volgende resultaten: - bij 1 bezoek vroeg de verstrekker de jongeren om een identiteitsbewijs en heeft de verstrekker de aankoop van alcoholhoudende drank door een persoon jonger dan 18 jaar geweigerd; - bij 3 bezoeken vroeg de verstrekker de jongeren om een identiteitsbewijs, maar is deze niet goed gecontroleerd waarna er toch alcoholhoudende drank is verstrekt aan een persoon jonger dan 18 jaar; - bij 5 bezoeken was er sprake van directe verstrekking van alcoholhoudende drank aan een persoon jonger dan 18 jaar. Concreet houdt dit in dat de bezochte paracommerciële horeca een nalevingspercentage scoort van 11%.
Resultaat 6e onderzoek
100%
Eerdere resultaten1 100%
100%
11%
89%
80% 60%
56%
33%
60% 40%
50% 40%
2017
2019
40% Weigering verkoop
Wel gevraagd om ID, toch verkoop alcohol <18 jaar Directe verkoop alcohol <18 jaar
20%
11% 0%
0%
2013
2014
0%
Nalevingspercentage
2015
Afwijkingspercentage
5
2.4 Naleving tijdens het 6e BHBW Jong Proef Onderzoek Als we alle 61 aankooppogingen bekijken heeft dat in totaal geleid tot de volgende resultaten: - bij 15 bezoeken vroeg de verstrekker de jongeren om een identiteitsbewijs en heeft de verstrekker de aankoop van alcoholhoudende drank door een persoon jonger dan 18 jaar geweigerd; - bij 16 bezoeken vroeg de verstrekker de jongeren om een identiteitsbewijs, maar is deze niet goed gecontroleerd waarna er toch alcoholhoudende drank is verstrekt aan een persoon jonger dan 18 jaar; - bij 1 bezoek vroeg de verstrekker naar de leeftijd van de jongeren waarbij de jongeren in opdracht hebben geantwoord dat zij 18 jaar waren, zonder verdere controle heeft de verstrekker alcoholhoudende drank verstrekt aan een persoon jonger dan 18 jaar; - bij 29 bezoeken was er sprake van directe verstrekking van alcoholhoudende drank aan een persoon jonger dan 18 jaar. Concreet houdt dit in dat tijdens het 6e BHBW Jong Proef Onderzoek een nalevingspercentage wordt gescoord van 25%.
Eerdere resultaten1
Resultaat 6e onderzoek 100%
25% 47%
85%
80%
80%
73% 57%
60%
26% 2%
40%
20%
15%
20%
43%
55% 45%
2017
2019
27%
Weigering verkoop
Wel gevraagd om ID
0% 2013
2014
2015
Enkel gevraagd om leeftijd Directe verkoop alcohol <18 jaar
1
Nalevingspercentage
Afwijkingspercentage
In 2016 heeft er geen BHBW Jong Proef Onderzoek plaatsgevonden waardoor we van dat jaar geen cijfers hebben. In 2018 heeft er een onderzoek met minder aankooppogingen plaatsgevonden waardoor dat geen jaar is waarmee vergeleken kan worden.
6
3 Conclusies en aanbevelingen 3.1 Conclusies Uit het nalevingsonderzoek blijkt dat driekwart van de bezochte alcoholverstrekkers de leeftijdsgrens niet of onvoldoende naleeft. Als we kijken naar welke categorie het beste heeft nageleefd tijdens dit onderzoek ziet het er als volgt uit:
Resultaat 6e onderzoek per categorie 1. Detailhandelsbedrijven 2. Commerciële horeca 3. Paracommerciële horeca
100% 80% 60% 40% 20% 0%
62% 38%
89%
80%
20%
Nalevingspercentage
11%
Afwijkingspercentage
Feitelijke oorzaken die (kunnen) leiden tot geen of onvoldoende naleving: ‒ onzorgvuldig te werk gaan; ‒ onvoldoende kennis hebben van de wet; ‒ het ontbreken van enige ervaring; ‒ het moeilijk vinden snel te rekenen; ‒ geen ‘nee’ willen of durven te verkopen; ‒ aantrekkelijkheid van de inkomsten; ‒ draagvlak voor de normen beperkt; ‒ gevoel van lage pakkans. Bij 16 bezoeken (26%) is tijdens de aankoop wel naar een identiteitsbewijs gevraagd, maar is deze niet goed gecontroleerd op de leeftijd. We zien bij deze bezoeken dat niet alle bezochte alcoholverstrekkers beschikken over hulpmiddelen óf dat medewerkers /barvrijwilligers de aanwezige hulpmiddelen niet (juist) gebruiken. In het Nationaal Preventieakkoord is de doelstelling opgenomen dat in 2030 de leeftijdsgrens van 18 jaar voor 100% wordt nageleefd.
7
3.2 Aanbevelingen Naar aanleiding van de resultaten geven wij de volgende mogelijkheden mee om een vervolg te geven aan dit nalevingsonderzoek en zo hopelijk de naleving te verbeteren. Bespreken resultaat en ophalen input Door het resultaat van het nalevingsonderzoek met de betreffende ondernemer/vereniging te bespreken wordt het belang van de leeftijdsgrens en daarmee de Alcoholwet benadrukt. Door een vervolg aan dit nalevingsonderzoek te geven zal het naleven van de leeftijdsgrens hopelijk de komende periode onder de aandacht blijven. Dit kan gaan resulteren in tijdelijk betere naleving, zonder dat nog aanvullende maatregelen en interventies nodig zijn. Bij de bespreking is het belangrijk om op te halen waarom men goed of slecht resultaat behaald, mogelijk komen daar punten uit waarop de gemeente kan aanhaken/inspelen. Positieve prikkels Het loont om goed naleefgedrag te belonen. Dit kan in uiteenlopende vormen, de gemeente kan hier op allerlei manieren een bijdrage in leveren. Deze positieve prikkels kunnen medewerkers/barvrijwilligers stimuleren de leeftijdscontrole zorgvuldig uit te voeren. (Online) training Tijdens het bespreken van het resultaat, via sociale media of in rechtstreekse communicatie kan de ondernemer/vereniging gewezen worden op het belang van goede training.
Er zijn diverse (online) trainingen beschikbaar voor het medewerkers/barvrijwilligers om te helpen bij het naleven van de leeftijdsgrens. Een (online) training kan bestaan uit tips, tricks en praktijkvoorbeelden hoe om te gaan met deze wet- en regelgeving. De gemeente kan eventueel om het aantrekkelijker te maken deze training collectief, gratis of met korting aanbieden. Andere alternatieven zijn het onder de aandacht brengen van elearning instructies en/of oefenmogelijkheden die veelal gratis kunnen worden gebruikt. Enkele voorbeelden hiervan zijn: ‒ De e-learning “Voor elkaar” https://verantwoordalcoholverkopen.nl/ ‒ De e-learning “Soms moet je nee verkopen” https://supermarkt.nl/trainingen/alcoholverkoop ‒ De NIX Challenge https://nixchallenge.nl/ Gebruik maken van een hulpmiddel In een aantal gevallen bleek ook dat er wel om een identiteitsbewijs is gevraagd, maar dat de leeftijd niet goed uitgerekend is. Er bestaan elektronische middelen zoals ID-scanners, ID-swipers en rekenmodulen voor in kassasystemen. Deze hulpmiddelen kunnen de medewerkers/barvrijwilligers tijdens zijn of haar werk helpen. Een goedkoper alternatief is de uiterste geboortedatum op een briefje schrijven en deze bij de bar neerleggen. In samenwerking met het Trimbos-instituut heeft BHBW de Leeftijdschecker van NIX ontworpen.
Deze leeftijdscheckers, te gebruiken t/m 2029, kunnen uitgedeeld worden aan alcohol- (en tabaks)verstrekkers om hen te helpen bij het bepalen of een jongere de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt.
8
Doelgerichte communicatie Er kan nagedacht worden om lokaal een communicatiecampagne op te zetten om de bewustwording en acceptatie van de norm te bewerkstelligen. Via de website van Trimbos en Alles over NIX18 in de supermarkt is ook (gratis) materiaal beschikbaar welke kan helpen bij de NIX18-uiting en leeftijdscontrole.
9
Bijlage: Bezochte locaties Detailhandelsbedrijven Bedrijf
Adres
Albert Heijn
De Clomp 3132, Zeist
Di. 4 jul 2023; 17:34 uur
Albert Heijn
Emmaplein 2, Zeist
Di. 4 jul 2023; 16:12 uur
Albert Heijn
Hoog Kanje 119, Zeist
Za. 1 jul 2023; 17:08 uur
Aldi
Dolderseweg 138e, Den Dolder
Za. 15 jul 2023; 11:31 uur
Aldi
De Clomp 3208, Zeist
Di. 4 jul 2023; 17:32 uur
DEKA Supermarkt
De Clomp 3104, Zeist
Di. 4 jul 2023; 17:39 uur
Figi
Het Rond 2, Zeist
Di. 4 jul 2023; 15:40 uur
Gall & Gall Den Dolder
Padauhof 1, Den Dolder
Za. 15 jul 2023; 11:22 uur
Gall & Gall Zeist
Meester de Klerkstraat 1, Zeist
Wo. 5 jul 2023; 15:41 uur
Groene Winkel
1e Hogeweg 18, Zeist
Di. 4 jul 2023; 16:08 uur
HEMA
Slotlaan 145, Zeist
Di. 4 jul 2023; 16:24 uur
Hoogvliet Zeist
Antonlaan 187, Zeist
Zo. 2 jul 2023; 16:54 uur
Jumbo Supermarkt
Korte Steynlaan 2, Zeist
Zo. 2 jul 2023; 16:43 uur
Jumbo Supermarkt
Laan van Vollenhove 2785-3001, Zeist
Di. 4 jul 2023; 17:50 uur
Jumbo Supermarkt
Johan van Oldenbarneveltlaan 96, Zeist
Za. 1 jul 2023; 19:03 uur
Lidl
Van Reenenweg 151-153, Zeist
Zo. 2 jul 2023; 16:20 uur
MCD Supermarkt
Vrijheidsplein 2-20, Zeist
Do. 24 aug 2023; 17:36 uur
Mitra
Hoog Kanje 84, Zeist
Za. 1 jul 2023; 17:05 uur
Jagerlaan 2, Zeist
Di. 4 jul 2023; 16:48 uur
Wijnhandel Geutjes
Johan van Oldenbarneveltlaan 88, Zeist
Wo. 5 jul 2023; 16:23 uur
Winkel de Proeftafel
Rozenstraat 15a, Zeist
Wo. 5 jul 2023; 16:07 uur
Slijterij-Wijnhandel Ossendrijven
Resultaat + datum, tijdstip bezoek
Commerciële horeca Bedrijf
Adres
Resultaat + datum, tijdstip bezoek
Barista Café Zeist
Emmaplein 240, Zeist
Zo. 2 jul 2023; 15:38 uur
Beauforthuis
Woudenbergseweg 70, Zeist
Za. 1 jul 2023; 17:50 uur
Bij Lex
2e Dorpsstraat 40, Zeist
Za. 15 jul 2023; 19:00 uur
Bijzonder Leuk
Slotlaan 246a, Zeist
Di. 4 jul 2023; 15:54 uur
Bistro Hero
Dolderseweg 146, Den Dolder
Za. 1 jul 2023; 18:40 uur
Blik en Burgers
Filosofenlaantje 9, Zeist
Za. 1 jul 2023; 16:45 uur
Blink
Slotlaan 274, Zeist
Wo. 5 jul 2023; 15:49 uur
Brasserie Bon Vivant
Emmaplein 1-3, Zeist
Di. 4 jul 2023; 16:04 uur
10
Brasserie De Punt
Voorheuvel 22, Zeist
Do. 23 okt 2023; 14:11 uur
Brewers
Slotlaan 314, Zeist
Zo. 2 jul 2023; 16:43 uur
Café Bommel
Steynlaan 79, Zeist
Za. 15 jul 2023; 19:35 uur
Café De Zotte
Laan van Vollenhove 3267, Zeist
Wo. 5 jul 2023; 15:57 uur
Café Nieuw Zeist
Egelinglaan 8A
Zo. 17 sep 2023; 11:19 uur
Colonel
Slotlaan 266, Zeist
Wo. 5 jul 2023; 15:53 uur
De Heren van Zeist
Slotlaan 316, Zeist
Di. 4 jul 2023; 16:59 uur
Eetcafé De Jonckheer
Oude Arnhemseweg 30, Zeist
Za. 15 jul 2023; 18:48 uur
Eetcafé Pandarve
Slotlaan 163a, Zeist
Zo. 2 jul 2023; 15:42 uur
Grillroom Jeruzalem
Steynlaan 18, Zeist
Zo. 2 jul 2023; 16:30 uur
Hotel-Rest. Oud London
Woudenbergseweg 52, Zeist
Za. 1 jul 2023; 18:00 uur
Kasteel Kerckebosch
Arnhemse Bovenweg 31, Zeist
Wo. 5 jul 2023; 15:01 uur
Kwalitaria
1e Hogeweg 31, Zeist
Zo. 2 jul 2023; 15:27 uur
Nazar 27 Eethuis
Emmaplein 13-15, Zeist
Za. 15 jul 2023; 19:13 uur
Ons eetcafé Ouwekamp
Oude Postweg 144, Austerlitz
Za. 1 jul 2023; 17:46 uur
Orangerie Slot Zeist
Zinzendorflaan 1, Zeist
Wo. 5 jul 2023; 15:31 uur
Schavuit
Steynlaan 21, Zeist
Di. 4 jul 2023; 17:06 uur
Sherlock
Steynlaan 61, Zeist
Zo. 2 jul 2023; 16:29 uur
't Seyster Friteshuys
Slotlaan 249-1, Zeist
Wo. 5 jul 2023; 17:57 uur
Tante Greet
Dahliastraat 49, Zeist
Zo. 2 jul 2023; 15:58 uur
Taste
Slotlaan 278, Zeist
Di. 4 jul 2023; 16:32 uur
Wok 2 go
1e Hogeweg 29, Zeist
Di. 4 jul 2023; 16:20 uur
Yumisan
Dolderseweg 77, Den Dolder
Za. 15 jul 2023; 19:39 uur
Paracommerciële horeca Vereniging
Adres
Resultaat + datum, tijdstip bezoek
D.O.S.C. Den Dolder
Willem Arntszlaan 96, Den Dolder
Vr. 3 nov 2023; 20:13 uur
S.V. Austerlitz
Oude Postweg 31, Austerlitz
Vr. 3 nov 2023; 20:34 uur
S.V. Zeist
Huis ter Heideweg 19, Huis ter Heide
Za. 4 nov 2023; 15:18 uur
SV Saestum
Noordweg-Noord 150, Zeist
Za. 28 okt 2023; 17:46 uur
TV Griffensteyn
Weteringeweg 43, Zeist
Zo. 15 okt 2023; 14:14 uur
TV Shot
Verlengde Slotlaan 117, Zeist
Zo. 15 okt 2023; 14:47 uur
VV FZO
Zinzendorflaan, Zeist
Za. 28 okt 2023; 17:32 uur
VV Jonathan
Hernhuttersingel, Zeist
Za. 28 okt 2023; 16:43 uur
ZSV Schaerweijde
Hein Bottingalaan 1, Zeist
Zo. 15 okt 2023; 14:52 uur
11
Legenda Weigering verkoop <18 jaar Wel gevraagd om ID, toch verkoop alcohol <18 jaar Enkel gevraagd om leeftijd, geen verdere controle verkoop alcohol <18 jaar Directe verkoop alcohol <18 jaar
12